طٰسٓ تِلْكَ اٰيٰتُ الْقُرْاٰنِ وَكِتَابٍ مُّبِيْنٍ
(طس) گۆتن ل سهر حهرفێن كهركرى ل دهسپێكا سوورهتا بهقهره بۆرییه. ئهڤه ئايهتێن قورئانێنه ڕامانا وان يا ئاشكهرايه، وئهو زانين وحوكم وشريعهتێن تێدا دڕوهن وخويانه.
هُدًي وَّبُشْرٰي لِلْمُؤْمِنِيْنَ
وئهو هندهك ئايهتن بهرێ خودانى ددهنه ڕێكا سهركهفتنێ ل دنيايێ وئاخرهتێ، ومزگينییێ ب باشییێ ددهنه خودان باوهران يێن باوهرى پێ ئيناى، ودويكهفتنا هيدايهتا وێ كرى.
الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَ
ئهوێن ب دورستى ب كرنا نڤێژێ ڕادبن، وزهكاتێ ددهنه وان يێن پێتڤى، وئهو باوهرییێ ب ژينا دويماهییێ ووى خهلات وجهلاتێ تێدا ههى دئينن.
اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ اَعْمَالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُوْنَ
هندى ئهون يێن باوهرییێ ب ژينا دويماهییێ نائينن، وكارى بۆ وێ ناكهن، مه كريارێن وان يێن خراب ل بهر وان خهملاندينه، ئهو وان تازه دبينن، لهو ئهو تێدا ددودل وحێبهتينه.
اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ لَهُمْ سُوْٓءُ الْعَذَابِ وَهُمْ فِي الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ
ئهون يێن عهزابا خراب د دنيايێ دا ب كوشتن وئێخسيركرن وشكاندنێ بۆ وان هـهى، وئـهو ل ئاخرهتێ ژ ههمى مرۆڤان دزيانكارترن.
وَاِنَّكَ لَتُلَقَّي الْقُرْاٰنَ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ عَلِيْمٍ
وهندى تويى -ئهى موحهممهد- تو قورئانێ ژ نك وى خودايى وهردگرى يێ د شۆلێ خۆ دا كاربنهجهـ ئهوێ ب زانينێ دۆر ل ههمى تشتان گرتى.
اِذْ قَالَ مُوْسٰي لِاَهْلِهٖ٘ اِنِّيْ٘ اٰنَسْتُ نَارًا سَاٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ اٰتِيْكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ
تو بهحسێ سهرهاتییا مووساى بكه دهمێ وى گۆتییه مرۆڤێن خۆ ل وى وهختێ ئهو ژ (مهديهن) دهاته (مصرێ): هندى ئهزم من ئاگرهك ديتییه ئهز دێ خهبهرهكى ل دۆر ڕێكێ بۆ ههوه ژ نك ئينم، يان ژى دێ هندهك ئاگرى بۆ ههوه ئينم؛ دا هوين خۆ پێ گهرم بكهن.
فَلَمَّا جَآءَهَا نُوْدِيَ اَنْۣ بُوْرِكَ مَنْ فِي النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
ڤێجا دهمێ مووسا هاتییه نك ئاگرى خودێ گازى وى كر وگۆتێ كو هندى ئهڤ جههيه خودێ يێ پيرۆزكرى وبهرهكهت يا هاڤێتییێ ويێ كرییه ئهو جهـ يێ ئهو لێ د گهل مووساى ئاخفتى وكرییه پێغهمبهر، وهندى خودێیه بهرهكهتا هاڤێتییه وان ملياكهتێن د ناڤ وى ئاگرى ودۆر وبهرێن وى دا، وپاكى وپيرۆزى بۆ خودێ بت خودايێ ههمى چێكرییان ژ ههر تشتهكێ نهبابهتى وى بت.
يٰمُوْسٰ٘ي اِنَّهٗ٘ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
ئهى مووسا هندى ئهزم ئهز ئهو خودامه يێ هێژاى پهرستنێ، زالێ ب سهرڤههاتى، يێ كاربنهجهـ د ڕێڤهبرنا بهنییێن خۆ دا.
وَاَلْقِ عَصَاكَ فَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَآنٌّ وَّلّٰي مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْ يٰمُوْسٰي لَا تَخَفْ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ
وتو گۆپالێ خۆ بهاڤێژه، ڤێجا ئهو هنگى بوو مار، ودهمێ وى ديتى گۆپالێ وى لڤلڤى ووهكى تيرهمارهكێ سڤك چوو ئهوى پشت دا وڕهڤى ولێ نهزڤڕى، ئينا خودێ ئهو پشت ڕاست كر وگۆتێ: ئهى مووسا تو نهترسه، هندى ئهو پێغهمبهرن يێن ئهز دهنێرم ئهو ل نك من ناترسن.
اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۣ بَعْدَ سُوْٓءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
بهلێ ههچییێ ب كرنا گونههێ پێ ل توخويبى بدانت، پاشى تۆبه بكهت وباشییا تۆبێ ل شوينا خرابییا گونههێ بدانت، هندى ئهزم ئهز بۆ وى باش گونههـ ژێبرێ دلۆڤانكارم، ڤێجا بلا كهس ژ دلۆڤانییا خودێ بێ هيڤى نهبت.
وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَآءَ مِنْ غَيْرِ سُوْٓءٍ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰي فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
وتو دهستێ خۆ بكه د بهريكا خۆ دا ئهو دێ دهركهڤت سپى وهكى بهفرێ بێى كو ئێشهك لێ بت ئهڤه يهك ژ نههـ موعجزهيانه يێن پشتا ته پێ دئێتهگرن د پهياما ته دا بۆ فيرعهونى ومللهتێ وى، هندى ئهون ئهو مللهتهكن ژ فهرمانا خودێ ددهركهفتينه وئهو دكافرن.
فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ اٰيٰتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
ڤێجا دهمێ ئهڤ موعجزه وهسا ئاشكهرا بۆ وان هاتين كو ههر كهسهكێ بهرێ خۆ بدهتێ ڕاستییا وان بزانت، وان گۆت: ئهڤه سێرهبهندییهكا ئاشكهرايه.
