سوورەتا الأحقاف

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 35
1

حٰمٓ

تەفسیرا ساناهی

(حم) گۆتن ل سه‌ر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره‌ بۆرییه‌.

2

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ قورئانه‌ ئينانه‌ خوارا خودايێ زاله‌ يێ كو كه‌س نه‌شێتێ، يێ كاربنه‌جهـ د كار وكريارێن خۆ دا.

3

مَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا٘ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّي وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَمَّا٘ اُنْذِرُوْا مُعْرِضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

عه‌سمان وعه‌رد وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا مه‌ ب حه‌قییێ ئافراندينه‌، نه‌كو ژ قه‌ستا وبێ ئه‌گه‌ر؛ به‌لكى دا خه‌لك مه‌زنییا ئافرانده‌رێ وان بزانن وپه‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن، ودا بزانن كو ئه‌و دشێت خه‌لكى پشتى مرنێ جاره‌كا دى ڕاكه‌ته‌ڤه‌، و -حه‌تا ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى ل نك وى- دا ئه‌و حه‌قییێ ودادییێ ب جهـ بينن. وئه‌وێن كوفر ب ته‌وحيدا خودێ كرى پشت دده‌نه‌ وى تشتێ قورئانێ ئه‌و پێ ترساندين، هزرا خۆ تێدا ناكه‌ن ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ وه‌رناگرن.

4

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقُوْا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمٰوٰتِ اِيْتُوْنِيْ بِكِتٰبٍ مِّنْ قَبْلِ هٰذَا٘ اَوْ اَثٰرَةٍ مِّنْ عِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ ڤان كافران: ئه‌رێ بێژنه‌ من ئه‌و صه‌نه‌م وخوداوه‌ندێن هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن ئه‌وان چ ژ عه‌ردى ئافراندییه‌، يان وان پشكدارییه‌ك د گه‌ل خودێ د ئافراندنا عه‌سمانان دا هه‌يه‌؟ كانێ هوين كيتابه‌كا ژ نك خودێ هاتى به‌رى ڤێ قورئانێ يان پاشمايه‌كى ژ زانينێ بۆ من بينن، ئه‌گه‌ر هوين د ڤێ گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه‌.

5

وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ يَّدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَنْ لَّا يَسْتَجِيْبُ لَهٗ٘ اِلٰي يَوْمِ الْقِيٰمَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَآئِهِمْ غٰفِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

كه‌س ژ وى ڕێ به‌رزه‌تر نينه‌ يێ ژبلی خودێ گازى هنده‌ك خوداوه‌ندێن د به‌رسڤا وى نه‌ئێن بكه‌ت؛ چونكى ئه‌و دمرينه‌ يان دار وبه‌رن، ژ به‌ر هندێ ئه‌و ژ گازییا وان دبێ ئاگه‌هن، و ژ بێزارییا خۆ ئه‌و نه‌شێن نه‌ مفاى بگه‌هيننه‌ وان نه‌ زيانێ.

6

وَاِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوْا لَهُمْ اَعْدَآءً وَّكَانُوْا بِعِبَادَتِهِمْ كٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ل ڕۆژا قيامه‌تێ مرۆڤ بۆ حسێب وجزادانێ هاتنه‌ كۆمكرن ئه‌و خوداوه‌ندێن وان د دنيايێ دا دوعا ژێ دكرن بۆ وان دێ بنه‌ دوژمن، ودێ له‌عنه‌تێ ل وان بارينن وخۆ ژێ به‌رى كه‌ن، ودێ حاشاتییێ كه‌ن كو ئه‌و ب په‌رستنا وان دزانا بووينه‌.

7

وَاِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ئايه‌تێن مه‌ بۆ ڤان بوتپه‌رێسان ئاشكه‌را بێنه‌ خواندن، ئه‌وێن كافر بووين ده‌مێ قورئان بۆ هاتى، گۆتن: ئه‌ڤه‌ سێره‌به‌ندییه‌كا ئاشكه‌رايه‌.

