سوورەتا الزمر

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 75
1

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئينانه‌ خوارا قورئانێ ژ نك خودێ‌یه‌، ئه‌و خودايێ د شيان وتۆلستاندنا خۆ دا يێ زال، و د ڕێڤه‌برن وئه‌حكامێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهـ.

2

اِنَّا٘ اَنْزَلْنَا٘ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين مه‌ قورئان ب ڕاستى ودادى بۆ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ئينا خوارێ، ڤێجا تو په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌، وتو د هه‌مى دينێ خۆ دا ئيخلاصێ بۆ وى بكه‌.

3

اَلَا لِلّٰهِ الدِّيْنُ الْخَالِصُ وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖ٘ اَوْلِيَآءَ مَا نَعْبُدُهُمْ اِلَّا لِيُقَرِّبُوْنَا٘ اِلَي اللّٰهِ زُلْفٰي اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِيْ مَا هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ كٰذِبٌ كَفَّارٌ

تەفسیرا ساناهی

نێ گوهدانا ساخله‌م وپاراستى ژ شركێ بۆ خودێ ب تنێ‌یه‌، وئه‌وێن شرك ب خودێ كرى وژبلی وى هنده‌ك سه‌ركار بۆ خۆ داناين، ئه‌و دبێژن: هه‌ما ئه‌م په‌رستنا ڤان خوداوه‌ندان د گه‌ل خودێ دكه‌ين دا ئه‌و مه‌هده‌رێ بۆ مه‌ ل نك خودێ بكه‌ن، ودا مه‌ نێزيكى وى بكه‌ن، ڤێجا ب وێ چه‌ندێ ئه‌و كافر بوون؛ چونكى په‌رستن ومه‌هده‌ر بۆ خودێ ب تنێ‌یه‌، هندى خودێ‌یه‌ ئه‌وه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تى حوكمى د ناڤبه‌را خودان باوه‌رێن دلساخ وبوتپه‌رێسان دا د وى تشتى دا دكه‌ت يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا دبن، ڤێجا ئه‌و جزايێ هه‌ر يه‌كى يێ هێژاى وى بت دده‌تێ. هندى خودێ‌یه‌ به‌رێ وى ناده‌ته‌ ڕێكا ڕاست يێ دره‌وێ ل سه‌ر ناڤێ خودێ بكه‌ت، وگه‌له‌ك كوفرێ ب ئايه‌ت وهێجه‌تێن وى بكه‌ت.

4

لَوْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا لَّاصْطَفٰي مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ سُبْحٰنَهٗ هُوَ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر خودێ زارۆكه‌ك بۆ خۆ ڤيابا ئه‌و دا وى بۆ خۆ ژ ناڤ وان چێكرییێن خۆ هلبژێرت يێن وى دڤێن، خودێ يێ پاك وبلند بت ژ هندێ كو وى زارۆيه‌ك هه‌بت، خودايێ يه‌ك ئه‌وه‌، يێ ب تنێ‌یه‌ وهه‌وجه‌ى كه‌سێ نابت، يێ ب سه‌رڤه‌هاتییه‌ وى ب شيانا خۆ هه‌مى چێكرییێن خۆ بن ده‌ستى خۆ كرين، ڤێجا هه‌ر تشته‌ك ل به‌ر وى يێ شكه‌ستییه‌.

5

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَي النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَي الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّي اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ

تەفسیرا ساناهی

خودێ عه‌سمان وعه‌در وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا ب حه‌قییێ ئافراندينه‌، شه‌ڤێ دئينت وڕۆژێ دبه‌ت، وڕۆژێ دئينت وشه‌ڤێ دبه‌ت، ووى ڕۆژ وهه‌يڤ وه‌سا بن ده‌ست كرينه‌ كو مفايێ به‌نییان تێدا بت، هه‌ر يه‌ك ژ وان حه‌تا ڕۆژا قيامه‌تێ د فه‌له‌كا خۆ دا ب ڕێڤه‌دچت. هندى ئه‌و خودايه‌ يێ ئه‌ڤ هه‌مى كاره‌ كرين، وئه‌ڤ قه‌نجییه‌ هه‌مى د گه‌ل چێكرییێن خۆ كرين ئه‌وه‌ يێ زال ل سه‌ر به‌نییێن خۆ، يێ گه‌له‌ك گونه‌هـ ژێبر بۆ به‌نییێن خۆ يێن تۆبه‌كه‌ر.

6

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۣ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَاَنّٰي تُصْرَفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودايێ هه‌وه‌ هوين -گه‌لی مرۆڤان- ژ ئاده‌مى ئافراندن، وجۆتێ وى ژ وى دورستكر، ووى هه‌شت جۆتێن نێر ومێ ژ حه‌يوانان ژ حێشتر وچێل وميهـ وپه‌زان بۆ هه‌وه‌ ئافراندن، قويناغ ل دويڤ قويناغێ ئه‌و هه‌وه‌ د زكێن داێكێن هه‌وه‌ دا دئافرينت، د تارییا زكى ومالبچويكى وپسدانكى دا، ئه‌و خودايێ ئه‌ڤ تشته‌ ئافراندين، خودايێ هه‌وه‌يه‌ يێ كو ملك وخوداينى يا وى ب تنێ‌یه‌ وئه‌و ب تنێ‌یه‌ يێ هێژاى په‌رستنێ، ڤێجا چاوا هوين به‌رێ خۆ ژ په‌رستنا وى بۆ په‌رستنا هنده‌ك ژ چێكرییێن وى وه‌ردگێڕن؟

7

اِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَلَا يَرْضٰي لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَاِنْ تَشْكُرُوْا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰي ثُمَّ اِلٰي رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ اِنَّهٗ عَلِيْمٌۣ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر هوين -گه‌لی مرۆڤان- كافرییێ ب خودايێ خۆ بكه‌ن وباوه‌رییێ پێ نه‌ئينن، ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێن وى نه‌كه‌ن، هندى ئه‌وه‌ ئه‌و يێ بێ منه‌ته‌ ژ هه‌وه‌، وى چو پێتڤى ب هه‌وه‌ نينه‌، وهوين دهه‌وجه‌ى وينه‌، وئه‌و بۆ به‌نییێن خۆ ب كوفرێ ڕازى نابت، وفه‌رمانێ ژى ب كوفرێ ناكه‌ت، به‌لكى ئه‌و ب هندێ ڕازى دبت كو هوين سوپاسییا قه‌نجییێن وى ل سه‌ر خۆ بكه‌ن. ونه‌فسه‌ك بارێ گونه‌ها نه‌فسه‌كا دى هل ناگرت، پاشى زڤڕينا هه‌وه‌ بۆ نك خودايێ هه‌وه‌يه‌، ڤێجا ئه‌و دێ به‌حسێ كريارێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ كه‌ت، ودێ حسێبێ سه‌را وان د گـه‌ل هـه‌وه‌ كـه‌ت. هندى ئه‌وه‌ ئه‌و ب نهێنییێن نه‌فسێ يێ پڕزانايه‌ ودزانت كانێ چ د سنگان دا يێ ڤه‌شارتییه‌.

