سوورەتا الطلاق

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 12
1

يٰ٘اَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَآءَ فَطَلِّقُوْهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَاَحْصُوا الْعِدَّةَ وَاتَّقُوا اللّٰهَ رَبَّكُمْ لَا تُخْرِجُوْهُنَّ مِنْۣ بُيُوْتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ اِلَّا٘ اَنْ يَّاْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ وَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ لَا تَدْرِيْ لَعَلَّ اللّٰهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذٰلِكَ اَمْرًا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر ئه‌گه‌ر ته‌ وخودان باوه‌ران ڤيا هوين ژنێن خۆ به‌رده‌ن هوين ل ده‌مێ پاقژییێ -وبه‌رى چوونا نك وان- وان به‌رده‌ن، وهوين ده‌مێ عددان بهژمێرن؛ دا هوين ده‌مێ زڤڕاندنێ بزانن ئه‌گه‌ر هات وهه‌وه‌ ڤيا وان بزڤڕينن، وهوين ژ خودێ خودايێ خۆ بترسن، هوين ژنێن به‌رداى ژ وان خانییان ده‌رنه‌ئێخن يێن ئه‌و لێ دئاكنجى حه‌تا عدده‌ێن وان خلاس نه‌بن، وعدده‌ سێ ژڤانێن بێ نڤێژیێنه‌، ئه‌و ژن تێ نه‌بن يێن بچويك ويێن ژ عوزران كه‌فتين ويێن ب حه‌مله‌، وبۆ وان چێ نابت ئه‌و ژى ژ وان خانییان ده‌ركه‌ڤن، هنگى تێ نه‌بت ئه‌گه‌ر ئه‌و كرێتییه‌كا ئاشكه‌را بكه‌ن، وئه‌و ئه‌حكام يێن خودێنه‌ وى ئه‌و بۆ به‌نییێن خۆ داناينه‌، وهه‌چییێ پێ ل توخويبێن خودێ بدانت ئه‌و وى زۆردارى ل نه‌فسا خۆ كر، وبه‌رێ وێ دا هـيـلاكێ. تــو -ئه‌ى ئه‌وێ ته‌ ژن به‌رداى- نزانى: به‌لكى خودێ پشتى وێ به‌ردانێ تشته‌كى بكه‌ت ل سه‌ر هزرا ته‌ نه‌بت ڤێجا تو ژنكا خۆ بزڤڕينییه‌ ڤه‌.

2

فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ فَارِقُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ وَّاَشْهِدُوْا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنْكُمْ وَاَقِيْمُوا الشَّهَادَةَ لِلّٰهِ ذٰلِكُمْ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مَخْرَجًا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌و ژنێن هه‌وه‌ به‌رداين گه‌هشتنه‌ دويماهییا عددێن خۆ هوين ب جوانى وجامێرى وان بزڤڕينن، وخه‌رجییێ وان بده‌نێ، يان ژى هوين حه‌قێ وان بده‌نێ ووان به‌رده‌ن، بێى كو هوين زيانێ بگه‌هيننێ، وهوين دو زه‌لامێن خۆ يێن عادل ل سه‌ر زڤڕاندنێ يان به‌ردانێ بكه‌نه‌ شاهد، وهوين -گه‌لی شاهدان- بۆ خودێ نه‌ بۆ چو تشتێ دى شاهده‌يیێ بده‌ن، ئه‌ڤا خودێ فه‌رمان پێ ل هه‌وه‌ كرى ئه‌و مفاى ژێ دبينت يێ باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ ئيناى. وهه‌چییێ ژ خودێ بترست وكارى ب فه‌رمانا وى بكه‌ت، هه‌ر ته‌نگاڤییه‌كا هه‌بت خودێ دێ وى ژێ ده‌رێخت.

3

وَّيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَي اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهٗ اِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا

تەفسیرا ساناهی

و ژ ڕێكه‌كا ئه‌و چو هزرێ بۆ نه‌كه‌ت دێ ده‌رگه‌هێن ڕزقى بۆ وى ڤه‌كه‌ت. وهه‌چییێ خۆ بهێلته‌ ب هيڤییا خودێ ڤه‌ ئه‌و تێرا وى هه‌يه‌ كو خه‌مێن وى نه‌هێلت. هندى خودێ‌یه‌ فه‌رمانا خۆ پێك دئينت، چو ژ ده‌ست وى ده‌رناكه‌ڤت، وچو كار وى بێزار ناكه‌ن، خودێ بۆ هه‌ر تشته‌كى ده‌مه‌ك دانايه‌ ئه‌و دگه‌هتێ، وقه‌ده‌رك بۆ دانايه‌ ئه‌و ژێ ده‌رباز نابت.

