سوورەتا الشعراء

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 227
1

طٰسٓمّٓ

تەفسیرا ساناهی

(طسم) گۆتن ل سه‌ر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره‌ بۆرییه‌.

2

تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤه‌ ئايه‌تێن وێ قورئانێنه‌ يا هه‌ر تشته‌كێ هه‌ى ئاشكه‌را دكه‌ت.

3

لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ اَلَّا يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

دبت تو ژ به‌ر مجدییا خۆ ل سه‌ر هيدايه‌ت ئينانا وان خۆ تێ ببه‌ى؛ چونكى وان باوه‌رى ب ته‌ نه‌ئينايه، ڤێجا تو وێ چه‌ندێ نه‌كه‌.

4

اِنْ نَّشَاْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَآءِ اٰيَةً فَظَلَّتْ اَعْنَاقُهُمْ لَهَا خٰضِعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر مه‌ بڤێت ئه‌م دێ موعجزه‌يه‌كا وه‌سا ژ عه‌سمانى ب سه‌ر دره‌وپێكه‌رێن ملله‌تێ ته‌ دا ئينينه‌ خوارێ ئه‌و ژ ترسان دا نه‌چار ببن باوه‌رییێ بينن، ڤێجا ئه‌و ستوخوار وڕه‌زيل بمينن.

5

وَمَا يَاْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبۆ ڤان بوتپه‌رێسێن دره‌وپێكه‌ر بيرئينانه‌كا نوى ژ خودايێ پڕدلۆڤان نائێت، ئه‌گه‌ر ئه‌و پشت نه‌ده‌نێ وقه‌بويل نه‌كه‌ن.

6

فَقَدْ كَذَّبُوْا فَسَيَاْتِيْهِمْ اَنْۣبٰٓؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى وان دره‌و ب قورئانێ كر وتڕانه‌ بۆ خۆ پێ كرن، ڤێجا به‌حسێ وى كارێ وان يارى وتڕانه‌ بۆ خۆ پێ دكرن دێ ئێته‌كرن، و ژ به‌ر ده‌ركه‌فتنا وان ژ بن ئه‌مرێ خودێ عه‌زاب دێ ب سه‌ر وان دا ئ

7

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَي الْاَرْضِ كَمْ اَنْۣبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وان دره‌و پێ كر بێى ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌نه‌ وى عه‌ردێ مه‌ ژ هه‌ر ڕه‌نگه‌كى شينكاتییه‌كێ باش و ب مفا لێ شينكرى، ژ خودايێ هه‌مى چێكرییان پێڤه‌تر كه‌س نه‌شێت وى شين بكه‌ت؟

8

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د ده‌رێخستنا شينكاتى دايه‌ ژ عه‌ردى نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ يا تمام هه‌يه‌، وپترییا وى ملله‌تى دخودان باوه‌ر نه‌بوون.

9

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خواديێ ته‌يه‌ ل سه‌ر هه‌ر چێكرییه‌كى يێ زاله‌، وئه‌و دلۆڤانكاره‌ يێ دلۆڤانییا وى هه‌مى تشت ڤه‌گرتين.

10

وَاِذْ نَادٰي رَبُّكَ مُوْسٰ٘ي اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ مووساى بۆ ملله‌تێ خۆ بكه‌ ده‌مێ خودايێ ته‌ گازى وى كرى: كو تو وه‌ره‌ نك ملله‌تێ زۆردار.

11

قَوْمَ فِرْعَوْنَ اَلَا يَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ملله‌تێ فيرعه‌ونى، وبێژه‌ وان: ئه‌رێ ما ئه‌و ژ عه‌زابا خودێ ناترسن، ووى كارى ناهێلن يێ ئه‌و ل سه‌ر ژ كوفر وسه‌رداچوونێ؟

12

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ٘ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆت: خودايێ من ئه‌ز دترسم ئه‌و من د پێغه‌مبه‌رينییا دا من دره‌وين ده‌ربێخن.

13

وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰي هٰرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ به‌ر نه‌باوه‌رى ئينانا وان سنگێ من تژى خه‌م ببت، وئه‌زمانێ من ب ده‌عوێ نه‌گه‌ڕيێت ڤێجا تو جبريلی ب وه‌حییێ بهنێره‌ نك برايێ من هاروونى؛ دا هاريكارییا من بكه‌ت.

14

وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۣبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ووان تۆله‌ك ل سه‌ر من هه‌يه‌ ژ به‌ر كوشتنا من بۆ زه‌لامه‌كێ وان يێ قبتى، ڤێجا ئه‌ز دترسم ئه‌و من پێش وى ڤه‌ بكوژن.