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا٘ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
ووان باوهرى ب وان موعجزهيێن ئاشكهرا يێن ڕاستییا مووساى بهرچاڤ دكهن نهئينا، ووان ب دهڤێ خۆ ئاشكهرا كر كو ئهو باوهر ناكهن ئهڤ موعجزه ژ نك خودێ بن، ووان د دل دا دزانى كو ئهو ژ نك خودێنه، بهلێ ژ دفن بلندى وخۆمهزنكرن وان ئعتراف ب حهقییێ نهكر، ڤێجا تو -ئهى موحهممهد- بهرێ خۆ بدێ كانێ دويماهییا وان يێن كوفر ب ئايهتێن خودێ كرى وخرابكارى د عهردى دا كرى يا چاوا بوو.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًا وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰي كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ
و ب ڕاستى مه زانينهك دابوو داوود وسولهيمانى ڤێجا وان كار ب وێ زانينێ دكر، ووان گۆت: حهمد بۆ وى خودايى بت يێ ئهم ب ڤێ چهندێ ب سهر گهلهك بهنییێن خۆ يێن خودان باوهر ئێخستين.
وَوَرِثَ سُلَيْمٰنُ دَاوٗدَ وَقَالَ يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَاُوْتِيْنَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِيْنُ
وسولهيمانى ميراتگرییا بابێ خۆ داوودى د پێغهمبهرينى وزانينێ دا كر، وسولهيمانى گۆته مللهتێ خۆ: ئهى گهلی مرۆڤان زانين وتێگههشتنا ئهزمانێ تهيران يا بۆ مه هاتییهدان، وههر تشتهكێ مه ههوجهيى پێ ههبت بۆ مه يێ هـاتـییـهدان، هـنـدى ئهڤهيه يا خودێ دايه مه ئهوه قهنجییا ئاشكهرا يا كو مه ژ خهلكێ دى ڤاڤێر دكهت.
وَحُشِرَ لِسُلَيْمٰنَ جُنُوْدُهٗ مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ
ولهشكهرێ سولهيمانى ژ ئهجنه ومرۆڤ وتهيران بۆ وى هاته كۆمكرن، وئهو لهشكهر د گهل بۆشاتییا وى يێ سهربهرداى نهبوو، بهلكى د ناڤ ههر نفشهكى دا هندهك ههبوون وان كۆم بكهنه سهرێك؛ دا ههمى ڕێزكرى ڕاوهستـن.
حَتّٰ٘ي اِذَا٘ اَتَوْا عَلٰي وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يّٰ٘اَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوْا مَسٰكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُوْدُهٗ وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
حهتا دهمێ ئهو گههشتينه نهالا مێرییان مێرییهكێ گۆت: گهلی مێرییان ههڕنه د جهێن خۆڤه دا سولهيمان ولهشكهرێ وى ههوه نهههڕشينن بێى ئهو ب ههوه بحهسيێن.
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّنْ قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْ٘ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْ٘ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰي وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَدْخِلْنِيْ بِرَحْمَتِكَ فِيْ عِبَادِكَ الصّٰلِحِيْنَ
ئينا سولهيمان ژ گۆتنا وێ مێرییێ گڕنژى كو ئهو تێگههشتى ومێرى ل ڤێ ترسێ هشياركرين، ووى ههست ب ڤێ قهنجییێ كر يا خودێ د گهل وى كرى، ئينا وى ب دوعاكرن ڤه قهستا خودێ كر وگۆت: خودايێ من تو هاريكارییا من بكه وتهوفيقا من بده كو ئهز شوكرا وێ قهنجییێ بكهم يا ته د گهل من ودايبابێن من كرى، وكو ئهز كارهكێ چاك بكهم يێ تو ژێ ڕازى، وتو ژ دلۆڤانییا خۆ من بكه د ناڤ خۆشییێن بهحهشتا خۆ دا د گهل بهنییێن خۆ يێن چاك يێن تو ژ كارێ وان ڕازى.
وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَا٘ اَرَي الْهُدْهُدَ اَمْ كَانَ مِنَ الْغَآئِبِيْنَ
وسولهيمانى پسيارا حالێ وان تهيران كر يێن كو بن دهستى وى بووين وكانێ كى ژ وان يێ ئاماده نينه، ووى پهپويكهكێ ناسيار ههبوو ب بهر چاڤان نهكهفت، ئينا وى گۆت: كانێ ئهو پهپويكێ ئهز ههرجار دبينم بۆچى نوكه ئهز وى نابينم؟ ئهرێ تشتهكى ئهو ژ من ڤهشارتییه، يان ژى ئهو يێ ئاماده نينه، لهو ئهز نابينم؟
لَاُعَذِّبَنَّهٗ عَذَابًا شَدِيْدًا اَوْ لَاَاذْبَحَنَّهٗ٘ اَوْ لَيَاْتِيَنِّيْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
ڤێجا دهمێ وى زانى ئهو يێ ئاماده نينه، وى گۆت: سويند ئهز دێ وى ب عهزابهكا دژوار عهزاب دهم دا جارهكا دى وه نهكهت، يان ژى دێ وى ڤهكوژم چونكى وى خۆ ژ وى كارى يێ دايه پاش يێ ئهو بۆ هاتییه دهستهسهركرن، يان دڤێت وى هێجهتهكا ئاشكهرا ههبت سهرا نهئامادهبوونا وى ئهو بۆ من بێژت.
فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيْدٍ فَقَالَ اَحَطْتُّ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَاٍۣ بِنَبَاٍ يَّقِيْنٍ
ئينا ئهو پهپويك دهمهكێ نهيێ دوير ودرێژ ما پاشى هات ئامادهبوو ڤێجا سولهيمانى گازنده ژێ كرن كو وى خۆ غهوارهكرى، هودهودى گۆته وى: من ئهو تشتێ زانى يێ تو نزانى، وئهزێ ژ باژێرێ (سهبهئێ) ل (يهمهنێ) دئێم وخهبهرهكێ مهزن يێ ئهزێ ژێ پشت ڕاست من بۆ ته د گهل خۆ ئينايه.
اِنِّيْ وَجَدْتُّ امْرَاَةً تَمْلِكُهُمْ وَاُوْتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَّلَهَا عَرْشٌ عَظِيْمٌ
من ديت ژنهك يا حوكمى ل خهلكێ (سهبهئێ) دكهت، وههر تشتهكێ ههبت ژ ئهگهرێن دنيايێ د دهستێ وێ دا ههنه، وتهختێ حوكمڕانییا وێ گهلهك يێ مهزنه.
وَجَدْتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُوْنَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُوْنَ
من ديت وێ ومللهتێ وێ يا پشت دايه پهرستنا خودێ ويێ پهرستنا ڕۆژێ دكهن، وشهيتانى كريارێن وان يێن خراب بۆ وان خهملاندينه، ڤێجا وى بهرێ وان ژ باوهرى ئينانا ب خودێ وتهوحيدا وى وهرگێڕايه، ڤێجا ئهو ب سهر ڕێكا خودێ وتهوحيد وپهرستنا وى هل نابن.
اَلَّا يَسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ
شهيتانى ئهو چهنده ل بهر وان شرينكر دا ئهو بۆ وى خودايى نهچنه سوجدێ يێ تشتێ ڤهشارتى ل عهسمانان وعهردى ژ باران وشينكاتى دئينته دهر، ووى تشتى دزانت يێ هوين ڤهدشێرن وئاشكهرا دكهن.
اَللّٰهُ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ
(ئهللاهـ) يێ ژ وى پێڤهتر چو خودايێن هێژاى پهرستنێ نينن، خودايێ عهرشێ مهزن يێ كو ههر تشتهك د بن وى دايه.
قَالَ سَنَنْظُرُ اَصَدَقْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
سولهيمانى گۆته هودهودى: ئهم دێ بهرێ خۆ دهينه وى خهبهرێ ته بۆ مه ئيناى دا بزانين كانێ تو ڕاست دبێژى يان -د ڤهگێڕينا وى خهبهرى دا- تو ژ درهوينانى؟
اِذْهَبْ بِّكِتٰبِيْ هٰذَا فَاَلْقِهْ اِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ مَاذَا يَرْجِعُوْنَ
تو ههڕه ڤێ كاغهزا من بۆ خهلكێ (سهبهئێ) ببه وبده وان، پاشى تو خۆ ژ وان ڤهدهر بكه وگوهێ خۆ بده وان كانێ دێ چ بێژن، وتو وێ گۆتنێ بزانه يا ئهو د ناڤبهرا خۆ دا دبێژن.
قَالَتْ يٰ٘اَيُّهَا الْمَلَؤُا اِنِّيْ٘ اُلْقِيَ اِلَيَّ كِتٰبٌ كَرِيْمٌ
پهپويك چوو وكاغهز هاڤێته بهر مهلكا وان، وێ ئهو كاغهز خواند، پاشى مهزنێن مللهتێ خۆ كۆمكرن وپهپويكێ گوهـ ل وێ بوو دهمێ وێ گۆتییه وان: هندى ئهزم كاغهزهكا ب قهدر ژ مرۆڤهكێ مهزن يا گههشتییه من.
اِنَّهٗ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهٗ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ
پاشى وێ بۆ وان ئاشكهراكر كانێ چ د وێ كاغهزێ دا هاتییه وگۆت: ئهڤ كاغهزه ژ سولهيمانییه، وئهو ب ڤێ گۆتنێ دهست پێ دكهت (ب ناڤێ خودايێ پڕدلۆڤانێ دلۆڤانكار).
اَلَّا تَعْلُوْا عَلَيَّ وَاْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ
وكو هوين خۆ ژ من مهزن نهكهن وخۆ د سهر وێ ڕا نهبينن يا ئهز بهرێ ههوه ددهمێ، وهوين بۆ خودێ ب موسلمانى ڤه وهرنه نك من.
قَالَتْ يٰ٘اَيُّهَا الْمَلَؤُا اَفْتُوْنِيْ فِيْ٘ اَمْرِيْ مَا كُنْتُ قَاطِعَةً اَمْرًا حَتّٰي تَشْهَدُوْنِ
وێ گۆت: گهلی مهزن وماقويلان بێژنه من ئهم چ بكهين، ئاخرى بێى ههوه ئهز چو ئهمر وفهرمانان نادهم حهتا هوين ئاماده نهبن وبير وبۆچوونا خۆ بۆ من ديار نهكهن؟
قَالُوْا نَحْنُ اُولُوْا قُوَّةٍ وَّاُولُوْا بَاْسٍ شَدِيْدٍ وَّالْاَمْرُ اِلَيْكِ فَانْظُرِيْ مَاذَا تَاْمُرِيْنَ
وان د بهرسڤا وێ دا گۆت: ئهم دخودان هێز وشيانين وهژمارا مه يا بۆشه وئهم بۆ شهڕان دزيرهكين، وفهرمان يا تهيه، ڤێجا تو بهرێ خۆ بدێ كانێ دێ چ فهرمانێ ل مه كهى؟ ئهم دێ گوهدارییا ته كهين.
قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْ٘ا اَعِزَّةَ اَهْلِهَا٘ اَذِلَّةً وَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ
وێ ئهو ژ كرنا شهڕێ د گهل سولهيمانى ترساندن، وخرابییا شهڕكرنێ بۆ وان دياركر وگۆت: هندى مهلكن ئهگهر ب لهشكهرێ خۆ ڤه ب زۆرى چوونه د باژێرهكى دا دێ وى خراب كهن وخهلكێ ب قهدر ڕهزيل كهن، وكوشتنێ دێ كهن ومرۆڤان ئێخسير كهن، ئهڤه عهدهتێ وان يێ بهردهوامه دا خهلكى پێ بترسينن وبێخنه بن دهستێ خۆ.
وَاِنِّيْ مُرْسِلَةٌ اِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَنٰظِرَةٌۣ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُوْنَ
وهندى ئهزم ئهز دێ ديارییهكا مهزن و ب بها بۆ سولهيمانى ومللهتێ وى هنێرم، ودێ بهرێ خۆ دهمێ كانێ هنارتییێن مه دێ چ د گهل خۆ زڤڕينن.
فَلَمَّا جَآءَ سُلَيْمٰنَ قَالَ اَتُمِدُّوْنَنِ بِمَالٍ فَمَا٘ اٰتٰىنِۦَ اللّٰهُ خَيْرٌ مِّمَّا٘ اٰتٰىكُمْ بَلْ اَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُوْنَ
ڤێجا دهمێ هنارتییێن مهلكێ هاتينه نك سولهيمانى، سولهيمانى نهڕازيبوونا خۆ ژ كارێ وان دياركر وبهحسێ وان قهنجییان كر يێن خودێ د گهل وى كرين وگۆت: ئهرێ هوين هندهك مالی ددهنه من دا من ڕازى كهن؟ ئهوا خودێ دايه من ژ پێغهمبهرينى وملك ومالی چێتر وپتره ژ وێ يا وى دايه ههوه، بهلكى هوينن يێن كهيفا ههوه ب وان ديارییان دئێت يێن بۆ ههوه دئێن؛ چونكى هوينن مرۆڤێن دنيايێ يێن خۆ ب مالێ دنيايێ مهزن دكهن.