8

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْ٘ا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا اِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ته‌نگاڤى ونه‌خۆشییه‌ك گه‌هشته‌ مرۆڤى ئه‌و دێ خودايێ خۆ ل بيرا خۆ ئينته‌ڤه‌، ودێ هاوار ودوعايان ژێ كه‌ت، پاشى ئه‌گه‌ر خودێ د به‌رسڤا وى هات وئه‌و ته‌نگاڤى ژ سه‌ر ڕاكر، وقه‌نجى د گه‌ل كر، ئه‌و دێ دوعايا خۆ ژ بيركه‌ت، ودێ شريكان بۆ خودايێ خۆ دانت؛ دا به‌رێ خه‌لكێ دى ژى ژ باوه‌رییا ب خودێ وگوهدارییا وى وه‌رگێڕت، تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ب گه‌فكرن ڤه‌ بێژه‌ وى: كێمه‌كێ تو خۆشییێ ب كوفرا خۆ ببه‌ حه‌تا ڕۆژا ته‌ دئێت وتو دمرى، هندى تويى تو ژ خه‌لكێ ئاگرییى يێن هه‌ر تێدا دمينن.

9

اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَآءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَآئِمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌ڤ كافرێ خۆشییێ ب كوفرا خۆ دبه‌ت چێتره‌ يان ئه‌وێ په‌رستنا خودايێ خۆ دكه‌ت وگوهدارییا وى دكه‌ت، ده‌مێ شه‌ڤێ ب كرنا نڤێژان ڤه‌ دبۆرينت بۆ خودێ ڕابت ودڕوينت، ژ عه‌زابا ئاخره‌تێ دترست، وهيڤییا دلۆڤانییا خودايێ خۆ دكه‌ت؟ تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌: ئه‌رێ ما ئه‌وێن خودايێ خۆ دناسن ودينێ وى يێ ڕاست دزانن وه‌كى وانه‌ يێن تشته‌كى ژ وێ چه‌ندێ نه‌زانن؟ نه‌، وه‌كى يه‌ك نابن. هه‌ما ئه‌و ل بيرا خۆ دئينن وفه‌رقێ دزانن يێن خودان عه‌قلێن ساخله‌م بن.

10

قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ اِنَّمَا يُوَفَّي الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ به‌نییێن من يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى هه‌ى: هوين ته‌قوا خودايێ خۆ بكه‌ن وگوهدارییا وى بكه‌ن. بۆ ئه‌وێن د ڤێ دنيايێ دا ب باشى په‌رستنا خودايێ خۆ كرى باشییه‌ك ل ئاخره‌تێ -كو به‌حه‌شته‌- وباشییه‌ك ل دنيايێ ژى -كو سه‌ركه‌فتنه‌- هه‌يه‌. وعه‌درێ خودێ يێ به‌رفره‌هه‌، ڤێجا هوين تێدا مشه‌خت ببنه‌ وى جهى يێ هوين بشێن په‌رستنا خودايێ خۆ لێ بكه‌ن، ودينێ وى ب كار بينن. ل ئاخره‌تێ خێره‌كا بێ حسێب بۆ وان دێ ئێته‌ دان يێن صه‌برێ دكێشن.

11

قُلْ اِنِّيْ٘ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ مرۆڤان: هندى خودێ‌یه‌ فه‌رمان ل من وهه‌چییێ دويكه‌فتنا من بكه‌ت كرییه‌ كو ئه‌م ب ئيخلاص په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ين.

12

وَاُمِرْتُ لِاَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ الْمُسْلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى فه‌رمان ل من كرییه‌ كو ئه‌ز يه‌كه‌مين كه‌س بم ژ ئوممه‌تا خۆ موسلمان ببم.

13

قُلْ اِنِّيْ٘ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ مرۆڤان: هندى ئه‌زم ئه‌گه‌ر من گوهدارییا خودايێ خۆ د وى تشتى دا نـه‌كر يـێ وى فـه‌رمـان پـێ ل مـن كرى ئه‌ز ژ عه‌زابا ڕۆژا قيامه‌تێ دترسم، ئه‌و ڕۆژا سه‌هما وێ يا مه‌زن.

14

قُلِ اللّٰهَ اَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهٗ دِيْنِيْ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: هندى ئه‌زم ئه‌ز ب ئيخلاص په‌رستنا خودێ ب تنێ دكه‌م وگوهدارییا وى دكه‌م.

15

فَاعْبُدُوْا مَا شِئْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ قُلْ اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَلَا ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تشتێ هه‌وه‌ بڤێت -گه‌لی بوتپه‌رێسان- ژبلی خودێ هوين په‌رستنێ بۆ بكه‌ن، ئه‌و چو زيانێ ناگه‌هينته‌ من. وئه‌ڤه‌ گه‌ف وگوڕه‌كه‌ ل وى يێ په‌رستنا يه‌كێ دى ژبلی خودێ بكه‌ت. تو بێژه‌: هندى زيانكارێن ژ ڕاستانه‌ ئه‌ون يێن خۆ ومرۆڤێن خۆ ل ڕۆژا قيامه‌تێ خوساره‌ت كرين، كو د دنيايێ دا ئه‌و د سه‌ر دا برين و ژ باوه‌رى ئينانێ پاشڤه‌برین. نێ ئه‌ڤ زيانا بوتپه‌رێسان ل ڕۆژا قيامه‌تێ داى ئه‌وه‌ زيانا ئاشكه‌را.

16

لَهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذٰلِكَ يُخَوِّفُ اللّٰهُ بِهٖ عِبَادَهٗ يٰعِبَادِ فَاتَّقُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ وان زيانكاران د جه‌هنه‌مێ دا هنده‌ك پارچه‌يێن عه‌زابێ ژ ئاگرى د سه‌ر وان دا هه‌نه‌ وه‌كى عه‌ورێن ل سه‌رێك، و د بن وان ژى دا هنده‌ك پارچه‌ هه‌نه‌. ب ڤێ عه‌زابا ژێگۆتى خودێ به‌نییێن خۆ دترسينت؛ دا ئـه‌و هشيار ببن. ئه‌ى به‌نییێن من ڤێجا هوين ته‌قوا من بكه‌ن.

17

وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْ٘ا اِلَي اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰي فَبَشِّرْ عِبَادِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن خۆ ژ گوهدارییا شه‌يتانى وپه‌رستنا خوداوه‌ندان دايه‌ پاش، وتۆبه‌ كرى و ب ئيخلاص په‌رستنا خودێ كرى، د دنيايێ دا مزگينییا ب ته‌وفيقێ وناڤ وده‌نگێن باش بۆ وان هه‌يه‌، و ل ئاخره‌تێ ژى مزگينییا ب ڕازيبوونا خودێ وخۆشییا به‌رده‌واما د به‌حه‌شتێ دا بۆ وان هه‌يه‌. ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مزگينییێ بده‌ به‌نى يێن من.

