سوورەتا الصافات

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 182
1

وَالصّٰٓفّٰتِ صَفًّا

تەفسیرا ساناهی

خودێ سويند ب وان فريشته‌يان خوارییه‌ يێن بۆ كرنا عيباده‌تى خۆ ب ڕێز دكه‌ن.

2

فَالزّٰجِرٰتِ زَجْرًا

تەفسیرا ساناهی

و ب وان يێن ب فه‌رمانا خودێ عه‌وران پاشڤه‌دبه‌ن ودهاژۆن.

3

فَالتّٰلِيٰتِ ذِكْرًا

تەفسیرا ساناهی

و ب وان يێن گۆتنا خودێ دخوينن وزكرێ وى دكه‌ن.

4

اِنَّ اِلٰهَكُمْ لَوَاحِدٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى خودايێ هه‌وه‌يه‌ خودايه‌كێ ب تنێ‌یه‌ يێ بێ شريكه‌، ڤێجا هوين په‌رستنا وى بكه‌ن.

5

رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وه‌ ئافرانده‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌را وان دا، وئه‌وه‌ ڕۆژێ ل ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤايێ ب ڕێڤه‌ دبه‌ت.

6

اِنَّا زَيَّنَّا السَّمَآءَ الدُّنْيَا بِزِيْنَةِ اِۨلْكَوَاكِبِ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين مه‌ عه‌سمانێ دنيايێ ب ستێران خه‌ملاندییه‌.

7

وَحِفْظًا مِّنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ مَّارِدٍ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و ب ستێران ژ هه‌ر شه‌يتانه‌كێ ژ ڕێ ده‌ركه‌فتى پاراستییه‌.

8

لَا يَسَّمَّعُوْنَ اِلَي الْمَلَاِ الْاَعْلٰي وَيُقْذَفُوْنَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ

تەفسیرا ساناهی

شه‌يتان نه‌شێن بگه‌هنه‌ كۆما بلندتر ژ وان ملياكه‌تێن كو ل عه‌سمانان؛ دا گوهێ خۆ بده‌نه‌ وان ده‌مێ ئه‌و ب وێ وه‌حییێ دئاخڤن يا خودێ گۆتى ژ شريعه‌ت وقه‌ده‌را خۆ، و ژ هه‌ر لايه‌كى ڤه‌ ستێر ل وان دئێنه‌ ڕژاندن.

9

دُحُوْرًا وَّلَهُمْ عَذَابٌ وَّاصِبٌ

تەفسیرا ساناهی

دا ئه‌و ژ گوهدانێ بێنه‌ پاشڤه‌برن، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا به‌رده‌وام و ب ئێش بۆ وان هه‌يه‌.

10

اِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَاَتْبَعَهٗ شِهَابٌ ثَاقِبٌ

تەفسیرا ساناهی

وه‌سا تێ نه‌بت كو يه‌ك ژ وان ل عه‌سمانى گوهـ ل گۆتنه‌كێ ببت و ب له‌ز وێ بڕه‌ڤينت، وبۆ يێ د بن خۆ دا بهاڤێت، وئه‌وێ د بن وى دا ژ وى وه‌رگرت وئه‌و ژى بۆ يه‌كێ دى يێ د بن خۆ دا بهاڤێت، ڤێجا به‌لكى ئه‌و ستێرا ڕژيايى ڤێ بكه‌ڤت به‌رى ئه‌و وێ گۆتنێ وه‌رگرت، وبه‌لكى ئه‌و وه‌رگرت به‌رى ستێرا ڕژيايى ڤێ بكه‌ڤت ووى بسۆژت، ڤێجا ئه‌و دێ وێ گۆتنێ بۆ خێڤزانكان به‌ت وئه‌و سه‌د دره‌وان ده‌ته‌ د گه‌ل.

11

فَاسْتَفْتِهِمْ اَهُمْ اَشَدُّ خَلْقًا اَمْ مَّنْ خَلَقْنَا اِنَّا خَلَقْنٰهُمْ مِّنْ طِيْنٍ لَّازِبٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا وان بكه‌ يێن كافرییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دكه‌ن: ئه‌رێ ئافراندنا وان دژوارتره‌ يان ئافراندنا ڤان چێكرییان يێن مه‌ ئافراندين؟ هندى ئه‌مين مه‌ بابێ وان ئاده‌م ژ ته‌قنه‌كا كـزر يا پێكڤه‌ بنويست ئافراندییه‌.

12

بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان تو ژ دره‌وپێكرن وكوفرا وان ب قيامه‌تێ عه‌جێبگرتى دبى، ويا ژ كوفرا وان عه‌جێبتر ئه‌وه‌ ئه‌و يارییان ب ته‌ وگۆتنا ته‌ دكه‌ن.

13

وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر بيرا وان ل وى تشتى هاته‌ ئينان يێ وان ژ بيركرى يان ژێ بێ ئاگه‌هـ بووين، ئه‌و مفاى بۆ خۆ ژ ڤێ بيرئينانێ نابينن وهزرێن خۆ تێدا ناكه‌ن.

14

وَاِذَا رَاَوْا اٰيَةً يَّسْتَسْخِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر وان موعجزه‌يه‌كا پێغه‌مبه‌رينییا ته‌ ديت ئه‌و عه‌جێبگرتى دبن ويارییان بۆ خۆ پێ دكه‌ن.

15

وَقَالُوْ٘ا اِنْ هٰذَا٘ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

ودبێژن: هه‌ما ئه‌ڤا تو پێ هاتى سێره‌به‌ندییه‌كا ئاشكه‌رايه‌.

16

ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌گه‌ر ئه‌م مرين وبووينه‌ ئاخ وهه‌ستییه‌كێ پێتى، ئه‌رێ جاره‌كا دى ئه‌م دێ ژ گۆڕێن خۆ ڕابينه‌ڤه‌.

17

اَوَ اٰبَآؤُنَا الْاَوَّلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وبابێن مه‌ يێن به‌رى مه‌ چووين ئه‌و ژى دێ ڕابنه‌ڤه‌؟

18

قُلْ نَعَمْ وَاَنْتُمْ دَاخِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ وان: به‌لێ هوين دێ ڕابنه‌ڤه‌، وهوين دڕه‌زيل وشكه‌ستى.

