سوورەتا لقمان

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 34
1

الٓمّٓ

تەفسیرا ساناهی

(الم) گۆتن ل سه‌ر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره‌ بۆرییه‌.

2

تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ ئايه‌ته‌ ئايه‌تێن قورئانا كاربنه‌جهه‌.

3

هُدًي وَّرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ ئايه‌ته‌ ڕێنيشادان ودلۆڤانينه‌ بۆ وان يێن باش كار ب وێ كرى يا كو د قورئانێ دا هاتى، و ب وێ يا موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- پێ هاتى.

4

الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن نڤێژێ ب دورستى ل ده‌مێ وێ دكه‌ن وزه‌كاتا خۆ يا فه‌ر دده‌ن، وئه‌و باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ وجزادانێ ل ئاخره‌تێ دئينن.

5

اُولٰٓئِكَ عَلٰي هُدًي مِّنْ رَّبِّهِمْ وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن ئه‌ڤ سالۆخه‌تێن بۆرى ل نك هه‌ين ل سه‌ر ڕێكه‌كا ئاشكه‌را وڕۆناهییه‌كێنه‌ ژ خودايێ خۆ، وئه‌ون يێن د دنيايێ وئاخره‌تێ دا ب سه‌ردكه‌ڤن.

6

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْتَرِيْ لَهْوَ الْحَدِيْثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّيَتَّخِذَهَا هُزُوًا اُولٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

و ژ مرۆڤان هه‌يه‌ يێ گوتنا بێ خێر دكڕت -وئه‌و هه‌ر گۆتنه‌كه‌ يا كو خودانێ خۆ ژ گوهدارییا خودێ به‌رزه‌ كه‌ت- دا مرۆڤان پێ ژ ڕێكا هيدايه‌تێ وه‌رگێڕته‌ ڕێكا سه‌رداچوونێ، وئه‌و تڕانان بۆ خۆ ب ئايه‌تێن خودێ دكه‌ت، ئه‌وان عه‌زابه‌كا پێ ڕه‌زيل ببـن بۆ هه‌يه‌.

7

وَاِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰي مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْ٘ اُذُنَيْهِ وَقْرًا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ئايه‌تێن قورئانێ بۆ وى بێنه‌ خواندن ئه‌و دێ پشت ده‌ته‌ گوهدارییا خودێ، ودێ خۆ مه‌زن ودفن بلند كه‌ت، هه‌ر وه‌كى وى گوهـ ل تشته‌كى نه‌بووى، هه‌ر وه‌كى كه‌ڕاتى د گوهێن وى دا هه‌ى، وهه‌چییێ ئه‌ڤه‌ حالێ وى بت تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مزگينییێ ب عه‌زابه‌كا ب ئێش د ئاگرى دا ل ڕۆژا قيامه‌تێ بدێ.

8

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ جَنّٰتُ النَّعِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون يێن باورى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وئه‌و كريارێن چاك كرين يێن فه‌رمان پێ ل وان هاتییه‌كرن، ئه‌وان خۆشییه‌كا به‌رده‌وام د به‌حه‌شتێ دا بۆ هه‌يه‌.

9

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وژينا وان د وان به‌حه‌شتان دا يا به‌رده‌وام وبێ ڤه‌بڕينه‌، خودێ سۆزه‌كا دورست ب وێ چه‌ندێ دا وان. وئه‌و ل سۆزا خۆ لێڤه‌ نابت، وئه‌و د كارێ خۆ دا يێ زاله‌، و د ڕێڤه‌برنا خۆ دا يێ كاربنه‌جهه‌.

10

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰي فِي الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَآبَّةٍ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَنْۣبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

خودێ عه‌سمان ئافراندن، وبێ ستوين ئه‌و بلندكرن وه‌كى هوين دبينن، ووى چيايێن موكم د عه‌ردى ڕا كرن؛ دا نه‌هژيێت وژينا هه‌وه‌ نه‌ئێته‌ تێكدان، ووى گه‌له‌ك ڕه‌نگێن حه‌يوانان ل عه‌ردى به‌لاڤكرن، ومه‌ باران ژ عه‌ورى باراند، ڤێجا مه‌ ب وێ بارانێ ژ هه‌ر شينكاتییه‌كى جۆته‌كێ ب مفا وجوان ژ عه‌ردى ده‌رێخست.