18

الَّذِيْنَ يَسْتَمِعُوْنَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُوْنَ اَحْسَنَهٗ اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ هَدٰىهُمُ اللّٰهُ وَاُولٰٓئِكَ هُمْ اُولُوا الْاَلْبَابِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن گوهێ خۆ دده‌نه‌ گۆتنێ ودويكه‌فتنا گۆتنا باشتر ودورستتر دكه‌ن. وباشترين ودورستترين گۆتن گۆتنا خودێ‌یه‌ پاشى گۆتنا پێغه‌مبه‌رێ وییه‌. ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ به‌رێ وان دايه‌ ڕێكا ڕاست، وبه‌رێ وان دايه‌ ئه‌خلاق وكارێ باش، وئه‌ون خودان عه‌قلێن دورست وساخله‌م.

19

اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا هه‌چییێ گۆتن ب عه‌زابێ ل سه‌ر حه‌ق بووى؛ ژ به‌ر مانا وى يا به‌رده‌وام ل سه‌ر ڕكدارییێ، وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- نه‌شێى به‌رێ وى بده‌يه‌ هيدايه‌تێ، ئه‌رێ ما تو دێ شێى وان يێن د ئاگرى دا ڕزگار كه‌ى؟ نه‌، تو نه‌شێى وێ چه‌ندێ بكه‌ى.

20

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ وَعْدَ اللّٰهِ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ الْمِيْعَادَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لێ ئه‌وێن ته‌قوا خودايێ خۆ كرى -كو گوهدارییا وى كرى وئيخلاص د عيباده‌تێ وى دا كرى- بۆ وان د به‌حه‌شتێ دا هنده‌ك ژۆرێن ل سه‌رێك هاتينه‌ ئاڤاكرن هه‌نه‌، ڕويبار د بن داروبارێن وان دا دچن، خودێ ب سۆزه‌كا موكم سۆز دايه‌ به‌نییێن خۆ يێن ته‌قوادار، وخودێ ژ سۆزێ لێڤه‌ نابت.

21

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِي الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰي لِاُولِي الْاَلْبَابِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ته‌ نه‌ديتییه‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- كو خودێ بارانه‌ك ژ عه‌ورى باراندییه‌ و د عه‌ردى دا برییه‌ خوارێ، وكرییه‌ كانى وجۆيێن ئاڤێ، پاشى وى ب ڤێ ئاڤێ شينكاتییه‌كێ ڕه‌نگێن وژێك جودا شينكر، پاشى پشتى كه‌سك بووى هشك دبت، ڤێجا تو ڕه‌نگێ وى زه‌ر دبينى، پاشى ئه‌و وى هوير هوير دكه‌ت؟ هندى د ڤى كارێ خودێ دايه‌ بيرئينان وشيره‌ته‌ك بۆ خودان عه‌قلێن دورست هه‌يه‌.

22

اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰي نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ فَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ اُولٰٓئِكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وهه‌چییێ خودێ سنگێ وى فره‌هـ كربت، ڤێجا ئه‌و ب قه‌بويلكرنا ئيسلامێ وباوه‌رى ئينانێ دلخۆش ببت، و ل سه‌ر ڕێكه‌كا ڕوهن وهيدايه‌ته‌كا ژ خودايێ خۆ بت، ما دێ وه‌كى وى بت يێ نه‌ وه‌سا بت؟ ئه‌و وه‌كى يه‌ك نابن. ڤێجا تێچوون بۆ وان بت يێن دلێن وان ڕه‌ق بووين، وپشت داينه‌ زكرێ خودێ، ئه‌و يێن د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را دا ژ حه‌قییێ.

23

اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰي ذِكْرِ اللّٰهِ ذٰلِكَ هُدَي اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَآءُ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

تەفسیرا ساناهی

خودێ‌یه‌ باشترين گۆتن ئينايه‌ خوارێ، كو قورئانا مه‌زنه‌، د باشى وموكمى ونه‌بوونا ئختلافێ دا ئه‌و هه‌مى وه‌كى يه‌كه‌، سه‌رهاتى وحوكم وده‌ليل ونيشان تێدا ب دويڤ يه‌ك ڤه‌ دئێن ودوباره‌ دبن، وئه‌وێن ژ خودايێ خۆ دترسن ژ به‌ر كارتێكرنا ب وێ گه‌فا تێدا موییێن وان قژ دبن، پاشى چه‌رمێ وان ودلێن وان ژ به‌ر وێ مزگينى وسۆزا تێدا نه‌رم دبنه‌ڤه‌، ئه‌ڤ كارتێكرنا ب قورئانێ هيدايه‌ته‌كه‌ ژ خودێ بۆ به‌نییێن وى. وهه‌چییێ خودێ بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ب قورئانێ به‌رێ وى دده‌ته‌ ڕێكێ، وهه‌چییێ خودێ ژ به‌ر كوفر وڕكدارییا وى به‌رێ وى ژ باوه‌رى ئينانا ب ڤێ قورئانێ به‌رزه‌كه‌ت، وى چو رێنيشانده‌ر نابن به‌رێ وى بده‌نه‌ هيدايه‌تێ.

24

اَفَمَنْ يَّتَّقِيْ بِوَجْهِهٖ سُوْٓءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَقِيْلَ لِلظّٰلِمِيْنَ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وئه‌وێ گرێداى د ئاگرى دا بێته‌ هاڤێتن -ڤێجا ژ به‌ر كوفرا خۆ ئه‌و نه‌شێت ب تشته‌كى ژبلی ڕوییێ خۆ خۆ ژ ئاگرى بپارێزت- ئه‌و چێتره‌ يان ئه‌وێ د به‌حه‌شتێ دا خۆشییێ دبه‌ت؛ چونكى خودێ به‌رێ وى دابوو هيدايه‌تێ؟ ووێ ڕۆژێ بۆ زۆرداران هاته‌ گۆتن: هوين تام بكه‌نه‌ خرابییا وێ كه‌دا هه‌وه‌ د دنيايێ دا ب ده‌ست خۆ ڤه‌ دئينا.

25

كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن به‌رى ملله‌تێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- دره‌و ب پێغه‌مبه‌ران كرى، عه‌زاب ژ جهه‌كێ وان چو هزر بۆ نه‌كرى ب سه‌ر وان دا هات.

26

فَاَذَاقَهُمُ اللّٰهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و د دنيايێ دا خودێ عه‌زاب وشه‌رمزارى ب وان دا تامكرن، و ل ئاخره‌تێ ژى عه‌زابه‌كا دژوارتر ونه‌خۆشتر بۆ وان ئاماده‌كر، ئه‌گه‌ر ڤان بوتپه‌رێسان زانيبا كو ئه‌ڤا ب سه‌رێ وان هاتى؛ ژ به‌ر كوفر ودره‌وپێكرنا وان بوو ئه‌و دا خۆ ژێ ده‌نه‌ پاش.

27

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى بۆ ڤان بوتپه‌رێسان مه ‌-بۆ ترساندن، د ڤێ قورئانێ دا- ژ هه‌مى ڕه‌نگێن مه‌ته‌لێن زه‌مانێن بۆرى ئيناينه‌؛ دا ئه‌و بيرا خۆ لێ بيننه‌ڤه‌ وخۆ ژ وێ كوفرا ئه‌و ل سه‌ر بده‌نه‌ پاش.