19

فَاِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَّاحِدَةٌ فَاِذَا هُمْ يَنْظُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئێدى هه‌ما ئه‌و پفكرنه‌كا ب تنێ‌یه‌، ڤێجا هنگى ئه‌و ژ گۆڕێن خۆ ڕادبن وترس وسه‌هما ڕۆژا قيامه‌تێ دبينن.

20

وَقَالُوْا يٰوَيْلَنَا هٰذَا يَوْمُ الدِّيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وگۆتن: تێچوون بۆ مه‌ بت، ئه‌ڤه‌ ڕۆژا حسێب وجزادانێیه‌.

21

هٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تُكَذِّبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤه‌ ئه‌و ڕۆژه‌ يا ب دادییێ حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكى دا دئێته‌كرن، ئه‌و ڕۆژا د دنيايێ دا هه‌وه‌ كوفر پێ كرى.

22

اُحْشُرُوا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا وَاَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هوين كافران ويێن وه‌كى وان وئه‌و خوداوه‌ندێن وان په‌رستـن بۆ دكر كۆم بكه‌ن.

23

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَاهْدُوْهُمْ اِلٰي صِرَاطِ الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

و ب دژوارى وان بهاژۆنه‌ جه‌هنه‌مێ.

24

وَقِفُوْهُمْ اِنَّهُمْ مَّسْــُٔوْلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبــه‌رى ئـه‌و بـگـه‌هنه‌ جه‌هنه‌مێ هوين وان ڕاوه‌ستينن؛ چونكى پسيارا گۆتن وكريارێن وان يێن دنيايێ دێ ژ وان ئێته‌كرن.

25

مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبۆ وان دئێته‌ گۆتن: هه‌وه‌ چییه‌ بۆچـى هـنـده‌ك ژ هه‌وه‌ پشته‌ڤانییا هنده‌كان ناكه‌ن؟

26

بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لكى ئه‌و ئه‌ڤرۆ ل بن فه‌رمانا خودێنه‌، نه‌شێن بێ ئه‌مرییا وى بكه‌ن يان ژێ لاده‌ن.

27

وَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰي بَعْضٍ يَّتَسَآءَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهنده‌ك كافر ب نك هنده‌كان ڤه‌ هاتن دا هـه‌ڤـڕكـییـێ بـكـه‌ن ولـۆمـه‌ى يـه‌ك ودو بكه‌ن.

28

قَالُوْ٘ا اِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَاْتُوْنَنَا عَنِ الْيَمِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

دويكه‌فتییان گۆت: هندى هوينن هوين ژ لايێ دينى وحه‌قییێ ڤه‌ دهاتنه‌ مه‌، وهـه‌وه‌ سـه‌رداچـوون ل بـه‌ر مـه‌ شريـن دكر.

29

قَالُوْا بَلْ لَّمْ تَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن دويكه‌فتـن بۆ هاتییه‌كرن: وه‌سا نينه‌ وه‌كى هوين دبێژن، به‌لكى هه‌ما هه‌وه‌ ب خۆ باوه‌رى نه‌دڤيا.

30

وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍ بَلْ كُنْتُمْ قَوْمًا طٰغِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ چو هێجه‌ته‌ك يان ده‌سهه‌لاته‌ك ل سه‌ر هه‌وه‌ نه‌بوو، به‌لكى هوين ملله‌ته‌كێ سه‌ردا چووى بوون.

31

فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَا٘ اِنَّا لَذَآئِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌م هه‌مى هێژاى گه‌فا خودايێ خۆ بووين، هندى ئه‌مين ئه‌م وهوين پێكڤه‌ دێ تام كه‌ينه‌ عه‌زابێ.

32

فَاَغْوَيْنٰكُمْ اِنَّا كُنَّا غٰوِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا مه‌ به‌رێ هه‌وه‌ ژ ڕێكا خودێ وباوه‌رییێ وه‌رگێڕا، هندى ئه‌مين ئه‌م به‌رى هه‌وه‌ دبه‌رزه‌ بووين.

33

فَاِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌و هه‌مى ل ڕۆژا قيامه‌تێ د عه‌زابێ دا دپشكدارن.

34

اِنَّا كَذٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين ئه‌م ڤێ د گه‌ل وان دكه‌ين، يێن د دنيايێ دا ڕێكا بێ ئه‌مرییا خودێ هلبژارتى.

35

اِنَّهُمْ كَانُوْ٘ا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌و بوتپه‌رێس بوون ده‌مێ د دنيايێ دا بۆ وان هاتبا گۆتن: ژ خودێ پێڤه‌تر چو خودايێن ڕاست نينن، ئه‌و دا خۆ ژ ڤێ گازییێ وخودانێن وێ مه‌زنتر لێ كه‌ن.

36

وَيَقُوْلُوْنَ اَئِنَّا لَتَارِكُوْ٘ا اٰلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُوْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ووان دگۆت: ئه‌رێ ژ به‌ر گۆتنا زه‌لامه‌كێ شاعر ودين ئه‌م دێ په‌رستنا خوداوه‌ندێن خۆ هێليـن؟

37

بَلْ جَآءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وان دره‌و كر، موحه‌ممه‌د يێ وه‌سا نينه‌ وه‌كى وان گۆتى، به‌لكى ئه‌و ب قورئانێ وته‌وحيدێ هاتییه‌، ووى پێغه‌مبه‌رێن به‌رى خۆ د وى تشتى دا يێ ئه‌و پێ هاتين ژ شريعه‌تى وته‌وحيدا خودێ ڕاستگۆ ده‌رێخستينه‌.

38

اِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا الْعَذَابِ الْاَلِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

هندى هوينن -گه‌لی بوتپه‌رێسان- هوين دێ تام كه‌نه‌ عه‌زابا ب ئێش ونه‌خۆش.

39

وَمَا تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ل ئاخره‌تێ هه‌ما هوين دێ ب وان كاران ئێنه‌ جزادان يێن هه‌وه‌ د دنيايێ دا كرين.

