سوورەتا سبأ

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 54
1

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي الْاٰخِرَةِ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

تەفسیرا ساناهی

حـه‌مـدا جوان وشوكرا ته‌كووز (كامل) بۆ خودێ ب تنێ بت ئه‌وێ هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى يێ وییه‌، مه‌دحا تمام ل ئاخره‌تێ بۆ وییه‌، وئه‌و د كارێ خۆ دا يێ كاربنه‌جهه‌، و د ڕێڤه‌برنا كارێ به‌نییێن خۆ دا يێ شاره‌زايه‌.

2

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَآءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَا وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و دزانت كانێ چه‌ند چپكێن بارانێ دچنه‌ د عه‌ردى ڕا، وكانێ چ ژێ ده‌ردكه‌ڤت ژ شينكاتى ومه‌عده‌نى وئاڤێ، وكانێ چ ژ عه‌سمانى دئێته‌ خوارێ ژ ئاڤ وملياكه‌ت وكتێبان، وكانێ چ به‌ر ب عه‌سمانى ڤه‌ بلند دبت ژ ملياكه‌ت وكريارێن خه‌لكى. وئه‌و ب به‌نییێن خۆ يێ دلۆڤانكاره‌ له‌زێ د عه‌زابدانا وان دا ناكه‌ت ئه‌گه‌ر وان گونه‌هـ كرن، وبۆ گونه‌هێن وان تۆبه‌كه‌رێن خۆ دهێلنه‌ ب هيڤییا وى ڤه‌ يێ باش گونه‌هـ ژێبره‌.

3

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَاْتِيْنَا السَّاعَةُ قُلْ بَلٰي وَرَبِّيْ لَتَاْتِيَنَّكُمْ عٰلِمِ الْغَيْبِ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِي السَّمٰوٰتِ وَلَا فِي الْاَرْضِ وَلَا٘ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَا٘ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و كافرێن باوه‌رییێ ب قيامه‌تێ نائينن دبێژن: قيامه‌ت ب سه‌ر مه‌ دا نائێت، تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وان: به‌لێ سويند ب خودايێ من ئه‌و دێ ب سه‌ر هه‌وه‌ دا ئێت، به‌لێ ژ خودێ پێڤه‌تر كه‌س نزانت كه‌نگى ئه‌و دێ ئێت، ئه‌وه‌ زانايێ تشتێ نه‌به‌رچاڤ يێ كو چو تشت ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت ئه‌گه‌ر خۆ هندى مێرییه‌كا بچويك ژى بت ل عه‌سمانان يان ل عه‌ردى، يان ژ وێ مه‌زنتر بت يان بچويكتر، ئه‌ڤه‌ هه‌مى د كيتابه‌كا ئاشكه‌را دا، كو له‌وحێ پاراستییه‌، يا نڤيسییه‌.

4

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰٓئِكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

دا ئه‌و جزايێ وان بده‌تێ يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، وچاكى كرين. ئه‌وان ژێبرنا گونه‌هان وڕزقه‌كێ ب قه‌در، كو به‌حه‌شته‌ بۆ هه‌يه‌.

5

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْ٘ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن به‌رگه‌ڕيان كرى دا به‌رێ خه‌لكى ژ ڕێكا خودێ بده‌نه‌ پاش وپێغه‌مبه‌رێ وى دره‌وين ده‌ربێخن وئايه‌تێن وى نه‌حه‌ق ده‌ربێخن، دا خودێ بێزار بكه‌ن وئه‌مرێ وى بشكێنن، ئه‌وان خرابترين ودژوارترين عه‌زاب بۆ هه‌يه‌.

6

وَيَرَي الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْ٘ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِيْ٘ اِلٰي صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن زانين بۆ هاتییه‌ دان دزانن كو ئه‌و قورئانا ژ نك خودايێ ته‌ بۆ ته‌ هاتییه‌ خوارێ ئه‌وه‌ ڕاستى، وبه‌رێ مرۆڤان دده‌ته‌ ڕێكا خودێ، خودايێ زال يێ كه‌س نه‌شێتێ، د كار وگۆتن وشريعه‌تێ خۆ دا يێ هێژاى مه‌دحانه‌.

7

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰي رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن كافر بووين هنده‌كان بۆ تڕانه‌پێكرن گۆته‌ هنده‌كان: ئه‌رێ زه‌لامه‌كى (ومه‌خسه‌دا وان پێغه‌مبه‌ره‌ سلاڤ لێ بن) نيشا هه‌وه‌ بده‌ين بێژته‌ هه‌وه‌ كو ئه‌گه‌ر هوين مرن وله‌شێن هه‌وه‌ پرت پرت بوون، جاره‌كا دى هوين دێ زێندى بن و ژ گۆڕێن خۆ ڕابنه‌ڤه‌؟ وان ئه‌ڤ گۆتنه‌ گۆت هندى هند وان باوه‌رى پێ نه‌بوو.