8

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَلَا تَمْلِكُوْنَ لِيْ مِنَ اللّٰهِ شَيْــًٔا هُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُفِيْضُوْنَ فِيْهِ كَفٰي بِهٖ شَهِيْدًاۣ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ وَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه‌ دبێژن: موحه‌ممه‌دى ئه‌ڤ قورئانه‌ ژ نك خۆ چێكرییه‌؟ تو بێژه‌ وان: ئه‌گه‌ر من ئه‌و ژ نك خۆ چێكربت و ب دويڤ خودێ ڤه‌نابت هوين نه‌شێن تشته‌كى ژ عه‌زابا خودێ ژ من پاشڤه‌ببه‌ن، ئه‌گه‌ر وى سه‌را وێ چه‌ندێ ئه‌ز عه‌زاب دام. ئه‌و ژ هه‌ر يه‌كى زاناتره‌ ب وى تشتێ هوين د ده‌ر حه‌قا ڤێ قورئانێ دا دبێژن، خودێ به‌سه‌ ل سه‌ر من وهه‌وه‌ شاهد بت وئه‌وه‌ باش گونه‌هـ ژێبرێ دلۆڤانكار.

9

قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَا٘ اَدْرِيْ مَا يُفْعَلُ بِيْ وَلَا بِكُمْ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰ٘ي اِلَيَّ وَمَا٘ اَنَا اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

تـو بێژه‌ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ خۆ: ئه‌ز نه‌ يه‌كه‌مين پێغه‌مبه‌رێ خودێمه‌ بۆ مرۆڤان هاتيم، وئه‌ز نزانم كانێ د دنيايێ دا خودێ دێ چ ل من وهه‌وه‌ كه‌ت، و د وى تشتى دا يێ ئه‌ز دكه‌م وفه‌رمانێ پێ ل هه‌وه‌ دكه‌م هه‌ما ئه‌ز دويكه‌فتنا وێ دكه‌م يا خودێ ب وه‌حى بۆ من دهنێرت، وهه‌ما ئه‌ز ئاشكه‌را هه‌وه‌ دترسينم.

10

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۣ بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ عَلٰي مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ خۆ: هوين بێژنه‌ من ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ قورئانه‌ ژ نك خودێ بت وهه‌وه‌ كافرى پێ كر، وشاهده‌كێ وه‌كى عه‌بدللاهێ كوڕێ سه‌لامى ژ ئيسرائيلیان ژى شاهده‌يى ل سه‌ر تشته‌كێ وه‌كى وى دا يێ د ڤێ قورئانێ دا هاتى، كو ئه‌و شاهده‌يیه‌ يا بۆ پێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- د ته‌وراتێ دا هاتییه‌دان، ڤێجا وى باوه‌رى ئينا وكار ب وێ كر يا د ڤێ قورئانێ دا هاتى، وهه‌وه‌ ژ خۆمه‌زنكرن باوه‌رى پێ نه‌ئينا، ئه‌رێ ما ئه‌ڤه‌ مه‌زنترين زۆردارى ودژوارترين كوفر نينه‌؟ هندى خودێ‌یه‌ به‌رێ وى ملله‌تى ناده‌ته‌ ئيسلامێ يێ ب كوفرێ زۆردارى ل خۆ كرى.

11

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَا٘ اِلَيْهِ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَا٘ اِفْكٌ قَدِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن كوفر ب پێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى كرى گۆته‌ وان يێن باوه‌رى پێ ئيناى: ئه‌گه‌ر باوه‌رى ئينانا هه‌وه‌ ب وێ يا موحه‌ممه‌د پێ هاتى باشى با هه‌وه‌ به‌رى مه‌ ڕانه‌دكر، وكو ئه‌و ب قورئانێ ب هيدايه‌ت نه‌ هاتين ئه‌و دێ بێژن: ئه‌ڤه‌ دره‌وه‌كه‌ ژ مرۆڤێن به‌رێ يا هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن.

12

وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰ٘ي اِمَامًا وَّرَحْمَةً وَهٰذَا كِتٰبٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا وَبُشْرٰي لِلْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبه‌رى ڤێ قورئانێ مه‌ ته‌ورات ژى ئينابوو خوارێ پێشبه‌ر بۆ ئيسرائيلیان دا ل دويڤ بچن، ودلۆڤانى بۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ باوه‌رییێ پێ بينت وكارى پێ بكه‌ت، وئه‌ڤ قورئانه‌ ڕاستگۆيیا كيتابێن به‌رى خۆ ديار دكه‌ت، مه‌ ئه‌و ب زمانێ عه‌ره‌بى ئينايه‌ خوارێ؛ دا ئه‌و پێ بێنه‌ ترساندن يێن ب كوفرێ وگونه‌هێ زۆردارى ل خۆ كرى، ودا ببته‌ مزگينى بۆ وان يێن گوهدارییا خودێ كرى، ڤێجا ب باوه‌رییا خۆ قه‌نجى د دنيايێ دا كرى.