40

اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و به‌نییێن خودێ تێ نه‌بن يێن ژ دل په‌رستنا وى كرى، ڤێجا وى ئه‌و هلبژارتين ودلۆڤانییا خۆ ب تايبه‌تى دايه‌ وان.

41

اُولٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُوْمٌ

تەفسیرا ساناهی

بۆ وان ڕزقه‌كێ ده‌سنيشانكرى وبێ ڤه‌بڕين د به‌حه‌شتێ دا هه‌يه‌.

42

فَوَاكِهُ وَهُمْ مُّكْرَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ڕزق فێقییه‌كێ گه‌له‌ك ڕه‌نگه‌.

43

فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

و د به‌حه‌شتێن خۆشییا وان يا به‌رده‌وام دا ئه‌و ب قه‌در وقيمه‌تن.

44

عَلٰي سُرُرٍ مُّتَقٰبِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ل ڕاستا يه‌ك ل سه‌ر هنده‌ك ته‌ختانه‌.

45

يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِكَاْسٍ مِّنْ مَّعِيْنٍۣ

تەفسیرا ساناهی

په‌رداغێن مه‌يێ يێن كو ژ ڕويبارێن بۆش هاتينه‌ داگرتن ل سه‌ر وان دئێنه‌ گێڕان، ئه‌و ژ خلاسبوونێ ناترسن.

46

بَيْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشّٰرِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڕه‌نگێ وێ مه‌يێ يێ سپییه‌، وتاما وێ يا خۆشه‌.

47

لَا فِيْهَا غَوْلٌ وَّلَا هُمْ عَنْهَا يُنْزَفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

نه‌ چو خرابییا له‌شى تێدايه‌ ونه‌ چو خرابییا عه‌قلی.

48

وَعِنْدَهُمْ قٰصِرٰتُ الطَّرْفِ عِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

و ل نك وان هنده‌ك ژنكێن ده‌همه‌ن پاقژ هه‌نه‌، دچاڤ گرن وژبلی زه‌لامێن وان ئه‌و به‌رێ خۆ ناده‌نه‌ كه‌سێ.

49

كَاَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُوْنٌ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و وه‌كى وان هێكێن ڤه‌شارتينه‌ يێن كه‌سێ ده‌ست نه‌كرییێ.

50

فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰي بَعْضٍ يَّتَسَآءَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هنده‌ك ژ وان ب نك هنده‌كان ڤه‌ هاتن وپسيارا حالێ دنيايێ ژ يه‌ك ودو كرن.

51

قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ اِنِّيْ كَانَ لِيْ قَرِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

به‌حه‌شتییه‌كى گۆت: د دنيايێ دا هه‌ڤاله‌كێ نێزيك من هه‌بوو.

52

يَّقُوْلُ ءَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وى دگۆت: چاوا تو باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دئينى وئه‌و ب خۆ تشته‌كێ گه‌له‌كێ غه‌ريبه‌؟

53

ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَدِيْنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌گه‌ر ئه‌م مرين وپرت پرت بووين، وبووينه‌ ئاخ وهه‌ستى، جاره‌كا دى دێ ڕابينه‌ڤه‌ ودێ حسێب وجزادان د گه‌ل مه‌ ئێته‌كرن؟

54

قَالَ هَلْ اَنْتُمْ مُّطَّلِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤى خودان باوه‌رێ بۆ به‌حه‌شتێ هاتییه‌برن گۆته‌ هه‌ڤالێن خۆ: ئه‌رێ هوين دێ ئێنه‌ هنداڤ دا به‌رێ خۆ بده‌ينێ كانێ دويماهییا وى هه‌ڤالی بوويه‌ چ؟

55

فَاطَّلَعَ فَرَاٰهُ فِيْ سَوَآءِ الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌و هاته‌ هنداڤ ووى ئه‌و هه‌ڤالێ خۆ د نيڤا ئاگرى دا ديت.

56

قَالَ تَاللّٰهِ اِنْ كِدْتَّ لَتُرْدِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

خودان باوه‌رى گۆته‌ هه‌ڤالێ خۆ يێ باوه‌رى ب ڕابوونا پشتى مرنێ نه‌ئيناى: ب ڕاستى نێزيك بوو تو من تێ ببه‌ى وبه‌رێ من ژ باوه‌رییێ وه‌رگێڕى ئه‌گه‌ر من گوهێ خۆ دابا ته‌.

57

وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر قه‌نجییا خودايێ من ل سه‌ر من نه‌با كو وى به‌رێ من دايه‌ هيدايه‌تێ وئه‌ز ل سه‌ر موكم كريم، ئه‌ز ژى دا ژ وان بم يێن د گه‌ل ته‌ د ئاگرى دا ئاماده‌ بووين.

58

اَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڕاسته‌ ئه‌م هه‌ر دێ د خۆشییان دا مينين.

59

اِلَّا مَوْتَتَنَا الْاُوْلٰي وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ما به‌س دێ جارا يه‌كێ د دنيايێ دا مرين، وپشتى ئه‌م دچينه‌ د به‌حه‌شتێ دا ئه‌م نائێينه‌ عه‌زابدان؟

60

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى ئه‌ڤ خۆشییا ئه‌م تێدا ئه‌وه‌ سه‌ركه‌فتنا مه‌زن.

61

لِمِثْلِ هٰذَا فَلْيَعْمَلِ الْعٰمِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

بۆ ڤێ خۆشییا ته‌كووز، ومانا هه‌ر وهه‌ر، وسه‌ركه‌فتنا مه‌زن، بلا خودان كار د دنيايێ دا كارى بكه‌ن؛ دا ئه‌و ل ئاخره‌تێ بگه‌هنه‌ ڤێ چه‌ندێ.

62

اَذٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا اَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّوْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌وا بۆرى ژ به‌حسێ به‌حه‌شتێ دان ومێڤاندارییه‌كا چێتره‌، يان دارا زه‌ققومێ يا پيس، كو دێ بته‌ خوارنا جه‌هنه‌مییان؟

63

اِنَّا جَعَلْنٰهَا فِتْنَةً لِّلظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ميـن مه‌ ئه‌و دار يا كرییه‌ فتنه‌ وجه‌ڕباندن بۆ وان كه‌سێن ب كوفرێ وگونه‌هان زۆردارى ل خۆ كرى، ووان ب خۆمه‌زنكرن ڤه‌ گۆت: هه‌ڤالێ هه‌وه‌ دبێژت داره‌ك د ئاگرى دا هه‌يه‌، وئه‌و ب خۆ ئاگر دارى دخۆت.

64

اِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِيْ٘ اَصْلِ الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

هندى دارا زه‌ققومێیه‌ داره‌كه‌ د بنێ جه‌هنه‌مێ دا شين دبت.

65

طَلْعُهَا كَاَنَّهٗ رُءُوْسُ الشَّيٰطِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

فێقییێ وێ وه‌كى سه‌رێن شه‌يتانان يێ كرێته‌، ڤێجا ماده‌م ڕه‌نگێ وێ يێ وه‌سايه‌ تو پسيارا تاما وێ نه‌كه‌.

66

فَاِنَّهُمْ لَاٰكِلُوْنَ مِنْهَا فَمَالِــُٔوْنَ مِنْهَا الْبُطُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى بوتپه‌رێسن ئه‌و دێ هند ژ وێ دارێ خون حه‌تا زكێن وان پێ تژى دبن.

67

ثُمَّ اِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

پاشى پشتى ئه‌و ژێ دخۆن ئه‌و ڤه‌خوارنه‌كا تێكه‌ل ژ ئاڤه‌كا زێده‌ كه‌لاندى ونه‌خۆش دێ ب سه‌ر دا كه‌ن.

68

ثُمَّ اِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَا۠اِلَي الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

پاشى پشتى ڤێ عه‌زابێ زڤڕينا وان بۆ عه‌زابا ئاگرییه‌.

69

اِنَّهُمْ اَلْفَوْا اٰبَآءَهُمْ ضَآلِّيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون وان بابێن خۆ ل سه‌ر كوفرێ وسه‌رداچوونێ ديتبوون.

70

فَهُمْ عَلٰ٘ي اٰثٰرِهِمْ يُهْرَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وان ب له‌ز دويكه‌فتنا وان كر.

71

وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ اَكْثَرُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى به‌رى ملله‌تێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پترییا ملله‌تێن بۆرى ژ حه‌قییێ به‌رزه‌ بووبوون.

72

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا فِيْهِمْ مُّنْذِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى هنده‌ك پێغه‌مبه‌ر بۆ وان ملله‌تان مه‌ هنارتبوون دا وان بترسينن به‌لێ وان باوه‌رى پێ نه‌ئينا.

73

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو هزرێن خۆ بكه‌ كانێ دويماهییا وان ملله‌تێن هاتينه‌ ترساندن ووان باوه‌رى نه‌ئيناى چ بوو؟ ئه‌و هاتبوونه‌ عه‌زابدان، وبۆ خه‌لكى بووبوونه‌ عيبره‌ت.

74

اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و به‌نییێن خودێ تێ نه‌بن يێن ئيخلاص بۆ خودێ كرى، ووى ژ به‌ر ئيخلاصا وان دلۆڤانى پێ برى.

75

وَلَقَدْ نَادٰىنَا نُوْحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيْبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى نووحى گازى مه‌ كربوو؛ دا ئه‌م وى ب سه‌ر ملله‌تێ وى بێخيـن، ڤێجا ئه‌م چ باش به‌رسڤدار بووين بۆ وى.

76

وَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و ومرۆڤێن وى وخودان باوه‌ر ژى د گه‌ل دا ژ نه‌خۆشییا بوتپه‌رێسان وخه‌ندقاندنا ب تووفانێ ڕزگاركرن.

77

وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهٗ هُمُ الْبَاقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ودوونده‌ها وى بوو پشتى خه‌ندقاندنا ملله‌تێ وى مه‌ هێلاى.

78

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ب باشى ناڤ وده‌نگێن وى د ناڤ وى خه‌لكێ پشتى وى دا هاتى هێلان.

79

سَلٰمٌ عَلٰي نُوْحٍ فِي الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مه‌ نووح ژ هندێ پاراست كو پشتى وى به‌حسێ وى ب خرابى بێته‌كرن.

80

اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

جزايه‌كێ وه‌كى ڤى يێ مه‌ دايه‌ نووحى ئه‌م دده‌ينه‌ هه‌ر يه‌كێ گوهدارییا خودێ بكه‌ت.

81

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى نووحه‌ ئه‌و ژ وان به‌نییێن مه‌يه‌ يێن خودان باوه‌ر ودل صافى.

82

ثُمَّ اَغْرَقْنَا الْاٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌وێن دى خه‌ندقاندن.

83

وَاِنَّ مِنْ شِيْعَتِهٖ لَاِبْرٰهِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئيبراهيمه‌ ژ وانه‌ يێن ل سه‌ر ڕێبازا نووحى چووين.

84

اِذْ جَآءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ ئه‌و ب دله‌كێ ساخله‌م ژ هه‌ر باوه‌رییه‌كا خراب ڤه‌ هاتییه‌ نك خودايێ خۆ.

85

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَاذَا تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى گۆتییه‌ بابێ خۆ وملله‌تێ خۆ: ئه‌ڤه‌ چيه‌ هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن؟

86

اَئِفْكًا اٰلِهَةً دُوْنَ اللّٰهِ تُرِيْدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ هه‌وه‌ هنده‌ك خوداوه‌ندێن چێكرى دڤێن، هوين په‌رستنێ بۆ دكه‌ن؟

87

فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين چ هزر دكه‌ن، ئه‌رێ خودايێ هه‌مى چێكرییان دێ چ ل هه‌وه‌ كه‌ت كو هه‌وه‌ شريك بۆ وى د په‌رستنێ دا داناين؟

88

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُوْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئيبراهيمى به‌رێ خۆ ب لايێ ستێران ڤه‌ دا، هزرێن خۆ كرن كانێ دێ چ هێجه‌تێ بۆ خۆ بينت دا د گه‌ل ملله‌تێ خۆ ده‌رنه‌كه‌فته‌ جه‌ژنا وان.