اِرْجِعْ اِلَيْهِمْ فَلَنَاْتِيَنَّهُمْ بِجُنُوْدٍ لَّا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِّنْهَا٘ اَذِلَّةً وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ
ووى گۆته هنارتییێ وان: تو بزڤڕه نك وان، وسويند ب خودێ ئهم ب لهشكهرهكى ڤه دێ ئێينه وان كو وان هێز وشيانا بهرگرییا وى نهبت، وسويند بت ئهگهر ئهو نهئێنه د دينێ خودێ دا وپهرستنا وى ب تنێ نهكهن ئهم وان ب ڕهزيلی وشكهستن ڤه دێ ژ جهێ وان دهرێخيـن.
قَالَ يٰ٘اَيُّهَا الْمَلَؤُا اَيُّكُمْ يَاْتِيْنِيْ بِعَرْشِهَا قَبْلَ اَنْ يَّاْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ
سولهيمانى گۆته وان مرۆڤ وئهجنێن ل بن دهستێ خۆ: كى ژ ههوه تهختێ حوكمڕانییا وێ دێ بۆ من ئينت بهرى ئهو بێن خۆ تهسليمى من بكهن؟
قَالَ عِفْرِيْتٌ مِّنَ الْجِنِّ اَنَا اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ تَقُوْمَ مِنْ مَّقَامِكَ وَاِنِّيْ عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ اَمِيْنٌ
دێوهكێ ب هێز ودژوار ژ ئهجنان گۆت: ئهز دێ وى بۆ ته ئينم بهرى تو ژ جهێ خۆ ڕاببى، وهندى ئهزم ئهز دشێم وى تهختى ڕاكهم، ودێ وى پارێزم حهتا دئينمه نك ته.
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْ لِيَبْلُوَنِيْ٘ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
وئهوێ زانينهك ژ كيتابێ ل نك ههى گۆت: ئهز دێ وى تهختى بۆ ته ئينم بهرى تو چاڤێن خۆ بههلينى. ئينا سولهيمانى دهستويرى دا وى، وى دوعا ژ خودێ كر وتهخت ئينا. دهمێ سولهيمانى ئهو ل نك خۆ ئاكنجى ديتى گۆت: ئهڤه ژ قهنجییا خودايێ منه يێ ئهز وههمى چێكرى ئافراندين؛ دا من بجهڕبينت: كانێ ئهز ب وێ چهندێ شوكرا وى دێ كهم يان دێ كافر بـم وپشت دهمه شوكرا وى؟ وههچییێ شوكرا خودێ بكت ههما مفايێ وێ چهندێ ههر بۆ وى دێ زڤڕت، وههچییێ كوفرێ بكهت وشوكرێ نهكهت هندى خودايێ منه منهت ب شوكرا وى نينه، ئهو يێ مهرده.
قَالَ نَكِّرُوْا لَهَا عَرْشَهَا نَنْظُرْ اَتَهْتَدِيْ٘ اَمْ تَكُوْنُ مِنَ الَّذِيْنَ لَا يَهْتَدُوْنَ
سولهيمانى گۆت: هوين گوهۆڕينهكا وهسا د تهختێ وێ دا بكهن كو ئهو وى نهناست دهمێ دبينت؛ دا ئهم بزانين كانێ ئهو دێ ب سهر هل بت يان نه؟
فَلَمَّا جَآءَتْ قِيْلَ اَهٰكَذَا عَرْشُكِ قَالَتْ كَاَنَّهٗ هُوَ وَاُوْتِيْنَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِيْنَ
ڤێجا دهمێ مهلكا (سهبهئێ) هاتی بۆ وێ هاته گۆتن: ئهرێ تهختێ ته يێ هۆسايه؟ وێ گۆت: ئهڤه وهكى وییه. ئينا بۆ سولهيمانى ئاشكهرا بوو كو بهرسڤا وێ يا دورست بوو، ووێ زانى شيانا خودێ چهنده وكو ڕاسته سولهيمان پێغهمبهره، ووى گۆت: بهرى وێ زانينا مه ب خودێ وشيانا وى ههبوويه، وئهم د بن فهرمانا خودێ ڤه بووين ومه پێگيرى ب دينێ ئيسلامێ دكر.
وَصَدَّهَا مَا كَانَتْ تَّعْبُدُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنَّهَا كَانَتْ مِنْ قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ
وتشتێ ئهو ژ پهرستنا خودايێ ب تنێ پاشڤهبرى ئهو بوو ئهو د ناڤ مللهتهكێ كافر دا مهزن بووبوو.
قِيْلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ فَلَمَّا رَاَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَّكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَا قَالَ اِنَّهٗ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّنْ قَوَارِيْرَ قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ وَاَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمٰنَ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
بۆ وێ هاته گۆتن: ههڕه د قهسرێ ڤه، وحهوشا قهسرێ يا ژ ناڤ دا ب شيشێ هاتبوو چێكرن وئاڤ د بن دا دچوو، ڤێجا دهمێ وێ ئهو ديتى وێ هزركر ئاڤه يا دچت وپێل يێ ڤێ دكڤن، ئينا وێ دههمهنا خۆ هلدا دا بدهته ئاڤێ بێى كراسێ وێ تهر ببت، سولهيمانى گۆتێ: ئهو عهردهكه ژ شيشێ يێ هاتییه چێكرن وئاڤ د بن دا دچت. هنگى وێ گۆت: خودايێ من هندى ئهزم من زۆردارى ل خۆ كربوو ژ بهر وێ شركا من كرى، وئهز د گهل سولهيمانى هاتمه د دينێ خودێ دا خودايێ ههمى چێكرییان.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا٘ اِلٰي ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَاِذَا هُمْ فَرِيْقٰنِ يَخْتَصِمُوْنَ
و ب ڕاستى مه بۆ ثهموودییان برايى وان صالـح هنارتبوو: كو تهوحيدا خودێ بكهن، وپهرستنا كهسێ دى نهكهن، ڤێجا دهمێ صالـح بۆ وان هاتى وبهرێ وان دايه خودێ وپهرستنا وى مللهتێ وى بوونه دو دهستهك: هندهكان باوهرى پێ ئينا، وهندهكان كوفر ب گازییا وى كر، وهــهر يــهك ژ وان هـزر دكر ئــهو يێ حـهقـه.