15

قَالَ كَلَّا فَاذْهَبَا بِاٰيٰتِنَا٘ اِنَّا مَعَكُمْ مُّسْتَمِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ گۆته‌ مووساى: نه‌خێر ئه‌و ته‌ ناكوژن، ومن داخوازا ته‌ د ده‌ر حه‌قا هاروونى دا ب جهـ ئينا، ڤێجا هوين ب وان موعجزه‌يان ڤه‌ يێن ڕاستییا هه‌وه‌ ئاشكه‌را دكه‌ن هه‌ڕن، هندى ئه‌ميـن ئه‌م ب زانين وپاراستن وپشته‌ڤانییا خۆ ڤه‌ د گه‌ل هه‌وه‌ينه‌ ومه‌ گوهـ لێ هه‌يه‌.

16

فَاْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَا٘ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين وه‌رنه‌ نك فيرعه‌ونى وبێژنێ: هندى ئه‌مين ئه‌م ژ نك خودايێ هه‌مى چێكرییان ڤه‌ بۆ ته‌ وملله‌تێ ته‌ يێن هاتينه‌ هنارتن.

17

اَنْ اَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ

تەفسیرا ساناهی

كو تو ئيسرائيليان به‌رده‌؛ دا ئه‌و د گه‌ل مه‌ بچن.

18

قَالَ اَلَمْ نُرَبِّكَ فِيْنَا وَلِيْدًا وَّلَبِثْتَ فِيْنَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆت: ئه‌رێ ما مه‌ تو د مالێن خۆ دا ب زارۆكينى ب خودان نه‌كرى، وتو چه‌ند ساله‌كان ژ ژییێ خۆ د بن چاڤدێرییا مه‌ دا نه‌بووى.

19

وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِيْ فَعَلْتَ وَاَنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وته‌ ب كوشتنا زه‌لامه‌كى ژ ملله‌تێ من تاوانه‌ك كر ده‌مێ ته‌ دره‌به‌ك لێ داى، وتو ژ وان بووى يێن قه‌نجییا من ڤه‌شارتى وكوفر ب خوداينییا من كرى؟

20

قَالَ فَعَلْتُهَا٘ اِذًا وَّاَنَا مِنَ الضَّآلِّيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مووساى به‌رسڤا فيرعه‌ونى دا وگۆت: من ئه‌و كر يا ته‌ گۆتى به‌رى خودێ وه‌حییێ بۆ من بهنێرت، ومن بكه‌ته‌ پێغه‌مبه‌ر.

21

فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِيْ رَبِّيْ حُكْمًا وَّجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌ز ب ڕه‌ڤين ژ مالا هه‌وه‌ ده‌ركه‌فتم وچوومه‌ (مه‌ديه‌نێ)، ده‌مێ ئه‌ز ژ هه‌وه‌ ترسايم كو هوين پێش وى كارى ڤه‌ يێ بێ ده‌ستى من كرى من بكوژن، ئينا خودايێ من ژ قه‌نجییا خۆ پێغه‌مبه‌رينى وزانين دا من، وئه‌ز كرمه‌ ژ پێغه‌مبه‌ران.

22

وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ اَنْ عَبَّدْتَّ بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ

تەفسیرا ساناهی

وما تو وێ خودانكرنێ يا ل مالا ته‌ ل سه‌ر من دكه‌يه‌ منه‌ت وته‌ ئسرائيلی بۆ خۆ يێن كرينه‌ به‌نى تـو كـوڕێن وان دكـوژى وژنـێـن وان زێندى دهێلی؟

23

قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆت: وخودايێ چێكرییان يێ تو دبێژى تو پێغه‌مبه‌رێ وی‌یى كییه‌؟

24

قَالَ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆت: ئه‌و خودان وڕێڤه‌به‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى وهه‌ تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دايه‌، ئه‌گه‌ر هوين ب وێ چه‌ندێ دخودان باوه‌رن، باوه‌رییێ بينن.