8

اَفْتَرٰي عَلَي اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ بَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِي الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤى زه‌لامى دره‌وه‌ك ژ كيسێ خودێ كرییه‌ يان ژى ديناتییه‌ك ل نك هه‌يه‌، ڤێجا ئه‌و وى تشتى دبێژت يێ ئه‌و چو ژێ نه‌زانت؟ مه‌سه‌له‌ يا وه‌سا نينه‌ وه‌كى كافر دبێژن، به‌لكى موحه‌ممه‌د ژ هه‌مییان ڕاستگۆتره‌. وئه‌وێن باوه‌رییێ ب ڕۆژا قيامه‌تێ نائينن وكارى بۆ ناكه‌ن ل ئاخره‌تێ دێ د عه‌زابه‌كا به‌رده‌وام دا بن، و ل دنيايێ دێ د به‌رزه‌بوونه‌كا دوير دا بن ژ ڕاستییێ.

9

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰي مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ اِنْ نَّشَاْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَآءِ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وما ڤان كافران شيانا خودێ يا مه‌زن د وى تشتى دا نه‌ديتییه‌ يێ ل به‌ر ده‌ستێن وان و ل پشت وان ژ عه‌سمانى وعه‌ردى يێ كو عه‌قل ژ به‌ر حێبه‌تى دمينت؟ ئه‌گه‌ر ئه‌م حه‌ز بكه‌ين دێ عه‌درى ب وان ڤه‌ به‌ينه‌ خوارێ، يان ئه‌م دێ پارچه‌يێن عه‌زابێ ب سه‌ر وان دا به‌رده‌ين. هندى د ڤێ چه‌ندێ دايه‌ نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا مه‌ هه‌يه‌ بۆ هه‌ر به‌نییه‌كێ تۆبه‌ بكه‌ت و ل خودايێ خۆ بزڤڕت، وباوه‌رییێ ب ته‌وحيدا وى بينت، وپه‌رستنێ بۆ وى ب تنێ بكه‌ت.

10

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًا يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ وَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ پێغه‌مبه‌رينى وكيتاب وزانين دابوو داوودى، ومه‌ گۆتبوو چيا وته‌يران: ته‌سبيحاتان د گه‌ل وى ڤه‌گێرن، ومه‌ ئاسن بۆ وى نه‌رم كربوو، ڤێجا ئه‌و د ده‌ستى دا وه‌كى هه‌ڤيرى لێ هاتبوو وى چاوا دڤيا وه‌ لێ دكر.

11

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًا اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

كو تو -ئه‌ى داوود- كومزرییێن به‌رفره‌هـ وتمام چێ بكه‌، وخه‌له‌كێن وان موكم بێخه‌ به‌رێك، ووه‌سا بچويك چێ نه‌كه‌ كو ئه‌و كومزرى ب كێر به‌ڕه‌ڤانییێ نه‌ئێت، ووه‌سا مه‌زن ژى چێ نه‌كه‌ كو خودان نه‌شێت بكه‌ته‌ به‌ر خۆ، وتو وبنه‌مالا خۆ گوهدارییا خودێ بكه‌ن، هندى ئه‌زم ئه‌ز ب كارێ هوين دكه‌ن يێ بينه‌رم.

12

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ با بن ده‌ستى سوله‌يمانى كر ئه‌و با ژ سپێدێ حه‌تا نيڤرۆ قويناغا هه‌يڤه‌كێ دچوو، و ژ نيڤرۆ حه‌تا ئێڤارى قويناغا هه‌يڤه‌كێ دچوو ژ ڕێڤه‌ چوونا عه‌ده‌تى، ومه‌ سفر وه‌كى ئاڤى بۆ وى ڕۆن كربوو، تشتێ وى ڤيابا وى ژێ چێ دكر، ومه‌ ئه‌جنه‌ ژى بن ده‌ستى وى كربوون ب ئانه‌هییا خودێ ل به‌ر ده‌ستێ وى بوون كارێ وى ڤيابا وان بۆ دكر، وهه‌چییێ ژ وان خۆ ژ وێ فه‌رمانێ لا بده‌ت يا مه‌ لێ كرى كو گوهدارییا سوله‌يـمانییه‌ ئه‌م ژ عه‌زابا ئاگرێ هه‌لكرى دێ ب وى ده‌ينه‌ تامكرن.

13

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَآءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍ اِعْمَلُوْ٘ا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا وَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ر تشته‌كێ سوله‌يمانى بڤێت ژ ئاڤاكرنا مزگه‌فتان بۆ عيباده‌تى، و ژ چێكرنا په‌يكه‌ران ژ شويشه‌ى وسفرى، وجهێن مه‌زن وه‌كى بركێن ئاڤێ، وديز وقازانێن ژ به‌ر مه‌زنییا وان نه‌ئێنه‌ لڤاندن، ئه‌جنان بۆ وى چێ دكرن، ومه‌ گۆته‌ بنه‌مالا داوودى: هوين شوكرا خودێ بكه‌ن سه‌را وى تشتێ وى دايه‌ هه‌وه‌، كو گوهدارییا وى بكه‌ن، وكێم ژبه‌نییێن من هه‌نه‌ گه‌له‌ك شوكرا خودێ بكه‌ن.