11

هٰذَا خَلْقُ اللّٰهِ فَاَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقَ الَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖ بَلِ الظّٰلِمُوْنَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر تشته‌كێ هوين دبينن چێكرییێ خودێ‌یه‌، ڤێجا هوين -گه‌لی بوتپه‌رێسان- نيشا من بده‌ن: كانێ ئه‌و خوداوه‌ندێن هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن چ ئافراندییه‌؟ به‌لكى بوتپه‌رێس ژ حه‌قییێ وڕێكا ڕاست ددويرن.

12

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِ وَمَنْ يَّشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ كاربنه‌جهى وتێگه‌هشتـن وعه‌قلدارى دابوو به‌نییه‌كێ چاك ژ به‌نییێن خۆ (كو لوقمانه‌)، ومه‌ گۆتبوويێ: تو شوكرا قه‌نجییا خودێ ل سه‌ر خۆ بكه‌، وهه‌چییێ شوكرا خودايێ خۆ بكه‌ت هه‌ما مفايێ وێ بۆ وى دزڤڕت، وهه‌چییێ كوفرێ پێ بكه‌ت هندى خودێ‌یه‌ ژ شوكرا وى يێ بێ منه‌ته‌، چو هه‌وجه‌يى ب وى نينه‌، حه‌مد -د هه‌ر حاله‌كى دا- بۆ وییه‌.

13

وَاِذْ قَالَ لُقْمٰنُ لِابْنِهٖ وَهُوَ يَعِظُهٗ يٰبُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِ اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ شيره‌تا لوقمانى بكه‌ ده‌مێ وى گۆتییه‌ كوڕێ خۆ: ئه‌ى كوڕكێ من تو شركێ ب خودێ نه‌كه‌ ئه‌گه‌ر دێ زۆردارییێ ل خۆ كه‌ى؛ چونكى هندى شركه‌ كرێتترين ومه‌زنترين گونه‌هه‌.

14

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ اُمُّهٗ وَهْنًا عَلٰي وَهْنٍ وَّفِصٰلُهٗ فِيْ عَامَيْنِ اَنِ اشْكُرْ لِيْ وَلِوَالِدَيْكَ اِلَيَّ الْمَصِيْرُ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ فه‌رمان ب قه‌نجییا د گه‌ل دايبابان ل مرۆڤى كرییه‌، دايكا وى ئه‌و ب زه‌حمه‌ته‌كا ل سه‌ر زه‌حمه‌تێ هلگرتییه‌، وهلگرتن وشيرڤه‌كرنا وى د دو سالان دايه‌، ومه‌ گۆته‌ وى: شوكرا خودێ بكه‌، پاشى شوكرا دايبابێن خۆ بكه‌، زڤڕين بۆ نك منه‌، ڤێجا هه‌ر يه‌كى ئه‌ز دێ جزايێ وى ده‌مێ.

15

وَاِنْ جٰهَدٰكَ عَلٰ٘ي اَنْ تُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوْفًا وَّاتَّبِعْ سَبِيْلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر دايبابێن ته‌ -ئه‌ى كوڕێ خودان باوه‌ر- خۆ ب ته‌ڤه‌ وه‌ستاند كو تو شريكه‌كێ ته‌ چو زانيـن پێ نه‌هه‌ى بۆ من د په‌رستنێ دا بدانى، يان ژى فه‌رمانێ ب بێ ئه‌مرییا خودێ ل ته‌ بكه‌ت تو گوهدارییا وان نه‌كه‌؛ چونكى د بێ ئه‌مرییا خودێ دا چێ نابت گوهدارییا كه‌سێ بێته‌كرن، و د دنيايێ دا تو ب قه‌نجى هه‌ڤالينییا وان د وى تشتى دا بكه‌ يێ گونه‌هـ تێدا نه‌بت، وتو -ئه‌ى كوڕێ خودان باوه‌ر- ڕێكا وى بگره‌ يێ ژ گونه‌ها خۆ تۆبه‌ كرى، وزڤڕییه‌ نك من وباوه‌رى ب پێغه‌مبه‌رێ من موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- ئيناى، پاشى زڤڕينا هه‌وه‌ بۆ نك منه‌، وئه‌ز دێ به‌حسێ وى كارى بۆ هه‌وه‌ كه‌م يێ هه‌وه‌ د دنيايێ دا كرى، وهه‌ر يه‌كى ل دويڤ كارێ وى ئه‌ز دێ جزايێ وى ده‌مێ.