89

فَقَالَ اِنِّيْ سَقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

ئينا وى گۆته‌ وان: ئه‌زێ نه‌خۆشم.

90

فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان پشتا خۆ دايێ وچوون.

91

فَرَاغَ اِلٰ٘ي اٰلِهَتِهِمْ فَقَالَ اَلَا تَاْكُلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌و ب له‌ز چوو نك صه‌نه‌مێن ملله‌تێ خۆ، و ب تڕانه‌ ڤه‌ گۆته‌ وان: ئه‌رێ ما هوين ڤێ خوارنێ ناخۆن يا خزمه‌تكارێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ دئينن؟

92

مَا لَكُمْ لَا تَنْطِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌وه‌ چییه‌ بۆچى هوين نائاخڤن؟

93

فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًاۣ بِالْيَمِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ووى ده‌ست دايێ و ب ده‌ستێ خۆ يێ ڕاستێ صه‌نه‌م هه‌مى شكاندن؛ دا بۆ ملله‌تێ خۆ ئاشكه‌را بكه‌ت كو ئه‌و دخه‌له‌تن ده‌مێ ئه‌و عيباده‌تى بۆ وان دكه‌ن.

94

فَاَقْبَلُوْ٘ا اِلَيْهِ يَزِفُّوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌و ب له‌ز وبه‌ز وكه‌رب وكيـن ڤه‌ ب نك وى ڤه‌ هاتن.

95

قَالَ اَتَعْبُدُوْنَ مَا تَنْحِتُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيم گۆته‌ وان: چاوا هنده‌ك صه‌نه‌مێن هوين ب ده‌ستێن خۆ چێ دكه‌ن هوين دپه‌رێسن.

96

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين په‌رستنا خودايێ خۆ يێ هوين وكريارێن هه‌وه‌ ژى ئافراندين دهێلن؟

97

قَالُوا ابْنُوْا لَهٗ بُنْيَانًا فَاَلْقُوْهُ فِي الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

(ده‌مێ وان چو هێجه‌ت نه‌ماين وان ده‌ست دا هێزێ) وگۆتن: ئاڤاهییه‌كى بۆ وى ئاڤاكه‌ن وتژى دار بكه‌ن ووى بهاڤێنه‌ تێدا.

98

فَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَسْفَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان به‌رگه‌ڕيان كر دا وى تێ ببه‌ن، ئينا مه‌ ئه‌و كرنه‌ يێن شكاندى وبێزار؛ چونكى هێجه‌تا وى جهێ خۆ گرت.

99

وَقَالَ اِنِّيْ ذَاهِبٌ اِلٰي رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وئيبراهيمى گۆت: هندى ئه‌زم ئه‌ز دێ ژ وه‌لاتێ خۆ مشه‌خت بم وچمه‌ نك خودايێ خۆ ل وه‌لاته‌كێ ئه‌ز بشێم وى لێ بپه‌رێسم؛ چونكى ئه‌و دێ به‌رێ من ده‌ته‌ خێرا دنيايێ وئاخره‌تێ.

100

رَبِّ هَبْ لِيْ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودايێ من تو زارۆيه‌كێ چاك بده‌ من.

101

فَبَشَّرْنٰهُ بِغُلٰمٍ حَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ دوعايا وى ب جهـ ئينا، ومه‌ مزگينى ب كوڕه‌كێ ئارام دايێ، يه‌عنى ده‌مێ ئه‌و كوڕ مه‌زن دبت دێ يێ ئارام بت، وئه‌و ئيسماعيل بوو.

102

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يٰبُنَيَّ اِنِّيْ٘ اَرٰي فِي الْمَنَامِ اَنِّيْ٘ اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰي قَالَ يٰ٘اَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِيْ٘ اِنْ شَآءَ اللّٰهُ مِنَ الصّٰبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ ئيسماعيل مه‌زن بووى و د گه‌ل بابێ خۆ گه‌ڕياى بابێ وى گۆتێ: ئه‌زێ د خه‌ونێ دا دبينم كو ئه‌زێ ته‌ سه‌رژێ دكه‌م، ڤێجا تو چ دبێژى؟ (وخه‌ونا پێغه‌مبه‌ران حه‌قییه‌) ئيسماعيلی ژ ڕازيبوونا ب ئه‌مرێ خودايێ خۆ، و ژ باشییا د گه‌ل بابێ خۆ، گۆت: وێ بكه‌ يا خودێ فه‌رمان پێ ل ته‌ كرى ژ سه‌رژێكرنا من، ئه‌گه‌ر خودێ حه‌ز بكه‌ت تو دێ من ژ وان بينى يێن صه‌برێ دكێشن و ب ئه‌مرێ خودێ دڕازى.

103

فَلَمَّا٘ اَسْلَمَا وَتَلَّهٗ لِلْجَبِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وان خۆ ب ده‌ست فه‌رمانا خودێ ڤه‌ به‌رداى، وئيبراهيمى كوڕێ خۆ ئێخستییه‌ سه‌ر ئه‌نییێ؛ دا سه‌رژێ بكه‌ت.

104

وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰ٘اِبْرٰهِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

ل وى ده‌مێ به‌رته‌نگ مه‌ گازى ئيبراهيمى كر كو: ئه‌ى ئيراهيم.

105

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى ته‌ ئه‌و كر يا فه‌رمان پێ ل ته‌ هاتییه‌كرن وته‌ خه‌ونا خۆ ڕاست ده‌رێخست، هندى ئه‌مين كانێ چاوا مه‌ جزايێ ته‌ سه‌را باوه‌رییا ته‌ دا ته‌ وه‌سا ئه‌م جزايێ وان ژى دده‌ين يێن وه‌كى ته‌ قه‌نجى كرى، ڤێجا ئه‌م وان ژ ته‌نگاڤییێن دنيايێ وئاخره‌تێ ڕزگار دكه‌ين.

106

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْبَلٰٓؤُا الْمُبِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

هندى فه‌رمانا ب سه‌رژێكرنا كوڕێ ته‌يه‌ ئه‌و جه‌ڕباندنا ب زه‌حـمه‌ت بوو يا كو ڕاستییا باوه‌رییا ته‌ ئاشكه‌راكرى.