14

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰي مَوْتِهٖ٘ اِلَّا دَآبَّةُ الْاَرْضِ تَاْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِي الْعَذَابِ الْمُهِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ مه‌ مرن ب سه‌ر سوله‌يمانى دا ئيناى، ژ خويركێ پێڤه‌تر كه‌سێ مرنا وى نيشا ئه‌جنان نه‌دا، خويركێ ژ وى گۆپالی خوار يێ وى پالێ خۆ دايه‌ سه‌ر، ئينا سوله‌يـمان كه‌فته‌ عه‌ردى، هنگى ئه‌جنان زانى كو ئه‌گه‌ر وان غه‌يب زانيبا ئه‌و نه‌ دمانه‌ د عه‌زابا ڕه‌زيلكه‌ر وكارێ نه‌خۆش دا؛ چونكى وان هزر دكر ئه‌و يێ ساخه‌. وئه‌ڤ ئايه‌ته‌ هندێ دگه‌هينت كو چو ڕاستى بۆ وێ هزرێ نينه‌ يا هنده‌ك هزر دكه‌ن كو ئه‌جنه‌ غه‌يبێ دزانن؛ چونكى ئه‌گه‌ر وان غه‌يب زانيبا دا زانن كو سوله‌يـمان يێ مرى، وئه‌و نه‌دمانه‌ د عه‌زابێ دا.

15

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ جَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى د ئاڤاهییێن ئويجاخا سه‌به‌ئییان دا ل (يه‌مه‌نێ) نيشانه‌ك ل سه‌ر شيانا مه‌ هه‌بوو: دو باغ ل لايێ ڕاستێ ويێ چه‌پێ، هوين ژ ڕزقێ خودايێ خۆ بخۆن، وشوكرا قه‌نجییا وى بكه‌ن؛ چونكى باژێرێ هه‌وه‌ يێ خودان ئاخ وهه‌وايه‌كێ باشه‌، وخودايێ هه‌وه‌ يێ باش گونه‌هـ ژێبره‌ بۆ هه‌وه‌.

16

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وان پشت دا ئه‌مرێ خودێ، ئينا مه‌ لێمشتا دژوار يا كو چو خۆ ل به‌ر نه‌گرت ب سه‌ر وان دا هنارت ووێ لێمشتێ ئاڤبه‌ندا وان هه‌ڕفاند وبيستانێن وان خرابكرن، ومه‌ هه‌ردو باغێن وان يێن خودان به‌رهه‌م ب دو باغێن خودان به‌رهه‌مه‌كێ نه‌خۆش وته‌عل، وخودان هنده‌ك داروبارێ بێ به‌رهه‌م، وتشته‌كێ كێم ژ وێ دارا تێر سترى گوهاڕتن.

17

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْا وَهَلْ نُجٰزِيْ٘ اِلَّا الْكَفُوْرَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ گوهاڕتنا ژ باشییێ بۆ خرابییێ ژ به‌ر كوفرا وان بوو، وكو وان شوكرا خودێ نه‌كرى، وهه‌ما ژ وى پێڤه‌تر يێ زێده‌ ب ناڤ كوفرێ ڤه‌ چووى كه‌سه‌ك ب ڤێ عه‌زابێ مه‌ عه‌زاب نه‌دا.

18

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَي الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًي ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و د ناڤبه‌را خه‌لكێ (سه‌به‌ئێ) دا -ل يه‌مه‌نێ- ووان گوندێن مه‌ به‌ره‌كه‌ت هاڤێتییێ -ل شامێ- هنده‌ك باژێرێن نێزيكى يه‌ك كو ل ڤى يێ دى بێته‌ديتـن مه‌ دابوون، ومه‌ ڕێڤه‌چوونا ل وان باژێران كربوو قويناغ قويناغ كو چو زه‌حمه‌ت پێڤه‌ نه‌ئێته‌ ديتن، ومه‌ گۆته‌ وان: چى گاڤا هه‌وه‌ بڤێت هوين ل ڤان باژێران هه‌ڕن ب شه‌ڤ بت يان ب ڕۆژ بت، پشت ڕاست وبێ ترس، نه‌ هوين تێنى دبن نه‌برسى.

19

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ژ به‌ر سه‌رداچوونا وان ئه‌و ژ رحه‌تییێ وته‌ناهییێ تێر بوون ووان گۆت: خودايێ مه‌ تو باژێرێن مه‌ ژێك دوير بكه‌؛ دا سه‌فه‌را مه‌ د ناڤبه‌را وان دا دوير ببت، وئه‌م چو گوندێن ئاڤا د ڕێكا خۆ دا نه‌بينين، ووان ب كوفرا خۆ زۆردارى ل خۆ كر ڤێجا مه‌ ئه‌و تێبرن، ومه‌ ئه‌و كرنه‌ عيبره‌ت وسوحبه‌ت بۆ وان يێن ب دويڤ وان دا هاتين، ومه‌ ئه‌و باش پارچه‌ پارچه‌ كرن ووه‌لاتێ وان خراب كر، هندى د وێ دايه‌ يا ب سه‌ر (سه‌به‌ئێ) دا هاتى عيبره‌ته‌ك هه‌يه‌ بۆ هه‌ر يه‌كێ گه‌له‌ك صه‌برێ بكێشت، وگه‌له‌ك شوكرێ بكه‌ت.

