وَالذّٰرِيٰتِ ذَرْوًا
خودێ ب وى هڕهباى سويند دخۆت يێ تۆزێ ڕادكهت.
فَالْحٰمِلٰتِ وِقْرًا
و ب وان عهورێن ئاڤهكا مهزن هل دگرن.
فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًا
و ب وان گهمییێن ب ساناهى د دهريايان دا ب ڕێڤه دچن.
فَالْمُقَسِّمٰتِ اَمْرًا
و ب وان فريشتهيێن فهرمانا خودێ د ناڤ خهلكى دا لێكڤه دكهن.
اِنَّمَا تُوْعَدُوْنَ لَصَادِقٌ
هندى ئهو ژڤانه يێ بۆ ههوه -گهلی مرۆڤان- دئێتهدان كو پشتى مرنێ هوين بۆ حسێبێ دێ ڕابن ژڤانهكێ ڕاسته.
وَّاِنَّ الدِّيْنَ لَوَاقِعٌ
وحسێب ودانا خێرێ سهدا سهد دێ ههبت.
وَالسَّمَآءِ ذَاتِ الْحُبُكِ
وخودێ ب وى عهسمانێ جوان هاتییه ئافراندن سويندێ دخۆت.
اِنَّكُمْ لَفِيْ قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ
هندى هوينن -ئهى درهوپێكهر- هوين د دهر حهقا قورئانێ وپێغهمبهرى دا د گۆتنهكا ژێك جودا دانه.
يُّؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ اُفِكَ
ئهو ژ باوهرى ئينانا ب قورئانێ وپێغهمبهرى دئێته لادان يێ ژ باوهرى ئينانا ب وان هاتییه لادان.
قُتِلَ الْخَرّٰصُوْنَ
درهوپێكهرێن هزرا نهڕاست دكهن بێنه كوشتن.
الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ غَمْرَةٍ سَاهُوْنَ
ئهوێن ب نـاڤ پـێـلا كوفرێ ڤه چووين وتێدا بێ ئاگههـ ماين.
يَسْــَٔلُوْنَ اَيَّانَ يَوْمُ الدِّيْنِ
ئهو ژ نهباوهرى ئينان ڤه پسيار دكهن: ڕۆژا حسێبێ وجزادانێ كهنگییه؟
يَوْمَ هُمْ عَلَي النَّارِ يُفْتَنُوْنَ
ڕۆژا ئهو ب سۆتنا ب ئاگرى دئێنه عهزابدان.
ذُوْقُوْا فِتْنَتَكُمْ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ
وبۆ وان دئێته گۆتن: تام بكهنه عهزابا خۆ يا ههوه د دنيايێ دا لهز ل هاتنا وێ دكر.
اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ
هندى ئهون يێن تهقوا خودێ كرى د بهحهشتێن مهزن وكانییێن ئاڤێ دانه.
اٰخِذِيْنَ مَا٘ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَ
خودێ ههمى هيڤییێن وان بۆ ب جهـ ئينان وههمى خۆشى دانێ، هندى ئهون ئهو بهرى وێ خۆشییێ د دنيايێ دا ب كرنا چـاكییان دقهنجيكار بوون.
كَانُوْا قَلِيْلًا مِّنَ الَّيْلِ مَا يَهْجَعُوْنَ
ئهو كێمهكێ ژ شهڤێ دنڤستن، وان نڤێژ بۆ خودايێ خۆ دكرن.
وَبِالْاَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُوْنَ
و ل دويماهییا شهڤێ بهرى سپێدێ وان داخوازا لێبۆرينا گونههان ژ خودايێ خۆ دكر.
وَفِيْ٘ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّآئِلِ وَالْمَحْرُوْمِ
و د مالێ وان دا بارهكا واجب وسوننهت بۆ وان ههژاران ههبوو يێن خواستن دكر، ويێن ژ شهرمان دا خواستن نهدكر.
وَفِي الْاَرْضِ اٰيٰتٌ لِّلْمُوْقِنِيْنَ
و د عهردى دا نيشانێن ئاشكهرا ل سهر شيانا خودێ بۆ خودان باوهران ههنه.
