الٓمّٓ
(الم) گۆتن ل دۆر حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره بۆرییه.
اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْ٘ا اَنْ يَّقُوْلُوْ٘ا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ
ئه‌رێ مرۆڤان هزركرییه كو ئه‌گه‌ر وان گۆت: مه باوه‌رى ئينا، خودێ بێ جه‌ڕباندن دێ وان هێلت؟
وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ
و ب ڕاستى ئه‌و ملله‌تێن به‌رى وان يێن مه پێغه‌مبه‌ر بۆ هنارتين مه جه‌ڕباند بوون، ڤێجا ب ڕاستى خودێ دێ وان ناست يێن د باوه‌رییا خۆ دا دڕاست، ويێن د باوه‌رییا خۆ دا ددره‌وين.
اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا سَآءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
يان ئه‌رێ ئه‌وێن خرابییان دكه‌ن هزركرییه كو ئه‌و دێ مه بێزار كه‌ن، وئه‌و دێ ژ ده‌ست مه ده‌ركه‌ڤن وئه‌م نه‌شێينێ؟ پيسه حوكمه ئه‌و حوكمى پێ دكه‌ن.
مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَآءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
هه‌چییێ هيڤيیا ديدارا خودێ كر بت، ودلێ خۆ بربته خێرا وى، هندى ئه‌و ده‌مه يێ خودێ بۆ ڕاكرنا خه‌لكى داناى نێزيكه هه‌ر دێ ئێت، وئه‌وه گوهدێرێ گۆتنان، يێ پڕزانا ب كرياران.
وَمَنْ جٰهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ اِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ
وهه‌چییێ پێخه‌مه‌ت بلندكرنا په‌يڤا خودێ جيهاد كربت، وجيهادا نه‌فسا خۆ كربت كو يێ گوهدار بت، هه‌ما ئه‌و جيهادێ بۆ خۆ دكه‌ت؛ چونكى ئه‌و پێخه‌مه‌ت وه‌رگرتنا خێرێ وێ چه‌ندێ دكه‌ت. هندى خودێ‌یه ژ كريارێن خه‌لكى هه‌مییێ يێ بێ منه‌ته، ملك وئافراندن وكار ب ده‌ستێ وییه.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، وكريارێن چاك كرين ئه‌م دێ گونه‌هێن وان بۆ وان ژێ به‌ين، و ب ڕه‌نگه‌كێ باشتر ژ وى كارێ وان كرى ئه‌م دێ جزايێ وان ده‌ينێ.
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَاِنْ جٰهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
ومه شيره‌ت ل مرۆڤى كرییه كو د گه‌ل دايبابان يێ باش بت، وئه‌گه‌ر وان هه‌ردووان خۆ ب ته‌ڤه وه‌ستاند -ئه‌ى مرۆڤ- دا تو شريكه‌كى بۆ من د په‌رستنێ دا بدانى، تو گوهدارییا وان نه‌كه. وهه‌ر گونه‌هه‌كا دى يا هه‌بت وه‌كى شركێیه گوهدارییا وان تێدا چێ نابت، و د بێ ئه‌مرییا خودێ دا چێ نابت گوهداییا كه‌سێ بێته‌كرن، وه‌كى ژ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- هاتییه ڤه‌گوهاستن. زڤڕينا هه‌وه ل ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ نك منه، ڤێجا ئه‌ز دێ به‌حسێ وى كارى بۆ هه‌وه كه‌م يێ هه‌وه كرى، ودێ جزايێ هه‌وه سه‌را ده‌مه هه‌وه.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِي الصّٰلِحِيْنَ
وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وچاكى كرين، ئه‌م دێ وان به‌ينه به‌حه‌شتێ د ناڤ كۆما به‌نییێن خودێ يێن چاك دا.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَا٘ اُوْذِيَ فِي اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ وَلَئِنْ جَآءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ
و ژ مرۆڤان هه‌يه يێ دبێژت: مه باوه‌رى ب خودێ ئينايه، ڤێجا ئه‌گه‌ر بوتپه‌رێسان نه‌خۆشییه‌ك گه‌هاندێ ئه‌و ژ به‌ر عه‌زابا وان دێ بێ هه‌دار بت، وه‌كى وى يێ صه‌برێ ل سه‌ر عه‌زابا خودێ نه‌كێشت وته‌حه‌ملا نه‌خۆشییێ نه‌كه‌ت، ڤێجا ژ باوه‌رییا خۆ لێڤه ببت، وئه‌گه‌ر سه‌ركه‌فتنه‌ك ژ خودايێ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بۆ خودانێن باوه‌رییێ هات ئه‌وێن هه يێن ژ باوه‌رییا خۆ لێڤه‌بووين دێ بێژن: مانێ ئه‌م ژى د گه‌ل هه‌وه بووين -گه‌لی خودان باوه‌ران- مه پشته‌ڤانییا هه‌وه دژى نه‌ياران دكر، ئه‌رێ وما خودێ ژ هه‌ر كه‌سه‌كێ دى زاناتر نينه ب وى تشتێ د سنگێن خه‌لكى دا؟
وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ
ومسوگه‌ر خودێ دێ وان ناست يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، ومسوگه‌ر ئه‌و دێ دوڕوییان ژى ناست؛ دا ئه‌و وان ژێك ڤاڤێرت.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ
وئه‌وێن كافربووين ژ قوره‌يشییان، وباوه‌رى ب سۆز وگه‌فا خودێ نه‌ئيناى، گۆته يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى: هوين دينێ موحه‌ممه‌دى بهێلن، ودويكه‌فتنا دينێ مه بكه‌ن، ئه‌م دێ بارێ گونه‌هێن هه‌وه هلگرين، وئه‌و ب خۆ تشته‌كى ژ بارێ گونه‌هێن وان هل ناگرن، هندى ئه‌ون ئه‌و دره‌وێ دكه‌ن.
وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْــَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
ومسوگه‌ر ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه ب خۆ بارێ گونه‌هێن خۆ دێ هلگرن، و د گه‌ل بارێ خۆ دێ بارێ گونه‌هێن وان ژى هلگرن يێن وان ئه‌و د سه‌ر دا برين وبه‌رێ وان ژ ڕێكا خودێ دايه پاش، بێى تشته‌ك ژ بارێ دويكه‌فتییێن وان كێم ببت، ومسوگه‌ر ڕۆژا قيامه‌تێ پسيارا وان دره‌وان دێ ژ وان ئێته‌كرن يێن وان ژ نك خۆ چێ دكرن.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰي قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا فَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ
و ب ڕاستى مه نووح بۆ ملله‌تێ وى هنارت ڤێجا ئه‌و هزار كێم پێنجى سالان د ناڤ وان دا مابوو، وى به‌رێ وان ددا ته‌وحيدێ وئه‌و ژ شركێ ددانه پاش، به‌لێ وان گوهێ خۆ نه‌دا وى، ئينا خودێ ئه‌و ب تووفانێ كوشتن، ووان ب كوفر وسه‌رداچوونا خۆ زۆردارى ل خۆ كر.
فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَا٘ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ
ڤێجا نووح وهه‌چییێ دويكه‌فتنا وى كرى ژ وان يێن د گه‌مییێ دا مه ڕزگاركرن، ومه ئه‌و چه‌نده كره نيشان وعيبره‌ت بۆ خه‌لكى.
وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- بكه ده‌مێ وى گۆتییه ملله‌تێ خۆ: په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ن، وهوين ب ڕێكا ب جهئينانا فه‌رمانێن وى وخۆ پاشڤه‌لێدانا ژ گونه‌هان خۆ ژ غه‌زه‌با وى بپارێزن، ئه‌و بۆ هه‌وه چێتره، ئه‌گه‌ر هوين بزانن كانێ چ تشت بۆ هه‌وه يێ باشه و چ يێ خرابه.
اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا اِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
هوين -ئه‌ى ملله‌تێ من- ژبلی خودێ هه‌ما هنده‌ك صه‌نه‌مان دپه‌رێسن، وهوين دره‌وه‌كا مه‌زن دكه‌ن، هندى ئه‌و صه‌نه‌من يێن هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن نه‌شێن ڕزقه‌كى بده‌نه هه‌وه، ڤێجا هوين ڕزقى ژ خودێ بخوازن نه ژ صه‌نه‌مێن خۆ، وهوين په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن وشوكرا وى بكه‌ن سه‌را وى ڕزقێ وى دايه هه‌وه، پشتى مرنێ هوين دێ بۆ نك وى ئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ئه‌و دێ جزايێ هه‌وه ده‌ته هه‌وه.
وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ وَمَا عَلَي الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
وئه‌گه‌ر هوين -ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان- پێغه‌مبه‌رێ مه موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- د وى تشتى دا يێ ئه‌و به‌رێ هه‌وه دده‌تێ ژ په‌رستنا خودێ ب تنێ دره‌وين ده‌ربێخن، ب ڕاستى هنده‌ك ملله‌تان به‌رى هه‌وه ژى پێغه‌مبه‌رێن خۆ د وێ حه‌قییێ دا يا وان به‌رێ وان دايێ دروين ده‌رێخست بوون، ڤێجا غه‌زه‌با خودێ ب سه‌ر وان دا هات، وهه‌ما يا ل سه‌ر موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى ئه‌وه ئه‌و په‌ياما خودايێ خۆ ئاشكه‌را بگه‌هينت، ووى وه كربوو.
اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَي اللّٰهِ يَسِيْرٌ
ئه‌رێ وما ئه‌وێن هه نزانن كانێ چاوا خودێ چێكرییان ژ چونه‌يێ دئافرينت، پاشى پشتى ئه‌و پويچ دبن دوباره ئه‌و وان چێ دكه‌ته‌ڤه، كانێ چاوا وى جارا يه‌كێ ئه‌و چێكربوون، ئه‌و ل به‌ر وى يا ب زه‌حـمه‌ت نينه؟ هندى دوباره‌كرنه ل سه‌ر خودێ يا ب ساناهییه، كانێ چاوا ئافراندنا جارا يه‌كێ ل به‌ر وى يا ب ساناهى بوو.
قُلْ سِيْرُوْا فِي الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان يێن باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ نه‌ئينن: هوين ل عه‌ردى بگه‌ڕن، وبه‌رێ خۆ بده‌نێ كانێ چاوا خودێ چێكرى ئافراندينه، وئافراندنا وان ل به‌ر وى يا ب زه‌حمه‌ت نه‌بوو؟ ڤێجا هه‌ر وه‌سا دوباره‌كرنا ئافراندنا وان ل ئاخره‌تێ ل به‌ر وى يا ب زه‌حمه‌ت نابت. هندى خودێ‌یه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه، تشتێ وى بڤێت ئه‌و دكه‌ت.
يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَآءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَآءُ وَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ
يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ئه‌و وى عه‌زاب دده‌ت ل دويڤ وان تاوانێن وى د ژينا خۆ دا كرين، ويێ وى بڤێت ژ وان يێن تۆبه كرين وباوه‌رى ئيناى وكارێ چاك كرى ئه‌و دلۆڤانییێ پێ دبه‌ت، وهوين بۆ نك وى دێ ئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ل دويڤ كريارێن هه‌وه ئه‌و دێ هه‌وه جزا ده‌ت.
وَمَا٘ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِي الْاَرْضِ وَلَا فِي السَّمَآءِ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ
وهوين -گه‌لی مرۆڤان- نه ل عه‌ردى ونه ل عه‌سمانى نه‌شێن ب بێ ئه‌مرییا خودێ وى بێزار كه‌ن، و ژبلی خودێ هه‌وه چو سه‌ركار نينن كارێن هه‌وه ب ڕێڤه ببه‌ن، وهه‌وه چو پشته‌ڤان ژى نينن هه‌وه ژ خودێ بپارێزن ئه‌گه‌ر وى خرابییه‌ك بۆ هه‌وه ڤيا.
وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَآئِهٖ٘ اُولٰٓئِكَ يَئِسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
وئه‌وێن كافرى ب ئايه‌ت وده‌ليلێن خودێ وديدارا وى يا ل ڕۆژا قيامه‌تێ كرى، ئه‌وان چو بار د دلۆڤانییا من دا نينه ل ئاخره‌تێ ده‌مێ ئه‌و وێ عه‌زابێ دبينن يا بۆ وان هاتییه ئاماده‌كرن، وعه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ وان هه‌يه.
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖ٘ اِلَّا٘ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
ڤێجا به‌رسڤا ملله‌تێ ئيبراهيمى بۆ وى ئه‌و بوو هنده‌ك ژ وان گۆته هنده‌كان: هوين وى بكوژن يان بسوژن، ڤێجا وان ئه‌و هاڤێته د ئاگرى دا، ئينا خودێ ئه‌و ژێ ڕزگاركر، وئه‌و ئاگر ل سه‌ر وى سار كر، هندى د ڕزگاركرنا ئيبراهيمى دايه ژ ئاگرى نيشان وهێجه‌ت بۆ وى ملله‌تى هه‌نه يێ باوه‌رییێ دئينت وگوهدارییێ دكه‌ت.
وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا وَّمَاْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
وئيبراهيمى گۆته ملله‌تێ خۆ: ئه‌ى ملله‌تێ من هه‌ما هه‌وه ژبلی خودێ په‌رستنا هنده‌ك خوداوه‌ندێن ژ قه‌ستا كرییه، هه‌وه ئه‌و د ژينا دنيايێ دا بۆ خۆ يێن داناين وهوين ل سه‌ر ڤيانا وان دگه‌هنه يه‌ك، وهوين په‌رستن وخلمه‌تكارییا وان دكه‌ن، پاشى ڕۆژا قيامه‌تێ، هنده‌ك ژ هه‌و دێ خۆ ژ هنده‌كان به‌رى كه‌ن، وله‌عنه‌تان لێ كه‌ن، ودويماهییا هه‌وه هه‌مییان ئاگره، وهه‌وه پـشـتـه‌ڤانه‌ك نابت هه‌وه ژ چوونا ئاگرى خلاس بكه‌ت.
فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰي رَبِّيْ اِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
ئينا لووطى باوه‌رى ب ئيبراهيمى ئينا ودويكه‌فتنا دينێ وى كر. وئيبراهيمى گۆت: هندى ئه‌زم ئه‌ز جهـ ووارێ ملله‌تێ خۆ دێ هێلم ودێ قه‌ستا عه‌ردێ پيرۆز كه‌م كو (شامه)، هندى خودێ‌یه ئه‌وه زالێ كه‌س نه‌شێتێ، يێ كاربنه‌جهـ د ڕێڤه‌برنا خۆ دا.
وَوَهَبْنَا لَهٗ٘ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِي الدُّنْيَا وَاِنَّهٗ فِي الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ
ومه ئسحاق دايێ، وپشتى وى نه‌ڤییێ وى يه‌عقووب ژى مه دايێ، ومه پێغه‌مبه‌ر وكيتاب كرنه د ناڤ دوونده‌ها وى دا، ومه خێرا وێ نه‌خۆشییا وى د ڕێكا مه دا ديتى دايێ، د دنيايێ دا ناڤ وده‌نگه‌كێ باش وعه‌ياله‌كێ چاك، وهندى ئه‌وه ئه‌و ل ئاخره‌تێ ژ چاكانه.
وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ٘ اِنَّكُمْ لَتَاْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ لووطى بكه ده‌مێ وى گۆتییه ملله‌تێ خۆ: هندى هوينن هوين وێ كرێتییێ دكه‌ن يا كه‌سێ به‌رى هه‌وه نه‌كرى.
اَئِنَّكُمْ لَتَاْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ وَتَاْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖ٘ اِلَّا٘ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
ئه‌رێ هوين بۆ خرابییێ دچنه نك زه‌لامان، وهوين ب كارێ خۆ يێ پيس ڕێكێ ل ڕێڤنگان دگرن، وهوين د ديوانێن خۆ دا كريارێن كرێت دكه‌ن وه‌كى تڕانه‌پێكرنا ب خه‌لكى، وتێوه‌ركرنا به‌رتفكان د وان يێن ب ڕێڤه دچن، وگه‌هاندنا نه‌خۆشییێ بۆ وان ب گۆتن وكريارێن سه‌قه‌ت؟ وئه‌ڤه ئاگه‌هداركرنه‌كه كو چێ نابت خه‌لك ل سه‌ر وى تشتى كۆم ببن يێ خودێ وپێغه‌مبه‌رى ئه‌و ژێ داينه پاش. ڤێجا به‌رسڤا ملله‌تێ لووطى ل سه‌ر گۆتنا وى ب تنێ ئه‌و بوو وان گۆت: كانێ عه‌زابا خودێ بۆ مه بينه ئه‌گه‌ر تو ڕاست دبێژى، ويێ ل دويڤ سۆزا خۆيى.