16

يٰبُنَيَّ اِنَّهَا٘ اِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِيْ صَخْرَةٍ اَوْ فِي السَّمٰوٰتِ اَوْ فِي الْاَرْضِ يَاْتِ بِهَا اللّٰهُ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى كوڕكێ من تو بزانه‌ هندى باشى وخرابییه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و چه‌ند دندكه‌كا هوير ژى بت، و د نيڤا چيايه‌كى دا بت، يان ل چى جهێ بت ژ عه‌رد وعه‌سمانان، خودێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ دێ وێ ئينت، وحسێبێ سه‌را وێ كه‌ت. هندى خودێ‌یه‌ هويربينێ شاره‌زايه‌ ب كارێ به‌نییێن خۆ.

17

يٰبُنَيَّ اَقِمِ الصَّلٰوةَ وَاْمُرْ بِالْمَعْرُوْفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلٰي مَا٘ اَصَابَكَ اِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى كوڕكێ من تو نڤێژێ ب دورستى بكه‌، وفه‌رمانا ب باشییێ بكه‌، وپاشڤه‌لێدانا ژ خرابییێ بكه‌، ب ڕه‌نگه‌كێ نه‌رم وتازه‌ و ل دويڤ شيانا خۆ، وتو خۆ ل به‌ر وێ نه‌خۆشییێ بگره‌ يا سه‌را ڤێ چه‌ندێ دئێته‌ سه‌رێ ته‌، وتو بزانه‌ كو ئه‌ڤ شيره‌ته‌ ئه‌ون يێن خودێ فه‌رمان پێ كرى ويێن دڤێت مرۆڤ يێ لێ مجد بت.

18

وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْاَرْضِ مَرَحًا اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍ

تەفسیرا ساناهی

وده‌مێ تو د گه‌ل خه‌لكى ئاخفتى يان ئه‌و د گه‌ل ته‌ ئاخفتن تو ڕوییێ خۆ ژ وان وه‌رنه‌گێڕه‌ وه‌ك كێمكرن بۆ وان وخۆ مه‌زنكرن ل سه‌ر سه‌رێ وان، وتو ب كه‌يف وخۆمه‌زنكرن ڤه‌ د ناڤ مرۆڤان دا نه‌گه‌ڕيێ، هندى خودێ‌یه‌ حه‌ز ژ وى ناكه‌ت يێ د گۆتن وكريارێن خۆ دا خۆ مه‌زن دكه‌ت.

19

وَاقْصِدْ فِيْ مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ اِنَّ اَنْكَرَ الْاَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيْرِ

تەفسیرا ساناهی

وتو د ڕێڤه‌چوونا خۆ دا خۆ مه‌زن نه‌كه‌، وده‌نگێ خۆ نزم بكه‌، هندى ده‌نگێ كه‌رییه‌ كرێتـترين ده‌نگه‌.

20

اَلَمْ تَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ وَاَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهٗ ظَاهِرَةً وَّبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِي اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًي وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما هه‌وه ‌-گه‌لی مرۆڤان- نه‌ديتییه‌ كو خودێ هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان ژ ڕۆژ وهه‌يڤ وعه‌وران، وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى ژ حه‌يوان وداروبار وئاڤێ يێ بن ده‌ستى هه‌وه‌ كرى، ووى قه‌نجییێن خۆ يێن ئاشكه‌را د له‌شێن هه‌وه‌ دا، ويێن ڤه‌شارتى د دل ومه‌ژییێن هه‌وه‌ دا يێن داينه‌ هه‌وه‌، وئه‌و تشت بۆ هه‌وه‌ يێ هلگرتى يێ هوين نه‌زانن؟ و ژ مرۆڤان هه‌يه‌ يێ بێ هێجه‌ت وده‌ليل وكيتابه‌كا ئاشكه‌را هه‌ڤڕكییێ د ته‌وحيدا خودێ دا دكه‌ت.