قَالَ يٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُوْنَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُوْنَ اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
صالحى گۆته دهستهكا كافر: بۆچى هوين لهزێ ل كوفرێ وكرنا خرابییێ دكهن يا كو دێ عهزابێ ب سهر ههوه دا ئينت، وهوين باوهرییێ وكرنا باشییان يا كو خێر بۆ ههوه پێڤه دئێت پاش دئێخن؟ بۆچى هوين ههر ژ سهرى داخوازا ژێبرنا گونههان بۆ خۆ ژ خودێ ناكهن، و ل خۆ نازڤڕن؛ دا بهلكى دلۆڤانى ب ههوه بێته برن.
قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَ قَالَ طٰٓئِرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ
مللهتێ صالحى گۆتێ: مه خێر وئيفلهحى ژ ته و ژ وان يێن هاتينه د دينێ ته دا نهديتییه، صالحى گۆته وان: ههر باشى وخرابییهكا بگههته ههوه خودێ بۆ ههوه يا نڤيسى وئهو دێ ههوه جزا دهت، بهلكى هوين مللهتهكن ب خۆشى ونهخۆشییێ دئێنه جهڕباندن.
وَكَانَ فِي الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِي الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ
و ل باژێرێ صالحى- كو باژێرێ (جحر) بوو ئهوێ دكهفته ژۆرییا ڕۆژههلاتا جزيرا عهرهبان- نههـ زهلام ههبوون، كارێ وان خرابكارییا د عهردى دا بوو، ئهو خرابكارییا چو چاكى د گهل دا نهبت.
قَالُوْا تَقَاسَمُوْا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ ثُمَّ لَنَقُوْلَنَّ لِوَلِيِّهٖ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ اَهْلِهٖ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
ڤان ههر نههان گۆته يهك ودو: هوين بۆ يهك ودو ب خودێ سويند بخۆن: كو ئهم ب شهڤێ و ب خافلهتى ڤه بێين صالحى ومروڤێن وى بكوژين، پاشى بێژينه وى يێ داخوازا خوينا وى بكهت ژ مرۆڤێن وى: مه كوشتنا وان ب چاڤ نهديتییه، وئهم د گۆتنا خۆ دا دێ دڕاستگۆ بين.
وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
ووان ئهڤ پيلانه گێڕا دا صالحى وخهلكێ مالا وى بكوژن، ئينا مه پێغهمبهرێ خۆ صالح ب سهرئێخست، ومه ب خافلهتى ڤه ئهو گرتن وعهزابدان، بێى ئهو هزرا عهزابا مه بكهن يان كارهكى بۆ بكهن.
فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ اَنَّا دَمَّرْنٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ اَجْمَعِيْنَ
ڤێجا تو -ئهى موحهممهد- بهرێ خۆ بده دويماهییا غهدرا ڤان د گهل پێغهمبهرێ وان صالحى كانێ مه چ ب سهرى ئينا؟ مه ئهو ومللهتێ وان ههمى تێبرن.
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةًۣ بِمَا ظَلَمُوْا اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
ڤێجا ئهوێن هه خانییێن وانه دكاڤلن كهس تێدا نينه؛ ژ بهر وێ زۆردارییا وان ل خۆ كرى، كو شرك ب خودێ كرى وباوهرى ب پێغهمبهرێ خۆ نهئيناى. هندى د وێ تێبرنێ دايه نيشانهك ووجهك بۆ وى مللهتى ههيه يێ پێ ئاگههدار، وئهڤه ڕێبازا مهيه د دهر حهقا وان دا يێن باوهرییێ ب پێغهمبهران نهئينن.
وَاَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ
ومه صالح وئهوێن باوهرى د گهل دا ئيناى ژ وێ عهزابێ ڕزگاركرن يا ب سهرێ ثهموودییان هاتى، ئهوێن ب باوهرییا خۆ خۆ ژ خودايى پاراستى.
وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ٘ اَتَاْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ
وتو بهحسێ لووطى بكه دهمێ وى گۆتییه مللهتێ خۆ: ئهرێ هوين وى كارێ زێده كرێت دكهن وهوين دزانن ئهو چهند يێ كرێته؟
اَئِنَّكُمْ لَتَاْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَآءِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ
ئهرێ هوين دچنه نك زهلامان وهوين ژنكان دهێلن؟ نێ هوين مللهتهكێ نهزانن هوين حهقێ خودێ ل سهر خۆ نزانن، وهوين ب وێ چهندێ بێ ئهمرییا خودێ وپێغهمبهرێ وى دكهن، وهوين كارهكى دكهن كهسێ بهرى ههوه نهكرییه.
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖ٘ اِلَّا٘ اَنْ قَالُوْ٘ا اَخْرِجُوْ٘ا اٰلَ لُوْطٍ مِّنْ قَرْيَتِكُمْ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ
ڤێجا مللهتێ لووطى چو بهرسڤ نهبوون ژبلی هندێ وان گۆته يهك ودو: هوين بنهمالا لووطى ژ گوندێ خۆ دهربێخن، هندى ئهون ئهو خۆ ژ ڤى كارێ مه ددهنه پاش، وخۆ پاقژ دبينن. وان ئهڤ گۆتنه بۆ ياريپێكرن دگۆت.
فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ٘ اِلَّا امْرَاَتَهٗ قَدَّرْنٰهَا مِنَ الْغٰبِرِيْنَ
ڤێجا مه لووط ومرۆڤێن وى ژ وێ عهزابێ ڕزگاركرن يا كو دێ ب سهرێ مللهتێ وى دا ئێت، ژنا وى تێ نهبت -ب قهدهرا مه- ئهو ژ وان بوو يێن ماينه د عهزابێ دا؛ چونكى ئهو پشتهڤانا مللهتێ خۆ بوو ويا ڕازى بوو ل سهر كريارێن وان.