وَفِيْ٘ اَنْفُسِكُمْ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ
و د ئافراندنا نهفسێن ههوه ب خۆ دا نيشان ل سهر شيانا خودێ ههنه ، ئهرێ هوين ژێ بێ ئاگههـ بووينه، وهوين نابينن؟
وَفِي السَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ
وڕزقێ ههوه وئهو تشتێ ژڤان بۆ ههوه پێ دئێتهدان ژ خێرێ وعهزابێ ل عهسمانییه، ئهو ههمى يێ نڤيسییه.
فَوَرَبِّ السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا٘ اَنَّكُمْ تَنْطِقُوْنَ
خودايێ مهزن سويندێ ب خۆ دخۆت كو ئهو تشتێ وى سۆز پێ دايه ههوه ڕاستییه، ڤێجا هوين تێدا نهكهڤنه گومانێ كانێ چاوا هوين د ئاخفتنا خۆ دا ناكهڤنه گومانێ.
هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَ الْمُكْرَمِيْنَ
ئهرێ بهحسێ مێهڤانێن ئيبراهيمى يێن ب قهدر بۆ ته -ئهى موحهممهد- هاتییهكرن.
اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًا قَالَ سَلٰمٌ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ
دهمێ ئهو هاتينه نك وى -وئهو ملياكهت بوون- ئينا وان گۆتێ: سلاڤ ل ته بن، ووى سلاڤا وان وهرگرت ووى ژى گۆت: سلاڤ ل ههوه بن، هوين دنهناسن ئهم نزانين هوين كينه.
فَرَاغَ اِلٰ٘ي اَهْلِهٖ فَجَآءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍ
ئينا وى ب دزى ڤه خۆ ڤهگوهاسته لايێ مالێ، وچوو گۆلكهكا قهلهو ڤهكوشت، وبۆ وان ئينا.
فَقَرَّبَهٗ٘ اِلَيْهِمْ قَالَ اَلَا تَاْكُلُوْنَ
و ب جوانى ئهو بۆ خوارنێ داخوازكرن، وگۆت: ما هوين ناخۆن؟
فَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً قَالُوْا لَا تَخَفْ وَبَشَّرُوْهُ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ
ڤێجا دهمێ وى ديتى ئهو ناخۆن ئهو د دل دا ژ وان ترسا، وان گۆتێ: نهترسه ئهم قاصدێن خودێينه، ووان مزگينى دايێ كو ژنا وى (سارايێ) كوڕهك دێ بت، ئهو كوڕ دێ بته ژ مرۆڤێن زانا ب خودێ ودينێ وى، وئهو ئيسحاق بوو.
فَاَقْبَلَتِ امْرَاَتُهٗ فِيْ صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوْزٌ عَقِيْمٌ
ڤێجا دهمێ ژنا ئيبراهيمى گۆتنا ڤان ملياكهتان گوهـ لێ بووى ب نك وان ڤه هات وهاوار كر، و ژ عهجێبییان دا تهپهك ل ڕوییێ خۆ دا وگۆت: چاوا دێ من كوڕهك بت وئهز پيرهژنم ومن عهيال نابن؟
قَالُوْا كَذٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ اِنَّهٗ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ
ملياكهتێن خودێ گۆته وێ: خودايێ ته وهسا گۆتییه وهكى مه گۆتییه ته، وئهو دشێت وێ چهندێ بكهت، وئهو ل بهر وى يا عهجێب نينه. هندى خودێیه يێ كاربنهجهه تشتى ددانته جهێ وى يێ دورست، وئهو ب بهرژهوهندییێن بهنییان يێ پڕزانايه.
قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَ
ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- گۆته ملياكهتێن خودێ: مهسهلا ههوه چيه وهوين بۆ چ هاتينه هنارتن؟
قَالُوْ٘ا اِنَّا٘ اُرْسِلْنَا٘ اِلٰي قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَ
وان گۆت: هندى ئهمين خودێ ئهم بۆ مللهتهكێ تاوانبار هنارتينه.
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ طِيْنٍ
دا ئهم وان ب هندهك بهرێن ژ تهقنا هشك هاتينه دورستكرن تێ ببهين .
مُّسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِيْنَ
ئهو بهرێن ل نك خودايێ ته بۆ ڤان سهرداچوويان دنيشانكرى.