28

قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِيْ عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌ڤ قورئانه‌ كره‌ قورئانه‌كا عه‌ره‌بى يا ئاشكه‌را وڕامان خۆش، چو خوارى وئالۆزى تێدا نينن؛ دا به‌لكى ئه‌و ته‌قوا خودێ بكه‌ن وگوهدارییا فه‌رمانێن وى بكه‌ن.

29

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَآءُ مُتَشَاكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ مه‌ته‌له‌ك ب وى به‌نى ئينا يێ كو ملكێ هنده‌ك شريكێن لێككه‌فتى بت، ڤێجا ئه‌و د مه‌سه‌لا ڕازيكرنا وان دا حێبه‌تى بمينت، وبه‌نییه‌كێ دى يێ زه‌لامه‌كى ب تنێ بت، ڤێجا ئه‌و بزانت كانێ وى چ دڤێت وئه‌و وى ڕازى بكه‌ت، ئه‌رێ مه‌ته‌لا وان وه‌كى يه‌كه‌؟ وه‌كى يه‌ك نينه‌، بوتپه‌رێس ژى يێ وه‌سايه‌ د گومان وحێبه‌تییێ دا دژيت، وخودان باوه‌ر يێ ڕحه‌ت وته‌نايه‌. ڤێجا سوپاسى وحه‌مدا تمام بۆ خودێ ب تنێ بت، نێ بوتپه‌رێس حه‌قییێ نزانن حه‌تا ب دويڤ بكه‌ڤن.

30

اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى تويى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- تو دێ مرى، وهندى ئه‌ون ئه‌و ژى دێ مرن.

31

ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى هوين هه‌مى -گه‌لی مرۆڤان- ل ڕۆژا قيامه‌تێ ل نك خودايێ خۆ دێ ب هه‌ڤڕكى چن، وئه‌و ب دادییێ دێ حوكمى د ناڤبه‌را هه‌وه‌ دا كه‌ت.

32

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَي اللّٰهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ اِذْ جَآءَهٗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًي لِّلْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

كه‌س ژ وى زۆردارتر نينه‌ يێ دره‌وێ ل سه‌ر ناڤێ خودێ بكه‌ت: كو وى تشتێ نه‌ بابه‌تى وى بت بۆ وى پال بده‌ت وه‌كى شريكه‌كى وكوڕه‌كى، وكه‌س ژ وى زۆرداتر نينه‌ يێ دره‌وێ ب وێ ڕاستییێ بكه‌ت يا بۆ موحه‌ممه‌دى هاتى. ئه‌رێ ما د جه‌هنه‌مێ دا جهه‌ك بۆ وى نابت يێ كوفر ب خودێ كرى، وباوه‌رى ب موحه‌ممه‌دى نه‌ئيناى؟ به‌لێ.

33

وَالَّذِيْ جَآءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهٖ٘ اُولٰٓئِكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێ د گۆتن وكريارا خۆ دا ب ڕاستییێ هاتى ژ پێغه‌مبه‌ر ودويكه‌فتییێن وان، و ب كريار باوره‌ى پێ ئيناى، ئه‌و ئه‌ون يێن ته‌قوا ل نك خۆ كۆمكرى.

34

لَهُمْ مَّا يَشَآءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذٰلِكَ جَزٰٓؤُا الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تشتێ وان بڤێت ژ خۆشییان بۆ وان ل نك خودايێ وان هه‌يه‌؛ ئه‌و جزايێ وییه‌ يێ ب دورستى عيباده‌تێ خودايێ خۆ كرى، وگوهدارییا وى كرى.

35

لِيُكَفِّرَ اللّٰهُ عَنْهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ عَمِلُوْا وَيَجْزِيَهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

دا خودێ وى كارێ خراب يێ وان د دنيايێ دا كرى بۆ وان ژێ ببه‌ت؛ ژ به‌ر تۆبه‌كرنا وان، ودا خودێ ب جزايه‌كێ باشتر ژ كارێ وان د دنيايێ دا دكر خێرێ بده‌ته‌ وان، كو به‌حه‌شته‌.

36

اَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهٗ وَيُخَوِّفُوْنَكَ بِالَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما خودێ تێرا به‌نییێ خۆ موحه‌ممه‌دى نينه‌ كو گه‌ف وگوڕێن بوتپه‌رێسان پويچ بكه‌ت، ونه‌هێلت ئه‌و نه‌خۆشییه‌كێ بگه‌هيننێ؟ به‌لێ ئه‌و تێرا وى هه‌يه‌ كو كارێ وى يێ دين ودنيايێ بۆ ب ڕێڤه‌ببه‌ت، وخرابییا خرابكاران ژ وى پاشڤه‌ببه‌ت، وئه‌و ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ب خوداوه‌ندێن خۆ دترسينن كو ئه‌و دێ نه‌خۆشییه‌كێ گه‌هيننه‌ ته‌. وهه‌چییێ خودێ وى شه‌رمزار بكه‌ت و ژ ڕێكا حه‌قییێ به‌رزه‌كه‌ت، وى چو رێنيشانده‌ر نابن به‌رێ وى بده‌نێ.

37

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّضِلٍّ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِعَزِيْزٍ ذِي انْتِقَامٍ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چییێ خودێ ته‌وفيقا وى بده‌ت وبه‌رێ وى بده‌ته‌ باوه‌رى ئينان وكار پێكرنا ب قورئانێ ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رى كه‌س نابت به‌رێ وى ژ حه‌قییێ وه‌رگێڕت. ئه‌رێ ما خودێ د تۆلستاندنا خۆ دا ژ كافران يێ زال نينه‌؟

38

وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ قُلْ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَنِيَ اللّٰهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كٰشِفٰتُ ضُرِّهٖ٘ اَوْ اَرَادَنِيْ بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكٰتُ رَحْمَتِهٖ قُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا ڤان بوتپه‌رێسان يێن شريكان بۆ خودێ چێ دكه‌ن بكه‌ى: كێ ئه‌ڤ عه‌سمان وعه‌رده‌ ئافراندينه‌؟ مسوگه‌ر ئه‌و دێ بێژن: خودێ ئه‌و يێن ئافراندين، وئه‌و باوه‌رییێ ب ئافرانده‌رى دئينن. تو بێژه‌ وان: ئه‌رێ ئه‌ڤ خوداوه‌ندێن هوين بۆ خودێ دكه‌نه‌ شريك دێ شێن وێ نه‌خۆشییێ ژ من دويركه‌ن يا خودێ بۆ من حه‌زكرى، يان وێ ته‌نگاڤییێ ژ سه‌ر من ڕاكه‌ن يا ب سه‌ر من دا هاتى؟ يان ئه‌رێ ئه‌و دێ شێن مفايه‌كێ خودێ بۆ من حه‌زكرى وگه‌هاندییه‌ من ژ من دويركه‌ن، يان ڕه‌حـما خودێ ژ من گرن؟ ئه‌و دێ بێژن: نه‌. تو بێژه‌ وان: خودێ تێرا من هه‌يه‌ وئه‌و به‌سى منه‌، بۆ ب ده‌ستڤه‌ئينانا مفاى ودويركرنا زيانێ، هيڤيكار خۆ دهێلنه‌ ب هيڤییا وى ڤه‌، ڤێجا ئه‌وێ ئه‌ڤ چه‌نده‌ د ده‌ستێ وى ب تنێ دا ئه‌و تێرا من هه‌يه‌، وئه‌و دێ هه‌مى خه‌مان ژ من دويركه‌ت.