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَي الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ
وى گۆت: خودايێ من تو من ب سه‌ر ملله‌تێ خرابكار بێخه ب ئينانه‌خوارا عه‌زابێ ب سه‌ر وان دا؛ چونكى وان كرێتى يا ده‌رێخستى وڕژدى يا ل سه‌ر كرى، ئينا خودێ دوعايا وى ب جهـ ئينا.
وَلَمَّا جَآءَتْ رُسُلُنَا٘ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰي قَالُوْ٘ا اِنَّا مُهْلِكُوْ٘ا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ اِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ
وده‌مێ ملياكه‌تان خه‌به‌رێ خۆش ب بوونا ئسحاقى، ويه‌عقووبێ كوڕێ وى پشتى وى بۆ ئيبراهيمى ئيناى، ملياكه‌تان گۆته ئيبراهيمى: هندى ئه‌ميـن ئه‌م خه‌لكێ گوندێ لووطى، كو گوندێ (سه‌دوومه) دێ تێ به‌ين؛ چونكى هندى خه‌لكێ وى گوندينه ب بێ ئه‌مرییا خودێ زۆردارى ل خۆ كرییه.
قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا قَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ٘ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ
ئيبراهيمى گۆته فريشته‌يان: هندى لووطه يێ د ناڤ وان دا وئه‌و نه ژ زۆردارانه، وان گۆتێ: ئه‌م دزانيـن كانێ كى ل وێرێ‌یه، ئه‌م دێ وى ومروڤێن وى ژ وێ تێبرنێ ڕزگار كه‌ين يا كو دێ ب سه‌رێ گوندییێن وى دا ئێت ژنا وى تێ نه‌بت ئه‌و ژ وانه يێن دميننه د عه‌زابێ دا.
وَلَمَّا٘ اَنْ جَآءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْٓءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ اِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ
وده‌مێ ملياكه‌ت هاتينه نك لووطى وى پێ نه‌خۆش بوو؛ چونكى وى هزر دكر ئه‌و مرۆڤن، وئه‌و ب هاتنا وان خه‌مگين بوو؛ چونكى وى خرابییا ملله‌تێ خۆ دزانى، ووان گۆته وى: نه‌ترسه ملله‌تێ ته نه‌شێن بگه‌هنه مه، وتو ب خه‌م نه‌كه‌ڤه كو مه گۆتییه ته ئه‌م دێ وان تێ به‌ين، هندى ئه‌مين ئه‌م دێ ته ومرۆڤێن ته ژ وێ عه‌زابێ ڕزگار كه‌ين يا كو دێ ب سه‌ر ملله‌تێ ته دا ئێت ژنا ته تێ نه‌بت، ئه‌و دێ ژ وان بت يێن تێ دچن ژ ملله‌تێ وێ.
اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰ٘ي اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَآءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ
هندى ئه‌مين ئه‌م دێ عه‌زابه‌كێ ژ عـه‌سـمـانى ب سـه‌ر مرۆڤێن ڤى گوندى دا ئينينه خوارێ؛ ژ به‌ر نه‌گوهدارییا وان بۆ خودێ وكرنا وان بۆ كرێتییێ.
وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَا٘ اٰيَةًۣ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
و ب ڕاستى مه هنده‌ك شوينوارێن ئاشكه‌را ژ وارێ ملله‌تێ لووطى هێلان عيبره‌ت بۆ ملله‌ته‌كێ فام بكه‌ت، ومفاى ژێ وه‌ربگرت.
وَاِلٰي مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًا فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ومه بۆ خه‌لكێ (مه‌ديه‌نێ) برايێ وان شوعه‌يب هنارت، ئينا وى گۆته وان: ئه‌ى ملله‌تێ من په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ن، هه‌وه ژ وى پێڤه‌تر چو خودا نينن، وهوين ب په‌رستنا خودايێ خۆ هيڤییا ڕۆژا دويماهییێ بكه‌ن، وزێده خرابكارییێ وگونه‌هان د عه‌ردى دا نه‌كه‌ن، به‌لێ تۆبه بكه‌ن و ل خودايێ خۆ بزڤڕن.
فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ
ئينا خه‌لكێ (مه‌ديه‌نێ) شوعه‌يب د وى تشتى دا يێ وى ژ خودێ گه‌هاندییه وان دره‌وين ده‌رێخست، ئينا ڤه‌له‌رزينه‌كا دژوار ئه‌و گرتن، ڤێجا ئه‌و د خانییێن خۆڤه كه‌فتـن وچوون.
وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۠ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ
ومه عاد وثه‌موودى تێبرن، و ب ڕاستى كاڤلبوونا خانییێن وان بۆ هه‌وه ئاشكه‌را بوويه، وغه‌زه‌با مه يا كو ب سه‌ر وان دا هاتى، وشه‌يتانى كارێن وان يێن خراب ل به‌ر وان خه‌ملاندن، ڤێجا وى به‌رێ وان ژ ڕێكا خودێ وڕێكا باوه‌رییا ب وى وپێغه‌مبه‌رێ وى وه‌رگێڕا، وئه‌و د كوفر وسه‌رداچوونا خۆ دا دخودان ديتـن بوون، وپێ دكه‌يفخۆش بوون، وان هزر دكر ئه‌و دڕاست ودورستـن، وئه‌و ب خۆ د به‌رزه‌بوونێ دا دنقۆ بوون.