107

وَفَدَيْنٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئيسماعيل دا ڕزگاركرن، ومه‌ به‌رانه‌كێ مه‌زن پێش وى ڤه‌ دا.

108

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌حسێ ئيبراهيمى ب باشى د ناڤ ملله‌تێن پشتى وى دا هاتيـن هێلا.

109

سَلٰمٌ عَلٰ٘ي اِبْرٰهِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

سلاڤه‌ك ژ نك خودێ ل ئيبراهيمى بت، ودوعايه‌ك ب سلامه‌تییا وى ژ هه‌ر نه‌خۆشییه‌كێ.

110

كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكانێ چاوا مه‌ سه‌را گوهدارییا ئيبراهيمى جزايێ وى دايێ، وه‌سا ئه‌م جزايێ به‌نییێن خۆ يێن قه‌نجيكار ژى دده‌ينێ.

111

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌وه‌ ئه‌و ژ به‌نییێن مه‌ يێن خودان باوه‌ره‌ يێن ب دورستى عه‌بدينییا خودێ كرى.

112

وَبَشَّرْنٰهُ بِاِسْحٰقَ نَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ به‌ر صه‌بركێشان وڕازيبوونا ئيبراهيمى ب ئه‌مرێ خودايێ وى وگوهدارییا وى مه‌ مزگينى ب كوڕێ وى ئيسحاقى دايێ كو ئه‌و دێ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ژ چاكان بت.

113

وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰ٘ي اِسْحٰقَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌ره‌كه‌ت ب سه‌ر وان دا ئينا خوارێ. و ژ دوونده‌ها وان هه‌ر دووان هه‌يه‌ يێ گوهدارییا خودايێ خۆ دكه‌ت، وقه‌نجییێ ل خۆ دكه‌ت، وهه‌يه‌ يێ ب كوفرێ وگونه‌هكارییێ ئاشكه‌را زۆردارییێ ل خۆ دكه‌ت.

114

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلٰي مُوْسٰي وَهٰرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ ب پێغه‌مبه‌رينییێ منه‌ت ل مووساى وهاروونى كربوو.

115

وَنَجَّيْنٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و وملله‌تێ وى ژ خه‌ندقاندنێ ووێ كۆله‌تییا ئه‌و تێدا ڕزگاركرن.

116

وَنَصَرْنٰهُمْ فَكَانُوْا هُمُ الْغٰلِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و ب سه‌رئێخستـن، ڤێجا سه‌رفه‌رازى وسه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر فيرعه‌ونى وده‌سته‌كا وى يا وان بوويه‌.

117

وَاٰتَيْنٰهُمَا الْكِتٰبَ الْمُسْتَبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وته‌وراتا ئاشكه‌را مه‌ دا وان.

118

وَهَدَيْنٰهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌رێ وان هه‌ر دووان دا ڕێكا ڕاست يا چو خوارى تێدا نه‌، كو ئيسلامه‌ ئه‌و دينێ خودێ پێغه‌مبه‌رێن خۆ پێ هنارتين.

119

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِي الْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبه‌حسه‌كێ باش مه‌ بۆ وان هه‌ر دووان د ناڤ وى خه‌لكى دا هێلا يێ پشتى وان هاتى.

120

سَلٰمٌ عَلٰي مُوْسٰي وَهٰرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

سلاڤه‌ك ژ نك خودێ ل مووساى وهاروونى بت. ودوعايه‌ك ب سلامه‌تییا وان ژ هه‌ر نه‌خۆشییه‌كا هه‌بت.

121

اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكانێ چاوا مه‌ جزايێ وان هه‌ر دووان ب باشى دايێ وه‌سا ئه‌م جزايێ به‌نییێن خۆ يێن قه‌نجيكار ژى دده‌ينێ. ئه‌وێن ئيخلاص د باوه‌رى وكارێ خۆ دا كرى.

122

اِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌و هه‌ردونه‌ ئه‌و ژ به‌نییێن مه‌ يێن خودان باوه‌رن.

123

وَاِنَّ اِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى به‌نییێ مه‌ ئلياسه‌ ئه‌و ژ وانه‌ يێن مه‌ ب پێغه‌مبه‌رينییێ كه‌ره‌م د گه‌ل كرى.

124

اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ٘ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى گۆتییه‌ ملله‌تێ خۆ يێ ئسرائيلی: ته‌قوا خودێ ب تنێ بكه‌ن و ژ وى بترسن، وچو شريكان بۆ وى چێ نه‌كه‌ن.

125

اَتَدْعُوْنَ بَعْلًا وَّتَذَرُوْنَ اَحْسَنَ الْخٰلِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ چاوا هوين په‌رستنا صه‌نه‌مه‌كى دكه‌ن، وهوين په‌رستنا خودێ باشترينێ ئافرانده‌ران دهێلن،.

126

اللّٰهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ اٰبَآئِكُمُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ خودايێ هه‌وه‌ يێ هوين وبابێن هه‌وه‌ يێن به‌رێ ئـافرانـديـن؟

127

فَكَذَّبُوْهُ فَاِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ملله‌تێ ئلياسى پێغه‌مبه‌رێ خۆ دره‌وين ده‌رێخست، ومسۆگه‌ر ڕۆژا قيامه‌تێ خودێ وان بۆ حسێب وجزادانێ دێ كۆم كه‌ت.

128

اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و به‌نییێن خودێ تێ نه‌بن يێن ئيخلاص د دينێ خۆ دا كرى، هندى ئه‌ون ئه‌و دێ ژ عه‌زابا خودێ ڕزگار بن.

129

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌حسه‌كێ باش بۆ ئلياسى د ناڤ وان ملله‌تان دا يێن پشتى وى هاتيـن هێلا.

130

سَلٰمٌ عَلٰ٘ي اِلْ يَاسِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

سلاڤه‌ك ژ خودێ ، ومه‌دح بۆ ئلياسى بت.