21

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَآءَنَا اَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطٰنُ يَدْعُوْهُمْ اِلٰي عَذَابِ السَّعِيْرِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر بۆ وان هاته‌گوتن: دويكه‌فتنا وێ بكه‌ن يا خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ ئينايه‌ خوارێ، ئه‌و دێ بێژن: ئه‌م دێ دويكه‌فتنا وێ كه‌ين يا مه‌ بابێن خۆ ل سه‌ر ديتين ژ شركێ وبوتپه‌رێسیێ، ئه‌رێ ئه‌و دێ وێ كه‌ن، ئه‌گه‌ر خۆ شه‌يتانى ب خه‌ملاندنا خرابیێن وان ل به‌ر وان و ب كوفرا ب خودێ وان بۆ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ يێ هلكرى ژى گـازى بكه‌ت؟

22

وَمَنْ يُّسْلِمْ وَجْهَهٗ٘ اِلَي اللّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰي وَاِلَي اللّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چییێ ژ دل په‌رستنا خودێ بكه‌ت وبه‌رێ خۆ ب نك وى ڤه‌ وه‌رگێڕت، وئه‌و د گۆتنێن خۆ دا يێ قه‌نجيكار بت، وكريارێن خۆ باش بكت، ب ڕاستى وى خۆ ب موكمترين وه‌ريسى ڤه‌ گرتییه‌ يێ كو وى بگه‌هينته‌ ڕازيبوونا خودێ وبه‌حه‌شتا وى. ودويماهییا هه‌مى كاران بۆ نك خودێ ب تنێ‌یه.

23

وَمَنْ كَفَرَ فَلَا يَحْزُنْكَ كُفْرُهٗ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْا اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۣ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چییێ كوفرێ بكه‌ت تو ل سه‌ر وى ب خه‌م نه‌كه‌ڤه‌؛ چونكى ته‌ يا ل سه‌ر خۆ كر وگازى گه‌هاندێ، زڤڕينا وان ل ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ نك مه‌يه‌، ڤێجا ئه‌م دێ به‌حسێ كارێ وان يێ خراب يێ كو وان د دنيايێ دا دكر بۆ وان كه‌ين هندى خودێ‌یه‌ ب وێ كوفرا د دلێ وان دا هه‌ى يێ پڕزانايه‌.

24

نُمَتِّعُهُمْ قَلِيْلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ اِلٰي عَذَابٍ غَلِيْظٍ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مه‌كێ كێم ئه‌م دێ خۆشییێ د ڤێ دنيايێ دا ده‌ينه‌ وان، پاشى ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌م دێ وان مه‌جبوورى عه‌زابه‌كا كرێت ومه‌زن كه‌ين، كو عه‌زابا جه‌هنه‌مێیه‌.

25

وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر تو پسيارا ڤان بوتپه‌رێسان بكه‌ى: كێ عه‌سمان وعه‌رد ئافراندينه‌؟ مسوگه‌ر ئه‌و دێ بێژن: خودێ، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان وه‌ گۆت تو بێژه‌ وان: حه‌مد بۆ وى خودايى بت يێ گۆتنا هه‌وه‌ ل سه‌ر هه‌وه‌ كرییه‌ هێجه‌ت، به‌لكى پترییا وان به‌رێ خۆ ناده‌نێ وهزرا خۆ ناكه‌ن كانێ حه‌مد بۆ كێیه‌، له‌و ئه‌و شريكان بۆ خودێ ددانن.

26

لِلّٰهِ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى بۆ خودێ‌یه‌ ملكێ وییه‌ ووى يێ داى، ڤێجا ژبلی وى كه‌س يێ هێژاى په‌رستنێ نينه‌. هندى خودێ‌یه‌ ژ به‌نییێن خۆ يێ بێ منه‌ته‌، د هه‌ر حاله‌كێ هه‌بت دا حه‌مد ومه‌دح بۆ وينه‌.

