سوورەتا الزخرف

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 89
1

حٰمٓ

تەفسیرا ساناهی

(حم) ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره‌ به‌حس ژ ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى هاتییه‌كرن.

2

وَالْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

خودێ سويند ب وێ قورئانێ خوارییه‌ يا كو په‌يڤ وڕامانێن وێ دئاشكه‌را.

3

اِنَّا جَعَلْنٰهُ قُرْءٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين مه‌ قورئان ب زمانێ عه‌ره‌بان بۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- ئينا خوارێ؛ دا به‌لكى هوين تێ بگه‌هن وهزرێن خۆ د ڕامان وده‌ليلێن وێ دا بكه‌ن.

4

وَاِنَّهٗ فِيْ٘ اُمِّ الْكِتٰبِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئـه‌وه‌ ئـه‌و د لـه‌وحێ پاراستى دا ل نك مه‌ د بها وپيرۆزییا خۆ دا يا بلنده‌، ويا موكمه‌ چو خه‌له‌تى وهه‌ڤدژى تێدا نينن.

5

اَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا اَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا ما ئه‌م دێ پشت دده‌ينه‌ هه‌وه‌، وئينانه‌خوارا قورئانێ دێ هێلين ژ به‌ر نه‌گوهدارییا هه‌وه‌، وزێده‌ ب ناڤدا چوونا هه‌وه‌ ب ناڤ كوفرێ دا؟

6

وَكَمْ اَرْسَلْنَا مِنْ نَّبِيٍّ فِي الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ل زه‌مانێن يه‌كێ به‌رى ملله‌تێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مه‌ گه‌له‌ك پێغه‌مبه‌ر هنارتينه‌.

7

وَمَا يَاْتِيْهِمْ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وپێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ وان نه‌هاتییه‌ ئه‌گه‌ر وان بۆ خۆ يارى پێ نه‌كربن وه‌كى كو ملله‌تێ ته‌ يارى ب ته‌ كرين.

8

فَاَهْلَكْنَا٘ اَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَّمَضٰي مَثَلُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا مه‌ ئه‌و تێبرن يێن دره‌و ب پێغه‌مبه‌رێن مه‌ كرى، وئه‌و ژ ملله‌تێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- د هێز دژوارتر بوون، وڕێبازا يێن يه‌كێ بۆرى كو ئه‌و هاتنه‌ تێبرن؛ ژ به‌ر كوفر وسه‌رداچوونا وان. وصه‌برئينان بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- د ڤێ چه‌ندێ دا هه‌يه‌.

9

وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيْزُ الْعَلِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا ڤان بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ خۆ كربا كانێ كێ عه‌سمان وعه‌رد ئافراندينه‌؟ مسوگه‌ر ئه‌و دا بێژن: وى خودايێ زال ئه‌و ئافراندينه‌ يێ كه‌س نه‌شێتێ، يێ پڕزانا ب وان ووى تشتێ د ناڤ وان دا هه‌ى.

10

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێ عه‌رد بۆ هه‌وه‌ ڕائێخستى، وڕێك بۆ ژيار وبازرگانییا هه‌وه‌ تێدا داناين وخۆش كرين؛ دا به‌لكى هوين ب وان ڕێكان ب سه‌ر وى تشتى هل ببن يێ مفايێ دين ودنيايا هه‌وه‌ تێدا.

11

وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءًۣ بِقَدَرٍ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێ بارانه‌كا ژ قايده‌ ژ عه‌سمانى ئينايه‌ خوارێ؛ دا ئه‌و بۆ هه‌وه‌ وحه‌يوانه‌تێن هه‌وه‌ ببته‌ ژيار، ومه‌ ب وێ ئاڤێ باژێره‌كێ به‌يار ب شينكاتى زێندى كر، ڤێجا كانێ چاوا ب ڤێ ئاڤا كو مه‌ ژ عه‌سمانى باراندى مه‌ ئه‌ڤ باژێرێ مرى زێندى كر، وه‌سا هوين ژى پشتى پويچبوونێ دێ ژ گۆڕێن خۆ ده‌ركه‌ڤن.

12

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێ هه‌مى ڕه‌نگێن حه‌يوانه‌ت وشينكاتییان ئافراندين، و ژ گه‌مییان وى ئه‌و تشتێ هوين د ده‌ريايێ دا لێ سويار ببن بۆ هه‌وه‌ چێ كر، و ژ حێشتر وهه‌سپ وهێستر وده‌واران وى ئه‌و دا هه‌وه‌ يێ هوين ل هشكاتى لێ سويار دبن.

13

لِتَسْتَوٗا عَلٰي ظُهُوْرِهٖ ثُمَّ تَذْكُرُوْا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُوْلُوْا سُبْحٰنَ الَّذِيْ سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهٗ مُقْرِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

دا هوين ل سه‌ر پشتێن وان بلند ببن، ودا پاشى هوين قه‌نجییا خودايێ خۆ ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هوين لێ سويار دبن، ودا بێژن: حه‌مد بۆ وى خودايى بن يێ ئه‌ڤه‌ بن ده‌ستى مه‌ كرى، وئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌با ئه‌م نه‌دشياينێ.

14

وَاِنَّا٘ اِلٰي رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌مين ئه‌م پشتى مرنێ دێ زڤڕينه‌ نك خودايێ خۆ.

15

وَجَعَلُوْا لَهٗ مِنْ عِبَادِهٖ جُزْءًا اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وڤان بوتپه‌رێسان پشكه‌ك ژ به‌نییان بۆ خودێ دانا، كو وان گۆتى: ملياكه‌ت كچێن خودێنه‌. هندى مرۆڤه‌ وان قه‌نجییان ڤه‌دشێرت يێن خودايێ وى د گه‌ل كرين، ونه‌ڕازيبوونا خۆ ل سه‌ر وان به‌لا ونه‌خۆشییان ئاشكه‌را دكه‌ت يێن ب سه‌رى هاتين.