131

اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكانێ چاوا مه‌ ب باشى جزايێ ئلياسى دايێ سه‌را گوهدارییا وى، وه‌سا ئه‌م جزايێ به‌نییێن خۆ يێن قه‌نجيكار ژ خودان باوه‌ران دده‌ينێ.

132

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌وه‌ ئه‌و ژ به‌نییێن مه‌ يێن خودان باوه‌ره‌ يێن ئيخلاص د باوه‌رییا خۆ دا كرى.

133

وَاِنَّ لُوْطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى به‌نییێ مه‌ لووطه مه‌ ئه‌و هلبژارتبوو، وكربوو ژ پێغه‌مبه‌ران.

134

اِذْ نَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ٘ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ مه‌ ئه‌و ومرۆڤێن وى هه‌مى ژ عه‌زابێ ڕزگاركرين.

135

اِلَّا عَجُوْزًا فِي الْغٰبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پيره‌ژنه‌ك تێ نه‌بت، كو ژنا وى بوو ژ به‌ر كوفرا وێ ئه‌و د گه‌ل وان بوو يێن تێ چووين ژ ملله‌تێ وێ.

136

ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌و دره‌وپێكه‌رێن مايى ژ ملله‌تێ وى مه‌ تێ برن.

137

وَاِنَّكُمْ لَتَمُرُّوْنَ عَلَيْهِمْ مُّصْبِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى هوينن -گه‌لی خه‌لكێ مه‌كه‌هێ- هوين ده‌مێ سپێدێ د به‌ر شوينوارێن ملله‌تێ لووطى ڕا دبۆرن.

138

وَبِالَّيْلِ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب شه‌ڤێ ژى ئـه‌رێ مـا هـوين فام ناكه‌ن، وناترسن كو ئه‌و ب سه‌رێ هه‌وه‌ بێت يا ب سه‌رێ وان هاتى؟

139

وَاِنَّ يُوْنُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى به‌نییێ مه‌ يوونسه‌ مه‌ هلبژارتبوو وكربوو ژ پێغه‌مبه‌ران.

140

اِذْ اَبَقَ اِلَي الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ بێى فه‌رمانا خودايێ خۆ ئه‌و ژ باژێرێ خۆ ڕه‌ڤى، و ل گه‌مییه‌كا ژ بارى داگرتى وتژى مرۆڤ سويار بووى.

141

فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وپێلێن مه‌زن دۆر ل وان گرتن، ڤێجا سويارێن گه‌مییێ پشك هاڤێت دا بارێ گه‌مییێ سڤك بكه‌ن ژ ترسێن نقۆبوونا وێ دا، ئينا يوونس ژ وان بوو يێن پشك كه‌فتییه‌ سه‌ر.

142

فَالْتَقَمَهُ الْحُوْتُ وَهُوَ مُلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌و د ده‌ريايێ دا هاته‌ هاڤێتن، ونه‌هنگى ئه‌و داعويرا، ويوونسى ئه‌و تشت كربوو يێ لۆمه‌ سه‌را لێ بێته‌ كرن.

143

فَلَوْلَا٘ اَنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ژ به‌ر وى عيباده‌تى وكارێ چاك نه‌با يێ وى به‌رى بكه‌فته‌ د زكێ نه‌هنگى دا كرى، وكو وى ده‌مێ د زكێ نه‌هنگى دا ته‌سبيحا خودێ دكر ودگۆت: (لا إله إلا أنت سبحانك إنـي كنت من الظالمين).

144

لَلَبِثَ فِيْ بَطْنِهٖ٘ اِلٰي يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و هه‌ر دا د زكێ نه‌هنگى دا مينت، وئه‌و دا بته‌ گۆڕا وى حه‌تا ڕۆژا قيامه‌تێ.

145

فَنَبَذْنٰهُ بِالْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و ژ زكێ نه‌هنگى ئينا ده‌ر، وهاڤێته‌ عه‌رده‌كێ ڤالا ژ ئاڤاهى وداروبارى، وئه‌و يێ له‌ش نساخ بوو.

146

وَاَنْۣبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّنْ يَّقْطِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ داره‌كا كولندى ل هنداڤ وى شينكر دا سيبه‌رێ ل وى بكه‌ت، ودا ئه‌و مفاى بۆ خۆ ژێ ببينت.

147

وَاَرْسَلْنٰهُ اِلٰي مِائَةِ اَلْفٍ اَوْ يَزِيْدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و بۆ سه‌د هزاران ژ ملله‌تێ وى يان پتران هنارت.

148

فَاٰمَنُوْا فَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰي حِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئينا وان باوه‌رى پێ ئينا، ڤێجا مه‌ حه‌تا ڕۆژا مرنا وان هاتى ئه‌و هێلانه‌ دخۆشییان دا.

149

فَاسْتَفْتِهِمْ اَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارێ ژ ملله‌تێ خۆ بكه‌: چاوا ئه‌و وان كچێن وان بۆ خۆ نه‌ڤێن بۆ خودێ ددانن، وئه‌و وان كوڕان يێن وان دڤێن بۆ خۆ ددان؟

150

اَمْ خَلَقْنَا الْمَلٰٓئِكَةَ اِنَاثًا وَّهُمْ شٰهِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو پسيارێ ژ وان بكه‌: ئه‌رێ مه‌ ب ئاماده‌بوونا وان فريشته‌ مێ ئافراندينه‌؟

151

اَلَا٘ اِنَّهُمْ مِّنْ اِفْكِهِمْ لَيَقُوْلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ دره‌وكرنا وانه‌ ده‌مێ ئه‌و دبێژن:

152

وَلَدَ اللّٰهُ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ زارۆيه‌ك بوويه‌، وهندى ئه‌ون ئه‌و ددره‌وينن؛ چونكى ئه‌و وى تشتى دبێژن يێ ئه‌و نه‌زانن.

153

اَصْطَفَي الْبَنَاتِ عَلَي الْبَنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

بۆچى خودێ كچان دێ بۆ خۆ هلبژێرت وكوڕان نه‌؟

154

مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

چ پيسه‌ حوكمه‌ هوين دكه‌ن، كو كچ بۆ خودێ بن وكوڕ بۆ هه‌وه‌!