27

وَلَوْ اَنَّمَا فِي الْاَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ اَقْلَامٌ وَّالْبَحْرُ يَمُدُّهٗ مِنْۣ بَعْدِهٖ سَبْعَةُ اَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمٰتُ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر داروبارێ عه‌ردى هه‌مى قه‌له‌م بن، وده‌ريا بۆ ببته‌ حوبر، وحه‌فت ده‌ريايێن دى ژى د گه‌ل دا بن، وپه‌يڤێن خودێ ب وان قه‌له‌م ووى حوبرى بێنه‌ نڤيسيـن، ئه‌و قه‌له‌م وئه‌و حوبر دێ خلاس بن وپه‌يڤێن خودێ يێن تمام يێن كه‌س دۆرێ لێ نه‌گرت ب دويماهى نائێن. هندى خودێ‌یه‌ د تۆلڤه‌كرنا خۆ دا ژ موشركان يێ زاله‌، و د ڕێڤه‌برنا خه‌لكى دا يێ كاربنه‌جهه‌. وئه‌ڤ ئايه‌ته‌ سالۆخه‌تێ ئاخفتنێ بۆ خودێ ده‌سنيشان دكه‌ت ب ڕه‌نگه‌كێ هێژاى وى بت.

28

مَا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ اِلَّا كَنَفْسٍ وَّاحِدَةٍ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۣ بَصِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

ئافراندنا هه‌وه ‌-گه‌لی مرۆڤان- وڕاكرنا هه‌وه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تێ هند يا ب ساناهییه‌ وه‌كى يا نه‌فسه‌كا ب تنێ‌یه‌. هندى خودێ‌یه‌ گوهدێرێ گۆتنێن هه‌وه‌يه‌، و ب كريارێن هه‌وه‌ يێ بينه‌ره‌، وئه‌و دێ هه‌وه‌ سه‌را وان جزا ده‌ت.

29

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِي الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ٘ اِلٰ٘ي اَجَلٍ مُّسَمًّي وَّاَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ته‌ نه‌ديتییه‌ كو خودێ هنده‌كێ ژ ده‌مێ شه‌ڤێ كێم دكه‌ت، وڕۆژێ درێژ دكه‌ت، وشه‌ڤێ كورت دكه‌ت، وهنده‌كێ ژ ده‌مێ ڕۆژێ كێم دكه‌ت، ڤێجا شه‌ڤ درێژ دبت، وڕۆژ كورت دبت، ووى ڕۆژ وهه‌يڤ بۆ فايدێ هه‌وه‌ بن ده‌ست كرينه‌، هه‌ر يه‌ك ژ وان د فه‌له‌كا خۆ دا دچت حه‌تا ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى، وكو خودێ ب هه‌ر كاره‌كێ خه‌لك دكه‌ن يێ ئاگه‌هداره‌ چ باشى بت چ خرابـى، تـشـتـه‌ك ژ وى كارى ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت.

30

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهِ الْبَاطِلُ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وا هه‌ هه‌مى ژ شيانا من يا مه‌زنه‌؛ دا هوين بزانن وباوه‌ر بكه‌ن كو خودێ‌یه‌ د خۆيينى وسالۆخه‌ت وكريارێن خۆ دا يێ حه‌ق، وكو ئه‌و تشتێ ئه‌و ژبلی خودێ گازى دكه‌نێ يێ نه‌حه‌قه‌، وكو خودێ‌یه‌ د سه‌ر هه‌مى چێكرییان ڕا يێ بلند، وئه‌وه‌ يێ مه‌زن، وهه‌ر تشته‌كێ ژبلی وى يێ هه‌وجه‌ى وییه‌، ڤێجا ئه‌و ب تنێ‌یه‌ هێژاى په‌رستنێ.