25

قَالَ لِمَنْ حَوْلَهٗ٘ اَلَا تَسْتَمِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆته‌ مه‌زنێن ملله‌تێ خۆ يێن ل دۆر وى: ئه‌رێ هه‌وه‌ گوهـ ل گۆتنا مووساى يا عه‌جێب نينه‌ كو خودايه‌كێ دى ژبلی من هه‌يه‌؟

26

قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ اٰبَآئِكُمُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆت: ئه‌و خودايێ ئه‌ز به‌رێ هه‌وه‌ دده‌مێ ئه‌وه‌ يێ هوين وبابێن هه‌وه‌ يێن يه‌كێ ئافراندين، ڤێجا چاوا هوين په‌رستنا چێكرییه‌كێ وه‌كى خۆ دكه‌ن، وبابێن وى ژى وه‌كى يێن هه‌وه‌ يێن مرين؟

27

قَالَ اِنَّ رَسُوْلَكُمُ الَّذِيْ٘ اُرْسِلَ اِلَيْكُمْ لَمَجْنُوْنٌ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆته‌ خه‌لكێ ديوانا خۆ؛ دا كه‌ربێن وان ڤه‌كه‌ت ومووساى دره‌وين ده‌ربێخت: هندى پێغه‌مبه‌رێ هه‌وه‌يه‌ ئه‌وێ بۆ هه‌وه‌ هاتییه‌ هنارتن يێ دينه!

28

قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆت: ئه‌وه‌ خودايێ ڕۆژهه‌لاتێ وڕۆژئاڤايێ وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا، وئه‌ڤه‌ هندێ فه‌ر دكه‌ت هوين باوه‌رییێ ب وى ب تنێ بينن ئه‌گه‌ر هوين دخودان عه‌قل وتێگه‌هشتـن بن!

29

قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ اِلٰهًا غَيْرِيْ لَاَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُوْنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى ب گه‌فكرن ڤه‌ گۆته‌ مووساى: ئه‌گه‌ر تو خودايه‌كێ دى ژبلی من بۆ خۆ بدانى سويند بت ئه‌ز دێ ته‌ كه‌مه‌ د گه‌ل وان يێن من گرتين.

30

قَالَ اَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆت: ئه‌رێ تو دێ من گرى، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌ز ده‌ليله‌كێ ئاشكه‌را ژى بۆ ته‌ بينم ڕاستییا گۆتنا من ئاشكه‌را بكه‌ت؟

31

قَالَ فَاْتِ بِهٖ٘ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆت: پا كا دێ بينه‌ ئه‌گه‌ر تو د گۆتنا خۆ دا ژ ڕاستگۆيانى.

32

فَاَلْقٰي عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مووساى گۆپالێ خۆ هاڤێت و د گاڤێ دا ئه‌و بوو شه‌هماره‌كێ دورست، نه‌كو يێ ژ قه‌ستا وه‌كى سێره‌به‌ند دكه‌ن.

33

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَآءُ لِلنّٰظِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى ده‌ستێ خۆ ژ به‌ريكا خۆ ئينا ده‌رێ د گاڤێ دا ئه‌و بێى نه‌خۆشییه‌ك لێ بت سپى بوو وه‌كى به‌فرێ، كو بينه‌ران مه‌نده‌هۆش بكه‌ت.

34

قَالَ لِلْمَلَاِ حَوْلَهٗ٘ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى ژ ترسێن هندێ دا كو مه‌زنێن ملله‌تێ وى باوه‌رییێ بينن گۆته‌ وان: هندى مووسايه‌ سێره‌به‌نده‌كێ زيره‌كه‌.

35

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهٖ فَمَاذَا تَاْمُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وى دڤێت ب سێره‌به‌ندییا خۆ ئه‌و هه‌وه‌ ژ عه‌ردێ هه‌وه‌ ده‌ربێخت، ڤێجا هوين بۆ وى چ دبێژن دا ئه‌ز ب يا هه‌وه‌ بكه‌م؟

36

قَالُوْ٘ا اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَابْعَثْ فِي الْمَدَآئِنِ حٰشِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ملله‌تێ وى گۆتێ: تو مه‌سه‌لا مووسا وهاروونى پاش بێخه‌، وتو هنده‌ك له‌شكه‌رى بهنێره‌ باژێران.

37

يَاْتُوْكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

دا ئه‌و هه‌ر كه‌سه‌كێ شاره‌زا د سێره‌به‌ندییێ دا بۆ ته‌ كۆم بكه‌ن.

38

فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيْقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئينا سێره‌به‌ند هاتنه‌ كۆمكرن، وژڤانه‌كێ ده‌سنيشانكرى بۆ وان هاته‌ دانان، كو ده‌مێ تێشته‌گه‌هێ بوو ل ڕۆژا خه‌ملاندنێ يا كو ئه‌و تێدا به‌تال دبن، وپێكڤه‌ كۆم دبن؛ دا د گه‌ل مووساى كۆم ببن.

39

وَّقِيْلَ لِلنَّاسِ هَلْ اَنْتُمْ مُّجْتَمِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومرۆڤ بۆ كۆمبوونێ هاتنه‌ خواندن؛ دا به‌لكى سێره‌به‌ند ب سه‌ركه‌ڤن.