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَلَقَدْ جَآءَهُمْ مُّوْسٰي بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِي الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ
ومه قاروون وفيرعه‌ون وهامان تێبرن، و ب ڕاستى مووسا ب ده‌ليلێن ئاشكه‌را بۆ وان هه‌مییان هاتبوو، ڤێجا وان خۆ ل عه‌ردى مه‌زن كر، وخۆ گه‌له‌ك ديت، وئه‌و نه ئه‌و بوون يێن ژ ده‌ست مه ده‌ركه‌ڤن، به‌لكى ئه‌م دخودان شيان بووين ل سه‌ر وان.
فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۣبِهٖ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
ڤێجا هه‌ر يه‌ك ژ ئه‌وێن هه يێن مه به‌حسێ وان كرى ژ به‌ر گونه‌ها وى مه گرت: ڤێجا ژ وان هه‌بوو يێ مه هنده‌ك به‌رێن ژ ته‌قنا هشككرى ب سه‌ردا به‌رداين، وئه‌ڤه ملله‌تێ لووطى بوون، و ژ وان هه‌بوو يێ قێڕى ب سه‌ر دا هاتى، وئه‌ڤه ملله‌تێ صالحى وشوعه‌يبى بوون، و ژ وان هه‌بوو يێ مه د عه‌ردى دا برییه خوارێ وه‌كى قاروونى، و ژ وان هه‌بوو يێ مه خه‌ندقاندى، وئه‌و ملله‌تێ نووحى وفيرعه‌ون وملله‌تێ وى بوو، ونه‌بوويه كو خودێ ڤان ب گونه‌ها هنده‌كێن دى بگرت، ڤێجا زۆردارییێ ل وان بكه‌ت وبێ گونه‌هـ وان تێ ببه‌ت، به‌لێ وان ب خۆ زۆردارى ل خۆ دكر كو د قه‌نجییێن خودێ دا بوون وپه‌رستنا هنده‌كێن دى دكر.
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَآءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِ اِتَّخَذَتْ بَيْتًا وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
مه‌ته‌لا وان يێن ژبلی خودێ صه‌نه‌م بۆ خۆ كرينه دۆست وسه‌ركار وهيڤى خواستى كو ئه‌و وان ب سه‌ر بێخن، وه‌كى مه‌ته‌لا ته‌ڤنپيركێیه ئه‌وا ماله‌ك بۆ خۆ داناى دا پێ بێته پاراستن، به‌لێ وێ مالێ ل ده‌مێ ته‌نگاڤییێ چو مفا نه‌گه‌هاندێ، ڤێجا ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه ژى دوه‌سانه دۆست وسه‌ركارێن وان يێن كو وان ژبلی خودێ بۆ خۆ داناين چو مفا نه‌گه‌هانده وان، ومالا ته‌ڤنپيركێ لاوازترين ماله، ئه‌گه‌ر وان ئه‌ڤه زانيبا وان ئه‌و بۆ خۆ نه دكرنه سه‌ركار؛ چونكى نه ئه‌و مفاى دگه‌هينن ونه‌زيانێ.
اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
هندى خودێ‌یه دزانت كانێ ئه‌و چ شريكان بۆ وى ددانن، و ب ڕاستى ئه‌و چو نينن، به‌لكى هه‌ما ئه‌و هنده‌ك ناڤن وان ل سه‌ر داناين، نه چو مفاى دگه‌هينن ونه چو زيانێ. وئه‌و د تۆلڤه‌كرنا خۆ دا ژ وى يێ كوفرێ ب وى بكه‌ت يێ زاله، و د ڕێڤه‌برن وكارێ خۆ دا يێ كاربنه‌جهه.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا٘ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
وئه‌ڤان مه‌ته‌لان ئه‌م بۆ مرۆڤان دئينين؛ دا ئه‌و مفاى بۆ خۆ ژێ وه‌ربگرن وژێ فێر ببن، و ژ زانايان پێڤه‌تر كه‌س تێ ناگه‌هت.
خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ
خودێ عه‌سمان وعه‌رد ب دادى وحه‌قییێ ئافراندن، هندى د ئافراندنا وان دايه هێجه‌ت وده‌ليل هه‌نه بۆ وى يێ باوه‌رییێ ب ده‌ليل وئايه‌تان دئينت ده‌مێ وان دبينت.
اُتْلُ مَا٘ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰي عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ
تو وێ بخوينه يا بۆ ته هاتییه خوارێ ژ قورئانێ، وكارى پێ بكه، ونڤێژێ ب دورستى بكه، هندى به‌رده‌وامییا ل سه‌ر نڤێژێیه خودانى ژ كرنا گونه‌هـ وكرێتییان پاشڤه‌دبه‌ت؛ چونكى ئه‌وێ به‌ردوامییێ ل سه‌ر بكه‌ت، و ب دورستى بكه‌ت، دلێ وى روهن دبت، وباوه‌رییا وى زێده دبت، وخێرخوازییا وى ب هێز دكه‌ڤت، ودلێ وى زوى ب زوى ناچته خرابییێ، وزكرێ خودێ د نڤێژێ دا ووه‌كى دى ژى ژ هه‌ر تشته‌كێ دى باشتر ومه‌زنتر و ب خێرتره. وخودێ دزانت كانێ هوين چ باشى وخرابییان دكه‌ن، ڤێجا ئه‌و دێ هه‌وه سه‌را وێ چه‌ندێ جزا ده‌ت.