20

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى ئبليسى هزر كر كو ئه‌و دێ دوونده‌ها ئاده‌مى د سه‌ر دا به‌ت، وكو ئه‌و د بێ ئه‌مرییا خودێ دا دێ گوهدارییا وى كه‌ن، ڤێجا هزرا وى د ده‌ر حه‌قا وان دا دورست ده‌ركه‌فت، وان گوهدارییا وى كر وبێ ئه‌مرییا خودايێ خۆ كر ده‌سته‌كه‌كا ژ خودان باوه‌ران تێ نه‌بت.

21

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطٰنٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ وَرَبُّكَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

تەفسیرا ساناهی

وئبليسى چو ده‌سهه‌لات ل سه‌ر وان نه‌بوو ووى ب زۆرى ئه‌و كافر نه‌كربوون، به‌لكى حكمه‌تا خودێ د هندێ دا بوو ئه‌و وێ ل به‌ر وان شرين كه‌ت؛ دا ئه‌م بزانيـن كانێ كى دێ باوه‌رییێ ب قيامه‌تێ وخه‌لات وجه‌لاتێ ئينت وكى دێ يێ ژێ ب گومان بت. وخودايێ ته‌ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ پارێزڤانه.

22

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمٰوٰتِ وَلَا فِي الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ بوتپه‌رێسان: هوين گازى وان بكه‌ن يێن هوين هزر دكه‌ن ئه‌و شريكێن خودێنه‌، وهوين هه‌وجه‌يیێن خۆ بێژنێ، نێ ئه‌و د به‌رسڤا هه‌وه‌ نائێن، وهندى سه‌نگێ مێرییه‌كا هوير ل عه‌ردى وعه‌سمانى د ده‌ست وان دا نينه‌، ووان چو شريكاتى ژى د عه‌رد وعه‌سمانى دا نينه‌، وچو پشته‌ڤان بۆ خودێ د ناڤ وان دا نينن، به‌لكى خودێ ب تنێ‌یه‌ ئه‌و داين، وئه‌و ب تنێ‌یه‌ دئێته‌ په‌رستـن، و ژ وى پێڤه‌تر كه‌س يێ هێژاى په‌رستنێ نينه‌.

23

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗ٘ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ حَتّٰ٘ي اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

تەفسیرا ساناهی

و ل نك خودێ مه‌هده‌را چو مه‌هده‌رچییان مفاى ناده‌ت بۆ وى نه‌بت يێ خودێ ده‌ستويرى بۆ داى. و ژ مه‌زنییا شيانا خودێ‌یه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و ب وه‌حییێ ئاخفت وخه‌لكێ عه‌سمانان گوهـ ل ده‌نگێ وى بوو هه‌مى ژ ترسان دا ڤه‌دله‌رزن، حه‌تا كو وه‌كى دلگرتنه‌كێ ب سه‌ر وان دا دئێت، ڤێجا ده‌مێ ترس ژ سه‌ر وان ڕادبت هنده‌ك ژ وان دبێژنه‌ هنده‌كان: خودايێ هه‌وه‌ چ گۆت؟ فريشته‌ دێ بێژن: وى ڕاستى گۆت، وئه‌وه‌ يێ ب خۆ وده‌سهه‌لات وبهايێ خۆ يێ بلند، و د سه‌ر هه‌ر تشته‌كى ڕا يێ مه‌زن.

24

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ قُلِ اللّٰهُ وَاِنَّا٘ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰي هُدًي اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ بوتپه‌رێسان: كى ب بارانێ ڕزقى ژ عه‌سمانان دده‌ته‌ هه‌وه‌، و ب شينكاتى ومه‌عده‌نى ڕزقى ژ عه‌ردى دده‌ته‌ هه‌وه‌؟ مسۆگه‌ر ئه‌و دێ بێژن: خودێ‌یه‌، وئه‌گه‌ر ئه‌و وێ نه‌بێژن ژى تو بێژه‌ وان: خودێ‌یه‌ يێ ڕزقده‌هـ، ويه‌ك ژ هه‌ردو ده‌سته‌كان ئه‌م يان هوين يێن ل سه‌ر هيدايه‌تێ، يان يێن د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را دا نقۆ بووين.

25

قُلْ لَّا تُسْــَٔلُوْنَ عَمَّا٘ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْــَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: پسيارا گونه‌هێن مه‌ ژ هه‌وه‌ نائێته‌كرن، وپسيارا كريارێن هه‌وه‌ ژى ژ مه‌ نائێته‌كرن؛ چونكى ئه‌م ژ هه‌وه‌ وكوفرا هه‌وه‌ دبه‌رينه‌.