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًا فَسَآءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ
ومه ژ عهسمانى بارانهكا بهرێن ژ تهقنێ هاتينه چێكرن ب سهر وان دا باراند وتێبرن، ڤێجا چ پيسه بارانا وانه يێن هاتينه ترساندن، ئهوێن چو هێجهت د دهستان دا نهماين.
قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَسَلٰمٌ عَلٰي عِبَادِهِ الَّذِيْنَ اصْطَفٰي ءٰٓاللّٰهُ خَيْرٌ اَمَّا يُشْرِكُوْنَ
تـو بێژه: مهدح وسوپاسى بۆ خودايى بن، وسلاڤ وتهناهى ژ وى ل وان بهنییێن وى بن يێن وى بۆ پهياما خۆ هلبژاتيـن، پاشى تو پسيارێ ژ بوتپهرێسێن مللهتێ خۆ بكه: ئهرێ ئهو خودايێ مفا وزيان د دهستى دا چێتره يان ئهو شريكێن وان ژبلی خودێ داناين، يێن كو نهشێن نه مفاى ونه زيانێ بگههيننه خۆ يان بگههيننه كهسێ دى؟
اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَنْۣبَتْنَا بِهٖ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۣبِتُوْا شَجَرَهَا ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ
وتو پسيارێ ژ وان بكه: كێ عهسمان وعهرد ئافراندينه، وئاڤهك بۆ ههوه ژ عهسمانى ئينايه خوارێ، ڤێجا باغ وبيستانێن خودان جوانى وخـوشكۆكى پێ شيـن كرن؟ ئهگهر خودێ ئاڤ ژ عهسمانى نهباراندبا بۆ ههوه نه دبوو كو هوين داروبارێ وان باغان شيـن بكهن. هندى پهرستنا وییه ئهوه حهقى، وپهرستنا تشتهكێ دى ژبلی وى نهحهقییه. ئهرێ خودايهكێ دى د گهل خودێ ئهڤ كاره كرينه حهتا بۆ خودێ ببته شريك وپهرستنا وى ژى بێته كرن؟ بهلكى ئهڤ بوتپهرێسه مللهتهكن بهرێ خۆ ژ ڕێكا حهقییێ وباوهرییێ وهردگێڕن، وهندهكان د پهرستـن ومهزنكرنێ دا دئيننه ڕێزا خودێ.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَا٘ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
ئهرێ پهرستنا وان شريكان يێن هوين بۆ خودايێ خۆ ددانن چێتره يان پهرستنا وى يێ عهرد بۆ ههوه كرییه جهێ ئاكنجيبوونێ وڕويبار د ناڤ ڕا برين، وچيايێن موكم لێ داناين، وپهردهيهك كرییه د ناڤبهرا ههردو دهريايان دا يا ئاڤ شرين وئاڤ سوير دا يهك يا دى خراب نهكهت؟ ئهرێ خودايهكێ دى د گهل خودێ ئهڤ چهنده كرییه؛ دا هوين وى د پهرستنێ دا بۆ بكهنه شريك؟ بهلكى پترییا ڤان بوتپهرێسان قهدرێ مهزنییا خودێ نزانن.
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْٓءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَآءَ الْاَرْضِ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ
ئهرێ پهرستنا وان يێن هوين بۆ خودێ دكهنه شريك چێتره يان پهرستنا وى يێ د بهرسڤا وى كهسێ تهنگاڤ دئێت دهمێ هاوار دكهت، ووێ نهخۆشییا ب سهر وى دا هاتى ڕادكهت، وههوه ل عهردى دكهته جێگرێن وان يێن بهرى ههوه چووين؟ ئهرێ خودايهكێ دى د گهل خودێ ڤان قهنجییان د گهل ههوه دكهت؟ كێمهكێ هوين بيرا خۆ لێ دئيننهڤه ووجهكێ بۆ خۆ ژێ دگرن.
اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۣ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ تَعٰلَي اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ
ئهرێ پهرستنا وان يێن هوين بۆ خودێ دكهنه ههڤپشك چێتره يان پهرستنا وى يێ ل تارییێن هشكاتى ودهريايێ ڕێكێ نيشا ههوه ددهت دهمێ هوين بهرزه دبن، وئهوێ باى بۆ مزگينى كو ڕهحـما خودێ دێ بارت دهنێرت؟ ئهرێ خودايهكێ دى د گهل خودێ ڤێ چهندێ بۆ ههوه دكهت ڤێجا دا هوين دوعايان ژێ بكهن؟ يێ پاك وبلند بت خودێ ژ وى تشتێ ئهو بۆ وى دكهنه ههڤپشك.
اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ قُلْ هَاتُوْا بُرهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
وتو پسيارێ ژ وان بكه: ئهو كییه يێ خهلكى دئافرينت پاشى چى گاڤا ڤيا وان دبرينت، پاشى دوباره وان دئافرينتهڤه، وئهو كییه يێ ب باراندنا بارانێ ژ عهسمانى و ب شينكرنا داروبارى ژ عهردى ڕزقى ددهته ههوه؟ ئهرێ خودايهكێ دى ژبلی خودێ وێ چهندێ دكهت؟ تو بێژه: كانێ هوين هێجهتا خۆ بينن ئهگهر هوين دڕاستگۆنه كو خودێ شريكهك ههيه.
قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ وَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ
تو -ئهى موحهممهد- بێژه وان: كهسهك نه ل عهسمانان ونه ل عهردى وى تشتى نزانت يێ خودێ ڤهشارتى ژ كارێن غهيبى، وئهو نزانن كانێ كهنگى ئهو دێ ژ گۆڕێن خۆ ڕابن دهمێ قيامهت دئێت؟
بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْاٰخِرَةِ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَا بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ
بهلكى زانينا وان ل ئاخرهتێ پێك دئێت، وئهو دزانن كو ئهڤه ئاخرهته وترس وسههما وییه پشتى ئهو وێ ب چاڤ دبينن، و ب ڕاستى ئهو د دنيايێ دا ژێ ب گـومان بوون، بهلكى دلێن وان ژێ دكۆرهنه.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا وَّاٰبَآؤُنَا٘ اَئِنَّا لَمُخْرَجُوْنَ
وئهوێن كوفر ب تهوحيدا خودێ كرى گۆتن: ئهرێ پشتى ئهم وبابێن مه مرين وبووينه ئاخ جارهكا دى وهكى بهرێ دێ زێندى بينهڤه؟
لَقَدْ وُعِدْنَا هٰذَا نَحْنُ وَاٰبَآؤُنَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَا٘ اِلَّا٘ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
ب ڕاستى ژڤان ب ڤێ چهندێ بۆ مه وبۆ بابێن مه ژى بهرێ هاتبوو دان، بهلێ مه چو ڕاستى بۆ ڤى ژڤانى نهديتییه ومه باوهرى پێ نهئينايه، هندى ئهڤ ژڤانهيه ههما يهك ژ وان درهوانه يێن خهلكێ بهرێ د كيتابێن خۆ دا نڤيسى.