13

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون يێن گۆتين: ئه‌للاهـ خودايێ مه‌يه‌، پاشى خۆ ل سه‌ر باوه‌رییا خۆ ڕاست كرى، چو ترس ژ نه‌خۆشییا ڕۆژا قيامه‌تێ ل سه‌ر وان نينه‌، وئه‌و ل سه‌ر وى تشتى ب خه‌م ناكه‌ڤن يێ وان ل پشت خۆ هێلايه‌ ل دنيايێ.

14

اُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا جَزَآءًۣ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و خه‌لكێ به‌حه‌شتێنه‌ ژ ڕه‌حما خودێ و ژ به‌ر كارێ چاك يێ وان د دنيايێ دا كرى ئه‌و هه‌ر وهه‌ر دێ ميننه‌ تێدا.

15

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسٰنًا حَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا حَتّٰ٘ي اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْ٘ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْ٘ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰي وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ شيره‌ت ل مرۆڤى كرییه‌ كو قه‌نجییێ د گه‌ل دايبابێن خۆ بكه‌ت هندى ئه‌و دساخ بن وپشتى مرنا وان ژى؛ چونكى دايكا وى ب زه‌حمه‌ت ئه‌و د زكێ خۆ دا هلگرتییه‌، و ب زه‌حمه‌ت ونه‌خۆشى ئه‌و بوويه‌، وده‌مێ هلگرتن وشيردانا وى سيهـ هه‌يڤن. وبه‌حسكرنا ژ ڤان نه‌خۆشییێن دايك دبينت نيشانا هندێیه‌ كو حه‌قێ وێ ل سه‌ر عه‌يالی ژ حه‌قێ بابێ پتره‌. حه‌تا ده‌مێ ئه‌ڤ مرۆڤه‌ دگه‌هته‌ دويماهییا هێزا خۆ يا له‌شى وعه‌قلی، ودگه‌هته‌ چل سالییێ ئه‌و دوعايێ ژ خودايێ خۆ دكه‌ت ودبێژت: خودايێ من تو به‌رێ من بده‌ هندێ كو ئه‌ز سوپاسییا قه‌نجییا ته‌ بكه‌م يا كو ته‌ د گه‌ل من ودايبابێن من كرى، وتو به‌رێ من بده‌ كرنا وى كارێ چاك يێ تو ژێ ڕازى ببى، وتو دوونده‌ها من بۆ من چاك بكه‌، هندى ئه‌زم من ژ هه‌مى گونه‌هێن خۆ تۆبه‌يه‌، وئه‌ز ژ وانم يێن خۆ ب ده‌ست ئه‌مر وفه‌رمانا ته‌ ڤه‌ به‌رداين.

16

اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّاٰتِهِمْ فِيْ٘ اَصْحٰبِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِيْ كَانُوْا يُوْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ئه‌ون يێن ئه‌م باشترينێ كارێ وان يێ چاك ژ وان قه‌بويل دكه‌ين و ل خرابییێن وان دبۆرين، ئه‌و د ناڤ خه‌لكێ به‌حه‌شتێ دانه‌، ئه‌ڤ سۆزه‌ يا مه‌ دايه‌ وان ئه‌وه‌ سۆزا ڕاست وبێ گومان.

17

وَالَّذِيْ قَالَ لِوَالِدَيْهِ اُفٍّ لَّكُمَا٘ اَتَعِدٰنِنِيْ٘ اَنْ اُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُوْنُ مِنْ قَبْلِيْ وَهُمَا يَسْتَغِيْثٰنِ اللّٰهَ وَيْلَكَ اٰمِنْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَيَقُوْلُ مَا هٰذَا٘ اِلَّا٘ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێ گۆتییه‌ دايبابێن خۆ ده‌مێ وان به‌رێ وى دايه‌ باوه‌رییا ب خودێ و ب ڕابوونا پشتى مرنێ: ئۆف بۆ هه‌وه‌ ئه‌رێ هوين ژڤانى دده‌نه‌ من كو ئه‌ز جاره‌كا دى دێ ژ گۆڕا خۆ ده‌ركه‌ڤم، وگه‌له‌ك ملله‌ت به‌رى من بۆرينه‌ وكه‌س ژێ ڕانه‌بوويه‌؟ ودايبابێن وى دوعايا هيدايه‌تێ بۆ وى ژ خودێ دكه‌ن ودبێژن: تێچوون بۆ ته‌ بت، باوه‌رییێ بينه‌ وكارێ چاك بكه‌، هندى سۆزا خودێ‌یه‌ ب ڕاكرنا مرییان يا ڕاسته‌ وگومان تێدا نينه‌، وئه‌و دبێژته‌ وان: ئه‌ڤا هوين دبێژن ژ وان ئه‌فسانه‌يانه‌ يێن خه‌لكێ به‌رێ گۆتين و د كيتابێن خۆ دا نڤيسين.

18

اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْ٘ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن ب ڤى ڕه‌نگى بن عه‌زابا خودێ ل سه‌ر وان فه‌ر بوويه‌، وغه‌زه‌با وى ب سه‌ر وان دا هاتییه‌ د گه‌ل وان ملله‌تێن به‌رى وان ل سه‌ر كوفرێ بۆرين ژ ئه‌جنه‌ ومرۆڤان، هندى ئه‌ون ئه‌و دزيانكار بووينه‌ كو وان هيدايه‌ت دايه‌ ب به‌رزه‌بوونێ وخۆشى دايه‌ ب عه‌زابێ.

19

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْا وَلِيُوَفِّيَهُمْ اَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبۆ هه‌ر ده‌سته‌كه‌كێ ژ خێرخواز وخرابكاران هنده‌ك جهـ ل دويڤ كارێ وان د دنيايێ دا كرى ڕۆژا قيامه‌تێ ل نك خودێ هه‌نه‌؛ ودا خودێ جزايێ كريارێن وان ب دورستى بده‌تێ، وزۆردارى ل وان نائێته‌كرن كو هنده‌ك گونه‌هـ بۆ وان بێنه‌ زێده‌كرن، يان هنده‌ك خێرێن وان بێنه‌ كێمكرن.

20

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَي النَّارِ اَذْهَبْتُمْ طَيِّبٰتِكُمْ فِيْ حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ فِي الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڕۆژا كافر ل سه‌ر ئاگرى دئێنه‌ پێشكێشكرن، وبۆ ڕه‌زيلكرن بۆ وان دئێته‌ گۆتن: ب ڕاستى هه‌وه‌ خۆشییێن خۆ د ژينا خۆ يا دنيايێ دا بربوون وهه‌وه‌ كه‌يف پێ هاتبوو، ڤێجا ئه‌ڤرۆ -ئه‌ى گه‌لی كافران- ب عه‌زابه‌كا شه‌رمزار وڕه‌زيلكه‌ر د ئاگرى دا هوين دێ ئێنه‌ جزادان؛ ژ به‌ر خۆمه‌زنكرنا بێ حه‌ق يا هه‌وه‌ د عه‌ردى دا دكر، و ژ به‌ر ده‌ركه‌فتنا هه‌وه‌ ژ بن ئه‌مرێ خودێ.

21

وَاذْكُرْ اَخَا عَادٍ اِذْ اَنْذَرَ قَوْمَهٗ بِالْاَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْۣ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ٘ اَلَّا تَعْبُدُوْ٘ا اِلَّا اللّٰهَ اِنِّيْ٘ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ هوودى بكه‌ برايێ عادییان د مرۆڤاينییێ دا نه‌ كو د دينى دا، ده‌مێ وى ملله‌تێ خۆ ترساندى كو عه‌زابا خودێ ب سه‌ر وان دا بێت، گاڤا ئه‌و ل وارێ خۆ يێ ب ناڤێ (ئه‌حقاف) ێ ناڤدار دئاكنجى، وئه‌و جهێ تژى خيز بوو ل ژێرییا گزيرتا عه‌ره‌بان، و ب ڕاستى به‌رى هوودى وپشتى وى ژى گه‌له‌ك پێغه‌مبه‌ر هاتبوون ئه‌و ل هندێ هشيار كربوون: كو هوين د په‌رستنا خۆ دا بۆ خودێ چو شريكان بۆ وى نه‌دانن، هندى ئه‌زم ئه‌ز دترسم عه‌زابا خودێ ب سه‌ر هه‌وه‌ دا بێت ل ڕۆژه‌كا ترسا وێ مه‌زن، كو ڕۆژا قيامه‌تێیه‌.