فَاَخْرَجْنَا مَنْ كَانَ فِيْهَا مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ
ڤێجا ههچییێ ل گوندێ مللهتێ لووطى ژ خودان باوهران مه دهرێخستن.
فَمَا وَجَدْنَا فِيْهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِيْنَ
و ژ مالهكا ب تنێ ژ موسلمانان پێڤهتر، كو مالا لووطى بوو -سلاڤ لێ بن- مه ل وى گوندى نهديت.
وَتَرَكْنَا فِيْهَا٘ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ
ومه ل وى گوندێ ژێگۆتى شينوارهك ژ عهزابێ هێلا دا ببته نيشان ل سهر شيانا خودێ وتۆلستاندنا وى ژ كافران، وئهو عيبرهتهكه بۆ وان يێن ژ عهزابا خودێ يا ب ئێش دترسن.
وَفِيْ مُوْسٰ٘ي اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰي فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
و د هنارتنا مووساى دا بۆ فيرعهونى ومللهتێ وى ب ئايهت وموعجزهيێن ئاشكهرا ڤه نيشانهك بۆ وان ههيه يێن ژ عهزابا ب ئێش دترسن.
فَتَوَلّٰي بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ
ڤێجا فيرعهون ب هێزا خۆ هاته خاپاندن وپشت دا گازییا مووساى، وگۆت: مووسا يان سێرهبهنده يان يێ دينه.
فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِي الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيْمٌ
ئينا مه فيرعهون ولهشكهرێ وى گرتن، ومه ئهو هاڤێتنه د دهريايێ دا، ووى ئهو تشت كربوو يێ سهرا لۆمه لێ بێتهكرن؛ ژ بهر كوفر وسهرداچوونا وى.
وَفِيْ عَادٍ اِذْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيْحَ الْعَقِيْمَ
و د مهسهلا عادییان وتێبرنا وان دا نيشان وعيبرهت ههنه بۆ ههر كهسێ هزرا خۆ بكهت، دهمێ مه بايهكێ بێ خێر وبێ بهرهكهت ب سهر وان دا هنارتى.
مَا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ اَتَتْ عَلَيْهِ اِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيْمِ
وى باى تشتهك نههێلا كو د سهر دا هاتى ئهگهر خراب نهكربت ووهكى تشتێ پێتى لێ نهكربت.
وَفِيْ ثَمُوْدَ اِذْ قِيْلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوْا حَتّٰي حِيْنٍ
و د مهسهلا ثهموودییان وتێبرنا وان دا نيشان وعيبرهت ههنه، دهمێ بۆ وان هاتییه گۆتن: حهتا مرنا ههوه دئێت هوين خۆشییێ ب ژينا خۆ ببهن.
فَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ فَاَخَذَتْهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُوْنَ
ئينا وان پێ ل فهرمانا خودايێ خۆ دانا، ڤێجا برويسییا عهزابێ ل وان دا، ووان ب چاڤێن خۆ بهرێ خۆ ددا عهزابدانا خۆ.
فَمَا اسْتَطَاعُوْا مِنْ قِيَامٍ وَّمَا كَانُوْا مُنْتَصِرِيْنَ
ڤێجا ئهو نهشيان بڕهڤن وڕاببن و ژ وێ عهزابێ دهركهڤن يا ئهو تێدا، وئهو نهشيان خۆ ب سهربێخن.
وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
وبهرى ڤان مه مللهتێ نووحى تێبربوو، هندى ئهو بوون ئهو مللهتهك بوون ژ ئهمرێ خودێ دهركهفتبوون.
وَالسَّمَآءَ بَنَيْنٰهَا بِاَيْىدٍ وَّاِنَّا لَمُوْسِعُوْنَ
وعهسمان مه ئافراند وموكم كر، ومه ب هێز وشيانهكا مهزن ئهو بۆ عهردى كره بان، وهندى ئهمين ئهم ڕهخێن وى فرههـ دكهين.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ
ومه عهرد بۆ خهلكى ڕائێخست دا ئهو ل سهر بژين، وئهم چ باش ڕاخستڤانين.
وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
و ژ ههر تشتهكێ ههى مه جۆتهكێ ژێك جودا ئافراندییه؛ دا هوين بيرا خۆ ل شيانا خودێ بيننهڤه، وعيبرهتهكێ بۆ خۆ ژێ وهربگرن.