40

لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ اِنْ كَانُوْا هُمُ الْغٰلِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مه‌ دڤێت سێره‌به‌ند ب سه‌ركه‌ڤن؛ دا ئه‌م ل سه‌ر دينێ خۆ بمينين.

41

فَلَمَّا جَآءَ السَّحَرَةُ قَالُوْا لِفِرْعَوْنَ اَئِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ سێره‌به‌ند هاتينه‌ نك فيرعه‌ونى وان گۆتێ: ئه‌رێ خه‌لاته‌ك ژ مالی ومه‌رته‌بان دێ بۆ مه‌ هه‌بت، ئه‌گه‌ر ئه‌م ب سه‌ر مووساى كه‌فتين؟

42

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ اِذًا لَّمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆت: به‌لێ تشتێ هه‌وه‌ داخوازكرى بۆ هه‌وه‌ هه‌يه‌، وهوين هنگى دێ ژ وان بن يێن نێزيكى من.

43

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰ٘ي اَلْقُوْا مَا٘ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

مووساى پێخه‌مه‌ت پويچكرنا سێره‌به‌ندییا وان گۆتێ: تشتێ هه‌وه‌ دڤێت ژ سێره‌به‌ندییێ هوين بهاڤێژن.

44

فَاَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوْا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ اِنَّا لَنَحْنُ الْغٰلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا وان وه‌ريس وگۆپالێن خۆ هاڤێتـن، ڤێجا خه‌لكى وه‌ هزر كر كو ئه‌و مارن يێن ب ڕێڤه‌ دچن، ووان ب مه‌زنییا فيرعه‌ونى سويند خوار وگۆتن: هندى ئه‌مێن ئه‌م دێ ب سه‌ركه‌ڤين.

45

فَاَلْقٰي مُوْسٰي عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَاْفِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مووساى گۆپالێ خۆ هاڤێت، د گاڤێ ئه‌و بوو شه‌هماره‌كێ مه‌زن، وى ئه‌و دره‌و وبێ به‌ختییا وان ئيناى هه‌مى داعويرا.

46

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وان ئه‌و ديتى، ووان زانى ئه‌ڤه‌ نه‌ ژ فێلێن سێره‌به‌ندانه‌، وان باوه‌رى ب خودێ ئينا وبۆ وى چوونه‌ سوجدێ.

47

قَالُوْ٘ا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وگۆتن: مه‌ باوه‌رى ب خودايێ هه‌مى چێكرییان ئینا.

48

رَبِّ مُوْسٰي وَهٰرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودايێ مووساى وهاروونى.

49

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُوصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى ب نه‌ڕازيبوون ڤه‌ گۆته‌ سێره‌به‌ندان: ئه‌رێ هه‌وه‌ بێ ده‌ستويرییا من باوه‌رى ب مووساى ئينا، ووى دا كو بده‌ته‌ زانينێ كو كارێ مووساى ژى سێره‌به‌ندییه‌ گۆت: هندى ئه‌وه‌ ئه‌و مه‌زنێ هه‌وه‌يه‌ يێ سێره‌به‌ندى نيشا هه‌وه‌ داى، ڤێجا پاشى هوين دێ زانن دێ چ عه‌زاب ئێته‌ سه‌رێ هه‌وه‌: سويند بت ئه‌ز ده‌ست وپییێن هه‌وه‌ ڕاست وچه‌پ ببـڕم: ده‌ستێ ڕاستێ د گه‌ل پییێ چه‌پێ وده‌ستێ چه‌پێ د گه‌ل پییێ ڕاستێ، وئه‌ز دێ هه‌وه‌ هه‌مییان هلاويسم.

50

قَالُوْا لَا ضَيْرَ اِنَّا٘ اِلٰي رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

سێره‌به‌ندان گۆته‌ فيرعه‌ونى: چو زيان ناگه‌هته‌ مه‌ ب عه‌زابا دنيايێ، هندى ئه‌مين ئه‌م بۆ نك خودايێ خۆ دێ زڤڕين ڤێجا ئه‌و خۆشییا به‌رده‌وام دێ ده‌ته‌ مه‌.

51

اِنَّا نَطْمَعُ اَنْ يَّغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطٰيٰنَا٘ اَنْ كُنَّا٘ اَوَّلَ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين ئه‌م هيڤى دكه‌ين كو خودايێ مه‌ گونه‌هێن مه‌ بۆ مه‌ ژێ ببه‌ت؛ چونكى ئه‌م يه‌كه‌مين خودان باوه‌رين ژ ملله‌تێ ته‌.