16

اَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنٰتٍ وَّاَصْفٰىكُمْ بِالْبَنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان هوين -ئه‌ى گه‌لی نه‌زانان- هزر دكه‌ن كو خودايێ هه‌وه‌ ژ تشتێن وى ئافراندين كچ بۆ خۆ هلبژارتينه‌ -وهه‌وه‌ ئه‌و بۆ خۆ ب خۆ نه‌ڤێن- وكوڕ داينه‌ هه‌وه‌؟ وئه‌ڤه‌ ڕه‌نگه‌كێ گه‌فێیه‌ بۆ وان.

17

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمٰنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر مزگينى بۆ يه‌ك ژ وان ب كچه‌كێ -يا ئه‌و بۆ خودێ پالڤه‌ دده‌ن- هاته‌دان ڕوییێ وى ژ نه‌خۆشییا ڤێ مزگينییێ ڕه‌ش دبت، وئه‌و ژ خه‌م وقه‌هرێ داگرتى دبت وغه‌مگين دبت. (ئه‌رێ ڤێجا چاوا ئه‌و بۆ خودێ ب وى تشتى ڕازى دبن يێ وان بۆ خۆ نه‌ڤێت؟ يێ پاك وبلند بت خودێ ژ وى تشتێ كافر د ده‌ر حه‌قا وى دا دبێژن).

18

اَوَمَنْ يُّنَشَّؤُا فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ هوين بسته‌يێ دكه‌ن ووێ بۆ خودێ پالڤه‌دده‌ن يا د ناڤ خه‌مل وخێزێ دا دئێته‌ په‌روه‌رده‌كرن، و ل ده‌مێ هه‌ڤڕكییێ ئه‌و نه‌شێت هێجه‌تا خۆ ئاشكه‌را بكه‌ت؟

19

وَجَعَلُوا الْمَلٰٓئِكَةَ الَّذِيْنَ هُمْ عِبٰدُ الرَّحْمٰنِ اِنَاثًا اَشَهِدُوْا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْــَٔلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤان بوتپه‌رێسان فريشته‌ يێن به‌نییێن خودێ حسێبكرن كچ، ئه‌رێ ل ده‌مێ ئافراندنا وان ئه‌و دئاماده‌ بوون دا بێژن ئه‌و كچن؟ شاهده‌يیا وان دێ ئێته‌ نڤيسين، و ل ئاخره‌تێ پسيار دێ ژ وان ئێته‌ كرن.

20

وَقَالُوْا لَوْ شَآءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ مَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ اِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڤان بوتپه‌رێسێن قوره‌يشییان گۆتن: ئه‌گه‌ر خودايێ پڕدلۆڤان حه‌زكربا مه‌ په‌رستنا كه‌سێ دى ژبلی وى نه‌دكر، وئه‌ڤه‌ هێجه‌ته‌كا ژ قه‌ستايه‌، چونكى پشتى هنارتنا پێغه‌مبه‌ران وئينانه‌ خوارا كيتابان خودێ چو هێجه‌ت بۆ كه‌سێ نه‌هێلاينه‌، ڤێجا وان حه‌ق نينه‌ ئه‌و قه‌ده‌رێ بۆ خۆ بكه‌نه‌ هێجه‌ت. وان چو زانين ب ڕاستییا وێ گۆتنێ نينه‌ يا ئه‌و دبێژن، به‌لكى هه‌ما ژ دره‌و ئه‌و وێ دبێژن؛ چونكى خودێ چو هێجه‌ت ل سه‌ر وێ چه‌ندێ نه‌داينه‌ وان.

21

اَمْ اٰتَيْنٰهُمْ كِتٰبًا مِّنْ قَبْلِهٖ فَهُمْ بِهٖ مُسْتَمْسِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ل ده‌مێ ئافراندنا فريشته‌يان ئه‌و دئاماده‌ بوون، يان به‌رى ڤێ قورئانا مه‌ ئينايه‌ خوارێ مه‌ كيتابه‌ك دابوو وان، دا ئه‌و بێژن: ئه‌م دێ ل دويڤ چين، ووێ بۆ خۆ كه‌ينه‌ هێجه‌ت؟

22

بَلْ قَالُوْ٘ا اِنَّا وَجَدْنَا٘ اٰبَآءَنَا عَلٰ٘ي اُمَّةٍ وَّاِنَّا عَلٰ٘ي اٰثٰرِهِمْ مُّهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

نه‌خێر، هه‌ما گۆتنا وان ئه‌و بوو وان گۆت: مه‌ بابێن خۆ ل سه‌ر دينه‌ك وڕێبازه‌كێ ديتينه‌، وهه‌ما ئه‌م دێ ل شوين پییێن وان چين، وچاڤ ل وان كه‌ين.

23

وَكَذٰلِكَ مَا٘ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَا٘ اِنَّا وَجَدْنَا٘ اٰبَآءَنَا عَلٰ٘ي اُمَّةٍ وَّاِنَّا عَلٰ٘ي اٰثٰرِهِمْ مُّقْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڤى ڕه‌نگى به‌رى ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مه‌ پێغه‌مبه‌ره‌ك ل گونده‌كى نه‌هنارتییه‌ وان ژ عه‌زابا مه‌ بترسينت، ئه‌گه‌ر خه‌لكێ وى گوندى ژ سه‌ر وگرگران يێن كو زه‌نگينییێ ئه‌و هێڕكرين نه‌گۆتبت: مه‌ بابێن خۆ ل سه‌ر دينه‌كى ديتينه‌، وئه‌م ل سه‌ر ڕێبازا وان دێ چين.