26

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: خودايێ مه‌ دێ مه‌ وهه‌وه‌ پێكڤه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تێ كۆم كه‌ت، پاشى دێ ب دادییێ حوكمى د ناڤبه‌را مه‌ وهه‌وه‌ دا كه‌ت، وئه‌وه‌ ڤه‌كه‌ر يێ حوكمى د ناڤبه‌را به‌نییێن خۆ دا دكه‌ت، يێ پڕزانا ب وى حوكمێ دڤێت بێته‌كرن، و ب حالێ به‌نییێن خۆ، تشته‌ك ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت.

27

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَآءَ كَلَّا بَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: كانێ هوين ب ده‌ليل وهێجه‌ت ڤه‌ وان نيشا من بده‌ن يێن هه‌وه‌ داينه‌ د گه‌ل خودێ و د په‌رستنێ دا كرينه‌ شريكێن وى، ئه‌رێ وان تشته‌ك ئافراندییه‌؟ نه‌خێر مه‌سه‌له‌ يا وه‌سا نينه‌ وه‌كى وان گۆتى، به‌لكى ئه‌و ب تنێ‌یه‌ يێ ب دورستى په‌رستـن بۆ دئێته‌كرن، د تۆلستاندنا خۆ دا يێ زاله‌، و د گۆتن وكريار وڕێڤه‌برنێ دا يێ كاربنه‌جهه‌.

28

وَمَا٘ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ما مه‌ تو بۆ مروڤان هه‌مییان يێ هنارتى دا مزگينییێ ب خێرا خودێ بده‌ى، وترساندنا ژ عه‌زابا وى بكه‌ى، به‌لێ پترییا مرۆڤان حه‌قییێ نزانن، له‌و پشت دده‌نێ.

29

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰي هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤ بوتپه‌رێسه‌ بۆ تڕانه‌ پێكرن دبێژن: ئه‌و ژڤانێ هوين گه‌فێ پێ ل مه‌ دكه‌ن كو خودێ دێ مه‌ وهه‌وه‌ تێدا كۆم كه‌ت، وحوكمى د ناڤبه‌را مه‌ دا كه‌ت كه‌نگییه‌، ئه‌گه‌ر هوين دڕاستگۆنه‌ د وێ گه‌فێ دا يا هوين ل مه‌ دكه‌ن؟

30

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَاْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌ وان: ژڤانه‌ك بۆ هه‌وه‌ هه‌يه‌، كو ژڤانێ ڕۆژا قيامه‌تێیه‌، هه‌ر دێ ئێت نه‌ ده‌مه‌كى هوين ژێ دئێنه‌ پاشڤه‌برن دا تۆبه‌ بكه‌ن، ونه‌ ده‌مه‌كى هوين ژێ دئێته‌ پێش ئێخستـن بۆ عه‌زابدانێ. ڤێجا هوين ژ وێ ڕۆژێ بترسن، وكارێ خۆ بۆ بكه‌ن.

31

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَوْ تَرٰ٘ي اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰي بَعْضِ اِۨلْقَوْلَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَا٘ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن كافر بووين گۆت: ئه‌م قه‌ت باوه‌رییێ ب ڤێ قورئانێ نائينيـن و ب وان كيتابان ژى يێن به‌رى وێ هاتين، ووان كوفر ب هه‌مى كيتابێن خودێ كر. وئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ببينى ده‌مێ زۆردار ل نك خودايێ خۆ دئێنه‌ ڕاوه‌ستاندن، دان وستاندنێ د ناڤبه‌را خۆ دا دكه‌ن، هه‌ر يه‌ك گازندێ ژ يێ دى دكه‌ت، تو دێ تشته‌كێ كرێت بينى، ئه‌وێن هاتينه‌ لاوازكرن دبێژنه‌ وان يێن خۆ مه‌زن دكر -كو سه‌رۆكێن وانه‌-: ئه‌گه‌ر نه‌ ژ به‌ر هندێ با كو هه‌وه‌ به‌رێ مه‌ ژ هيدايه‌تێ وه‌رگێڕا بوو ئه‌م دا باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئينين.

32

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْ٘ا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰي بَعْدَ اِذْ جَآءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

سه‌رۆكان گۆته‌ وان يێن هاتينه‌ لاوازكرن: ئه‌رێ ما مه‌ به‌رێ هه‌وه‌ ژ هيدايه‌تێ دابوو پاش پشتى ئه‌و بۆ هه‌و هاتى؟ به‌لكى هوين دتاوانبار بوون ده‌مێ هوين ب دلێ خۆ هاتينه‌ د كوفرێ دا.