فَفِرُّوْ٘ا اِلَي اللّٰهِ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ
ڤێجا هوين -ئهى گهلی مرۆڤان- ب باوهرى ئينانا ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ژ عهزابا خۆدێ بڕهڤنه بهر ڕهحما وى، هندى ئهزم ئهز ئاشكهرا ههوه دترسينم. ودهمێ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ژ تشتهكى بێهن تهنگ ببا ڕادبوو نڤێژ دكر، وئهڤهيه ڕهڤينا بۆ نك خودێ
وَلَا تَجْعَلُوْا مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ
و د گهل خودێ هوين پهرستنێ بۆ چو خودايێن دى نهكهن، هندى ئهزم ئهز ئاشكهرا ههوه دترسينم.
كَذٰلِكَ مَا٘ اَتَي الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ
وكانێ چاوا قورهيشییان پێغهمبهرێ خۆ موحهممهد درهوين دهرێخست، وگۆتن: ئهو شاعره يان سێرهبهنده يان يێ دينه، وهسا مللهتێن بهرى وان ژى پێغهمبهرێن خۆ درهوين دهرێخست بوون.
اَتَوَاصَوْا بِهٖ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَ
ئهرێ يێن پێشییێ ويێن پاشییێ شيرهت ب هندێ ل يهك ودو كرییه كو ئهو پێغهمبهران درهوين دهربێخن؟ بهلكى ئهو مللهتهكێ د سهردا چوويينه.
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا٘ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ
ڤێجا تو -ئهى موحهممهد- پشت بده بوتپهرێسان حهتا فهرمانا خودێ د دهر حهقا وان دا بۆ ته دئێت، كهس لۆمهى ته ناكهت؛ چونكى ته گازییا خۆ يا گههـاندییه وان.
وَّذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰي تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ
و د گهل پشتدانا ته بۆ وان -ئهى موحهممهد- تو بهردهوامییێ ل سهر بهلاڤكرنا گازییا خودێ بكه، وتو ههر شيرهتێ ل وان بكه يێن تو بۆ هاتییه هنارتن؛ چونكى خودان باوهر مفاى بۆ خۆ ژ بيرئينانێ دبينن، وتو ب ڤى كارێ خۆ چو هێجهتان بۆ وان ناهێلی.
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ
ومن ئهجنه ومرۆڤ نهئافراندينه وپێغهمبهر بۆ وان نههنارتينه ئهگهر ژ بهر ئارمانجهكا مهزن نهبت، كو ئهو پهرستنا من ب تنێ بكهن.
مَا٘ اُرِيْدُ مِنْهُمْ مِّنْ رِّزْقٍ وَّمَا٘ اُرِيْدُ اَنْ يُّطْعِمُوْنِ
من چو ڕزق ژ وان نهڤێت ومن نهڤێت ئهو خوارنێ بدهنه من، ئهزم ڕزقى ددهم. مهعنا خودێ يێ ههوجهى كهسێ نينه، بهلكى خهلك ههمى دههوجهى وينه، ئهوه ئافراندهر وڕزقدههێ وان.
اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ
هندى خودێیه ئهو ب تنێیه ڕزقى ددهته خهلكى، وقويتى بۆ وان پهيدا دكهت، خودان هێزێ موكمه، يێ كهس نهشێتێ، خودانێ هێز وشيانێ ههمییێ.
فَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذَنُوْبًا مِّثْلَ ذَنُوْبِ اَصْحٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُوْنِ
ڤێجا هندى ئهون يێن ب نه باوهرى ئينانا ب پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- زۆردارى كرى بارهك ژ عهزابا خودێ بۆ وان ههيه دێ ب سهرێ وان ئێت، وهكى بارا ههڤالێن وان يێن بهرى وان چووين، ڤێجا بلا ئهو لهزێ ل عهزابێ نهكهن، ئهو ههر دێ ئێت.
فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ يَّوْمِهِمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ
ڤێجا تێچوون ونهخۆشى بۆ وان بت يێن كوفر ب خودێ وپێغهمبهرێ وى كرى ل وێ ڕۆژا ژڤان بۆ وان هاتییه دان كو عهزاب تێدا ب سهر وان دا بێت، كو ڕۆژا قيامهتێیه.