4

وَالّٰٓــِٔيْ يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيْضِ مِنْ نِّسَآئِكُمْ اِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلٰثَةُ اَشْهُرٍ وَّالّٰٓــِٔيْ لَمْ يَحِضْنَ وَاُولَاتُ الْاَحْمَالِ اَجَلُهُنَّ اَنْ يَّضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ اَمْرِهٖ يُسْرًا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و ژنێن به‌رداى يێن ژ به‌ر ژییێ خۆ يێ مه‌زن ژ بێ نڤێژییان بێ هيڤى بووين، ئه‌گه‌ر هوين تێدا كه‌فتنه‌ گومانێ وهه‌وه‌ نه‌زانى حوكمێ وان چيه‌؟ عددێن وان سێ مه‌هن، وئه‌وێن بچويك يێن هێشتا نه‌كه‌فتينه‌ بێ نڤێژییێ، عددێن وان ژى سێ مه‌هن. وئه‌و ژنێن ب حه‌مله‌ عددتێن وان ئه‌وه‌ ئه‌و حه‌ملێ خۆ بدانن. وهه‌چییێ ژ خودێ بترست وفه‌رمانێن وى ب جهـ بينت، ئه‌و ل دنيايێ وئاخره‌تێ كارێ وى بۆ وى دێ ب ساناهى ئێخت.

5

ذٰلِكَ اَمْرُ اللّٰهِ اَنْزَلَهٗ٘ اِلَيْكُمْ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّاٰتِهٖ وَيُعْظِمْ لَهٗ٘ اَجْرًا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤا هاتییه‌ گۆتن ژ مه‌سه‌لا به‌ردانا ژنان وعددێن وان فه‌رمانا خودێ‌یه‌ يا وى بۆ هه‌وه‌ -گه‌لی مرۆڤان- ئينايه‌ خوارێ؛ دا هوين كارى پێ بكه‌ن. وهه‌چییێ ژ خودێ بترست وته‌قوا وى بكه‌ت وخۆ ژ بێ ئه‌مرییا وى بده‌ته‌ پاش، وفه‌رمانێن وى ب جهـ بينت، ئه‌و دێ گونه‌هێن وى ژێ به‌ت، وخێرا وى ل ئاخره‌تێ مه‌زن كه‌ت، ووى به‌ته‌ به‌حه‌شتێ.

6

اَسْكِنُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِّنْ وُّجْدِكُمْ وَلَا تُضَآرُّوْهُنَّ لِتُضَيِّقُوْا عَلَيْهِنَّ وَاِنْ كُنَّ اُولَاتِ حَمْلٍ فَاَنْفِقُوْا عَلَيْهِنَّ حَتّٰي يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ فَاِنْ اَرْضَعْنَ لَكُمْ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ وَاْتَمِرُوْا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوْفٍ وَاِنْ تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهٗ٘ اُخْرٰي

تەفسیرا ساناهی

هوين ژنێن خۆ يێن به‌رداى ل ده‌مێ عددێن وان ل دويڤ شيانێن خۆ ل هنده‌ك جهێن وه‌كى جهێن خۆ ئاكنجى بكه‌ن، وچو زيانێ نه‌گه‌هيننه‌ وان؛ دا د خانى دا ل سه‌ر وان به‌رته‌نگ بكه‌ن، وئه‌گه‌ر ئه‌و ژنێن هه‌وه‌ به‌رداين ب حه‌مله‌ بن، هوين ل ده‌مێ عدده‌ى خه‌رجییێ وان بده‌نێ حه‌تا ئه‌و حه‌ملێ خۆ بدانن، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان ب پاره‌ شير دا زارۆكێن خۆ ژ هه‌وه‌، هوين پارێ وان ب دورستى بده‌نێ، وهنده‌ك ژ هه‌وه‌ بلا فه‌رمانێ ب قه‌نجییێ ل يه‌ك ودو بكه‌ن، وئه‌گه‌ر هوين ل سه‌ر هندێ پێك نه‌هاتن كو دايك شيرى بده‌ته‌ زارۆكى، ل سه‌ر بابێیه‌ كو ژنكه‌كا دى بۆ وى بگرت دا شيرى بده‌تێ.