24

قٰلَ اَوَلَوْ جِئْتُكُمْ بِاَهْدٰي مِمَّا وَجَدْتُّمْ عَلَيْهِ اٰبَآءَكُمْ قَالُوْ٘ا اِنَّا بِمَا٘ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- وئه‌و پێغه‌مبه‌رێن به‌رى وى گۆتنه‌ خودانێن ڤێ هێجه‌تا ژ قه‌ستا: ئه‌رێ هوين دويچوونا بابێن خۆ دكه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ ب ڕێكه‌كا راستتر ودورستتر ژ وێ يا هه‌وه‌ بابێن خۆ ل سه‌ر ديتين ژ نك خودايێ هه‌وه‌ هاتبم؟ وان ژ ڕكدارى گۆت: هندى ئه‌مين ئه‌م باوه‌رییێ ب وێ نائينين يا هوين پێ هاتين.

25

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ تۆل ژ ڤان ملله‌تان يێن دره‌و ب پێغه‌مبه‌رێن خۆ كرى ڤه‌كر ومه‌ ئه‌و جزادان، ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌رێ خۆ بدێ كانێ دويماهییا وان چ بوو ده‌مێ وان دره‌و ب ئايه‌تێن خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى؟ وملله‌تێ ته‌ بلا هشيار بن كو ئه‌و ب سه‌رێ وان ژى بێت ئه‌گه‌ر وان به‌رده‌وامى ل سه‌ر كوفرا خۆ كر.

26

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ٘ اِنَّنِيْ بَرَآءٌ مِّمَّا تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ ئيبراهيمى بكه‌ ده‌مێ وى گۆتییه‌ بابێ خۆ وملله‌تێ خۆ يێن په‌رستنا وان صه‌نه‌مان دكر يێن ملله‌تێ ته‌ دپه‌رێسن: هندى ئه‌زم ئه‌زێ به‌ريمه‌ ژ وى تشتێ هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن.

27

اِلَّا الَّذِيْ فَطَرَنِيْ فَاِنَّهٗ سَيَهْدِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و تێ نه‌بت يێ ئه‌ز ئافرانديم، هندى ئه‌وه‌ ئه‌و دێ به‌رێ من ده‌ته‌ ڕێكا ڕاست.

28

وَجَعَلَهَا كَلِمَةًۣ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- په‌يڤا ته‌وحيدێ (لا إله‌ إلا الله) هێلا د ناڤ يێن پشتى خۆ دا؛ دا به‌لكى ئه‌و ل گوهدارى وته‌وحيدا خودايێ خۆ بزڤڕن، و ژ كوفر وگونه‌ها خۆ تۆبه‌ بكه‌ن.

29

بَلْ مَتَّعْتُ هٰ٘ؤُلَآءِ وَاٰبَآءَهُمْ حَتّٰي جَآءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُوْلٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

به‌لكى من ئه‌ڤ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وبابێن وان هێلانه‌ د خۆشییا ژينێ دا، ومن له‌ز ل عه‌زابدانا وان نه‌كر، حه‌تا قورئان وپێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ وان هاتى ئه‌و تشت بۆ وان ئاشكه‌را كرى يێ ئه‌و هه‌وجه‌ ببنێ ژ كارێ دينى.

30

وَلَمَّا جَآءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ وَّاِنَّا بِهٖ كٰفِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وده‌مێ قورئان ژ نك خودێ بۆ وان هاتى، وان گۆت: ئه‌ڤه‌ يا ئه‌ڤ پێغه‌مبه‌ره‌ بۆ مه‌ پێ هاتى سێره‌به‌ندییه‌، ونه‌ وه‌حییا خودێ‌یه‌، وئه‌م پێ دكافرين.

31

وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ عَلٰي رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤان بوتپه‌رێسێن قوره‌يشییان گۆتن: ئه‌گه‌ر ڕاسته‌ ئه‌ڤ قورئانه‌ ژ نك خودێ‌یه‌، پا دێ بلا بۆ زه‌لامه‌كێ مه‌زن هاتبا ژ خه‌لكێ يه‌ك ژ ڤان هه‌ردو باژێران: (مه‌كه‌هێ) يان (طائفێ).

32

اَهُمْ يَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَّعِيْشَتَهُمْ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ئه‌ون پێغه‌مبه‌راتییێ لێكڤه‌ دكه‌ن دا بداننه‌ وى جهێ وان بڤێت؟ ئه‌مين يێن كو د دنيايێ دا ڕزق د ناڤبه‌را وان دا لێكڤه‌كرى، ومه‌ هنده‌ك ژ وان ل سه‌ر هنده‌كان بلند كرينه‌: ئه‌ڤه‌ يێ ده‌وله‌مه‌نده‌ ووێ هه‌ يێ فه‌قيره‌، ئه‌ڤه‌ يێ ب هێزه‌ ووێ هه‌ يێ لاوازه‌؛ دا هنده‌ك ژ وان ببنه‌ ئه‌گه‌را ژيارا هنده‌كان. ودلۆڤانییا خودايێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ده‌مێ وان دبه‌ته‌ به‌حه‌شتێ ژ وێ چێتره‌ يا ئه‌و د دنيايا فانى دا كۆم دكه‌ن.

33

وَلَوْلَا٘ اَنْ يَّكُوْنَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً لَّجَعَلْنَا لِمَنْ يَّكْفُرُ بِالرَّحْمٰنِ لِبُيُوْتِهِمْ سُقُفًا مِّنْ فِضَّةٍ وَّمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ژ به‌ر هندێ نه‌با كو مرۆڤ هه‌مى دا ل سه‌ر كوفرێ كۆم بن، ئه‌م دا بۆ خانییێن وان يێن كوفرێ ب خودێ دكه‌ن هنده‌ك بانێن زيڤى چێ كه‌ين، ودا هنده‌ك پێپه‌ليسكان ده‌ينێ كو ئه‌و پێ سه‌ركه‌ڤن.