52

وَاَوْحَيْنَا٘ اِلٰي مُوْسٰ٘ي اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ٘ اِنَّكُمْ مُّتَّبَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ وه‌حى بۆ مووساى -سلاڤ لێ بن- هنارت: كو تو ب شه‌ڤ د گه‌ل خودان باوه‌رێن ئسرائيلیان ده‌ركه‌ڤه‌؛ چونكى فيرعه‌ون وله‌شكه‌رێ وى دێ ب دويڤ هه‌وه‌ كه‌ڤن ڤێجا دا ئه‌و نه‌گه‌هنه‌ هه‌وه‌ به‌رى هوين بگه‌هنه‌ ده‌ريايێ.

53

فَاَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَآئِنِ حٰشِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا فيرعه‌ونى -ده‌مێ زانى ئسرائيلی يێن ده‌ركه‌فتين- له‌شكه‌رێ خۆ هنارته‌ باژێران دا هه‌مى له‌شكه‌رێ وى ل باژێران هه‌ى كۆم ببت.

54

اِنَّ هٰ٘ؤُلَآءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيْلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

فيرعه‌ونى گۆت: هندى ئسرائيلينه‌ ئه‌وێن د گه‌ل مووساى ڕه‌ڤين ده‌سته‌كه‌كا كێم وبێ بهانه‌.

55

وَاِنَّهُمْ لَنَا لَغَآئِظُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان دلێن مه‌ يێن تژى كه‌رب وكين كرين؛ چونكى وان دينه‌كێ دى بۆ خۆ يێ گرتى، ودينێ مه‌ يێ هێلاى.

56

وَاِنَّا لَجَمِيْعٌ حٰذِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م هه‌مى دهشيارين وبۆ وان دئاماده‌ينه‌.

57

فَاَخْرَجْنٰهُمْ مِّنْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئينا خودێ فيرعه‌ون وملله‌تێ وى ژ عه‌ردێ (مصرێ) يێ خودان باغ وبيستان وكانییێن ئاڤێ ده‌رێخستن.

58

وَّكُنُوْزٍ وَّمَقَامٍ كَرِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

و ژ وجهێن خۆش ده‌رٍێخستن.

59

كَذٰلِكَ وَاَوْرَثْنٰهَا بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ

تەفسیرا ساناهی

ووه‌كى مه‌ ئه‌و ده‌رێخستيـن، وه‌سا مه‌ ئه‌ڤ واره‌ پشتى وان دا ئسرائيلیان.

60

فَاَتْبَعُوْهُمْ مُّشْرِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا فيرعه‌ونى وله‌شكه‌رێ وى ل ده‌مێ ڕۆژهه‌لاتێ دا ب دويڤ مووساى وهه‌ڤالێن وى ڤه‌.

61

فَلَمَّا تَرَآءَ الْجَمْعٰنِ قَالَ اَصْحٰبُ مُوْسٰ٘ي اِنَّا لَمُدْرَكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مى هه‌ردو كۆمان يه‌ك ودو ديتيـن هه‌ڤالێن مووساى گۆتن: هندى كۆما فيرعه‌ونییه‌ دێ گه‌هنه‌ مه‌ ومه‌ تێ به‌ن.

62

قَالَ كَلَّا اِنَّ مَعِيَ رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

مووساى گۆته‌ وان: نه‌خێر وه‌سا نينه‌ وه‌كى هوين دبێژن، ئه‌و ناگه‌هنه‌ هه‌وه‌؛ چونكى خودايێ من ب سه‌ركه‌فتنێ يێ د گه‌ل من دا، ئه‌و دێ به‌رێ من ده‌ته‌ وێ ڕێكێ يا ڕزگارییا من وهه‌وه‌ تێدا.

63

فَاَوْحَيْنَا٘ اِلٰي مُوْسٰ٘ي اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ وه‌حى بۆ مووساى هنارت كو گۆپالێ خۆ ل ده‌ريايێ بده‌، ڤێجا وى گۆپال لێدا، وده‌ريا هاته‌ كه‌لاشتـن وبوو دووازده‌ ڕێك ل دويڤ هژمارا ئويجاخێن ئسرائيلیان، وهه‌ر پارچه‌يه‌ك وه‌كى چيايه‌كێ مه‌زن لێ هات.

64

وَاَزْلَفْنَا ثَمَّ الْاٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ فيرعه‌ون وملله‌تێ وى نێزيكى وى جهى كرن حه‌تا ئه‌و چووينه‌ د ده‌ريايێ دا.