39

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰي مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ ملله‌تێ خۆ يێ ڕكدار: هوين ل سه‌ر وى حالی بمينن يێ هه‌وه‌ بۆ خۆ ڤياى كو په‌رستنا وان خوداوه‌ندانه‌ يێن نه‌ هێژاى په‌رستنێ، هندى ئه‌زم ئه‌ز دێ وى كارى كه‌م يێ فه‌رمان پێ ل من هاتییه‌كرن كو قه‌ستكرنا خودێ ب تنێ‌یه‌، ڤێجا پاشى هوين دێ زانن.

40

مَنْ يَّاْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

كانێ د دنيايێ دا عه‌زاب دێ ب سه‌ر كێ دا ئێت ووى ڕه‌زيل كه‌ت، وكانێ عه‌زابا به‌رده‌وام ل ئاخره‌تێ دێ ب سه‌ر كێ دا ئێت.

41

اِنَّا٘ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدٰي فَلِنَفْسِهٖ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا٘ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين مه‌ قورئان ب حه‌قییێ بۆ ته ئينايه‌ خوارێ ڕێنيشانده‌ر بۆ مرۆڤان، ڤێجا هه‌چییێ ب ڕۆناهییا وێ هاته‌ سه‌ر ڕێ، مفايێ وێ چه‌ندێ هه‌ر دێ بۆ وى زڤڕت، وهه‌چییێ خۆ به‌رزه‌كر پشتى كو هيدايه‌ت بۆ ئاشكه‌را بووى، هه‌ما زيانا وێ بۆ وى دزڤڕت، وئه‌و چو زيانێ ل خودێ ناكه‌ت، وتو ل سه‌ر وان وه‌كيل نينى كريارێن وان بهژمێرى، وحسێبا وان سه‌را بكه‌ى‌.

42

اَللّٰهُ يَتَوَفَّي الْاَنْفُسَ حِيْنَ مَوْتِهَا وَالَّتِيْ لَمْ تَمُتْ فِيْ مَنَامِهَا فَيُمْسِكُ الَّتِيْ قَضٰي عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْاُخْرٰ٘ي اِلٰ٘ي اَجَلٍ مُّسَمًّي اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ‌یه‌ نه‌فسان ل ده‌مێ مرنا وان دستينت، وئه‌ڤه‌ مرنا مه‌زنه‌ يا پشتى ب دويماهى هاتنا ژییێ مرۆڤى دئێت، وئه‌و وێ نه‌فسا نه‌مرى ژى ل ده‌مێ نڤستنێ دستينت، وئه‌ڤه‌ مرنا بچويكه‌، ڤێجا ئه‌و ژ ڤان هه‌ردو نه‌فسان وێ دگرت يا مرن ل سه‌ر هاتییه‌ نڤيسين، وئه‌و نه‌فسا وییه‌ يێ دمرت، ونه‌فسا دى به‌ردده‌ت حه‌تا ڕۆژا خۆ وڕزقێ خۆ تمام دكه‌ت، ودزڤڕينته‌ له‌شێ خودانێ وێ، هندى د ستاندنا خودێ دايه‌ بۆ نه‌فسا مرۆڤێ مرى ونڤستى وبه‌ردانا وى بۆ نه‌فسا نه‌مرى نيشانێن ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ هه‌نه‌ بۆ وى يێ هزرا خۆ بكه‌ت.

43

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُفَعَآءَ قُلْ اَوَلَوْ كَانُوْا لَا يَمْلِكُوْنَ شَيْــًٔا وَّلَا يَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ‌ڤان بوتپه‌رێسان ژ خوداوه‌ندێن خۆ يێن په‌رستنێ بۆ دكه‌ن هنده‌ك مه‌هده‌رچى بۆ خۆ گرتينه‌، دا ئه‌و ل نك خودێ مه‌هده‌رێ بۆ وان بـكـه‌ن؟ تـو بێژه‌ وان: ئه‌رێ هوين وان بۆ خۆ دكه‌نه‌ مه‌هده‌رچى وه‌كى هوين دبێژن، ئه‌گه‌ر خۆ وان تشته‌ك د ده‌ست دا نه‌بت، وئه‌و د په‌رستنا وان نه‌گه‌هن ژى؟

44

قُلْ لِّلّٰهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيْعًا لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه: مه‌هده‌ر هه‌مى بۆ خودێ‌یه‌، ملكێ عه‌سمانان وعه‌درى وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا يێ وییه‌، ڤێجا كاروبار هه‌مى ب ده‌ستێ وينه‌، وبێ ده‌ستويرییا وى كه‌سه‌ك ل نك وى مه‌هده‌رێ ناكه‌ت، ئه‌وه‌ يێ عه‌سمان وعه‌رد د ده‌ستێ وى دا وئه‌و وان ب ڕێڤه‌دبه‌ت، پاشى هوين پشتى مرنا خۆ بۆ حسێب وجزادانێ دێ بۆ وى ئێنه‌ زڤڕاندن.

45

وَاِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَحْدَهُ اشْمَاَزَّتْ قُلُوْبُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَاِذَا ذُكِرَ الَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖ٘ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر به‌حسێ خودێ ب تنێ هاته‌كرن دلێن وان يێن باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ نه‌ئينن كيڤى دبن، وئه‌گه‌ر ژبلی وى به‌حسێ وان صه‌نه‌م ووه‌لییێن وان هاته‌كرن هنگى كه‌يفا وان دئێت؛ چونكى شرك ل دويڤ دلێ وانه‌.

46

قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ عٰلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيْ مَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: ئه‌ى خودا، ئه‌ى داهێنه‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى، زانايێ تشتێ ڤه‌شارتى وئاشكه‌را، تويى ڕۆژا قيامه‌تێ حوكمى د ناڤبه‌را به‌نییێن خۆ دا د وى تشتى دا دكه‌ى يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا دبوون، ژ گۆتنا د ده‌ر حه‌قا ته‌ ومه‌زنییا ته‌ وباوه‌رى ئينانا ب ته‌ وب پێغه‌مبه‌رێ ته‌ دا، تو ب ئانه‌هییا خۆ به‌رێ من بده‌ وێ حه‌قییێ يا خه‌لك تێدا ژێك جودا بووين، هندى تويى يێ ته‌ بڤێت تو به‌رێ وى دده‌يه‌ ڕێكا ڕاست. وئه‌ڤه‌ ژ دوعايێن پێغه‌مبه‌رى بوون -سلاڤ لێ بن-، وئه‌و فێركرنه‌كه‌ بۆ به‌نییان كو ئه‌و هاوارێن خۆ بگه‌هيننه‌ خودێ، و ب باشناڤ وسالۆخه‌تێن وى يێن بلند دوعايان ژ وى بكه‌ن.