7

لِيُنْفِقْ ذُوْ سَعَةٍ مِّنْ سَعَتِهٖ وَمَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهٗ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا٘ اٰتٰىهُ اللّٰهُ لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا مَا٘ اٰتٰىهَا سَيَجْعَلُ اللّٰهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُّسْرًا

تەفسیرا ساناهی

زه‌لام بلا ل دويڤ وى ڕزقێ خودێ دايێ خه‌رجییێ بده‌ته‌ ژنا خۆ يا وى به‌رداى، وبلا مالی بده‌ته‌ زارۆكێ خۆ ژى ئه‌گه‌ر به‌ر ده‌ستێ وى يێ فره‌هـ بت، وئه‌وێ ڕزق ل سه‌ر هاتییه‌ به‌رته‌نگ كرن كو مرۆڤێ فه‌قيره‌ بلا ئه‌و ژى ل دويڤ شيانا خۆ خه‌رجى بده‌ت، داخوازا هندێ ژ فه‌قيرى نائێته‌كرن هندى ژ زه‌نگينى دئێته‌كرن، پشتى نه‌خۆشییێ وته‌نگاڤییێ خودێ دێ كه‌ته‌ خۆشى وبه‌رفره‌هى.

8

وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ اَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهٖ فَحَاسَبْنٰهَا حِسَابًا شَدِيْدًا وَّعَذَّبْنٰهَا عَذَابًا نُّكْرًا

تەفسیرا ساناهی

وگه‌له‌ك گوندان خه‌لكێ وان بێ ئه‌مرییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كربوو وزێده‌ ب ناڤ كوفر وسه‌رداچوونێ ڤه‌ چووبوون، ڤێجا مه‌ حسێبه‌كا دژوار سه‌را كريارێن وان د گه‌ل وان كر، و ب عه‌زابه‌كا مه‌زن وكرێت مه‌ ئه‌و عه‌زابدان.

9

فَذَاقَتْ وَبَالَ اَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ اَمْرِهَا خُسْرًا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وان تام كره‌ دويماهییا خراب يا كوفر وسه‌رداچوونا خۆ، ودويماهییا كوفرا وان تێچوون وزيانا مه‌زن بوو.

10

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰ٘اُولِي الْاَلْبَابِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَدْ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكُمْ ذِكْرًا

تەفسیرا ساناهی

خودێ عه‌زابه‌كا دژوار بۆ ڤان ملله‌تێن سه‌رداچووين وبێ ئه‌مرییا وى وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى ئاماده‌ كربوو، ڤێجا هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ غه‌زه‌با وى بترسن گه‌لی خودان عه‌قلان يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى. ب ڕاستى خودێ بيرئينانه‌ك بۆ هه‌وه ‌-گه‌لی خودان باوه‌ران- ئينا خوارێ بيرا هه‌وه‌ پێ بێته‌ ڤه‌، وهه‌وه‌ ل بارا هه‌وه‌ ژ باوه‌رییێ وگوهدانێ ئاگه‌هدار بكه‌ت.

11

رَّسُوْلًا يَّتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ مُبَيِّنٰتٍ لِّيُخْرِجَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَي النُّوْرِ وَمَنْ يُّؤْمِنْۣ بِاللّٰهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُّدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا٘ اَبَدًا قَدْ اَحْسَنَ اللّٰهُ لَهٗ رِزْقًا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤ بيرئينانه‌ ئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌ يێ وان ئايه‌تێن خودێ بۆ هه‌وه‌ بخوينت يێن حه‌قییێ ئاشكه‌را دكه‌ن؛ دا ئه‌و وان يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، وكار ب ئه‌مر وفه‌رمانا وى كرى ژ تارییێن كوفرێ ده‌ربێخته‌ ڕۆناهییا باوه‌رییێ، وهه‌چییێ باوه‌رییێ ب خودێ بينت وكاره‌كێ چاك بكه‌ت، ئه‌و دێ وى كه‌ته‌ د وان به‌حه‌شتان دا يێن ڕويبار د بن دار وبارێن وان دا دچن، هه‌روهه‌ر دێ تێدا مينن، ب ڕاستى خودێ ڕزقه‌كێ باش د به‌حه‌شتێ دا يێ دايه‌ مرۆڤێ چاك.

12

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ وَّمِنَ الْاَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْاَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ وَّاَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا

تەفسیرا ساناهی

خودێ ب تنێ‌یه‌ يێ حه‌فت عه‌سمان ئافراندين، و ژ عه‌ردى ژى حه‌فت ئافراندين، ووى فه‌رمان ب وێ ئينايه‌ خوارێ يا وى بۆ پێغه‌مبه‌رێن خۆ هنارتى و ب وێ يا ئه‌و د ناڤبه‌را عه‌سمانان وعه‌ردى دا خه‌لكى پێ ب ڕێڤه‌ دبه‌ت؛ دا هوين -گه‌لی مرۆڤان- بزانن كو خودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه‌ چو تشت ل به‌ر وى ئاسێ نابت، وكو خودێ ب زانينێ دۆر ل هه‌ر تشته‌كى گرتییه‌، ڤێجا تشته‌ك ژ بن زانين وشيانا وى ده‌رناكه‌ڤت.