قُلْ سِيْرُوْا فِي الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ
تو -ئهى موحهممهد- بێژه ڤان درهوپێكهران: هوين ل عهردى بگهڕيێن، وبهرێ خۆ بدهنه وارێ تاوانبارێن بهرى خۆ، كانێ دويماهییا وان يێن درهو ب پێغهمبهران كرى يا چاوا بوويه؟ ژ بهر درهوين دهرێخستنا وان بۆ پێغهمبهران خودێ ئهو تێ برن، وخودێ دێ وهسا ل ههوه ژى كهت ئهگهر هوين باوهرییێ نهئينن.
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
وتو ب خهم نهكهڤه كو بوتپهرێسان پشتا خۆ دايه ته يان باوهرى ب ته نهئيناى، وسنگێ ته بلا ژ فهند وفێلێن ئهو د گهل ته دكهن تهنگ نهبت، هندى خودێیه دێ ته ب سهر وان ئێخت.
وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰي هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
وبوتپهرێسێن مللهتێ ته -ئهى موحهممهد- دبێژن: ئهڤ ژڤانێ تو ودويكهفتییێن خۆ ب عهزابێ ددنه مه كهنگییه ئهگهر هوين دڕاستگۆنه د وى ژڤانى دا؟
قُلْ عَسٰ٘ي اَنْ يَّكُوْنَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ تَسْتَعْجِلُوْنَ
تو -ئهى موحهممهد- بێژه وان: بهلكى هندهك ژ وێ عهزابا هوين لهزێ لێ دكهن يا نێزيكى ههوه بت.
وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَي النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ
وهندى خودايێ تهيه يێ خودان قهنجییه ل سهر مرۆڤان؛ چونكى ئهو لهزێ د عهزابدانا وان دا ناكهت سهرا كوفر ونهگوهدارییا وان، بهلێ پترییا وان شوكرا خودێ سهرا وێ چهندێ ناكهن، وباوهرییێ نائينن.
وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُوْرُهُمْ وَمَا يُعْلِنُوْنَ
وهندى خودايێ تهيه دزانت كانێ چ د سنگێن بهنییێن وى دا يێ ڤهشارتییه وكانێ ئهو چ ئاشكهرا دكهن.
وَمَا مِنْ غَآئِبَةٍ فِي السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ
وتشتهك نينه ل بهر خهلكى يێ ڤهشارتى بت ل عهردى وعهسمانى ئهگهر ل نك خودێ د كيتابهكا ئاشكهرا دا نهبت. وێ كيتابێ دۆرا ل ههمى تشتان گرتى يێ بووى ويێ دێ بت ژى.
اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَقُصُّ عَلٰي بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ اَكْثَرَ الَّذِيْ هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
هندى ئهڤ قورئانهيه حهقییێ بۆ ئسرائيلیان دبێژت د پترییا وان تشتان دا يێن ئهو تێدا ژێك جودا بووين.
وَاِنَّهٗ لَهُدًي وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ
وهندى ئهڤ قورئانهيه ڕێنيشادان ودلۆڤانییه بۆ ههر كهسهكێ باوهرییێ بينت.
اِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ بِحُكْمِهٖ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْعَلِيْمُ
هندى خودايێ تهيه حوكمى د ناڤبهرا وان دا دكهت يێن ژێك جودا بووين، ڤێجا ئهو تۆلێ ژ نهحهقى دستينت، ويێ قهنجيكار خهلات دكهت. وئهوه زالێ ب سهرڤههاتى، حوكمێ وى نائێته ڤهگهڕاندن، يێ پڕزانايه، ل بهر وى حهقى ونهحهقى تێكهلی يهك نابت.
فَتَوَكَّلْ عَلَي اللّٰهِ اِنَّكَ عَلَي الْحَقِّ الْمُبِيْنِ
ڤێجا تو د ههمى كارێن خۆ دا خۆ بهێله ب هيڤییا خودێ ڤه، هندى تويى تو يێ ل سهر وێ حهقییا ئاشكهرا يا چو گومان تێدا نهههى.
اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰي وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَآءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
هندى تويى -ئهى موحهممهد- تو نهشێى حهقییێ بگههينییه وى يێ خودێ خهتم ل دلێ وى داى ومراندى، وتو نهشێى گازییا خۆ بگههينییه وى يێ خودێ گوهێن وى ژ بهيستنا حهقییێ كهڕكرين دهمێ ئهو دچن وپشتا خۆ ددهنه ته.
وَمَا٘ اَنْتَ بِهٰدِي الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ
وتو نهشێى بهرێ وى يێ خودێ ژ ديتنا حهقییێ كۆره كرى بدهيه ڕێكا ڕاست، ههما ب تنێ تو دشێى دهنگێ خۆ بگههينییه وى يێ باوهرى ب ئايهتێن مه ئيناى، ڤێجا ئهو دموسلمانن وگوهدارییا ته دكهن د وى تشتى دا يێ تو بهرێ وان ددهيێ.
وَاِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ اَخْرَجْنَا لَهُمْ دَآبَّةً مِّنَ الْاَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ اَنَّ النَّاسَ كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا لَا يُوْقِنُوْنَ
وئهگهر عهزاب ل سهر وان حهق بوو؛ ژ بهر گونههكارى وسهرداچوونا وان، حهتا ئهو ببنه خرابترين چێكرییێن خودێ، ئهم ل دويماهییا زهمانى حهيوانهكى دێ بۆ وان ژ عهردى دهرێخين؛ داببته نيشانهكا مهزن ژ نيشانێن هاتنا قيامهتێ، ئهو حهيوان دێ د گهل وان ئاخڤت كو ئهو مرۆڤێن باوهرى ب قيامهتێ نهئيناى باوهرییێ ب قورئانێ وموحهممهدى ودينێ وى نائينن وكارى پێ ناكهن.
وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّنْ يُّكَذِّبُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ
وڕۆژا ئهم ل حهشرێ ژ ههر مللهتهكى دهستهكهكێ كۆم دكين ژ وان يێن درهوێ ب ئايهت ودهليلێن مه دكهن؛ دا لێك كۆم ببن، پاشى ههمى بۆ حسێبێ دئێنه هاژۆتن.
حَتّٰ٘ي اِذَا جَآءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
حهتا ئهگهر ژ ههر مللهتهكى قۆلهك هات ژ وان يێن درهو ب ئايهتێن مه كرى وكۆم بوون، خودێ گۆت: ئهرێ ههوه درهو ب وان ئايهتێن من كربوو، وههوه چو دهليل ل سهر نهحهقییا وان نهبوو حهتا هوين پشت بدهنێ ودرهوێ پێ بكهن، يان ههوه چ دكر؟
وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِمَا ظَلَمُوْا فَهُمْ لَا يَنْطِقُوْنَ
وگۆتن ب عهزابێ ل سهر وان حهق بوو؛ ژ بهر زۆردارى ودرهوپێكرنا وان، ڤێجا وان چو هێجهت نينن پێ باخڤن وبهڕهڤانییێ ژ خۆ بكهن بهرانبهر وێ عهزابا خراب يا ب سهرێ وان هاتى.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
ئهرێ ئهوێن هه يێن درهو ب ئايهتێن مه كرى ما نابينن كو مه شهڤ يا داى دا ئهو تێدا ڤهحهويێن وبنڤن، ومه ڕۆژ يا داى دا بۆ وان ببته جهێ ديتنێ وبهرگهڕيانا ڕزقى؟ هندى د چێكرنا وان دايه نيشانهك ههيه بۆ مللهتهكێ باوهرییێ بينت.
وَيَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّوْرِ فَفَزِعَ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِي الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَآءَ اللّٰهُ وَكُلٌّ اَتَوْهُ دٰخِرِيْنَ
وتو بهحسێ وێ ڕۆژێ بكه يا ملياكهت تێدا بۆڕییێ لێددهت ڤێجا ههچییێ ل عهسمانان وعهردى ژ ترسێن وێ لێدانێ دا دبزديێت، ئهو تێ نهبت يێ خودێ بڤێت و ژ وێ ترسێ بپارێزت، وههمى چێكرى شكهستى وستوخوار دئێنه نك خودايێ خۆ.
وَتَرَي الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْ٘ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۣ بِمَا تَفْعَلُوْنَ
وتو چيايان دبينى يا ژ تهڤه ئهو ل جهێن خۆ ڕادوهستاينه، وئهو ب خۆ وهسا دچنه ڕێ وهكى ئهو عهور دچن يێن با وان دهاژۆت، وئهڤه ژ چێكرنا وى خودايییه يێ ههمى تشت موكم وباش چێكرين. هندى خودێیه يێ شارهزايه ب وى كارێ بهنییێن وى دكهن.
مَنْ جَآءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُمْ مِّنْ فَزَعٍ يَّوْمَئِذٍ اٰمِنُوْنَ
ههچییێ ل ڕۆژا قيامهتێ بێت وتهوحيدا خودێ وباوهرى ئينانا ب وى وكارێ چاك د گهل دا، ئهوى خێرهكا مهزن وچێتر بۆ وى ل نك خودێ ههيه، كو بهحهشته، وئهو ل ڕۆژا بزديانا مهزنتر دپشت ڕاستـن.
وَمَنْ جَآءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوْهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
وههچییێ ب شركێ وكارێن خراب ڤه بێت، جزايێ وان ئهوه خودێ ل ڕۆژا قيامهتێ وان ل سهر ڕوییان بهاڤێته د ئاگرى دا، وبۆ پاشڤه برن دێ بۆ وان ئێته گۆتن: ئهرێ ژبلی وان كريارێن ههوه د دنيايێ دا دكرن ما جزايێ ههوه ب تشتهكێ دى دئێته دان؟
اِنَّمَا٘ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ رَبَّ هٰذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِيْ حَرَّمَهَا وَلَهٗ كُلُّ شَيْءٍ وَّاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ
تو -ئهى موحهممهد- بێژه مرۆڤان: ههما فهرمان ب هندێ يا ل من هاتییهكرن كو ئهز پهرستنا خودايێ ڤى باژێرى بكهم، كو مهكههه، يا خودێ ل سهر بهنییێن خۆ حهرامكرى كو ئهو خوينهكا حهرام لێ بڕێژن، يان زۆردارییێ تێدا ل يهكى بكهن، يان نێچيرێ لێ بگرن، يان داروبارێ وێ ببـڕن، وههر تشتهكێ ههى بۆ وییه، وفهرمان يا ل من هاتییه كرن كو ئهز پهرستنا وى ب تنێ بكهم، وخۆ بێخمه بن ئهمرێ وى، وگوهدارییا وى بكهم.
وَاَنْ اَتْلُوَا الْقُرْاٰنَ فَمَنِ اهْتَدٰي فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ وَمَنْ ضَلَّ فَقُلْ اِنَّمَا٘ اَنَا مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ
وكو ئهز قورئانێ بۆ مرۆڤان بخوينم، ڤێجا ههچییێ پێ ب هيدايهت بێت ودويكهفتنا وێ بكهت يا ئهز پێ هاتيم، ههما خێر وجزايێ وێ چهندێ ههر دێ بۆ وى زڤڕت، وههچییێ ژ حهقییێ بهرزهبوو تو -ئهى موحهممهد- بێژه: ههما ئهز ژ وانم يێن مللهتێن خۆ ترساندين، وهيدايهت نه د دهستێ من دايه.
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ سَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ فَتَعْرِفُوْنَهَا وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
وتو -ئهى موحهممهد- بێژه: حهمد بۆ خودێ بت، ئهو ئايهتێن خۆ د ههوه ب خۆ دا و د عهرد وعهسمانان ژى دا پاشى دێ نيشا ههوه دهت، ڤێجا هوين دێ وهسا وان ناسن كو هوين حهقییێ ونهحهقییێ پێ ڤاڤێر بكهن، وخودايێ ته ژ وى تشتێ هوين دكهن يێ بێ ئاگههـ نينه، وئهو دێ ههوه سهرا جزا دهت.