47

وَلَوْ اَنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَا فِي الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ مِنْ سُوْٓءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَبَدَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مَا لَمْ يَكُوْنُوْا يَحْتَسِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌درى هه‌ى ژ ماليه‌تێ، وهندى دى ژى د گه‌ل دا يێ ڤان كافران بت، ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و دێ ده‌ن دا خۆ پێ ژ عه‌زابا خراب بكڕن، وئه‌گه‌ر ئه‌و وى مالی هه‌مییێ ژى بده‌ن ژ وان نائێته‌ قه‌بويلكرن، و ب تشتى مفاى ناگه‌هينته‌ وان، ووێ ڕۆژێ ئه‌و بۆ وان ژ فه‌رمان وعه‌زابا خودێ دياربوو يا وان چو حسێب د دنيايێ دا بۆ نه‌كرى.

48

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڕۆژا حسێبێ جزايێ وان گونه‌هێن ڤان دره‌وپێكه‌ران كرين بۆ وان دياربوو، ده‌مێ وان ئه‌و ب دويڤ خودێ ڤه‌ناى يێ نه‌ بابه‌تى وى بت، ووان د ژينا خۆ دا گونه‌هـ كرن، و ژ هه‌مى لايان ڤه‌ عه‌زابه‌كا ب ئێش دۆر ل وان گرت؛ ژ به‌ر كو وان يارى بۆ خۆ ب گۆتنا پێغه‌مبه‌رى دكر ده‌مـێ وى ئـه‌و ژ عه‌زابێ دترساندن.

49

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّا قَالَ اِنَّمَا٘ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰي عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر نه‌خۆشى وته‌نگاڤییه‌ك گه‌هشته‌ مرۆڤى، ئه‌و دێ ژ خودايێ خۆ خوازت كو وێ ته‌نگاڤییێ ژ سه‌ر وى ڕاكه‌ت، ڤێجا ئه‌گه‌ر مه‌ ئه‌و ژ سه‌ر وى ڕاكر وقه‌نجییه‌ك ژ نك خۆ دايێ ئه‌و دێ زڤڕت كوفرێ ب خودايێ خۆ كه‌ت، وبێژت: هندى ئه‌وه‌ يا بۆ من هاتییه‌ دان هه‌ما ژ به‌ر هندێیه‌ چونكى خودێ دزانت ئه‌ز يێ هه‌ژيمه‌، به‌لكى ئه‌و جه‌ڕباندنه‌كه‌ خودێ به‌نییێن خۆ پێ دجه‌ڕبينت، به‌لێ پترییا وان -ژ به‌ر نه‌زانين وهزرا وان يا خه‌له‌ت- نزانن‌.

50

قَدْ قَالَهَا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَا٘ اَغْنٰي عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى به‌رى وان ئه‌و ملله‌تێن بۆرین يێن دره‌وپێكه‌ر ژى وه‌كى ڤێ گۆتنا وان گۆتبوو، ڤێجا ده‌مێ عه‌زاب ب سه‌ر وان دا هاتى ئه‌و كه‌دا وان دكر وئه‌و مال وعه‌يالێ وان هه‌ى چو مفا نه‌گه‌هانده‌ وان.

51

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَالَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ هٰ٘ؤُلَآءِ سَيُصِيْبُهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌وێن ئه‌ڤ گۆتنه‌ گۆتى ژ ملله‌تێن بۆرین خرابییا كارێ وان كرى ب سه‌رێ وان دا شكه‌ست، ڤێجا هێشتا د دنيايێ دا ئه‌و هاتنه‌ شه‌رمزاركرن، وئه‌وێن زۆردارى ل خۆ كرى ژ ملله‌تێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وئه‌ڤ گۆتنه‌ گۆتى، خرابییا كارێ وان ژى دێ ب سه‌رێ وان دا شكێت، وه‌كى يێن به‌رى وان، وئه‌و خودێ بێزار ناكه‌ن، و ژ ده‌ستێ وى خلاس نابن.

52

اَوَلَمْ يَعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَآءُ وَيَقْدِرُ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وما ئه‌ڤه‌ نزانن كو دانا خودێ نه‌ نيشانا هندێیه‌ كو خودان يێ باشه‌، وهندى خودێ‌یه‌ ژ به‌ر حكمه‌ته‌كا خۆ ڕزقى بۆ وى به‌رفه‌رهـ دكه‌ت يێ وى بڤێت، يێ باش بت يان يێ خراب بت، وڕزقێ وى به‌رته‌نگ دكه‌ت يێ وى بڤێت؟ هندى د وێ چه‌ندێ دايه‌ نيشانێن ئاشكه‌را بۆ وى ملله‌تى هه‌نه‌ يێ باوه‌رییێ دئينت.

53

قُلْ يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اَسْرَفُوْا عَلٰ٘ي اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوْا مِنْ رَّحْمَةِ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِيْعًا اِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ وان به‌نییێن من يێن گه‌له‌ك ب ناڤ گونه‌هێ ڤه‌ چووين، و ب كرنا خرابییان ته‌عدايى ل خۆ كرى: ژ به‌ر گونه‌هێن خۆ يێن مشه‌ هوين ژ دلۆڤانییا خودێ بێ هيڤى نه‌بن، هندى خودێ‌یه‌ گونه‌هان هه‌مییان ژێ دبه‌ت بۆ وى يێ ژێ تۆبه‌ بكه‌ت و ل خۆ بزڤڕت، هندى ئه‌وه‌ ئه‌و باش گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن به‌نییێن خۆ يـێـن تۆبه‌كه‌ره‌، ويـێ دلۆڤـانكاره‌ ب وان.

54

وَاَنِيْبُوْ٘ا اِلٰي رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّاْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين -گه‌لی مرۆڤان- ب گوهدارى وتۆبه‌كرنێ ل خودايێ خۆ بزڤڕن، وخۆ ب ده‌ست وى ڤه‌ به‌رده‌ن به‌رى عه‌زابا وى ب سه‌ر هه‌وه‌ دا بێت، پاشى ژبلی خودێ كه‌س نابت هه‌وه‌ ب سه‌ربێخت.

55

وَاتَّبِعُوْ٘ا اَحْسَنَ مَا٘ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّاْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَّاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ وێ يا بۆ هه‌وه‌ ژ نك خودايێ هه‌وه‌ هاتییه‌ خوارێ هوين دويكه‌فتنا تشتێ باشتر بكه‌ن كو قورئانا مه‌زنه ‌-وقورئان هه‌مى يا باشه‌- ڤێجا هوين پێگيرییێ ب فه‌رمانێن وێ بكه‌ن، به‌رى عه‌زاب ژ نشكه‌كێ ڤه‌ ب سه‌ر هه‌وه‌ دا بێت، وهوين بێ ناحه‌سن.