155

اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما هوين نزانن و ل بيرا خۆ نائينن كو چێ نابت خودێ زارۆ هه‌بن؟

156

اَمْ لَكُمْ سُلْطٰنٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌رێ هه‌وه‌ هێجه‌ته‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر گۆتن وبێ به‌ختییا خۆ هه‌يه‌؟

157

فَاْتُوْا بِكِتٰبِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ هێجه‌ته‌ك ژ كيتابه‌كا خودێ هه‌يه‌ پا كانێ بينن، ئه‌گه‌ر هوين د گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه‌.

158

وَجَعَلُوْا بَيْنَهٗ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ اِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسان مرۆڤاينییه‌ك د ناڤبه‌را خودێ وملياكه‌تان دا په‌يدا كر، و ب ڕاستى ملياكه‌تان زانییه‌ كو هندى بوتپه‌رێسن ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ عه‌زابدانێ دئاماده‌كرينه‌؟

159

سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يێ پاك بت خـودێ ژ هه‌ر تشته‌كێ كافر وى پێ سالۆخ دده‌ن.

160

اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لێ به‌نییێن خودێ يێن ئيخلاص د عيباده‌تى دا بۆ وى كرى ب تنێ سالۆخه‌تێن هێژاى وى بۆ وى ده‌سنيشان دكه‌ن.

161

فَاِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هندى هوينن -گه‌لی بوتپه‌رێسان- وئه‌و تشتێ هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن.

162

مَا٘ اَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفٰتِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هوين نه‌شێن كه‌سێ د سه‌ر دا ببه‌ن .

163

اِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و تێ نه‌بت يێ قه‌ده‌را خودێ هاتییه‌ سه‌ر كو ژ به‌ر كوفر وزۆردارییـا وى ئه‌و بچته‌ ئـاگـرى.

164

وَمَا مِنَّا٘ اِلَّا لَهٗ مَقَامٌ مَّعْلُوْمٌ

تەفسیرا ساناهی

فريشته‌يان گۆت: وكه‌سه‌ك ژ مه‌ نينه‌ يێ جهه‌كێ ناسيار ل عه‌سمانى بۆ نه‌بت.

165

وَّاِنَّا لَنَحْنُ الصَّآفُّوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌مين ئه‌م بۆ په‌رستـن وگوهدارییا خودێ ڕێز ڕێز ڕادوه‌ستاينه‌.

166

وَاِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌ميـن ئه‌م خودێ پاك دكه‌ين ژ هـه‌ر تشته‌كێ نه‌هێژاى وى بت.

167

وَاِنْ كَانُوْا لَيَقُوْلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى كافرێن مه‌كه‌هێنه‌ به‌رى هنارتنا ته‌ دگۆت:

168

لَوْ اَنَّ عِنْدَنَا ذِكْرًا مِّنَ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر ئه‌و كيتاب وپێغه‌مبه‌رێن بۆ خه‌لكێ به‌رى مه‌ هاتيـن بۆ مه‌ هاتبان.

169

لَكُنَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌م دا ژ وان به‌نییێن خودێ بين يێن ڕاستگۆيى وئيخلاص د عيباده‌تى دا كرى.

170

فَكَفَرُوْا بِهٖ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ به‌حسێ يێن پێشییێ، وزانينا يێن پاشییێ، وكاملترين كيتاب، وباشترين پێغه‌مبه‌ر، بۆ وان هاتى، وان كوفر پێ كر، ڤێجا پاشى ئه‌و دێ زانن كانێ چ عه‌زاب ل ئاخره‌تێ بۆ وان هه‌يه‌.

171

وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى په‌يڤا مه‌ -يا نه‌ئێته‌ ڤه‌گه‌ڕاندن- بۆ به‌نییێن مه‌ يێن پێغه‌مبه‌ر بۆرییه‌.

172

اِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُوْرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

كو هندى سه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر دوژمنییه‌ ب ده‌ڤى وده‌ستى يا وانه‌.

173

وَاِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى له‌شكه‌رێ مه‌يه‌ يێ جهادێ د ڕێكا مه‌ دا دكه‌ت ئه‌ون يێن ل هه‌مى جهان ب سه‌ر دوژمنێن خۆ دا دگرن، ئه‌گه‌ر ب حسێبا دويماهییێ بت.

174

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰي حِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو پشت بده‌ وى يێ ڕكدارییێ دكه‌ت، وحه‌قییێ قه‌بويل نه‌كه‌ت حه‌تا ئه‌و ده‌م دئێت يێ من بۆ وان داناى.

175

وَّاَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو وان بهێله‌ وزێره‌ڤانییێ ل وان بكه‌ كانێ ژ به‌ر نه‌گوهدارییا وان بۆ ته‌ دێ چ عه‌زاب ب سه‌ر وان دا ئێت؟ پاشى ئه‌و دێ بينن كانێ دێ چ عه‌زابا خودێ ب سه‌ر وان دا ئێت.

176

اَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و له‌زێ ل ته‌ دكه‌ن دا عه‌زابا مه‌ ب سه‌ر وان دا بێت؟

177

فَاِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

نێ ئه‌گه‌ر عه‌زابا مه ب سه‌ر وان دا هات، پيسترين سپێده‌ دێ سپێده‌يا وان بت.

178

وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰي حِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وتو پشت بده‌ وان حه‌تا خودێ ده‌ستويرییێ ب عه‌زابدانا وان دده‌ت.

179

وَّاَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو وان بهێله‌ پاشى ئه‌و دێ بينن كانێ دێ چ عه‌زاب ب سه‌رێ وان ئێت.

180

سُبْحٰنَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يێ پاك بت خودايێ ته‌ خودايێ زال، ژ وى تشتێ ئه‌و وى پـێ سـالۆخ دده‌ن.

181

وَسَلٰمٌ عَلَي الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وسـلاڤـا خـودێ يـا بـه‌رده‌وام وئێمناهییا وى بۆ پێغه‌مبه‌ران بت.

182

وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وحه‌مد بۆ خودێ بن، خودايێ هه‌مى چێكرییان، وئه‌و ب تنێ‌یه‌ يێ هێژاى هندێ.