33

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَاْمُرُوْنَنَا٘ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗ٘ اَنْدَادًا وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْ٘ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن هاتينه‌ لاوازكرن گۆته‌ سه‌رۆكێن خۆ: نێ خرابخوازییا هه‌وه‌ يا ب شه‌ڤ وڕۆژ ئه‌و بوو ئه‌م تێبرين، ده‌مێ هه‌وه‌ ژ مه‌ دخواست ئه‌م كوفرێ ب خودێ بكه‌ين، و د په‌رستنێ دا هنده‌ك شريكان بۆ وى بدانين، وهه‌ردو ده‌سته‌كان ده‌مێ ئه‌و عه‌زاب ديتى يا كو بۆ وان هاتییه‌ ئاماده‌كرن كول وكه‌سه‌ر داكرن، ومه‌ قه‌يد كرنه‌ د ستويێن وان دا يێن كافر بووين، هه‌ما ژ به‌ر كوفرا وان ب خودێ وكرنا وان بۆ خرابییان د دنيايێ دا ئه‌ڤ عه‌زابه‌ بۆ وان هه‌يه‌. وگه‌فه‌كا مه‌زن د ڤێ ئايه‌تێ دا هه‌يه‌ بۆ وان يێن دويكه‌فتنا سه‌رۆك ومه‌زنێن سه‌رداچووى دكه‌ن.

34

وَمَا٘ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَا٘ اِنَّا بِمَا٘ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ پێغه‌مبه‌ره‌ك د گونده‌كى دا نه‌هنارتییه‌ به‌رێ وان بده‌ته‌ ته‌وحيدا خودێ وپه‌رستنا وى ب تنێ ئه‌گه‌ر ئه‌وێن د خۆشییان دا نقۆبووين ژ خه‌لكێ وان گوندان نه‌گۆت بت: هندى ئه‌مێن ئه‌م ب وى تشتى يێ هوين -گه‌لی پێغه‌مبه‌ران- پێ هاتين دكافرين.

35

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًا وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان گۆت: مال وعه‌يالێ مه‌ ژ يێ هه‌وه‌ پتره‌، وخودێ ئه‌ڤ قه‌نجییه‌ يێن داينه‌ مه‌ چونكى ئه‌و ژ مه‌ يێ ڕازییه‌، ونه‌ ل دنيايێ ونه‌ ل ئاخره‌تێ ئه‌م نائێينه‌ عه‌زابدان.

36

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَآءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وان: هندى خودايێ منه‌ د دنيايێ دا ڕزقى بۆ وى به‌رفره‌هـ دكه‌ت يێ وى بڤێت، و ل سه‌ر وى به‌رته‌نگ دكه‌ت يێ وى بڤێت، نه‌ چونكى يێ ژێ ڕازییه‌ يان نه‌، به‌لكى ئه‌و ڤێ چه‌ندێ بۆ جه‌ڕباندن دكه‌ت، به‌لێ پترییا مرۆڤان نزانن كو ئه‌و جه‌ڕباندنه‌كه‌ ژ خودێ بۆ وان؛ چونكى ئه‌و هزرا خۆ ناكه‌ن.

37

وَمَا٘ اَمْوَالُكُمْ وَلَا٘ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰ٘ي اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاُولٰٓئِكَ لَهُمْ جَزَآءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِي الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ونه‌ مالێ هه‌وه‌ ونه‌ عه‌يالێ هه‌وه‌يه‌ هه‌وه‌ نێزيكى مه‌ دكه‌ت، وده‌ره‌جێن هه‌وه‌ بلند دكه‌ت، به‌لێ هه‌چییێ باوه‌رییێ ب خودێ بينت وچاكییێ بكه‌ت ئه‌وان خێره‌كا دوقات بۆ هه‌يه‌، وخێر ب ده‌هانه‌ وهندى خودێ حه‌ز بكه‌ت زێده‌تر لێ دكه‌ت، وئه‌و د ژۆرێن به‌حه‌شتێ يێن بلند دا دڕحه‌ت وته‌نانه‌ ژ عه‌زابێ ومرنێ ونه‌خۆشییان.

38

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْ٘ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰٓئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن به‌رگه‌ڕيانێ دكه‌ن دا ئايه‌تێن مه‌ پويچ بكه‌ن، وبه‌رێ خه‌لكى ژ ڕێكا خودێ بده‌نه‌ پاش ودا مه‌ بێزار بكه‌ن، ئه‌وێن هه‌ ڕۆژا قيامه‌تێ د عه‌زابێ دانه‌، زه‌بانى دێ ل نك وان ئاماده‌ بن، وئه‌و ژێ ده‌رناكه‌ڤن.

39

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَآءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ وَمَا٘ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ وَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ ڤان يێن ب مال وعه‌يالێ خۆ خڕياين: هندى خودايێ منه‌ ڕزقى بۆ وى به‌رفره‌هـ دكه‌ت يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، و ل سه‌ر وى به‌رته‌نگ دكه‌ت يێ وى بڤێت؛ ژ به‌ر حكمه‌ته‌كا ئه‌و پێ دزانت، وچى تشته‌كێ هوين خه‌رج بكه‌ن ژ وى يێ فه‌رمان پێ ل هه‌وه‌ هاتییه‌كرن ئه‌و د دنيايێ دا دێ بۆ هه‌وه‌ به‌ده‌ل ڤه‌ كه‌ت، و ل ئاخره‌تێ خێرێ دێ ده‌ته‌ هه‌وه‌، وخودێ‌یه‌ چێترينێ ڕزقده‌هان، ڤێجا هوين داخوازا ڕزقى بۆ خۆ ژ وى ب تنێ بكه‌ن، وئه‌گه‌رێن داخوازا ڕزقى يێن فه‌رمان پێ ل هه‌وه‌ هاتییه‌ كرن بۆ خۆ ب جهـ بينن.

40

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰٓئِكَةِ اَهٰ٘ؤُلَآءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ وێ ڕۆژێ بكه‌ يا خودێ بوتپه‌رێسان وئه‌و ملياكه‌تێن وان په‌رستـن بۆ دكر تێدا كۆم دكه‌ت، پاشى ئه‌و دبێژته‌ ملياكه‌تان: ئه‌رێ ئه‌وێن هه‌ په‌رستنا هه‌وه‌ دكر؟

41

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ بَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ملياكه‌تان گۆت: ئه‌ى خودا ئه‌م ته‌ پاك وپيرۆز دكه‌ين كو ته‌ شريكه‌ك د په‌رستنێ دا هه‌بت، تو سه‌ركارێ مه‌يى يێ ئه‌م گوهدارى وپه‌رستنێ بۆ وى ب تنێ دكه‌ين، نێ ڤان په‌رستنا شه‌يتانان دكر، پترییا وان باوه‌رى پێ هه‌بوو وگوهدارى بۆ دكر.

42

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا وَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ل ڕۆژا حه‌شرێ ئه‌وێن په‌رستن بۆ دهاته‌كرن نه‌شێن نه‌ مفاى نه‌ زيانێ بگه‌هيننه‌ وان يێن په‌رستنا وان دكر، وئه‌م دێ بێژينه‌ وان يێن ب شركێ وگونه‌هان زۆردارى ل خۆ كرى: تام بكه‌نه‌ عه‌زابا وى ئاگرێ هه‌وه‌ دره‌و پێ دكر.

43

وَاِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَا٘ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَآؤُكُمْ وَقَالُوْا مَا هٰذَا٘ اِلَّا٘ اِفْكٌ مُّفْتَرًي وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ اِنْ هٰذَا٘ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ئايه‌تێن خودێ ئاشكه‌را بۆ كافرێن (مه‌كه‌هێ) بێنه‌ خواندن، ئه‌و دێ بێژن: هه‌ما موحه‌ممه‌دى دڤێت به‌رێ هه‌وه‌ ژ په‌رستنا وان خوداوه‌ندان وه‌رگێڕت يێن بابێن هه‌وه‌ په‌رستن بۆ دكر، ووان گۆت: هـه‌مـا ئه‌ڤ قورئانا تو بۆ مه‌ دخوينى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- دره‌وه‌كه‌ ته‌ ژ نك خۆ يا چێكرى، وئه‌و نه‌ ژ نك خودێ‌یه‌، وده‌مێ قورئان بۆ كافران هاتى وان گۆت: هه‌ما ئه‌ڤه‌ سێره‌به‌ندییه‌كا ئاشكه‌رايه‌.

44

وَمَا٘ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَا٘ اَرْسَلْنَا٘ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌رى قورئانێ چو كتێب بۆ ڤان كافران نه‌ ئينابوونه‌ خوارێ بێژنه‌ وان ئه‌ڤا موحه‌ممه‌د بۆ وان پێ هاتى سێره‌به‌ندییه‌، ومه‌ به‌رى ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- چو پێغه‌مبه‌ر بۆ وان نه‌هنارتبوون وان ژ عه‌زابا مه‌ بترسينن.

45

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَا٘ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و ملله‌تێن به‌رى وان ژى وه‌كى عاد وثه‌موودییان پێغه‌مبه‌رێن مه‌ دره‌وين ده‌رێخست بوون، وئه‌و كافرێن (مه‌كه‌هێ) نه‌گه‌هشتينه‌ ده‌هێكا وێ هێز وعه‌يال بۆشى ودڕژییێ يا مه‌ دايه‌ ملله‌تێن بۆرى، ڤێجا وان پێغه‌مبه‌رێن من دره‌وين ده‌رێخستـن د وى تشتى دا يێ ئه‌و بۆ وان پێ هاتيـن ئينا من ئه‌و تێبرن، ڤێجا نه‌ڕازيبوون وعه‌زابا من بۆ وان يا چاوا بوويه‌؟

46

قُلْ اِنَّمَا٘ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰي وَفُرَادٰي ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ ڤان دره‌وپێكه‌رێن ڕكدار: هه‌ما ب تشته‌كى ب تنێ ئه‌ز شيره‌تێ ل هه‌وه‌ دكه‌م كو هوين د فه‌رمانا خودێ دا دو دووه‌ ويه‌ك يه‌كه‌ ڕابن، پاشى هوين هزرێن خۆ د حالێ هه‌ڤالێ خۆ پێغه‌مبه‌رێ خودێ دا -سلاڤ لێ بن- و د وى تشتى دا يێ بۆ وى هاتییه‌ پالدان بكه‌ن، چو ديناتى ل نك وى نينه‌، وهه‌ما ب تنێ ئه‌و هه‌وه‌ هشيار دكه‌ت، و ژ عه‌زابا جه‌هنه‌مێ دترسينت به‌رى هوين تام بكه‌نه‌ گه‌رما وێ.