56

اَنْ تَقُوْلَ نَفْسٌ يّٰحَسْرَتٰي عَلٰي مَا فَرَّطْتُّ فِيْ جَنْۣبِ اللّٰهِ وَاِنْ كُنْتُ لَمِنَ السّٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين گوهدارییا خودايێ خۆ بكه‌ن و ل وى بزڤڕن دا نه‌فسه‌ك په‌شێمان نه‌بت وبێژت: وه‌ى بۆ كۆڤانا من ل سه‌ر وى كارێ من د دنيايێ دا ژ ده‌ست خۆ كرى يێ خودێ فه‌رمان پێ كرى، ومن ته‌خسيرى د گوهدارییا وى دا كر، وئه‌ز د دنيايێ دا ژ وان بووم يێن تڕانه‌ بۆ خۆ ب كيتابا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى وخودان باوه‌ران دكر.

57

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ژى بێژت: ئه‌گه‌ر خودێ به‌رێ من دابا دينێ خۆ ئه‌ز دا ژ وان بم يێن خۆ ژ شركێ وگونه‌هان دده‌نه‌ پاش.

58

اَوْ تَقُوْلَ حِيْنَ تَرَي الْعَذَابَ لَوْ اَنَّ لِيْ كَرَّةً فَاَكُوْنَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ده‌مێ دبينت ل ڕۆژا حسێبێ عه‌زابا خودێ دۆرا لێ گرتى بێژت: خوزى زڤڕينه‌ك بۆ ژينا دنيايێ بۆ من هه‌با، ئه‌ز دا ژ وان بم يێن ب گوهدارییا خودايێ خۆ قه‌نجى كرين، وكار ب وێ كرى يا پێغه‌مبه‌ران فه‌رمان پێ ل وان كرى.

59

بَلٰي قَدْ جَآءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وه‌ نينه‌ وه‌كى تو دبێژى، ب ڕاستى ئايه‌تێن من يێن حه‌قییێ ئاشكه‌را دكه‌ن بۆ ته‌ هاتبوون، ڤێجا ته‌ دره‌و پێ كر، وته‌ خۆ ژێ مه‌زنتر ديت وته‌ دويكه‌فتنا وان نه‌كر، وتو ژ وان بووى يێن كوفر ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى.

60

وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَي الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَي اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًي لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڕۆژا قيامه‌تێ تو دێ بينى ڕوییێن ڤان دره‌وپێكه‌رێن كو ژ دره‌و هنده‌ك سالۆخه‌تێن نه‌هێژاى خودايێ خۆ ب دويڤ وى ڤه‌ناين ڕه‌ش دبن. ئه‌رێ ما د جه‌هنه‌مێ دا جهه‌ك بۆ وى نينه‌ يێ خۆ ژ خودێ مه‌زنتر دبينت، وباوه‌رییێ ب ته‌وحيدا وى نه‌ئينت وگوهدارییا وى نه‌كه‌ت؟ به‌لێ.

61

وَيُنَجِّي اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْٓءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ وان ژ جه‌هنه‌مێ وعه‌زابا وێ ڕزگار دكه‌ت يێن ته‌قوا خودايێ خۆ كرى وكار ب فه‌رمانێن وى كرى، وئه‌و وان ب سه‌ر دئێخت وهيڤییا وان ب جهـ دئينت، كو چوونا به‌حه‌شتییه‌، تشته‌ك ژ عه‌زابا جه‌هنه‌مێ ناگه‌هته‌ وان، وئه‌و ل سه‌ر وێ بارێ ب خه‌م ناكه‌ڤن يا نه‌گه‌هشتییه‌ وان ژ دنيايێ.

62

اَللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

تەفسیرا ساناهی

خودێ‌یه‌ ئافرانده‌رێ هه‌مى تشتان، وئه‌وه‌ خودانێ وان يێ وان ب ڕێڤه‌دبه‌ت، وئه‌و هه‌مى ل بن ده‌ستێ وينه‌، وئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى وه‌كيله‌.

63

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ اُولٰٓئِكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

كليلێن گه‌نجينه‌يێن عه‌سمانان وعه‌ردى يێن خودێنه‌، چاوا وى دڤێت ئه‌و وه‌سا ژێ دده‌ته‌ خه‌لكى. وئه‌وێن كوفر ب ئايه‌تێن قورئانێ ووان نيشانێن ئاشكه‌را يێن تێدا هاتين كرى، ئه‌و ئه‌ون يێن د دنيايێ دا زيان كرى كو ژ باوه‌رییێ دويركه‌فتين، و ل ئاخره‌تێ كو هه‌ر وهه‌ر ماينه‌ د ئاگرى دا.

64

قُلْ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَاْمُرُوْٓنِّيْ٘ اَعْبُدُ اَيُّهَا الْجٰهِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ خۆ: گه‌لی نه‌زانان ئه‌رێ هوين فه‌رمانێ ل من دكه‌ن كو ئه‌ز ژبلی خودێ په‌رستنا تشته‌كێ دى بكه‌م، و ژ وى پێڤه‌تر په‌رستن بۆ كه‌سه‌كێ چێ نابت؟

65

وَلَقَدْ اُوْحِيَ اِلَيْكَ وَاِلَي الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ اَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى وه‌حى بۆ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وبۆ پێغه‌مبه‌رێن به‌رى ته‌ ژى هاتییه‌: كو ئه‌گه‌ر تو شريكه‌كى بۆ خودێ بدانى كارێ ته‌ دێ پويچ بت، وتو دێ ژ وان بى يێن تێ دچن ودنيا وئاخره‌تا خۆ ب زيان دده‌ن؛ چونكى د گه‌ل شركێ چو كارێن چاك قه‌بويل نابن.

66

بَلِ اللّٰهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لێ تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ژ دل په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ وچو شريكان بۆ وى نه‌دانه‌، وتو ژ وان به‌ يێن شوكرا قه‌نجییا خودێ دكه‌ن.

67

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖ وَالْاَرْضُ جَمِيْعًا قَبْضَتُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَالسَّمٰوٰتُ مَطْوِيّٰتٌۣ بِيَمِيْنِهٖ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰي عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڤان بوتپه‌رێسان خودێ ب دورستى مه‌زن نه‌كرییه‌ وه‌كى ئه‌و يێ ژ هه‌ژى؛ چونكى وان د گه‌ل وى په‌رستنا وى تشتى كر يێ نه‌ مفاى ونه‌ زيانێ نه‌گه‌هينت، ڤێجا وان ئه‌و ئافراندى ئينا ڕێزا ئافرانده‌رى، ئه‌وێ ژ شيانا خۆ يا مه‌زن ڕۆژا قيامه‌تێ عه‌درى هه‌مییێ ب مسته‌كێ دگرت، وعه‌سمان د ده‌ستێ وى يێ ڕاستێ دا دپێچاينه‌، خودێ يێ پاك وپيرۆز بت ژ وێ شركا ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه‌ پێ دكه‌ن. وئه‌ڤ ئايه‌ته‌ ده‌ليله‌ ل سه‌ر هه‌بوونا مستێ وده‌ستێ ڕاستێ وپێچانێ بۆ خودێ ب ڕه‌نگه‌كێ بابه‌تى وى بت، بێى چاوانییه‌ك يان وه‌كهه‌ڤییه‌ك بۆ بێته‌ ده‌سنيشانكرن.

68

وَنُفِخَ فِي الصُّوْرِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِي الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَآءَ اللّٰهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيْهِ اُخْرٰي فَاِذَا هُمْ قِيَامٌ يَّنْظُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ود (بۆڕى) يێ دا هاته‌لێدان ڤێجا هه‌ر كه‌سه‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى مر، ئه‌و تێ نه‌بت يێ خودێ حه‌ز نه‌كربت بمرت، پاشى دوباره‌ ملياكه‌تى بڤكرێ دا چێكرى هه‌مى بۆ حسێبێ جاره‌كا دى به‌رانبه‌ر خودايێ خۆ ڕاببنه‌ڤه‌، ڤێجا هنگى ئه‌و ژ گۆڕێن خۆ ڕادبن وبه‌رێ خۆ دده‌نێ كانێ خودێ دێ چ ئينته‌ سه‌رى.

69

وَاَشْرَقَتِ الْاَرْضُ بِنُوْرِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتٰبُ وَجِايْٓءَ بِالنَّبِيّٖنَ وَالشُّهَدَآءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڕۆژا قيامه‌تێ ده‌مێ خودايێ پاك وبلند دئێته‌ هنداڤى چێكرییان؛ دا حوكمى بكه‌ت عه‌رد ڕوهن دبت، وكيتابا هه‌ر يه‌كى ملياكه‌ت ڤه‌دكه‌ت، وپێغه‌مبه‌ر وشاهد ل سه‌ر ملله‌تان هاتنه‌ ئينان؛ دا خودێ پسيارا گه‌هاندنێ ژ پێغه‌مبه‌ران بكه‌ت وكانێ ملله‌تێن وان چ به‌رسڤ دابوو وان، هه‌ر وه‌سا ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- دئێت؛ دا شاهده‌يیێ بده‌ت كو پێغه‌مبه‌رێن به‌رێ په‌يام گه‌هاندبوونه‌ ملله‌تێن خۆ ئه‌گه‌ر هات وان ملله‌تان حاشاتى كر، ڤێجا وان چو هێجه‌ت نامينن، وخودێ ب دادییا تمام حوكم د ناڤبه‌را وان دا كر، وچو زۆردارى ل وان نائێته‌كرن كو خێرێن وان بێنه‌ كێمكرن يان گونه‌هێن وان بێنه‌ زێده‌كرن.

70

وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ جزايێ هه‌ر نه‌فسه‌كێ ب دورستى دايێ چ باشى بت چ خرابى، وئه‌و ب وى كارێ وان د دنيايێ دا دكر ژ باشى وخرابییان زاناتره‌.

71

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا اِلٰي جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتّٰ٘ي اِذَا جَآءُوْهَا فُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا٘ اَلَمْ يَاْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَتْلُوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هٰذَا قَالُوْا بَلٰي وَلٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَي الْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن كوفر ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى كۆم كۆمه‌ بۆ جه‌هنه‌مێ هاتنه‌ هاژۆتن، حه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌و هاتنه‌ نك ملياكه‌تێن په‌يوه‌نديدار ئه‌و هه‌ر حه‌فت ده‌رگه‌هێن وێ ڤه‌دكه‌ن، و ب پاشڤه‌برن ڤه‌ دبێژنه‌ وان: چاوا هوين گوهدارییا خودێ ناكه‌ن وباوه‌رییێ ب خوداينییا وى نائينن؟ ئه‌رێ ما هنده‌ك پێغه‌مبه‌ر ژ هه‌وه‌ ب خۆ بۆ هه‌وه‌ نه‌هاتبوونه‌ هنارتن ئايه‌تێن خودايێ هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ بخوينن، وهه‌وه‌ ژ سه‌هما ڤێ ڕۆژێ بترسينن؟ ڤێجا وان ئعتراف ب گونه‌ها خۆ كر وگۆت: به‌لێ پێغه‌مبه‌رێن خودايێ مه‌ ب حه‌قییێ هاتبوون، وئه‌م ژ ڤێ ڕۆژێ ترساندبووين، به‌لێ په‌يڤا خودێ ب جهـ هات كو عه‌زابا وى دێ ب سه‌ر كافران دا ئێت.

72

قِيْلَ ادْخُلُوْ٘ا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا فَبِئْسَ مَثْوَي الْمُتَكَبِّرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

بۆ شكاندن وڕه‌زيلكرن بۆ كافران هاته‌ گۆتن: هوين د ده‌رگه‌هێن جه‌هنه‌مێ ڕا ب ژۆركه‌ڤن وهه‌ر وهه‌ر لێ بمينن، ڤێجا پيسه‌ دويماهییه‌ ئه‌و دگه‌هنێ يێن خۆ ژ باوه‌رییا ب خـودێ مه‌زنتر دبينن.

73

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَي الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتّٰ٘ي اِذَا جَآءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن ته‌قوا خودايێ خۆ كرى وگوهدارییا وى كرى كۆم كۆمه‌ بۆ به‌حشتێ هاتنه‌ هاژۆتن، حه‌تا ده‌مێ ئه‌و دگه‌هنێ دێ بينن ده‌رگه‌هێت وێ دڤه‌كرينه‌، ڤێجا ملياكه‌ت ب خێرهاتنا وان دكه‌ن، و ب كه‌يف وگڕنژين ڤه‌ پێشوازيێ ل وان دكه‌ن؛ چونكى ئه‌و ژ گونه‌هان دپاقژن، ودبێژنێ: سلامه‌تییا ژ هه‌مى نه‌خۆشییان بۆ هه‌وه‌ بت، هوين دخۆش بن، ڤێجا هوين وه‌رنه‌ د به‌حه‌شتێ دا وهه‌ر وهه‌ر تێدا بن.

74

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ صَدَقَنَا وَعْدَهٗ وَاَوْرَثَنَا الْاَرْضَ نَتَبَوَّاُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَآءُ فَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودان باوه‌ران گۆت: حه‌مد بۆ وى خودايى بت يێ سۆزا خۆ د گه‌ل مه‌ ب جهـ ئيناى ئه‌و سۆزا وى ل سه‌ر ئه‌زمانێ پێغه‌مبه‌رێن خۆ دايه‌ مه‌، وئه‌م ل عه‌ردێ به‌حه‌شتێ كرينه‌ ميراتگر چى جهێ مه‌ بڤێت ئه‌م لێ ددانين، ڤێجا چ باشه‌ خێره‌ بۆ وان دئێته‌ دان يێن د گوهدارییا خودايێ خۆ دا قه‌نجى كرى.

75

وَتَرَي الْمَلٰٓئِكَةَ حَآفِّيْنَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيْلَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- دێ فريشته‌يان بينى دۆرا ل عه‌رشێ خودێ گرتى، ئه‌و خودايێ خۆ ژ هه‌ر تشته‌كێ بابه‌تى وى نه‌بت پاك دكه‌ن، وخودێ ب ڕاستى ودادییێ حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكى دا كر، ڤێجا خودان باوه‌ر ل به‌حه‌شتێ ئاكنجى كرن، وكافر دانانه‌ ئاگرى، وهاته‌ گۆتن: حه‌مد بۆ خودێ بت خودايێ هه‌مى چێكرییان سه‌را وى حوكمێ وى كرى.