34

وَلِبُيُوْتِهِمْ اَبْوَابًا وَّسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِــُٔوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م دا هنده‌ك ده‌رگه‌هێن زيڤى بۆ خانییێن وان چێ كه‌ين، ودا هنده‌ك ته‌ختان ده‌ينه‌ وان ئه‌و پالده‌نه‌ سه‌ر.

35

وَزُخْرُفًا وَاِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م دا زێڕى ده‌ينه‌ وان، وئه‌و هه‌مى خۆشییا ژينا دنيايێیه‌، يا كێمه‌ ودێ پويچ بت نامينت، وخۆشییا ئاخره‌تێ ل نك خودايێ ته‌ بۆ ته‌قواداران يا هلگرتییه‌.

36

وَمَنْ يَّعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمٰنِ نُقَيِّضْ لَهٗ شَيْطٰنًا فَهُوَ لَهٗ قَرِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چییێ پشت بده‌ته‌ زكرێ خودايێ پڕدلۆڤان، كو قورئانه‌، د دنيايێ دا ئه‌م شه‌يتانه‌كى دێ ب وى ڕا به‌رده‌ين دا ئه‌و وى د سه‌ردا ببه‌ت، ڤێجا ئه‌و شه‌يتان هه‌ر دێ د گه‌ل وى بت.

37

وَاِنَّهُمْ لَيَصُدُّوْنَهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى شه‌يتانن به‌رێ وان ژ ڕێكا ڕاست وه‌ردگێڕن، وسه‌رداچوونێ ل به‌ر وان شرين دكه‌ن، وئه‌ڤ كه‌سه‌ هزر دكه‌ن كو ئه‌و يێن ل سه‌ر حه‌قییێ وهيدايه‌تێ.

38

حَتّٰ٘ي اِذَا جَآءَنَا قَالَ يٰلَيْتَ بَيْنِيْ وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

حه‌تا ده‌مێ ئه‌و يێ پشت دايه‌ زكرێ خودێ وشه‌يتانێ هه‌ڤالێ وى بۆ حسێب وجزادانێ هاتنه‌ نك مه‌، ئه‌و دێ بێژته‌ هه‌ڤالێ خۆ: خوزى دويراتییا ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤايێ د ناڤبه‌را من وته‌ دا هه‌با، تو چ پيسه‌ هه‌ڤال بووى بۆ من.

39

وَلَنْ يَّنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ اِذْ ظَّلَمْتُمْ اَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكو هه‌وه‌ د دنيايێ دا شرك كرى -ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه‌ پشت دايه‌ زكرێ خودێ- ئه‌ڤرۆ ئه‌و چو مفاى ناگه‌هينته‌ هه‌وه‌، هوين وهه‌ڤالێن خۆ د عه‌زابێ دا دێ دپشكدار بن.

40

اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- دێ ده‌نگێ خۆ گه‌هينییه‌ وى يێ خودێ ئه‌و ژ گوهدانا حه‌قییێ كه‌ڕكرى، يان دێ به‌رێ وى ده‌يه‌ هيدايه‌تێ يێ خودێ دلێ وى ژ ديتنا حه‌قییێ كۆره‌كرى، يان تو دێ به‌رێ وى ده‌يه‌ ڕێكێ يێ د سه‌رداچوونه‌كا ئاشكه‌را دا؟ ئه‌و چه‌نده‌ نه‌ ب ته‌يه‌.

41

فَاِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَاِنَّا مِنْهُمْ مُّنْتَقِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر مه‌ تو مراندى به‌رى ئه‌م ته‌ ب سه‌ر كافرێن ملله‌تێ ته‌ بێخين، هندى ئه‌مين ئه‌م ل ئاخره‌تێ دێ تۆلێ ل وان ڤه‌كه‌ين.

42

اَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِيْ وَعَدْنٰهُمْ فَاِنَّا عَلَيْهِمْ مُّقْتَدِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌م دێ وێ عه‌زابا مه‌ ژڤان پێ دايه‌ وان نيشا ته‌ ده‌ين وه‌كى وێ يا ل (به‌درێ) ب سه‌رێ وان هاتى، هندى ئه‌مين ئه‌م دشێين ته‌ ب سه‌ر وان بێخين، ووان ب ده‌ستێن ته‌ وخـودان باوه‌ران ڕه‌زيل بـكـه‌يـن.

43

فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِيْ٘ اُوْحِيَ اِلَيْكَ اِنَّكَ عَلٰي صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو خۆ ب وێ ڤه‌ بگره‌ يا خودێ د ڤێ قورئانێ دا فه‌رمان پێ ل ته‌ كرى؛ چونكى تو يێ ل سه‌ر ڕێكه‌كا ڕاست، كو دينێ خودێ‌یه‌.

44

وَاِنَّهٗ لَذِكْرٌ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ وَسَوْفَ تُسْــَٔلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌ڤ قورئانه‌يه‌ بلندییه‌كه‌ بۆ ته‌ وملله‌تێ ته‌ ژ قوره‌يشییان؛ چونكى ئه‌و ب زمانێ وان هاتییه‌، وئه‌و ژ هه‌مى مرۆڤان پتر تێ دگه‌هن، له‌و دڤێت ئه‌و ژ هه‌مى كه‌سان پتر كارى پێ بكه‌ن، وپاشى پسيار دێ ژ ته‌ و ژ وان يێن د گه‌ل ته‌ ئێته‌كرن.