47

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَي اللّٰهِ وَهُوَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ كافران: سه‌را وێ خێرێ يا ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ پێ هاتيم من پسيارا چو كرێیان ژ هه‌وه‌ نه‌كرییه‌، هندى كرێیا منه‌ يا ئه‌ز بۆ چاڤه‌ڕێ هه‌ما ل سه‌ر خودێ‌یه‌ ئه‌وێ ب كارێ من ويێ هه‌وه‌ ئاگه‌هدار، تشته‌ك ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت وئه‌و جزايێ هه‌ر يه‌كى ب دورستى دده‌تێ.

48

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وى يێ باوه‌رییێ ب ته‌وحيدێ وپه‌ياما ئيسلامێ نه‌ئينت: هندى خودايێ منه‌ ده‌ليلێن ڕاستییێ د نه‌ڕاستییێ وه‌ردكه‌ت، ڤێجا نه‌ڕاستییێ پويچ وڕسوا دكه‌ت، وخودێ پڕزانايێ تشتێ نه‌به‌رچاڤه‌، چو تشت نه‌ ل عه‌ردى ونه‌ ل عه‌سمانى ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت.

49

قُلْ جَآءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌: حه‌قى وشريعه‌تێ مه‌زن ژ نك خودێ هاتییه‌، ونه‌حه‌قى چوو وده‌سهه‌لاتا وێ نه‌ما، ڤێجا تشته‌ك د ده‌ستێ نه‌حه‌قییێ دا نه‌ما ئه‌و بينت وببه‌ت.

50

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَا٘ اَضِلُّ عَلٰي نَفْسِيْ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْ٘ اِلَيَّ رَبِّيْ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: ئه‌گه‌ر ئه‌ز به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌رگێڕم گونه‌ها من ل سه‌ر منه‌، وئه‌گه‌ر ئه‌ز بمينمه‌ ل سه‌ر حه‌قییێ ئه‌و ژ به‌ر وێ وه‌حییێ‌يه‌ يا خودێ بۆ من دهنێرت، هندى خودايێ منه‌ گوهدێرێ وێ گۆتنێ‌یه‌ يا ئه‌ز دبێژمه‌ هه‌وه‌، يێ نێزيكى وییه‌ يێ دوعایان ژێ بكه‌ت.

51

وَلَوْ تَرٰ٘ي اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر تو ببينى ده‌مێ كافر عه‌زابا خودێ دبينن وژێ دبزديێن، تو دێ تشته‌كێ مه‌زن بينى، ڤێجا چو قورتال بوون وڕه‌ڤ بۆ وان نابن، وئه‌و ژ جهه‌كێ نێزيك هاتنه‌گرتن وبۆ ئاگرى هاتنه‌برن.

52

وَّقَالُوْ٘ا اٰمَنَّا بِهٖ وَاَنّٰي لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۣ بَعِيْدٍ

تەفسیرا ساناهی

وكافران -ده‌مێ عه‌زاب ديتى- گۆت: مه‌ باوه‌رى ئينا، وچاوا ئه‌و دێ شێن ل ئاخره‌تێ باوه‌رییێ ب ده‌ست خۆڤه‌ ئينن و ژ جهه‌كێ دوير وێ ب ده‌ست خۆ ئێخن؟ ب ڕاستى ئه‌و وئه‌و ژێك هاتنه‌ ڤه‌قه‌تاندن؛ چونكى جهێ باوه‌رییێ دنيايه‌، ووان ل دنيايێ باوه‌رى نه‌ئينا بوو.

53

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۣ بَعِيْدٍ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى وان د دنيايێ دا كوفر ب حه‌قییێ كربوو، وپێغه‌مبه‌ر دره‌وين ده‌رێخست بوون، ووان ژ جهه‌كێ دوير ژ حه‌قییێ هزرێن به‌رگومان دكرن، وان چو هێجه‌ت ل سه‌ر ڤان هزران نه‌بوون، وه‌كى وى يێ ژ دوير ڤه‌ ستێركێ ل ئارمانجێ بگرت و ل ئارمانجێ نه‌ده‌ت.

54

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ

تەفسیرا ساناهی

و د ناڤبه‌را كافران ووى تشتى دا يێ وان دڤێت -ژ تۆبه‌كرنێ وزڤڕينا بۆ دنيايێ دا كو باوه‌رییێ بينن- هاته‌ ڤه‌قه‌تاندن، وه‌كى كو خودێ د گه‌ل كافرێن ملله‌تێن بۆرى يێن وه‌كى وان كرى، هندى ئه‌و بوون ل دنيايێ ئه‌و د مه‌سه‌لا پێغه‌مبه‌ر وقيامه‌ت وحيسابێ دا ب گومان بوون، گومانه‌كا وان دودل بكه‌ت، له‌و وان باوه‌رى نه‌ئينا.