65

وَاَنْجَيْنَا مُوْسٰي وَمَنْ مَّعَهٗ٘ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ مووسا وئه‌وێن د گه‌ل دا هه‌مى ڕزگاركرن وده‌ريا ڤه‌كرى ما حه‌تا ئه‌و ده‌رباس بووينه‌ لايێ هشك.

66

ثُمَّ اَغْرَقْنَا الْاٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى مه‌ ده‌ريا ب فيرعه‌ونى وهه‌ڤالێن وى ڤه‌ ئينا يه‌ك پشتى ئه‌و ب دويڤ مووساى وملله‌تێ وى كه‌فتين وچووينه‌ تێدا.

67

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د ڤێ چه‌ندێ دايه‌ يا چێبووى عيبره‌ته‌كا عه‌جێب ل سه‌ر شيانا خودێ هه‌يه‌، و د سه‌ر ڤێ نيشانا ئاشكه‌را ڕا پترییا دويكه‌فتییێن فيرعه‌ونى باوه‌رى نه‌ئينا.

68

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ زالێ دلۆڤانكار، ب زالبوونا خۆ وى كـافرێن دره‌وپێكه‌ر تێبرن، و ب دلۆڤانییا خۆ وى مووسا وئه‌وێن د گـه‌ل دا هه‌مى ڕزگاركرن.

69

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ اِبْرٰهِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ ئيبراهيمى بۆ كافران بكه‌.

70

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى گۆتییه‌ بابێ خۆ وملله‌تێ خۆ: هوين په‌رستنا چ دكـه‌ن؟

71

قَالُوْا نَعْبُدُ اَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عٰكِفِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گـۆت: ئـه‌م پـه‌رسـتـنـا هـنـده‌ك صـه‌نـه‌مـان دكـه‌ين، ڤێجا ئه‌م ل سه‌ر په‌رستنا وان دميني

72

قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى بۆ دياركرنا نه‌حه‌قییا بۆچوونا وان گۆت: ئه‌رێ وان گوهـ ل دوعايێن هه‌وه‌ دبن ده‌مێ هوين گازى وان دكه‌ن.

73

اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ئه‌و مفايه‌كى دگه‌هيننه‌ هه‌وه‌ ده‌مێ هوين وان دپه‌رێسن، يان ژى ئه‌و زيانه‌كێ د گه‌هيننه‌ هه‌وه‌ ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ په‌رستنا وان هێلا؟

74

قَالُوْا بَلْ وَجَدْنَا٘ اٰبَآءَنَا كَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: تشته‌كێ وه‌سا چێ نابت، به‌لێ پا مه‌ بابێن خۆ ديتبوون وان ئه‌و دپه‌رێسين، ڤێجا مه‌ ژى د وى تشتى دا يێ وان دكر چاڤ ل وان كر.

75

قَالَ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا كُنْتُمْ تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

75-76ئيبراهيمى گۆت: ئه‌رێ هه‌وه‌ ديتییه‌ تشتێ هه‌وه‌ وبابێن هه‌وه‌ يێن كه‌ڤن به‌رى هه‌وه‌ دپه‌رێسين ژ صه‌نه‌مێن بێ گوهـ يێن نه‌ مفاى دگه‌هينن ونه‌ زيانێ؟

76

اَنْتُمْ وَاٰبَآؤُكُمُ الْاَقْدَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

75-76ئيبراهيمى گۆت: ئه‌رێ هه‌وه‌ ديتییه‌ تشتێ هه‌وه‌ وبابێن هه‌وه‌ يێن كه‌ڤن به‌رى هه‌وه‌ دپه‌رێسين ژ صه‌نه‌مێن بێ گوهـ يێن نه‌ مفاى دگه‌هينن ونه‌ زيانێ؟

77

فَاِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّيْ٘ اِلَّا رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌و تشتـن يێن هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن ئه‌و دوژمنێن منن، وئه‌ز په‌رستنا خودايێ هه‌مى چێكرییان ب تنێ دكه‌م.

78

الَّذِيْ خَلَقَنِيْ فَهُوَ يَهْدِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وه‌ يێ ب جوانترين ڕه‌نگ ئه‌ز ئافرانديم وبه‌رێ من دده‌ته‌ ڕێكا مه‌صلحه‌تا دنيايێ وئاخره‌تێ.

79

وَالَّذِيْ هُوَ يُطْعِمُنِيْ وَيَسْقِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ يێ ژ قه‌نجییا خۆ خوارنێ وڤه‌خوارنێ دده‌ته‌ من.

80

وَاِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر نه‌خۆشییه‌ك گه‌هشته‌ من ئه‌و من ساخ دكه‌ت.

81

وَالَّذِيْ يُمِيْتُنِيْ ثُمَّ يُحْيِيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ يێ من د دنيايێ دا دمرينت وڕحا من دستينت، پاشى ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و من زێندى دكه‌ته‌ڤه‌، ژ وى پێڤه‌تر كه‌س نه‌شێت وێ چه‌ندێ بكه‌ت.

82

وَالَّذِيْ٘ اَطْمَعُ اَنْ يَّغْفِرَ لِيْ خَطِيْٓــَٔتِيْ يَوْمَ الدِّيْنِ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ يێ ئه‌ز دلێ خۆ دبه‌مێ كو ڕۆژا جزادانێ ئه‌و گونه‌ها من ژێ ببه‌ت.

83

رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى ب دوعاكرن ڤه‌ گۆته‌ خودايێ خۆ: خودايێ من تو زانينێ وتێگه‌هشتنێ بده‌ من، ومن ب چاكان ڕا بگه‌هينه‌، وتو من ووان د به‌حه‌شتێ دا پێكڤه‌ كۆم بكه‌.

84

وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْاٰخِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو ناڤ وده‌نگه‌كێ باش وجوان بۆ من د ناڤ وان دا بهێله‌ يێن پشتى من دئێن.

85

وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

وتو من بكه‌ ژ وان به‌نییێن خۆ يێن تو ب ميراتگرى ل به‌حشتا خۆش ددانى.

86

وَاغْفِرْ لِاَبِيْ٘ اِنَّهٗ كَانَ مِنَ الضَّآلِّيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو ل بابێ من نه‌گره‌ كو وى شرك ب ته‌ كرى، ووى عه‌زاب نه‌ده‌، هندى ئه‌و بوو ئه‌و ژ وان بوو يێن ڕێكا هيدايه‌تێ ل خۆ به‌رزه‌ كرى وكافر بووين. وئه‌ڤه‌ هنگى بوو به‌رى بۆ ئيبراهيمى ديار ببت كو بابێ وى دوژمنێ خودێ‌یه‌، وده‌مێ بۆ وى ديار بووى كو ئه‌و دوژمنێ خودێ‌یه‌ وى خۆ ژێ به‌رى كر.

87

وَلَا تُخْزِنِيْ يَوْمَ يُبْعَثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو وێ ڕۆژێ من شه‌رمزار نه‌كه‌ ڕۆژا مرۆڤ بۆ حسێب وجزادانێ ژ گۆڕێن خۆ ڕادبنه‌ڤه‌.

88

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڕۆژا مال وكوڕ چو مفاى نه‌گه‌هيننه‌ كه‌سێ.

89

اِلَّا مَنْ اَتَي اللّٰهَ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و تێ نه‌بت يێ ب دله‌كێ ساخله‌م ژ كوفر ونفاقێ بێته‌ نك خودێ.

90

وَاُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبه‌حه‌شت بۆ وان يێن خۆ ژ كوفرێ وگونه‌هان پاراستى، وقه‌ستا عيباده‌تێ خودێ كرى هاته‌ نێزيككرن.

91

وَبُرِّزَتِ الْجَحِيْمُ لِلْغٰوِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وجه‌هنه‌م بۆ وان كافران هاته‌ به‌رچاڤكرن ئه‌وێن خۆ ژ هيدايه‌تێ دايه‌ پاش، وبسته‌يى ل سه‌ر حه‌رامییێ كرى.

92

وَقِيْلَ لَهُمْ اَيْنَمَا كُنْتُمْ تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبۆ وان هاته‌گۆتن: كانێ خوداوه‌ندێن هه‌وه‌ يێن هه‌وه‌ ژبلی خودێ په‌رستـن بۆ دكر، وهه‌وه‌ هزر دكر ئه‌و ئه‌ڤرۆ مه‌هده‌رێ دێ بۆ هه‌وه‌ كه‌ن؟

93

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ هَلْ يَنْصُرُوْنَكُمْ اَوْ يَنْتَصِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌و دێ هه‌وه‌ ب سه‌رئێخن، وعه‌زابێ ژ هه‌وه‌ پاشڤه‌به‌ن، يان ئه‌و دێ خۆ ب سه‌رئێخن وعه‌زابێ ژ خۆ ب خۆ ده‌نه‌ پاش؟

94

فَكُبْكِبُوْا فِيْهَا هُمْ وَالْغَاوٗنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌و هاتنه‌ كۆمكرن و د جه‌هنه‌مێ دا هاتنه‌ هاڤێتـن.