وَلَا تُجَادِلُوْ٘ا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْ٘ا اٰمَنَّا بِالَّذِيْ٘ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
و ب ڕه‌نگێ باشتر، وگۆتنه‌كا جوانتر نه‌بت هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- دان وستاندنێ د گه‌ل جوهى وفه‌لان نه‌كه‌ن، ئه‌و تێ نه‌بن يێن به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌رگێڕاى وڕكدارى كرى وخۆ مه‌زن كرى وخۆ بۆ شه‌رێ هه‌وه ئاماده‌كرى، هوين ب شيرى وان باخێڤن حه‌تا ئه‌و باوه‌رییێ بينن، يان ژى ب سه‌ر شۆڕى زێڕه‌سه‌رییێ بده‌ن، وهوين بێژن: مه باوه‌رى ب وێ قورئانێ ئينايه يا بۆ مه هاتییه خوارێ، ومه باوه‌رى ب وێ ته‌ورات وئنجيلێ ژى ئينايه يێن بۆ هه‌وه هاتينه خوارێ، وخودايێ مه وخودايێ هه‌وه يه‌كه وى چو هه‌ڤپشك د خۆيينى وناڤ وسالۆخه‌تان دا نينن، ومه خۆ ته‌سليمى ئه‌مر وفه‌رمانا وى كرییه.
وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَا٘ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَمِنْ هٰ٘ؤُلَآءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَا٘ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ
وكانێ چاوا مه كيتاب بۆ وان پێغه‌مبه‌ران ئينان يێن به‌رى ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- هاتين، وه‌سا مه ئه‌ڤ كيتابه بۆ ته ئينا خوارێ يا كو كيتابێن به‌رى خۆ ڕاستگۆ ده‌ردئێخت، ڤێجا ئه‌وێن مه كيتاب بۆ ئينايه خوارێ ژ ئسرائيلیان ووان كيتاب ب دورستى زانى ئه‌و باوه‌رییێ ب قورئانێ دئينن، و ژ ڤان عه‌ره‌بێن قوره‌يشى ويێن دى ژى هه‌يه يێ باوه‌رییێ پێ بينت، و ژ كافران پێڤه‌تر كه‌س د ڤێ قورئانێ وهێجه‌ت وده‌ليلێن وێ دا ناكه‌فته گومانێ وكوفرێ پێ ناكه‌ت.
وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ
و ژ موعجزه‌يێن ته يێن ئاشكه‌را -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ئه‌ڤه‌يه: به‌رى ئه‌ڤ قورئانه بۆ ته بێت نه ته چو كيتاب خواندينه ونه ته چو حه‌رف ب ده‌ستێ خۆ نڤيسينه، وئه‌و ڤێ چه‌ندێ دزانن، وئه‌گه‌ر به‌رى وه‌حى بۆ ته بێت تو يێ خوانده‌ڤا باى يان ته نڤيسين كربا هنگى يێن نه‌حه‌ق دا كه‌ڤنه گومانێ، ودا بێژن: وى ئه‌ڤه ژ كيتابێن به‌رێ يا وه‌رگرتى.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۣ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَا٘ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
به‌لكى قورئان هنده‌ك ئايه‌تێن ڕامان ئاشكه‌رانه زانا وان ژ به‌ر دكه‌ن، و ژ وان زۆرداران پێڤه‌تر -يێن به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌ردگێڕن وهه‌ڤڕكییێ دكه‌ن- كه‌س ده‌روێ ب ئايه‌تێن مه ناكه‌ت.
وَقَالُوْا لَوْلَا٘ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاِنَّمَا٘ اَنَا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ
وبوتپه‌رێسان گۆت: بلا هنده‌ك هێجه‌ت وده‌ليل بۆ موحه‌ممه‌دى هاتبانه خوارێ كو مه ب چاڤ ديتبان وه‌كى حێشترا صالحى وگۆپالێ مووساى! تو بێژه وان: مه‌سه‌لا ڤان ئايه‌تان ب ده‌ستێ خودێ‌یه، ئه‌گه‌ر وى بڤێت ئه‌و دێ وان ئينته خوارێ، وئه‌گه‌ر نه نائينت، وهه‌ما ئه‌ز پێغه‌مبه‌ره‌كم هه‌وه ژ عه‌زابا خودێ دترسينم، وڕێكا حه‌قییێ يا ئاشكه‌را نيشا هه‌وه دده‌م.
اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّا٘ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰي عَلَيْهِمْ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰي لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
ئه‌رێ وما تێرا ڤان بوتپه‌رێسان نه‌بوو كو ئه‌و بزانن تو يێ ڕاستگۆيى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- كو مه قورئان بۆ ته ئينايه خوارێ بۆ وان دئێته خواندن؟ هندى د ڤێ قورئانێ دايه دلۆڤانییه‌ك بۆ خودان باوه‌ران د دنيايێ وئاخره‌تێ دا هه‌يه، وبيرئينانه‌ك ژى بۆ وان تێدا هه‌يه ئه‌و بيرا خۆ لێ دئيننه‌ڤه.