45

وَسْــَٔلْ مَنْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُّسُلِنَا٘ اَجَعَلْنَا مِنْ دُوْنِ الرَّحْمٰنِ اٰلِهَةً يُّعْبَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو پسيارێ ژ دويكه‌فتییێن وان پێغه‌مبه‌ران بكه‌ يێن مه‌ به‌رى ته‌ هنارتين: ئه‌رێ پێغه‌مبه‌رێن وان گۆتییه‌ بلا په‌رستنا يه‌كێ دى ژبلی خودێ بێته‌كرن؟ ئه‌و دێ بێژنه‌ ته‌: نه‌خێر؛ چونكى هه‌مى پێغه‌مبه‌ران به‌رێ مرۆڤان يێ دايه‌ وێ چه‌ندێ يا تو به‌رێ وان دده‌يێ كو عيباده‌تێ خودێ ب تنێ بكه‌ن، وژبلی وى عيباده‌تێ كه‌سێ دى نه‌كه‌ن.

46

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰي بِاٰيٰتِنَا٘ اِلٰي فِرْعَوْنَ وَمَلَا۠ئِهٖ فَقَالَ اِنِّيْ رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ مووسا ب ئايه‌تێن خۆ بۆ فيرعه‌ونى وماقويلێن ملله‌تێ وى هنارتبوو، كانێ چاوا مه‌ تو بۆ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته‌ هنارتى، ئينا مووساى گۆته‌ وان: هندى ئه‌زم ئه‌ز پێغه‌مبه‌رێ خودايێ هه‌مى چێكرییانم.

47

فَلَمَّا جَآءَهُمْ بِاٰيٰتِنَا٘ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَضْحَكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ ئه‌و ب نيشانێن ئاشكه‌را ل سه‌ر ڕاستگۆيیا خۆ بۆ وان هاتى، فيرعه‌ونى وده‌سته‌كا وى بۆ خۆ ب وێ كره‌كه‌نى يا مووسا پێ هاتى.

48

وَمَا نُرِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ اِلَّا هِيَ اَكْبَرُ مِنْ اُخْتِهَا وَاَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م ئايه‌ته‌كێ نيشا فيرعه‌ونى وده‌سته‌كا وى ناده‌ين ئه‌گه‌ر ئه‌و ژ يا به‌رێ مه‌زنتر نه‌بت، ومه‌ ئه‌و ب گه‌له‌ك ڕه‌نگێن عه‌زابێ گرتن؛ دا به‌لكى ئه‌و ژ كوفرا خۆ لێڤه‌ ببن و ل ته‌وحيدێ بزڤڕن.

49

وَقَالُوْا يٰ٘اَيُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَ اِنَّنَا لَمُهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان گۆته‌ مووساى: ئه‌ى سێره‌به‌ند، تو بۆ مه‌ گازى خودايێ خۆ بكه‌ دا ژ به‌ر وێ په‌يمانا وى دايه‌ ته‌ ووى قه‌درێ ته‌ ل نك وى هه‌ى ئه‌و عه‌زابێ ژ سه‌ر مه‌ ڕاكه‌ت، وئه‌گه‌ر ئه‌و عه‌زابێ ژ سه‌ر مه‌ ڕاكه‌ت ئه‌م دێ ب هيدايه‌ت ئێين وباوه‌رییێ ئينين.

50

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ مووساى دوعا كرين ومـه‌ عه‌زاب ژ سه‌ر وان ڕاكرى هنگى وان غـه‌دره‌ كـر، وهـه‌ر مـانـه‌ ل سـه‌ر كـوفرا خۆ.

51

وَنَادٰي فِرْعَوْنُ فِيْ قَوْمِهٖ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَيْسَ لِيْ مُلْكُ مِصْرَ وَهٰذِهِ الْاَنْهٰرُ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِيْ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وفيرعه‌ونى د ناڤ مه‌زنێن ملله‌تێ خۆ دا كره‌ گازى وگۆت: ئه‌رێ ما ملكێ (مصرێ) نه‌ يێ منه‌ وئه‌ڤ ڕويباره‌ د بن من ڕا دبۆرن؟ ئه‌رێ ما هوين هێز ومه‌زنییا من، ولاوازى وهه‌ژارییا مووساى نابينن؟

52

اَمْ اَنَا خَيْرٌ مِّنْ هٰذَا الَّذِيْ هُوَ مَهِيْنٌ وَّلَا يَكَادُ يُبِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

ما ئه‌ز ژ ڤى يێ چو پشته‌ڤان د گه‌ل دا نه‌ چێترم؛ چونكى ئه‌و ب خۆ ب كارێ خۆ ڕادبت وخۆ بێ بها دكه‌ت، به‌لكى نێزيكه‌ كه‌س دگۆتنا وى نه‌گه‌هت ژ به‌ر نه‌دورستییا ئه‌زمانێ وى.

53

فَلَوْلَا٘ اُلْقِيَ عَلَيْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَآءَ مَعَهُ الْمَلٰٓئِكَةُ مُقْتَرِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ڕاسته‌ كو مووسا پێغه‌مبه‌رێ خودێ‌یه ‌پا دێ بلا هنده‌ك بازنكێن زێڕى ب سه‌ر وى دا هاتبانه‌ خوارێ، يان بلا هنده‌ك فريشته‌ د گه‌ل وى هاتبان وهه‌مى پێكڤه‌ بۆ وى ببانه‌ شاهد كو ئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌.

54

فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهٗ فَاَطَاعُوْهُ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وفيرعه‌ونى سڤكى بۆ خۆ ب عه‌قلێ ملله‌تێ خۆ كر وبه‌رێ وان دا سه‌رداچوونێ، ووان گوهدارییا وى كر، هندى ئه‌و بوون ئه‌و ملله‌ته‌كێ سه‌ردا چووى بوون.

55

فَلَمَّا٘ اٰسَفُوْنَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وان ب نه‌گوهدارییا خۆ كه‌ربێن مه‌ ڤه‌كرين، مه‌ ب عه‌زابه‌كا زوى تۆل ل وان ڤه‌كر، ومه‌ ئه‌و هه‌مى د ده‌ريايێ دا خه‌ندقاندن.

56

فَجَعَلْنٰهُمْ سَلَفًا وَّمَثَلًا لِّلْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا مه‌ ئه‌و كرنه‌ پێشى وجهێ مه‌ته‌ل پێ ئينانێ بۆ وان يێن پشتى وان دئێن وخۆ هێژاى عه‌زابدانێ دكه‌ن، وعيبره‌ت بۆ خه‌لكێ دى.

57

وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا اِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وده‌مێ بوتپه‌رێسان مه‌ته‌ل بۆ خۆ ب عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ ئيناى، ووان په‌رستنا فه‌لان بۆ وى بۆ خۆ كرییه‌ هێجه‌ت دژى پێغه‌مبه‌رى گاڤا پێغه‌مبه‌رى ئه‌و ئايه‌ت بۆ ملله‌تێ خۆ خواندى ئه‌وا دبێژت: بوتپه‌رێس وئه‌و تشتێ ئه‌و په‌رستنێ بۆ دكه‌ن پێهلكرییێ جه‌هنه‌مێنه‌، ئينا كه‌يفا وان هات ووان گۆت: ئه‌م دڕازينه‌ كو خوداوه‌ندێن مه‌ ل ڕێزا عيساى بن، ئينا خودێ گۆت: هندى ئه‌ون يێن قه‌نجى ژ مه‌ گه‌هشتییێ ئه‌و ژ ئاگرى ددويرن، ڤێجا ئه‌و دێ د ئاگرى دا ئێته‌ هاڤێتن يێ ڕازى ببت كو په‌رستنا وى بێته‌ كرن.

58

وَقَالُوْ٘ا ءَاٰلِهَتُنَا خَيْرٌ اَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوْهُ لَكَ اِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- گۆتن: ئه‌رێ ئه‌و خوداوه‌ندێن مه‌ په‌رستن بۆ كرى دچێترن يان عيسا ئه‌وێ ملله‌تێ وى په‌رستنێ بۆ دكه‌ن؟ ڤێجا ئه‌گه‌ر عيسا د ئاگرى دايه‌، بلا ئه‌م وخوداوه‌ندێن مه‌ ژى د گه‌ل وى دا بين، وهه‌ما ب تنێ بۆ هه‌ڤڕكى وان ئه‌ڤ مه‌ته‌له‌ بۆ ته‌ ئينا، به‌لكى ئه‌و ملله‌ته‌كێ قائيشكێش وهه‌ڤڕكن.

59

اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ به‌نییه‌كه‌ مه‌ ب پێغه‌مبه‌رينییێ قه‌نجى د گه‌ل كرییه‌، ومه‌ ئه‌و بۆ ئسرائيلییان كربوو عيبره‌ت دا ئه‌و مه‌زنییا مه‌ پێ بزانن.

60

وَلَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنْكُمْ مَّلٰٓئِكَةً فِي الْاَرْضِ يَخْلُفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر مه‌ بڤێت ئه‌م ل شوينا هه‌وه‌ فريشته‌يان ب جێگرى دێ ل عه‌ردى دانين دا هنده‌ك ژ وان جێگرییا هنده‌كان بكه‌ن.

61

وَاِنَّهٗ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُوْنِ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وهندى هاتنه‌ خوارا عيسايه‌ -سلاڤ لێ بن- به‌رى ڕۆژا قيامه‌تێ نيشانا نێزيكبوونا هاتنا قيامه‌تێیه‌، ڤێجا هوين ب گومان نه‌كه‌ڤن كو ئه‌و دێ چێ بت، ودويكه‌فتنا من بكه‌ن د وى تشتى دا يێ ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ ژ خودێ ڤه‌دگوهێزم، ئه‌ڤه‌ ڕێكه‌كا ڕاسته‌ بۆ به‌حه‌شتێ، يا بێ چه‌پ وچويره‌.

62

وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وبلا شه‌يتان ب دودلییا خۆ هه‌وه‌ ژ گوهدارییا من پاشڤه‌نه‌به‌ت، هندى ئه‌وه‌ ئه‌و بۆ هه‌وه‌ دوژمنه‌كێ ئاشكه‌رايه‌.

63

وَلَمَّا جَآءَ عِيْسٰي بِالْبَيِّنٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ تَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

وده‌مێ عيسا ب نيشانێن ئاشكه‌را بۆ ئسرائيلیان هاتى، وى گۆت: ب ڕاستى ئه‌ز ب پێغه‌مبه‌رينییێ بۆ هه‌وه‌ هاتيمه‌، ودا ئه‌و هنده‌كێ ژ وێ يا هوين تێدا ژێك جودا دبن ژ كارێ دينى بۆ هه‌وه‌ ئاشكه‌را بكه‌م، ڤێجا ته‌قوا خودێ بكه‌ن وپێگيرییێ ب فه‌رمانێن وى بكه‌ن، وگوهدارییا من ژى بكه‌ن د وى تشتى دا يێ فه‌رمانێ پێ ل هه‌وه‌ دكه‌م.

64

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌للاهه‌ ئه‌وه‌ خودايێ من وخودايێ هه‌وه‌ هه‌مییان ڤێجا هوين په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن، وچو شريكان بۆ چێ نه‌كه‌ن، ئه‌ڤا هه‌ يا من فه‌رمان پێ ل هه‌وه‌ كرى ئه‌وه‌ ڕێكا ڕاست، كو دينێ خودێ يێ حه‌قه‌ يێ كو ژ وى پێڤه‌تر چو دينێن دى ئه‌و ژ كه‌سێ قه‌بويل ناكه‌ت.

65

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۣ بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا پارت وده‌سته‌ك د ناڤبه‌را خۆ دا د مه‌سه‌لا عيساى دا ژێك جودا بوون: هنده‌ك ژ وان باوه‌رى ئينا كو ئه‌و به‌نییێ خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وییه‌، وئه‌وه‌ حه‌قى، وهنده‌كان گۆت: ئه‌و كوڕێ خودێ‌یه‌، وهنده‌كان گۆت: ئه‌و خودێ ب خۆيه‌، يێ پاك وبلند بت خودێ ژ ڤان گۆتنێن وان، ڤێجا تێبرن وعه‌زابه‌كا ب ئێش ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ وان بت يێن ئه‌و سالۆخه‌ت بۆ عيساى ده‌سنيشان نه‌كرين يێن خودێ ئه‌و پێ سالۆخ داى.

66

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا السَّاعَةَ اَنْ تَاْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ئه‌ڤ پارت وده‌سته‌كێن د مه‌سه‌لا عيساى دا ژێك جودابووين چاڤه‌ڕێیى تشته‌كى دكه‌ن ژبلی هندێ كو قيامه‌ت ژ نشكه‌كێ ڤه‌ بگه‌هته‌ وان، وئه‌و پێ ناحه‌سن؟

67

اَلْاَخِلَّآءُ يَوْمَئِذٍۣ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلَّا الْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن د دنيايێ دا هه‌ڤالينییا يه‌ك ودو ل سه‌ر گونه‌هێ كرى ڕۆژا قيامه‌تێ هنده‌ك ژ وان خۆ ژ هنده‌كان به‌رى دكه‌ن، به‌لێ ئه‌وێن ته‌قوايێ ئه‌و گه‌هاندينه‌ يه‌ك، هه‌ڤالينییا وان ل دنيايێ وئاخره‌تێ دێ يا به‌رده‌وام بت.

68

يٰعِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَلَا٘ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

بۆ ڤان ته‌قواداران دێ ئێته‌ گۆتن: ئه‌ى به‌نییێن من ئه‌ڤرۆ چو ترسا ژ عه‌زابا من ل سه‌ر هه‌وه‌ نابت، وهوين ل سه‌ر وێ پشك وبارا ژ دنيايێ نه‌گه‌هشتییه‌ هه‌وه‌ ب خه‌م ناكه‌ڤن.

69

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا مُسْلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن باوه‌رى ب ئايه‌تێن مه‌ ئيناى وكار ب وێ كرى يا پێغه‌مبه‌رێن وان پێ هاتين، ووان ب دل وله‌ش ڤه‌ خۆ ته‌سليمى خودێ كرى.

70

اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ اَنْتُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

دێ بۆ وان ئێته‌ گۆتن: هوين ويێن د گه‌ل هه‌وه‌ بووينه‌ هـه‌ڤجۆت هه‌ڕنه‌ د به‌حه‌شتێ دا وپێكڤه‌ خۆشییێ ببه‌ن.

71

يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِصِحَافٍ مِّنْ ذَهَبٍ وَّاَكْوَابٍ وَفِيْهَا مَا تَشْتَهِيْهِ الْاَنْفُسُ وَتَلَذُّ الْاَعْيُنُ وَاَنْتُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

د به‌حه‌شتێ دا خوارن وڤه‌خوارن د ئامان وپه‌رداغێن زێڕى دا بۆ ڤان يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى دئێنه‌ پێشكێشكرن، وهه‌ر تشته‌كێ دل وچاڤێن وان دچتێ بۆ وان ل وێرێ هه‌يه‌، وئه‌و هه‌ر وهه‌ر دێ ل وێرێ مينن.

72

وَتِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ٘ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤ به‌حه‌شته‌يه‌ يا خودێ هوين لێ داناين؛ ژ به‌ر كريارێن باش يێن هه‌وه‌ د دنيايێ دا كرين، ووى ژ قه‌نجى ودلۆڤانییا خۆ ئه‌و بۆ هه‌وه‌ كره‌ خه‌لات.

73

لَكُمْ فِيْهَا فَاكِهَةٌ كَثِيْرَةٌ مِّنْهَا تَاْكُلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

د به‌حه‌شتێ دا گه‌له‌ك ڕه‌نگێن فێقى بۆ هه‌وه‌ هه‌نه‌ هوين ژێ دخۆن.

74

اِنَّ الْمُجْرِمِيْنَ فِيْ عَذَابِ جَهَنَّمَ خٰلِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون يێن گونه‌هـ ب ده‌ست خۆڤه‌ ئيناين، دێ هه‌ر و هه‌ر د عه‌زابا جه‌هنه‌مێ دا بن.

75

لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيْهِ مُبْلِسُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ل سه‌ر وان نائێته‌ سڤككرن، وئه‌و تێدا دێ ژ ڕه‌حما خودێ دبێ هيڤى بن .

76

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْا هُمُ الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ب عه‌زابدانێ زۆردارى ل ڤان تاوانباران نه‌كرییه‌، به‌لكى ئه‌ون يێن زۆردارى ل خۆ كرى ده‌مێ وان ته‌وحيدا خودايێ خۆ هێلاى وبووينه‌ موشرك.

77

وَنَادَوْا يٰمٰلِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ قَالَ اِنَّكُمْ مّٰكِثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان -د جه‌هنه‌مێ دا- گازى (مالكێ) ده‌رگه‌هڤانێ جه‌هنه‌مێ كر: بلا خودايێ ته‌ مه‌ بمرينت، دا ئه‌م ژ ڤێ نه‌خۆشییێ ڕحه‌ت ببين، وى گۆت: هوين دێ مينن.