22

قَالُوْ٘ا اَجِئْتَنَا لِتَاْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا فَاْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا٘ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌رێ تو ب ڤێ گازییا خۆ هاتى؛ دا به‌رێ مه‌ ژ په‌رستنا خوداوه‌ندێن مه‌ بده‌يه‌ پاش؟ پا كانێ وێ عه‌زابێ ب سه‌ر مه‌ دا بينه‌ يا تو ژڤانى پێ دده‌يه‌ مه‌، ئه‌گه‌ر تو د گۆتن وسۆزا خۆ دا ژ ڕاستگۆيانى.

23

قَالَ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاُبَلِّغُكُمْ مَّا٘ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَلٰكِنِّيْ٘ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هوودى گۆت: هه‌ما ب تنێ خودێ دزانت كانێ كه‌نگى ئه‌و عه‌زاب يا ژڤان بۆ هــه‌وه‌ پـێ هـاتـییه‌ دان دێ گه‌هته‌ هـه‌وه‌، وهه‌ما ئـه‌ز پێغه‌مبه‌رێ خودێمه‌ بۆ هه‌وه‌، ئه‌ز وێ دگه‌هينمه‌ هه‌وه‌ يا وى ئه‌ز پێ هنارتيم، به‌لێ ئه‌ز دبينم هوين ملله‌ته‌كێ نه‌زانن كو هوين له‌زێ د هاتنا عه‌زابێ دا دكه‌ن، وهوين خۆ ل سه‌ر خودێ بسته‌ دكه‌ن.

24

فَلَمَّا رَاَوْهُ عَارِضًا مُّسْتَقْبِلَ اَوْدِيَتِهِمْ قَالُوْا هٰذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهٖ رِيْحٌ فِيْهَا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وان ئه‌و عه‌زاب يا وان له‌ز ل هاتنا وێ كرى ديتى وه‌كى عه‌وره‌كى ب لايێ نهالێن وان ڤه‌ هاتى، وان گۆت: ئه‌ڤه‌ عه‌وره‌كه‌ باران دێ بۆ مه‌ ژێ بارت، ئينا هوودى گۆته‌ وان: ئه‌و نه‌ عه‌ورێ بارانێیه‌ وه‌كى هوين هزر دكه‌ن، به‌لكى ئه‌و عه‌ورێ وێ عه‌زابێیه‌ يا هه‌وه‌ له‌ز ل هاتنا وێ كرى، ئه‌و هڕه‌بايه‌كه‌ عه‌زابه‌كا ب ئێش ونه‌خۆش تێدايه‌.

25

تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍۣ بِاَمْرِ رَبِّهَا فَاَصْبَحُوْا لَا يُرٰ٘ي اِلَّا مَسٰكِنُهُمْ كَذٰلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ر تشته‌كێ ئه‌و ڤێ بكه‌ڤت ب ئانه‌هییا خودايێ خۆ ئه‌و دێ وى په‌لخينت، ڤێجا وه‌ لێ هات ژبلی وان خانییێن ئه‌و تێڤه‌ تشته‌كێ دى ل وارێ وان نه‌هاته‌ ديتن، ب جزايه‌كێ وه‌كى ڤى ئه‌م ملله‌تێ تاوانبار جزا دده‌ين؛ ژ به‌ر تاوان وسه‌رداچوونا وان.