31

اَلَمْ تَرَ اَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِيْ فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللّٰهِ لِيُرِيَكُمْ مِّنْ اٰيٰتِهٖ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ته‌ -ئه‌ى بينه‌ر- نه‌ديتییه‌ كو گه‌مى د ده‌ريايێ دا ب فه‌رمانا خودێ ب ڕێڤه‌ دچن، ئه‌ڤه‌ قه‌نجییه‌كه‌ وى د گه‌ل هه‌وه‌ كرى؛ دا ئه‌و وێ ژ ئايه‌ت وده‌ليلێن خۆ نيشا هه‌وه‌ بده‌ت يا هوين عيبره‌تێ بۆ خۆ ژێ بگرن؟ هندى د چوونا گه‌مییێ دا د ده‌ريايێ دايه‌ ئايه‌ت بۆ وى هه‌نه‌ يێ گه‌له‌ك صه‌برێ ل سه‌ر ئه‌مرێ خودێ دكێشت، وگه‌له‌ك شوكرا قه‌نجییێن وى دكه‌ت.

32

وَاِذَا غَشِيَهُمْ مَّوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَي الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَا٘ اِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُوْرٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر بوتپه‌رێس ل گه‌مییان سويار بوون وپێلان وه‌كى عه‌ور وچيايان ب سه‌ر وان دا گرت، ترس وله‌رزا ژ خندقينێ دێ وان گرت، ڤێجا دێ هاوار كه‌نه‌ خودێ، و دێ ژ دل دوعايان ژێ كه‌ن، وده‌مێ ئه‌و وان ڕزگار دكه‌ت ودبه‌ته‌ هشكاتییێ ژ وان هه‌يه‌ يێ ناڤنجى كو ب دورستى شوكرا خودێ نه‌كه‌ت، و ژ وان هه‌يه‌ يێ كوفرا قه‌نجییا خودێ بكه‌ت، و ژ غه‌دره‌چییێ بێ سۆز وقه‌نجى ڤه‌شێر پێڤه‌تر كه‌سه‌ك كوفرێ ب وان ئايه‌تێن مه‌ ناكه‌ت يێن دبنه‌ ده‌ليل ل سه‌ر شيان وته‌وحيدا مه‌.

33

يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَّا يَجْزِيْ وَالِدٌ عَنْ وَّلَدِهٖ وَلَا مَوْلُوْدٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَّالِدِهٖ شَيْــًٔا اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُوْرُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان ته‌قوا خودايێ خۆ بكه‌ن، وگوهدارییا فه‌رمانێن وى بكه‌ن، و ژ ڕۆژا قيامه‌تێ بترسن ئه‌و ڕۆژا باب تێدا چو مفاى ناگه‌هينته‌ زارۆكێ خۆ وزارۆك ژى مفاى ناگه‌هينته‌ بابێ خۆ، هندى سۆزا خودێ‌یه‌ يا ڕاسته‌ گومان تێدا نينه‌، ڤێجا هوين ب ژينا دنيايێ وخه‌ملا وێ د سه‌ر دا نه‌چن، وبلا ئه‌و ئاخره‌تێ ژ بيرا هه‌وه‌ نه‌به‌ت، وبلا چو شه‌يتان ژ مرۆڤ وئه‌جنان هه‌وه‌ نه‌خاپينت و ژ خودێ نه‌كه‌ت.

34

اِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْاَرْحَامِ وَمَا تَدْرِيْ نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِيْ نَفْسٌۣ بِاَيِّ اَرْضٍ تَمُوْتُ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى خودێ‌یه ‌-ئه‌و ب تنێ- دزانت كانێ كه‌نگى قيامه‌ت دێ ڕابت؟ وئه‌وه‌ يێ بارانێ ژ عه‌ورى دئينته‌ خوارێ، ژ وى پێڤه‌تر كه‌سه‌ك نه‌شێت وه‌ بكه‌ت، وئه‌وه‌ دزانت كانێ چو تشت د مال بچويكان دا هه‌يه‌، وئه‌و دزانت كانێ هه‌ر نه‌فسه‌ك ل سوباهییا خۆ دێ چ كه‌ت، ونه‌فسه‌ك نزانت كانێ دێ ل كيژ عه‌ردى مرت. به‌لكى خودێ‌یه‌ ب تنێ ڤى تشتى دزانت. هندى خودێ‌یه‌ پڕزانايێ شاره‌زايه‌ دۆر ل تشتێ ئاشكه‌را وڤه‌شارتى گرتییه‌، تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت.