اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ جَاعِلِ الْمَلٰٓئِكَةِ رُسُلًا اُولِيْ٘ اَجْنِحَةٍ مَّثْنٰي وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ يَزِيْدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَآءُ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
حه‌مدا ته‌كووز بۆ خودێ بت ئافرانده‌ر وداهێنه‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى، يێ فريشته بۆ وان به‌نییێن خۆ هنارتين يێن وى دڤێن؛ دا ئه‌مر وفه‌رمانا وى بگه‌هيننه وان، و شيانا وى يا مه‌زنه كو وى بۆ فڕينێ ملياكه‌ت كرينه خودان چه‌نگێن دودو وسێ سێ وچارچار؛ دا ئه‌و ئه‌مرێ خودێ بگه‌هينن، تشتێ خودێ بڤێت ئه‌و د چێكرییێن خۆ دا زێده دكه‌ت. هندى خودێ‌یه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه، چو ل به‌ر وى ئاسێ نابت.
مَا يَفْتَحِ اللّٰهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهٗ مِنْۣ بَعْدِهٖ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
هه‌ر قه‌نجییه‌كا خودێ بده‌ته مرۆڤان چ ڕزقه‌ك بت ژ باران وساخله‌مییێ يان هه‌ر قه‌نجییه‌كا دى بت، كه‌س نه‌شێت ڕێكێ ل ڤێ دلۆڤانییێ بگرت، وهه‌ر قه‌نجییه‌كا ئه‌و بگرت كه‌س نه‌شێت ڕێكێ بۆ ڤه‌كه‌ت. وئه‌وه زالێ هه‌ر تشته‌كى دئێخته بن ده‌ستێ خۆ، يێ كاربنه‌جهـ ئه‌وێ ل دويڤ حكمه‌تا خۆ دلۆڤانییێ دگرت وبه‌ردده‌ت.
يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللّٰهِ يَرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَاَنّٰي تُؤْفَكُوْنَ
گه‌لی مرۆڤان هوين ب ئه‌زمانى ودلی وێ قه‌نجییا خودێ ل بيرا خۆ بينن يا وى د گه‌ل هه‌وه كرى، ژبلی خودێ چو ئافرانده‌ر بۆ هه‌وه نينن بارانێ ژ عه‌سمانى بده‌ته هه‌وه، وئاڤێ ومه‌عده‌ن وشينكاتى ژ عه‌ردى بده‌ته هه‌وه. ژ وى پێڤه‌تر چو خودايێن ڕاست نينن ئه‌و يێ بێ شريكه، ڤێجا چاوا هوين به‌رێ خۆ ژ ته‌وحيد وپه‌رستنا وى وه‌ردگێڕن؟
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ وَاِلَي اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ
وئه‌گه‌ر ملله‌تێ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ته دره‌وين ده‌ربێخن ب ڕاستى به‌رى ته ژى دره‌و ب پێغه‌مبه‌ران هاتبووكرن، و ل ئاخره‌تێ هه‌مى كار بۆ نك خودێ دئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ئه‌و هه‌ر يه‌كى وى جزاى دده‌تێ يێ ئه‌و ژ هه‌ژى. و د ڤێ چه‌ندێ دا صه‌برئينانه‌ك بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- هه‌يه.
يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُوْرُ
ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان هندى ئه‌و سۆزه يا خودێ داى ب ڕابوونا قيامه‌تێ ودانا خێرێ وعه‌زابێ يا ڕاسته وهه‌ر دێ ب جهـ ئێت، ڤێجا ژينا دنيايێ ب خۆشى وپێتڤییێن خۆ ڤه بلا هه‌وه نه‌خاپينت، وبلا شه‌يتان هه‌وه نه‌خاپينت و ژ خودێ نه‌كه‌ت.
اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوْهُ عَدُوًّا اِنَّمَا يَدْعُوْا حِزْبَهٗ لِيَكُوْنُوْا مِنْ اَصْحٰبِ السَّعِيْرِ
هندى شه‌يتانه بۆ مرۆڤان دوژمنه، ڤێجا هوين ژى وى ب دوژمن بۆ خۆ بزانن وگوهدارییا وى نه‌كه‌ن، هه‌ما ئه‌و دويكه‌فتییێن خۆ بۆ به‌رزه‌بوونێ گازى دكه‌ت، دا ئه‌و ببنه ژ خه‌لكێ ئاگرى.
اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ
ئه‌وێن كوفر ب ته‌وحيدا خودێ كرى و ب وى تشتى يێ پێغه‌مبه‌رێن وى پێ هاتين عه‌زابه‌كا دژوار ل ئاخره‌تێ بۆ وان هه‌يه، وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وچاكى كرين ڤه‌شارتنا گونه‌هان وخێره‌كا مه‌زن، كو به‌حه‌شته، بۆ وان هه‌يه.
اَفَمَنْ زُيِّنَ لَهٗ سُوْٓءُ عَمَلِهٖ فَرَاٰهُ حَسَنًا فَاِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَآءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَآءُ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرٰتٍ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۣ بِمَا يَصْنَعُوْنَ
ئه‌رێ ڤێجا هه‌چییێ شه‌يتانى كارێن وى يێن خراب ژ گونه‌هێ وكوفرێ وشركێ ل به‌ر وى خه‌ملاندين ڤێجا وى ئه‌و جوان وتازه ديتن، ما دێ وه‌كى وى بت يێ خودێ به‌رێ وى دايه هيدايه‌تێ، ووى باشى وخرابى ژێك ڤاڤارتن؟ هندى خودێ‌یه وى ژ به‌نییێن خۆ به‌رزه دكه‌ت يێ وى بڤێت، وبه‌رێ وى دده‌ته هيدايه‌تێ يێ وى بڤێت، ڤێجا تو سه‌را كوفرا ڤان سه‌رداچوويان خۆ ژ قه‌هران دا نه‌كوژه، هندى خودێ‌یه ب كرێته كارێ وان يێ زانايه و ب خرابترين جزاى دێ وان جزا ده‌ت.
وَاللّٰهُ الَّذِيْ٘ اَرْسَلَ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَسُقْنٰهُ اِلٰي بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَحْيَيْنَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذٰلِكَ النُّشُوْرُ
وخودێ‌یه با هنارتى وعه‌ور پێ ئاراندين، ڤێجا مه ئه‌و عه‌ور هاژۆتنه جهه‌كێ هشك، وباران لێ باراند، وپشتى عه‌رد هشك بووى مه ئه‌و ب شينكاتى زێندى كره‌ڤه، ووه‌كى ڤێ زێنديكرنێ خودێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ مرییان زێندى دكه‌ته‌ڤه.
مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعِزَّةَ فَلِلّٰهِ الْعِزَّةُ جَمِيْعًا اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهٗ وَالَّذِيْنَ يَمْكُرُوْنَ السَّيِّاٰتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ وَمَكْرُ اُولٰٓئِكَ هُوَ يَبُوْرُ
هه‌چییێ سه‌رفه‌رازییا دنيايێ يان يا ئاخره‌تێ بڤێت بلا ئه‌و وێ ژ خودێ بخوازت؛ چونكى سه‌رفه‌رازى هه‌مى يا خودێ‌یه، وئه‌و ب گوهدارییا ئه‌مرێ خودێ ب ده‌ست خودانى دكه‌ڤت، وهه‌چییێ خۆ ب مرۆڤان سه‌رفه‌راز بكه‌ت خودێ دێ وى ڕه‌زيل كه‌ت، ويێ خۆ ب خودێ سه‌رفه‌راز بكه‌ت خودێ دێ وى سه‌رفه‌راز كه‌ت، زكرێ خودێ ب نك وى ڤه بلند دبت وئه‌و كارێ چاك بلند دكه‌ت. وئه‌وێن خرابییان ب ده‌ست خۆ ڤه دئينن عه‌زابه‌كا دژوار بۆ وان هه‌يه، وفه‌ند وفێلا وان پويچ دبت وچو مفاى ناگه‌هينته وان.
وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ اَزْوَاجًا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰي وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ وَمَا يُعَمَّرُ مِنْ مُّعَمَّرٍ وَّلَا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهٖ٘ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَي اللّٰهِ يَسِيْرٌ
وخودێ بابێ هه‌وه ئاده‌م ژ ئاخێ ئافراند، پاشى دوونده‌ها وى ژ چپكه‌كا ئاڤێ يا لاواز زێده‌كر، پاشى كرنه نێر ومێ. وبێى زانينا وى يـه‌كـا مێ تشته‌كى هل ناگرت ونادانت، وژییێ يه‌كى درێژ نابت، وكورت ژى نابت ئه‌گه‌ر د نڤيسنه‌كا ل نك وى دا نه‌بت، كو له‌وحێ پاراستییه، به‌رى دايكا وى وى هلگرت. خودێ ئه‌و هه‌مى هژمارتییه وبه‌رى چێ بكه‌ت زانییه، وچويێ ل وێ زێده ناكه‌ت يا وى نڤيسى وچويێ ژێ كێم ناكه‌ت. هندى ئافراندن وزانين ونڤيسينا حالێ هه‌وه‌يه د له‌وحێ پاراستى دا تشته‌كێ ب ساناهییه ل سه‌ر خودێ.
وَمَا يَسْتَوِي الْبَحْرٰنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَآئِغٌ شَرَابُهٗ وَهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌ وَمِنْ كُلٍّ تَاْكُلُوْنَ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْنَ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا وَتَرَي الْفُلْكَ فِيْهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
وهه‌ردو ده‌ريا وه‌كى يه‌ك نينن: ئه‌ڤه گه‌له‌ك يا شرينه، وخۆش د گه‌روییێ دا دچت وتێنكا مرۆڤى دشكێنت، وئه‌ڤه خويێ‌یه وگه‌له‌ك يا سويره، و ژ هه‌ردو ده‌ريايان هوين ماسییێن خۆش وته‌ڕ دخون، وهوين چه‌كى بۆ خۆ ژێ دئيننه ده‌رێ، كو لوئلوء ومه‌رجانه، وهوين دكه‌نه به‌ر خۆ، وتو گه‌مییان د ده‌ريايێ دا دبينى ئاڤێ دبڕن؛ دا هوين ب ڕێكا بازرگانییێ ژ ڕزقێ خودێ بخوازن. وئه‌ڤه نيشانه‌كه ل سه‌ر شيانا خودێ وته‌وحيدا وى؛ ودا به‌لكى هوين شوكرا خودێ سه‌را ڤان قه‌نجییان بكه‌ن يێن وى د گه‌ل هه‌وه كرين.
يُوْلِجُ الَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِي الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّي ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مَا يَمْلِكُوْنَ مِنْ قِطْمِيْرٍ
وخودێ هنده‌كێ ژ ده‌مێ شه‌ڤێ دكه‌ته د ناڤ ڕۆژێ دا، ڤێجا هندى ژ شه‌ڤێ كورت بووى هند ل ڕۆژێ درێژ دبت، وهنده‌كێ ژ ده‌مێ ڕۆژێ دكه‌ته د ناڤ شه‌ڤێ دا، ڤێجا هند ژ ڕۆژێ كورت دبت هندى كرییه د ناڤ شه‌ڤێ دا، ووى ڕۆژ وهه‌يڤ بن ده‌ست كرينه، هه‌ردو بۆ ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى ب ڕێڤه دچن، ئه‌وێ ئه‌ڤه كرى خودێ‌یه خودايێ هه‌وه يێ كو ملك هه‌مى يێ وییه، وئه‌وێن هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن هندى وى په‌ڕكى يێ ب سه‌ر به‌ركێ خورمێ ڤه د ده‌ست دا نينه.
اِنْ تَدْعُوْهُمْ لَا يَسْمَعُوْا دُعَآءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوْا مَا اسْتَجَابُوْا لَكُمْ وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُوْنَ بِشِرْكِكُمْ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيْرٍ
ئه‌گه‌ر هوين -ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان- گازى ڤان تشتان بكه‌ن يێن هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن وان گوهـ ل گازییا هه‌وه نابت، وئه‌گه‌ر خۆ وان گوهـ لێ ببت ژى ئه‌و به‌رسڤا هه‌وه ناده‌ن، وڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و خۆ ژ هه‌وه به‌رى دكه‌ن، وكه‌س ژ خودايێ پڕزانا وشاره‌زا ڕاستتر بۆ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- نابێژت.
يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ اَنْتُمُ الْفُقَرَآءُ اِلَي اللّٰهِ وَاللّٰهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ
ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان هوين د هه‌مى تشتان دا هه‌وجه‌ى خودێنه، ده‌مه‌كێ ب تنێ ژى هوين ژ وى دبێ منه‌ت نابن، وئه‌و ژ مرۆڤان و ژ هه‌مى تشتان يێ بێ منه‌ته، د ذات وناڤ وسالۆخه‌تێن خۆ دا يێ هێژاى مه‌دحانه.
اِنْ يَّشَاْ يُذْهِبْكُمْ وَيَاْتِ بِخَلْقٍ جَدِيْدٍ
ئه‌گه‌ر خودێ بڤێت گه‌لی مرۆڤـان دێ هه‌وه تێ به‌ت، ودێ ملله‌ته‌كێ دى ئينت ژ هـه‌وه پـتر يێ گـوهـدار بـت بۆ خـودێ.
وَمَا ذٰلِكَ عَلَي اللّٰهِ بِعَزِيْزٍ
وتێبرنا هه‌وه ودانا هنده‌كێن دى ژبـلی هـه‌وه ل سـه‌ر خـودێ يا ئاسـێ نينه، به‌لكى گه‌له‌ك يا ب ساناهییه.
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰي وَاِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ اِلٰي حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰي اِنَّمَا تُنْذِرُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَمَنْ تَزَكّٰي فَاِنَّمَا يَتَزَكّٰي لِنَفْسِهٖ وَاِلَي اللّٰهِ الْمَصِيْرُ
ونه‌فسه‌كا گونه‌هكار گونه‌ها نه‌فسه‌كا دى هل ناگرت، وئه‌گه‌ر نه‌فسه‌كا بارێ وێ ب گونه‌هان گران پسيارا يه‌كى بكه‌ت دا هنده‌ك گونه‌هێن وێ هارى هلگرت ئه‌و كه‌سێ نابينت تشته‌كى ژێ هارى هلگرت، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌وێ ئه‌و داخوازێ ژێ دكه‌ت مرۆڤه‌كێ وێ يێ نێزيك ژى بت وه‌كى بابێ يان براى. هه‌ما تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وان دترسينى يێن ژ عه‌زابا خودايێ خۆ دترسن بێى كو ئه‌و وێ ببينن، و ب دورستى ب كرنا نڤێژێ ڕادبن. وهه‌چییێ خۆ ژ شركێ وگونه‌هان پاڤژ بكه‌ت هه‌ما ئه‌و خۆ بۆ خۆ پاقژ دكه‌ت. ودويماهییا هه‌مى چێكرییان بۆ نك خودێ‌یه، وهه‌ر يه‌ك كانێ هێژاى چ جزايه ئه‌و دێ وى ده‌تێ.
وَمَا يَسْتَوِي الْاَعْمٰي وَالْبَصِيْرُ
وئه‌وێ ژ دينێ خودێ كۆره، ويێ ب چاڤ يێ كو ڕێكا ڕاست دبينت و ل دويڤ دچت وه‌كی یه‌ك نابن.
وَلَا الظُّلُمٰتُ وَلَا النُّوْرُ
وتارياتییێن كوفرێ وڕۆناهییا باوه‌رییێ.
وَلَا الظِّلُّ وَلَا الْحَرُوْرُ
وسيبه‌ر وبايێ گه‌رم.
وَمَا يَسْتَوِي الْاَحْيَآءُ وَلَا الْاَمْوَاتُ اِنَّ اللّٰهَ يُسْمِعُ مَنْ يَّشَآءُ وَمَا٘ اَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَّنْ فِي الْقُبُوْرِ
وئه‌وێن دلێن وان ب باوه‌رییێ دزێندى ويێن دلێن وان ب كوفرێ دمرى وه‌كى يه‌ك نابن. هندى خودێ‌یه يێ وى بڤێت وه‌سا ده‌نگى دگه‌هينتێ كو تێ بگه‌هت وقه‌بويل بكه‌ت، وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- نه‌شێى ده‌نگى بگه‌هينییه وان يێن د گۆڕان دا، ڤێجا كا چاوا تو ده‌نگێ خۆ ناگه‌هينییه مرییێن گۆڕان وه‌سا تو ده‌نگێ خۆ ناگه‌هينییه ڤان كافرێن دل مرى ژى.
اِنْ اَنْتَ اِلَّا نَذِيْرٌ
هه‌ما ب تنێ تو پێغه‌مبه‌ره‌كى وان ژ غه‌زه‌با خودێ دترسينى.
اِنَّا٘ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَاِنْ مِّنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيْهَا نَذِيْرٌ
هندى ئه‌مين مه تو ب حه‌قییێ يێ هنارتى، كو باوه‌رییا ب خودێ وشريعه‌تێ وییه، تو مزگينییێ ب به‌حه‌شتێ دده‌يه وى يێ باوه‌رییێ ب ته دئينت وكارى ب ڕێبازا ته دكه‌ت، وتو وى دترسينى يێ دره‌وێ ب ته بكه‌ت وگوهدارییا ته نه‌كه‌ت. وملله‌ته‌ك نينه پێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ نه‌هات بت وان ژ كوفرێ وسه‌رداچوونێ بترسينت.
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
وئه‌گه‌ر ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه ته دره‌وين ده‌ربێخن ب ڕاستى يێن به‌رى وان ژى ئه‌و پێغه‌مبه‌رێن ب موعجزه‌يێن ئاشكه‌را بۆ وان هاتين دره‌وين ده‌رێخست بوون، وئه‌و ب وان كيتابان بۆ وان هات بوون يێن گه‌له‌ك حوكم تێدا، و ب وێ كيتابێ يا گه‌ش يا كو ڕێكا باشى وخرابییێ بۆ وان ئاشكه‌را دكه‌ت.
ثُمَّ اَخَذْتُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ
پاشى ب گه‌له‌ك ڕه‌نگێن عه‌زابێ من ئه‌و گرتن يێن كافر بووين، ڤێجا تو به‌رێ خۆ بدێ كانێ نه‌ڕازيبوونا من ل سه‌ر كارێ وان وعه‌زابا من يا ب سه‌ر وان دا هاتى يا چاوا بوويه؟
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌۣ بِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
ئه‌رێ ما ته نه‌ديتییه كو خودێ ئاڤه‌ك ژ عه‌سمانى ئينايه خوارێ، ڤێجا مه هنده‌ك داروبار ل عه‌ردى پێ ئاڤدان، ومه ژ وان داروباران به‌رێن ڕه‌نگيـن دان، هنده‌ك ژ وى به‌رى يێ سۆره وهنده‌ك يێ ڕه‌شه وهنده‌ك يێ زه‌ره وگه‌له‌ك ڕه‌نگێن دى؟ و ژ چيايان مه ڕێكێن سپى وسۆر ويێن ڕه‌نگێ وان يێ جودا جودا دورستكرن، ومه ژ چيايان هنده‌ك چيايێن گه‌له‌ك ڕه‌ش چێكرن.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَآبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَ اِنَّمَا يَخْشَي اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰٓؤُا اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
و ژ مرۆڤ وده‌وار وحێشتر وچێل وپه‌زى مه گه‌له‌ك ڕه‌نگێن ژێك جودا ئافراندن، ژ وان هه‌يه يێ سۆر ويێ سپى ويێ ڕه‌ش وه‌كى ژێك جودابوونا ڕه‌نگێن فێقى وبه‌رێ داروبارى. هه‌ما ئه‌و ب دورستى ژ خودێ دترسن وكارى ب فه‌رمانا وى دكه‌ن يێن زانا ب خودێ وسالۆخه‌ت وى وشريعه‌تێ وى وكو ئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه. هندى خودێ‌یه زالێ ب هێزه يێ كه‌س نه‌شێتێ، يێ باش گونه‌هـ ژێبره بۆ عيباده‌تكه‌ران، و ل وان دبۆرت.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَ
هندى ئه‌ون يێن قورئانێ دخوينن وكارى پێ دكه‌ن، وبه‌رده‌وامییێ ل سه‌ر كرنا نڤێژێ ل ده‌مێ وێ دكه‌ن، و ژ وى ڕزقێ مه دايێ ئاشكه‌را وڤه‌شارتى خێرێن واجب وسوننه‌ت دده‌ن، ئه‌و ب وێ چه‌ندێ چاڤه‌ڕێیى بازرگانییه‌كا كه‌ساد نه‌بت دكه‌ن، كو ڕازيبوونا خودێ‌یه، و ب ده‌ستڤه‌ئينانا خێرا وییه.
لِيُوَفِّيَهُمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ اِنَّهٗ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ
دا خودێ خێرا كريارێن وان بێ كێماسى بده‌تێ، و ژ قه‌نجییا خۆ خێرێن وان زێده بكه‌ت، هندى خودێ‌یه باش گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن وانه، شوكردارێ باشییێن وانه، خێرێ سه‌را وان دده‌تێ.
وَالَّذِيْ٘ اَوْحَيْنَا٘ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ اِنَّ اللّٰهَ بِعِبَادِهٖ لَخَبِيْرٌۣ بَصِيْرٌ
وئه‌وا مه بۆ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ب وه‌حى ئينايه خوارێ ژ قورئانێ ئه‌وه حه‌قى يا كو ڕاستگۆيییا وان كيتابان ئاشكه‌را دكه‌ت يێن خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێن به‌رى ته ئيناينه خوارێ. هندى خودێ‌یه ب به‌نییێن خۆ يێ شاره‌زا وبينه‌ره، تشته‌ك ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
ثُمَّ اَوْرَثْنَا الْكِتٰبَ الَّذِيْنَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ وَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌۣ بِالْخَيْرٰتِ بِاِذْنِ اللّٰهِ ذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ
پاشى -پشتى تێبرنا ملله‌تان- مه قورئان دا وان يێن مــه هلبژارتين ژ ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن-: ڤێجا ژ وان هه‌يه يێ ب كرنا گونه‌هان زۆردارییێ ل خۆ دكه‌ت، و ژ وان هه‌يه واجبێ خۆ ب جهـ دئينت وخۆ ژ حه‌رامى دده‌ته پاش، و ژ وان هه‌يه يێ ب ئانه‌هییا خودێ له‌زێ د خێران دا دكه‌ت، يێن فه‌ر وسوننه‌ت، ئه‌ڤ دانا كيتابێ وهلبژارتنا ڤێ ئوممه‌تێ ئه‌وه قه‌نجییا مه‌زن.
جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ
به‌حه‌شتێن لێ ئاكنجيبوونا به‌رده‌وام بۆ وان يێن خودێ كيتابا خۆ ب ميراتگرى دايێ هه‌نه، بازنێن زێڕى ولوئلوئى تێدا دكه‌نه به‌ر وان، وجلكێ وان يێ عه‌ده‌تى تێدا ئارميشێ ته‌نكه.
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ٘ اَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ اِنَّ رَبَّنَا لَغَفُوْرٌ شَكُوْرُ
وده‌مێ ئه‌و چووينه د به‌حه‌شتێ دا وان گۆت: حه‌مد بۆ وى خودايى بت يێ چو خه‌م ل نك مه نه‌هێلاين، هندى خودايێ مه يه باش گونه‌هـ ژێبر بوويه؛ چونكى خه‌له‌تییێن مه ل مه نه‌گرتن، ويێ شوكردار بوويه؛ چونكى خێرێن مه ژ مه قه‌بويلكرن وبۆ مه ب خودان كرن.
اِۨلَّذِيْ٘ اَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهٖ لَا يَمَسُّنَا فِيْهَا نَصَبٌ وَّلَا يَمَسُّنَا فِيْهَا لُغُوْبٌ
وئه‌وه يێ ژ قه‌نجییا خۆ ئه‌م كرينه د به‌حه‌شتێ دا، نه وه‌ستيانه‌ك تێدا دگه‌هته مه ونه نه‌خۆشییه‌ك.
وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْضٰي عَلَيْهِمْ فَيَمُوْتُوْا وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِّنْ عَذَابِهَا كَذٰلِكَ نَجْزِيْ كُلَّ كَفُوْرٍ
وئه‌وێن كافر بووين ئاگرێ جه‌هنه‌مێ يێ هلكرى بۆ وان هه‌يه، نه ئه‌و تێدا دئێنه مراندن، دا ڕحه‌ت ببـن، ونه عه‌زابا وێ ل وان دئێته سڤككرن، وڤى ڕه‌نگێ جزاى خـودێ دده‌تـه هـه‌ر يـه‌كـێ كـافرییێ ب وى وپێغه‌مبه‌رێ وى بكه‌ت.
وَهُمْ يَصْطَرِخُوْنَ فِيْهَا رَبَّنَا٘ اَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُ اَوَلَمْ نُعَمِّرْكُمْ مَّا يَتَذَكَّرُ فِيْهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ النَّذِيْرُ فَذُوْقُوْا فَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ
وئه‌ڤ كافره د ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دا ژ به‌ر عه‌زابا دژوار دكه‌نه هاوار: خودايێ مه تو مه ژ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ ده‌ربێخه، ومه بزڤڕينه دنيايێ ئه‌م دێ چاكییێ كه‌ين ودێ وێ هێلين يا مه د دنيايێ دا كرى، ئه‌م دێ باوه‌رییێ ئينين وكافر نابين، ڤێجا ئه‌و دێ بێژته وان: ئه‌رێ ما د دنيايێ دا ژییه‌كێ تێرا هه‌وه بكه‌ت مه نه‌دابوو هه‌وه، ئه‌و تێدا شيره‌ته‌كى بۆ خۆ دگرت يێ بگرت، وپێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- بۆ هه‌وه هاتبوو، و د گه‌ل هندێ ژى هه‌وه شيره‌ته‌ك بۆ خۆ ژێ وه‌رنه‌گرت؟ ڤێجا هوين تام بكه‌نه عه‌زابا جه‌هنه‌مێ، وكافران پشته‌ڤانه‌ك نينه وان ژ عه‌زابا خودێ ڕزگار بكه‌ت.
اِنَّ اللّٰهَ عٰلِمُ غَيْبِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ عَلِيْمٌۣ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ
هندى خودێ‌یه ب هه‌ر تشته‌كێ نه يێ به‌رچاڤ بت يێ ل عه‌سمانان وعه‌درى يێ ئاگه‌هداره، وهندى ئه‌وه ب تشتێ د دلان دا ڤه‌شارتى يێ پڕزانايه، ڤێجا هوين ژ وى بترسن كو ئه‌و يا دلێ هه‌وه بزانت، ژ گومانێ يان شركا ب يه‌كينییا وى، يان گومانا د پێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى دا -سلاڤ لێ بن-، يان ژى كو هوين بێ ئه‌مرییه‌كا وى يا كێمتر بكه‌ن.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰٓئِفَ فِي الْاَرْضِ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗ وَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ اِلَّا مَقْتًا وَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ اِلَّا خَسَارًا
ئه‌وه يێ وه كرى كو هنده‌ك ژ هه‌وه -ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان- پشتى هنده‌كان جێگرییا د عه‌ردى دا بكه‌ن، ڤێجا هه‌چییێ كافر بووى ب خودێ ژ هه‌وه ئه‌و كافرى وزيانا وى بۆ وى ب خۆيه، وكافرییا ئه‌وێن كافر بووين ل نك خودايێ وان ژبلی نه‌ڤيانێ وغه‌زه‌بێ تشته‌كى ل وان زێده ناكه‌ت، وكافرییا وان ب خودێ ژ زيانێ وتێچوونێ پێڤه‌تر تشته‌كى ل وان زێده ناكه‌ت.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ شُرَكَآءَكُمُ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقُوْا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمٰوٰتِ اَمْ اٰتَيْنٰهُمْ كِتٰبًا فَهُمْ عَلٰي بَيِّنَتٍ مِّنْهُ بَلْ اِنْ يَّعِدُ الظّٰلِمُوْنَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا اِلَّا غُرُوْرًا
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه بوتپه‌رێسان: هوين بێژنه من ئه‌و شريكێن هه‌وه داناين چ تشت ژ عه‌ردى ئافراندییه، يان شريكێن هه‌وه يێن هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن پشكدارییه‌ك د گه‌ل خودێ د ئافراندنا عه‌سمانان دا هه‌يه، يان مه كيتابه‌ك دايه وان ڤێجا ئه‌و ژێ ب هێجه‌تن؟ نه‌خێر، به‌لكى هه‌ما كافر ژڤانى ب خاپاندنێ دده‌نه يه‌ك ودو.
اِنَّ اللّٰهَ يُمْسِكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ اَنْ تَزُوْلَا وَلَئِنْ زَالَتَا٘ اِنْ اَمْسَكَهُمَا مِنْ اَحَدٍ مِّنْۣ بَعْدِهٖ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا
هندى خودێ‌یه عه‌سمانان وعه‌درى دگرت دا نه‌كه‌ڤن، وئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌فتبان ژ وى پێڤه‌تر كه‌س نه‌بوو وان بگرت. هندى خودێ‌یه د پاش ئێخستنا عه‌زابدانا كافر وگونه‌هكاران دا يێ ئارام بوويه، وبۆ وى يێ تۆبه بكه‌ت يێ باش گونه‌هـ ژێبر بوويه.
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَآءَهُمْ نَذِيْرٌ لَّيَكُوْنُنَّ اَهْدٰي مِنْ اِحْدَي الْاُمَمِ فَلَمَّا جَآءَهُمْ نَذِيْرٌ مَّا زَادَهُمْ اِلَّا نُفُوْرَا
وكافرێن قوره‌يشییان موكم ب خودێ سويند خوار: كو ئه‌گه‌ر پێغه‌مبه‌ره‌ك ژ نك خودێ بۆ وان بێت وان ژ عه‌زابا خودێ بترسينت ئه‌و ژ جوهى وفه‌لان پتر دێ دويكه‌فتنا حه‌قییێ كه‌ن، وده‌مێ موحه‌ممه‌د -سلاڤ لێ بن- بۆ وان هاتى ڤێ چه‌ندێ ئه‌و پتر ژ حه‌قییێ دويركه‌فتن وژێ ڕه‌ڤين.
اِۨسْتِكْبَارًا فِي الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ فَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
وان مه‌خسه‌ده‌كا باش ب سويندا خۆ نه‌بوو وداخوازا وان حه‌قى ژى نه‌بوو، به‌لكى ئه‌و خۆمه‌زنكرنه‌ك بوو وان د عه‌درى دا دكر، مه‌خسه‌دا وان پێ فه‌ند وفێل وخرابى بوو، وهه‌ما فه‌ند وفێلا خراب د سه‌رێ خودانێ خۆ ڕا دشكێت، ئه‌رێ ڤێجا ئه‌وێن خۆ مه‌زن دكه‌ن وفه‌ند وفێلان دكه‌ن ل هيڤییا چنه ژبلی هندێ كو ئه‌و عه‌زاب ب سه‌ر وان دا بێت يا كو به‌رێ ب سه‌ر يێن وه‌كى دا هاتى، ڤێجا تو چو گوهۆڕينان بۆ ڕێبازا خودێ نابينى، وكه‌س نه‌شێت وێ عه‌زابێ بگوهۆڕت يان ژ خۆ لا بده‌ت يا خودێ ب سه‌ر دا دئينت.
اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِي الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَكَانُوْ٘ا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُعْجِزَهٗ مِنْ شَيْءٍ فِي السَّمٰوٰتِ وَلَا فِي الْاَرْضِ اِنَّهٗ كَانَ عَلِيْمًا قَدِيْرًا
ئه‌رێ وما كافرێن (مه‌كه‌هێ) ل عه‌ردى نه‌گه‌ڕياينه، دا به‌رێ خو بده‌نێ كانێ دويماهییا ملله‌تێن به‌رى وان وه‌كى عادى وثه‌موودی چاوا بوويه، وكانێ چ وێرانكرن ب سه‌ر وان ووه‌لاتێ وان دا هاتبوو ده‌مێ وان پێغه‌مبه‌ر دره‌وين ده‌رێخستيـن، وئه‌و كافر ژ كافرێن (مه‌كه‌هێ) ب هێزتر ودژوارتر بوون؟ ونه‌بوويه كو تشته‌ك نه ل عه‌سمانان ونه ل عه‌ردى خودێ بێزار بكه‌ت يان ژ ده‌ستان ده‌ركه‌ڤت، هندى ئه‌وه ئه‌و ب كريارێن وان يێ پڕزانا بوويه، و ل سه‌ر تێبرنا وان يێ خودان شيان بوويه.
وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوْا مَا تَرَكَ عَلٰي ظَهْرِهَا مِنْ دَآبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰ٘ي اَجَلٍ مُّسَمًّي فَاِذَا جَآءَ اَجَلُهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِعِبَادِهٖ بَصِيْرًا
وئه‌گه‌ر خودێ مرۆڤان ب وان گونه‌هان عه‌زاب بده‌ت يێن وان كرين ئه‌و كه‌سه‌كێ خودان ڕح ناهێلت كو ل سه‌ر پشتا عه‌ردى ب ڕێڤه بچت، به‌لێ ئه‌و وان پاشڤه‌دهێلت وحه‌تا ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى عه‌زابا وان پاش دئێخت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ده‌مێ عه‌زابدانا وان هات هندى خودێ‌یه ب به‌نییێن خۆ بينه‌ر بوويه، وزانينا تشته‌كى ژ كارێن وان ل وى نائێته ڤه‌شارتن.