قُلْ كَفٰي بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًا يَعْلَمُ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰٓئِكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
تو بێژه: خودێ به‌سه د ناڤبه‌را من وهه‌وه دا شاهد بت ل سه‌ر ڕاستگۆيییا من كو ئه‌ز پێغه‌مبه‌رێ ويمه، و ل سه‌ر دره‌وپێكرنا هه‌وه بۆ من وبۆ وێ حه‌قییێ يا ئه‌ز بۆ هه‌وه پێ ژ نك خودێ هاتيم، هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌درى هه‌ى ئه‌و پێ دزانت، تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه نابت. وئه‌وێن باوه‌رى ب نه‌حه‌قییێ ئيناى وكوفر ب خودێ كرى -د سه‌ر ڤان هه‌مى ده‌ليلێن ئاشكه‌را ڕا- ئه‌و ئه‌ون يێن ل دنيايێ وئاخره‌تێ دزيانكار.
وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَوْلَا٘ اَجَلٌ مُّسَمًّي لَّجَآءَهُمُ الْعَذَابُ وَلَيَاْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
وبوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته بۆ تڕانه‌پێكرن له‌زێ ل عه‌زابێ دكه‌ن، وئه‌گه‌ر نه ژ به‌ر هندێ با كو خودێ ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى بۆ عه‌زابا وان د دنيايێ دا دانايه نه‌پێش دكه‌ڤت نه‌پاش دكه‌ڤت، ده‌مێ وان داخوازا عه‌زابێ دكر دا عه‌زاب ب سه‌ر وان دا ئێت، وعه‌زاب ب خافله‌تى ڤه هه‌ر دێ ب سه‌ر وان دا ئێت، وئه‌و پێ ناحه‌سن.
يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌۣ بِالْكٰفِرِيْنَ
ئه‌و له‌زێ ب هاتنا عه‌زابێ د دنيايێ دا ل ته دكه‌ن، وئه‌و هه‌ر دێ ب سه‌ر وان دا ئێت، وهندى عه‌زابا جه‌هنه‌مێیه ل ئاخره‌تێ دێ دۆرێ ل وان گرت، ئه‌و ژێ خلاس نابن.
يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
ڕۆژا قيامه‌تێ عه‌زاب ژ هنداڤى سه‌رێ كافران ب سه‌ر وان دا دئێت، و ژ بن پییێن وان ژى، وئاگر ژ هه‌مى ڕه‌خان ڤه ب سه‌ر وان دا دئێت، وخودێ هنگى دبێژته وان: هوين تام بكه‌نه جزايێ كارێ هه‌وه د دنيايێ دا دكر: ژ شركا ب خودێ، وكرنا گونه‌هـ وتاوانان.
يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ
ئه‌ى به‌نییێن من يێن باوه‌رى ئيناى ئه‌گه‌ر د ئاشكه‌راكرنا باوه‌رییێ وپه‌رستنا خودێ ب تنێ دا هوين د ته‌نگاڤییێ دا بن، هوين ل عه‌ردێ خودێ يێ به‌رفره‌هـ مشه‌خت ببن، وپه‌رستنێ بۆ من ب تنێ بكه‌ن.
كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ
هه‌ر نه‌فسه‌كا زێندى دێ تام كه‌ته مرنێ، پاشى هوين بۆ حسێب وجزادانێ بۆ نك مه دێ ئێنه زڤڕاندن.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَ
وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وئه‌و كارێن چاك كرين يێن فه‌رمان پێ لێ هاتییه كرن مسوگه‌ر ئه‌م دێ وان ل ژۆرێن بلند ژ به‌حه‌شتێ دانين يێن رويبار د بن دا دچن، هه‌ر وهه‌ر ئه‌و دێ تێدا مينن، ئه‌ڤ ژۆرێن به‌حه‌شتێ چ باش جزايه بۆ وان يێن كارى ب فه‌رمانا خودێ دكه‌ن.
الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰي رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ
هندى ئه‌و به‌حه‌شتن يێن به‌حس ژێ هاتییه‌كرن بۆ وان خودان باوه‌رانه يێن صه‌بر ل سه‌ر گوهدارییا خودێ كێشاى، وپێگرى ب دينێ خۆ كرى، و د ڕزق وجيهادا دوژمنى دا خۆ دهێلنه ب هيڤيیا خودێ ڤه.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَآبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اَللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
وچه‌ند حه‌يوان هه‌نه ل سه‌ر عه‌ردى ب ڕێڤه دچن ڕزقێ خۆ بۆ ڕۆژا دى هل ناگرن، وه‌كى مرۆڤ دكه‌ت، خودێ ڕزقێ وان دده‌ت وه‌كى ڕزقێ هه‌وه دده‌ت، وئه‌وه گوهدێرێ گۆتنێن هه‌وه، يێ پڕزانا ب كريار وهزرێن هه‌وه يێن دلی.
وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ فَاَنّٰي يُؤْفَكُوْنَ
وئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا بوتپه‌رێسان بكه‌ى: كێ عه‌سمان وعه‌رد ب ڤى ڕه‌نگێ جوان ئافراندينه، وڕۆژ وهه‌يڤ بن ده‌ست كرينه؟ مسوگه‌ر ئه‌و دێ بێژن: خودێ ب تنێ ئه‌و يێن ئافراندين، ڤێجا چاوا ئه‌و به‌رێ خۆ ژ باوه‌رییا ب خودێ وه‌ردگێڕن، وپه‌رستنا هنده‌كێن دى د گه‌ل وى دكه‌ن؟ ڤێجا تو ژ دره‌و وبێ به‌ختییا وان عه‌جێبگرتى ببه!!
اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَآءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
خودايێ پاك وبلند ڕزقى بۆ وى به‌رفره‌هـ دكه‌ت يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، و ل سه‌ر وى به‌رته‌نگ دكه‌ت يێ وى بڤێت، هندى خودێ‌یه ب هه‌ر تشته‌كێ هوين دكه‌ن يێ پڕزانايه، چو تشت ل وى به‌رزه نابت.
وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۣ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
وئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا بوتپه‌رێسان بكه‌ى: كێ ئاڤه‌ك ژ عه‌وران باراندییه وعه‌رد پشتى هشك بووى پێ شين كرییه‌ڤه؟ مسوگه‌ر ئه‌و دێ ئعترافێ كه‌ن وبێژنه ته: خودێ ب تنێ‌یه ئه‌و چه‌نده كرى، تو بێژه: حه‌مد بۆ وى خودايى بت يێ هێجه‌تا ته ب سه‌ر يا وان ئێخستى، به‌لكى پترییا وان فام ناكه‌ن كانێ مفايێ وان وزيانا وان د چ دايه، وئه‌گه‌ر وان فام كربا شريك بۆ خودێ چێ نه‌دكرن.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا٘ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
وئه‌ڤ ژينا دنيايێ ژ موژيلی ويارییان پێڤه‌تر چو ددى نينه، پاشى ئه‌و زوى دچت، وهندى خانییێ ئاخره‌تێیه ئه‌وه ژينا ڕاست وبه‌رده‌وام يا كو مرن تێدا نه‌بت، ئه‌گه‌ر خه‌لكى ئه‌ڤ چه‌نده زانيبا خانییێ به‌روه‌خت ب سه‌ر يێ به‌رده‌وام نه‌دئێخست.
فَاِذَا رَكِبُوْا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَي الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَ
ڤێجا ئه‌گه‌ر كافر د ده‌ريايێ دا ل گه‌مییان سويار بوون، وئه‌و ژ خه‌ندقاندنێ ترسان، دێ به‌رێ خۆ ده‌نه خودێ ب تنێ، و ژ دله‌كێ صافى دێ دوعايان ژ وى كه‌ن، ڤێجا ئه‌گه‌ر وى ئه‌و ده‌ربازكرنه هشكاتییێ، وته‌نگاڤى ژ سه‌ر وان ڕابوو، ئه‌و دێ ل شركا خۆ زڤڕنه‌ڤه.
لِيَكْفُرُوْا بِمَا٘ اٰتَيْنٰهُمْ وَلِيَتَمَتَّعُوْا فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ
وشركا وان پشتى قه‌نجییا ڕزگاربوونا ژ ده‌ريايێ مه د گه‌ل وان كرى بۆ هندێیه دا دويماهییا وێ كوفر بت ب وێ قه‌نجییا مه د گه‌ل وان كرى، ودا خۆشى پێبرنا خۆ د ڤێ دنيايێ دا تمام بكه‌ن، وپاشى ئه‌و خرابییا كارێ خۆ دێ زانن، ودێ زانن كانێ خودێ چ عه‌زاب بۆ وان ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئاماده كرییه.
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ
ئه‌رێ وما كافرێن (مه‌كه‌هێ) نه‌ديتییه كو خودێ (مه‌كه‌هـ) بۆ وان يا كرییه جهه‌كێ پاراستى وته‌نا خه‌لكێ وێ تێدا ژ خۆ ومالێ خۆ دپشت ڕاستن، ومرۆڤ ل ده‌ور وبه‌رێن وان ژ ده‌رڤه‌ى حه‌ره‌مێ، نه دپشت ڕاستـن ودئێنه ڕه‌ڤاندن؟ ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و باوه‌رییێ ب شركێ دئينن، وكافرییێ ب وێ قه‌نجییێ دكه‌ن يا خودێ ب تايبه‌تى د گه‌ل وان كرى، ڤێجا ئه‌و په‌رستنا وى ب تنێ ناكه‌ن؟
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰي عَلَي اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَآءَهٗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًي لِّلْكٰفِرِيْنَ
كه‌س ژ وى زۆردارتر نينه يێ دره‌و ل سه‌ر ناڤێ خودێ كرى، ڤێجا نه‌حه‌قى وسه‌رداچوونا خۆ ب خودێ ڕاداى، يان دره‌و ب وێ حه‌قییێ كرى يا خودێ پێغه‌مبه‌رێ خۆ پێ هنارتى، هندى ئاگره جهه‌ك بۆ وى تێدا هه‌يه يێ كوفر ب خودێ كرى، وباوه‌رى ب ته‌وحيدا وى نه‌ئيناى، وپێغه‌مبه‌رێ وى دره‌وين ده‌رێخستى.
وَالَّذِيْنَ جٰهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ
وئه‌و خودان باوه‌رێن جيهادا نه‌فسا خۆ وشه‌يتانى ونه‌يارێن خودێ كرى، وصه‌بر ل سه‌ر نه‌خۆشییا د ڕێكا خودێ دا كێشاى، خودێ به‌رێ وان دێ ده‌ته ڕێكێن خێرێ، ودێ وان ل سه‌ر ڕێكا ڕاست موكم كه‌ت، وهه‌چییێ ئه‌ڤه سالۆخه‌تێن وى بن ئه‌و بۆ خۆ وبۆ خه‌لكى ژى دێ يێ قه‌نجيخواز بت. وهندى خودێ‌یه ب پشته‌ڤانى وپاراستن وته‌وفيقا خۆ يێ د گه‌ل وى يێ قه‌نجيكار بت ژ به‌نییان.