78

لَقَدْ جِئْنٰكُمْ بِالْحَقِّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى ئه‌م ب حه‌قییێ بۆ هه‌وه‌ هاتبووين ومه‌ ئه‌و بۆ هه‌وه‌ ئاشكه‌را كربوو، به‌لێ پترییا وان ب وێ حه‌قییێ دڕازى نه‌بوون.

79

اَمْ اَبْرَمُوْ٘ا اَمْرًا فَاِنَّا مُبْرِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌رێ ڤان بوتپه‌رێسان كاره‌كێ موكم د ده‌ست دا هه‌يه‌ به‌رگرییا وێ حه‌قییێ پێ بكه‌ن يا مه‌ بۆ وان ئيناى؟ هندى ئه‌مين ئه‌م دێ وێ ب سه‌رێ وان ئينين يا ئه‌و پێ بێنه‌ جزادان ژ عه‌زابێ.

80

اَمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ بَلٰي وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌و هزر دكه‌ن مه‌ گوهـ ل وى تشتى نينه‌ يێ ئه‌و د دلێن خۆ دا دبێژن، و ب نهێنى ڤه‌ بۆ يه‌ك ودو ڤه‌دگوهێزن؟ به‌لێ مه‌ گوهـ لێ هه‌يه‌، وقاصدێن مه‌ ژ ملياكه‌تان وێ دنڤيسن يا ئه‌و دبێژن.

81

قُلْ اِنْ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ وَلَدٌ فَاَنَا اَوَّلُ الْعٰبِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: خودێ چو زارۆك نينن وه‌كى هوين هزر دكه‌ن، وئه‌ز يه‌كه‌مين په‌رستڤانم بۆ وى، يێ كو باوه‌رى ب وێ نه‌ئيناى يا هوين دبێژن.

82

سُبْحٰنَ رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاك وپيرۆزى بۆ خودايێ عه‌سمانان وعه‌درى بت، خودايێ عه‌رشێ مه‌زن، ژ وێ دره‌وا ئه‌و ب دويڤ وى ڤه‌دنن‌.

83

فَذَرْهُمْ يَخُوْضُوْا وَيَلْعَبُوْا حَتّٰي يُلٰقُوْا يَوْمَهُمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو ڤان دره‌وينان بهێله‌ بلا ئه‌و بميننه‌ ب نه‌حه‌قییا خۆڤه‌، وبلا ژينا خۆ ب يارییان ڤه‌ ببۆرينن، حه‌تا ئه‌و دگه‌هنه‌ وێ ڕۆژێ يا ژڤان ب عه‌زابێ بۆ وان لێ هاتییه‌ دان‌.

84

وَهُوَ الَّذِيْ فِي السَّمَآءِ اِلٰهٌ وَّفِي الْاَرْضِ اِلٰهٌ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ ئه‌للاهـ يێ ل عه‌سمانى و ل عه‌ردى په‌رستنا وى ب حه‌قى دئێته‌ كرن، وئه‌وه‌ كاربنه‌جهێ پڕزانا.

85

وَتَبٰرَكَ الَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِنْدَهٗ عِلْمُ السَّاعَةِ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌ره‌كه‌تێن خودێ دزێده‌ بن، وخێرێن وى دمشه‌ بن، وملكێ وى يێ مه‌زن بت، ئه‌و خودايێ ملكێ هه‌ر حه‌فت عه‌سمانان وعه‌ردى وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا يێ وى ب تنێ، وزانينا وى ده‌مێ كو قيامه‌ت لێ ڕدابت ومرى تێدا ژ گۆڕان بۆ حسێبێ ڕادبن ل نك وییه‌، وهوين پشتى مرنێ دێ بۆ نك وى ئێنه‌ زڤڕاندن.

86

وَلَا يَمْلِكُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهِ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن بوتپه‌رێس عيباده‌تى بۆ دكه‌ن چو مه‌هده‌ر د ده‌ست دا نينه‌، ئه‌و تێ نه‌بت يێ شاهده‌يى ب حه‌قییێ داى، وباوه‌رى ب ته‌وحيدا خودێ وپێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى ئيناى، وئه‌و ڕاستییا وێ دزانن يا وان شاهده‌يى پێ داى.

87

وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ فَاَنّٰي يُؤْفَكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر تو پسيارێ ژ بوتپه‌رێسان بكه‌ى: كێ ئه‌و ئافراندينه‌؟ مسوگه‌ر ئه‌و دێ بێژن: خودێ، ئه‌رێ ڤێجا چاوا ئه‌و ڕوییێ خۆ ژ عيباده‌تێ خودێ وه‌ردگێڕن، وشريكان بۆ وى چێ دكه‌ن؟

88

وَقِيْلِهٖ يٰرَبِّ اِنَّ هٰ٘ؤُلَآءِ قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وموحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- گازنده‌يا ملله‌تێ خۆ يێ دره‌و ب وى كرى ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: ئه‌ى خودايێ من هندى ئه‌ڤ ملله‌ته‌يه‌ باوه‌رییێ ب ته‌ و ب وێ يا ته‌ ئه‌ز پێ هنارتيم نائينن.

89

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلٰمٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تـو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پشت بده‌ وان، وخه‌مێ نه‌خۆ، وگۆتنا ته‌ بۆ وان بلا ئه‌و سلاڤ بت يا خودان عه‌قل وديتن دبێژنه‌ نه‌زانان؛ چونكى ئه‌و وه‌كى وان خۆ نه‌زان ناكه‌ن، وپاشى ئه‌و دێ بينن كانێ دێ چ به‌لا ب سه‌رێ وان ئێت. وئه‌ڤه‌ گه‌فه‌كا دژواره‌ بۆ ڤان كافر وهه‌ڤڕكان وهه‌ر يه‌كێ وه‌كى وان.