26

وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَا٘ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةً فَمَا٘ اَغْنٰي عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَا٘ اَبْصَارُهُمْ وَلَا٘ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ ئه‌و ئه‌گه‌رێن مانا د عه‌ردى دا دابوونه‌ عادییان يێن كو مه‌ نه‌داينه‌ هه‌وه‌ ئه‌ى گه‌لی كافرێن قوره‌يشییان، ومه‌ هنده‌ك گوهـ دابوونه‌ وان كو وان پێ گوهـ لێ ببت، وهنده‌ك چاڤ ئه‌و پێ ببينن، وهنده‌ك دل ئه‌و پێ تێ بگه‌هن، به‌لێ وان ئه‌و د وێ ڕێكێ دا ب كارئينان يا خودێ پێ ژ وان ڕازى نه‌بت، ڤێجا وان چو مفا نه‌گه‌هانده‌ وان؛ چونكى وان باوه‌رى ب ئايه‌تێن خودێ نه‌ئينا بوو، وئه‌و عه‌زابا وان له‌ز لێ دكر ويارى پێ دكرن ب سه‌رێ وان هات. وئه‌ڤه‌ گه‌فه‌كه‌ ژ خودێ وترساندنه‌كه‌ بۆ كافران.

27

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُمْ مِّنَ الْقُرٰي وَصَرَّفْنَا الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى خه‌لكێ (مه‌كه‌هێ) ب ڕاستى ئه‌و گوندێن ل دۆر وڕه‌خێن هه‌وه‌ ژ گوندێن عادى وثه‌موودییان مه‌ تێبرن، وكاڤل كرن، ومه‌ ب گه‌له‌ك ڕه‌نگان نيشان وهێجه‌تێن خۆ بۆ وان ئاشكه‌راكرن؛ دا به‌لكى ئه‌و ژ وێ كوفرێ بزڤڕن يا ئه‌و ل سه‌ر.

28

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ قُرْبَانًا اٰلِهَةً بَلْ ضَلُّوْا عَنْهُمْ وَذٰلِكَ اِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا پا دێ بلا ئه‌ڤ ملله‌تێن مه‌ تێبرين ژ لايێ وان خوداوه‌ندان ڤه‌ هاتبانه‌ ب سه‌رئێخستن يێن وان په‌رستن بۆ كرى؛ دا ئه‌و وان نێزيكى خودێ بكه‌ن ومه‌هده‌رێ بۆ بكه‌ن، نێ ئه‌و ل وان به‌رزه‌بوون، و د به‌رسڤا وان نه‌هاتن، وبه‌ڕه‌ڤانى ژێ نه‌كر، وئه‌و بوو ئه‌و دره‌وا وان كرى ده‌مێ وان ژ دره‌و خوداينى دايێ.

29

وَاِذْ صَرَفْنَا٘ اِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُوْنَ الْقُرْاٰنَ فَلَمَّا حَضَرُوْهُ قَالُوْ٘ا اَنْصِتُوْا فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا اِلٰي قَوْمِهِمْ مُّنْذِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حس بكه‌ ده‌مێ مه‌ ده‌سته‌كه‌ك ژ ئه‌جنان هنارتییه‌ نك ته‌؛ دا ئه‌و گوهێ خۆ بده‌نه‌ قورئانێ، ڤێجا ده‌مێ ئه‌و ئاماده‌ بووين، وپێغه‌مبه‌رى قورئان خواندى، هنده‌ك ژ وان گۆته‌ هنده‌كان: بێ ده‌نگ ببن؛ دا ئه‌م گوهدارییا قورئانێ بكه‌ين، ڤێجا ده‌مێ پێغه‌مبه‌رى خواندن ب دويماهى ئيناى، وئه‌و تێ گه‌هشتين وپێ داخبار بووين، ئه‌و زڤڕينه‌ نك ملله‌تێن خۆ ووان ئه‌و ژ عه‌زابا خودێ ترساندن، ئه‌گه‌ر هات وباوه‌رییێ نه‌ئينن.

30

قَالُوْا يٰقَوْمَنَا٘ اِنَّا سَمِعْنَا كِتٰبًا اُنْزِلَ مِنْۣ بَعْدِ مُوْسٰي مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِيْ٘ اِلَي الْحَقِّ وَاِلٰي طَرِيْقٍ مُّسْتَقِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌ى ملله‌تێ مه‌ هندى ئه‌مين مه‌ گوهـ ل كيتابه‌كێ بوو پشتى مووساى يا هاتییه‌ خوارێ، ئه‌و ڕاستگۆيیا كتێبێن خودێ به‌رى وێ بۆ پێغه‌مبه‌رێن خۆ هنارتين ئاشكه‌را دكه‌ت، وبه‌رێ خه‌لكى دده‌ته‌ حه‌قییێ وڕێكا ڕاست.

31

يٰقَوْمَنَا٘ اَجِيْبُوْا دَاعِيَ اللّٰهِ وَاٰمِنُوْا بِهٖ يَغْفِرْ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُجِرْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى ملله‌تێ مه‌ هوين د به‌رسڤا پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- وه‌رن، وباوه‌رییێ ب وى تشتى بينن يێ ئه‌و پێ هاتى، خودێ گونه‌هێن هه‌وه‌ دێ بۆ هه‌وه‌ ژێ به‌ت، وهه‌وه‌ ژ عه‌زابه‌كا ب ئێش ڕزگار كه‌ت.

32

وَمَنْ لَّا يُجِبْ دَاعِيَ اللّٰهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي الْاَرْضِ وَلَيْسَ لَهٗ مِنْ دُوْنِهٖ٘ اَوْلِيَآءُ اُولٰٓئِكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چییێ د به‌رسڤا پێغه‌مبه‌رێ خودێ نه‌ئێت وگوهدارییا وى تشتى نه‌كه‌ت يێ ئه‌و به‌رێ وى دده‌تێ، ئه‌و نه‌شێت د عه‌ردى دا خودێ بێزار كه‌ت گاڤا خودێ ڤيا وى عه‌زاب بده‌ت، وژبلی خودێ وى چو پشته‌ڤان ژى نابت عه‌زابا خودێ ژ وى پاشڤه‌ لێ بده‌ت، ئه‌و د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را ژ حه‌قییێ دانه‌.

33

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَلَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقٰدِرٍ عَلٰ٘ي اَنْ يُّحْيِۦَ الْمَوْتٰي بَلٰ٘ي اِنَّهٗ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ئه‌و نزانن كو هندى خودێ‌یه‌ ئه‌وێ عه‌سمان وعه‌رد بێ وێنه‌ ئافراندين، و ب ئافراندنا وان ڤه‌ نه‌وه‌ستايى، يێ خودان شيانه‌ كو وان مرییان زێندى بكه‌ته‌ڤه‌ يێن وى بۆ جارا يه‌كێ ئافراندين؟ به‌لێ، ئه‌و تشته‌كه‌ ل به‌ر خودێ يێ ب ساناهییه‌، ئه‌و خودايێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيان.

34

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَي النَّارِ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ قَالُوْا بَلٰي وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌وێن كافر بووين ل سه‌ر ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دئێنه‌ پێشكێشكرن، وبۆ وان دئێته‌ گۆتن: ئه‌رێ ما ئه‌ڤ عه‌زابه‌ نه‌ يا ژ ڕاستییه‌؟ ئه‌و دێ به‌رسڤێ ده‌ن وبێژن: به‌لێ ب خودايێ مه‌ ئه‌و يا ژ ڕاستییه‌، ڤێجا دێ بۆ وان ئێته‌ گۆتن: پا دێ ڤێجا تام بكه‌نه‌ وێ عه‌زابێ ژ به‌ر وێ كوفرا هه‌وه‌ د دنيايێ دا دكر.

35

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَ لَمْ يَلْبَثُوْ٘ا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ بَلٰغٌ فَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێهنا خۆ فره‌هـ بكه‌ ل سه‌ر وێ نه‌خۆشییا ژ ملله‌تێ ته‌ يێ كافر دگه‌هته‌ ته‌، هه‌ر وه‌كى پێغه‌مبه‌رێن خودان عه‌زم به‌رى ته‌ صه‌بر كێشاى -وئه‌و پێغه‌مبه‌ر نووح وئيبراهيم ومووسا وعيسانه‌، وتو ژى ژ وانى- وتو له‌زێ د عه‌زابدانا ملله‌تێ خۆ دا نه‌كه‌؛ چونكى ده‌مێ عه‌زاب دئێت وئه‌و وێ دبينن هه‌ر وه‌كى ئه‌و دانه‌كێ ڕۆژێ ب تنێ د دنيايێ دا مايين، ئه‌ڤه‌ ڕاگه‌هاندنه‌كه‌ بۆ وان وبۆ خه‌لكێ دى ژى. و ژ ملله‌تێ سه‌رداچوويى پێڤه‌تر كه‌س ب عه‌زابا خودێ نائێته‌ تێبرن.