95

وَجُنُوْدُ اِبْلِيْسَ اَجْمَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و وئه‌وێن وان د سه‌ر دا برين وهاريكارێن ئبليسى ئه‌وێن وى خرابى ل به‌ر وان شرينكرى، كه‌سه‌ك ژ وان خلاس نابت.

96

قَالُوْا وَهُمْ فِيْهَا يَخْتَصِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان ب هه‌ڤڕكى ڤه‌ د گه‌ل ئێك ودو گۆت:

97

تَاللّٰهِ اِنْ كُنَّا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

سويند ب خودێ هندى ئه‌م بووين ئه‌م د دنيايێ دا د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را دا بووين.

98

اِذْ نُسَوِّيْكُمْ بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

كو مه‌ هوين دئينانه‌ ڕێزا خودايێ هه‌مى چێكرییان‌.

99

وَمَا٘ اَضَلَّنَا٘ اِلَّا الْمُجْرِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكه‌سێ ئه‌م نه‌ئێخستينه‌ ڤێ دويماهییا خراب ئه‌و تاوانباران تێ نه‌بن يێن به‌رێ مه‌ دايه‌ په‌رستنا هنده‌كێن دى ژبلی خودێ ومه‌ گوهدارییا وان كرى.

100

فَمَا لَنَا مِنْ شَافِعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا كه‌س مه‌هده‌رێ بۆ مه‌ ناكه‌ت.كو مه‌ ژ عه‌زابێ خلاس بكه‌ت.

101

وَلَا صَدِيْقٍ حَمِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وكه‌س نينه‌ ب دورستى هه‌ڤالينییا مه‌ بكه‌ت ودلێ وى ب مه‌ بسوژت.

102

فَلَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا خوزى مه‌ زڤڕينه‌كا دى بۆ دنيايێ هه‌با، دا ئه‌م بباينه‌ ژ خودان باوه‌رێن ڕزگاربووى.

103

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د ڤێ يا بۆرى دايه‌ عيبره‌ته‌ك بۆ وى هه‌يه‌ يێ عيبره‌تێ وه‌ربگرت، وپترییا وان يێن گوهـ ل ڤێ سوحبه‌تێ بووى نه‌بوونه‌ خودان باوه‌ر.

104

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ هه‌ر ئه‌وه‌ زالێ خودان شيان، يێ دلۆڤانكار ب به‌نییێن خۆ.

105

كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوْحِ اِۨلْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ملله‌تێ نووحى دره‌و ب په‌ياما پێغه‌مبه‌رێ خۆ كر، ڤێجا ب ڤێ چه‌ندێ وان دره‌و ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران كر.

106

اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ نُوْحٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ برايێ وان نووحى گۆتییێ: ئه‌رێ هوين ته‌قوا خودێ ناكه‌ن؟

107

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌زم ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ د وى تشتى دا يێ ئه‌ز دگه‌هينمه‌ هه‌وه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ده‌سپاكم.

108

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين باوه‌رییێ د ناڤبه‌را خۆ وعه‌زابا خودێ دا بۆ خۆ بكه‌نه‌ په‌رژان وگوهدارییا من د وى تشتى دا بكه‌ن يێ ئه‌ز فه‌رمانێ پێ ل هه‌وه‌ دكه‌م.

109

وَمَا٘ اَسْــَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰي رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز كرێیه‌كێ ژ هه‌وه‌ ناخوازم سه‌را گه‌هاندنا په‌يامێ، هندى كرێیا منه‌ هه‌ما ب تنێ ل سه‌ر خودايێ هه‌مى چێكرى يانه‌.

110

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين خۆ ژ عه‌زابا وى بپارێزن، وگوهدارییا مـن بــكـه‌ن،وئه‌مر وفه‌رمانێن وى ب جهـ بينن.

111

قَالُوْ٘ا اَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْاَرْذَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆتێ: چاوا ئه‌م باوه‌رییێ ب ته‌ بينين ودويكه‌فتنا ته‌ بكه‌ين، وئه‌وێن دويكه‌فتنا ته‌ كرى هه‌مى مرۆڤێن كێم وڕه‌زيلن؟

112

قَالَ وَمَا عِلْمِيْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا نووحى گۆت: ژ من نه‌هاتییه‌ خواستـن ئه‌ز كريارێن وان بزانم، هه‌ما يا ل سه‌ر من ئه‌وه‌ ئه‌ز به‌رێ وان بده‌مه‌ باوه‌رییێ.

113

اِنْ حِسَابُهُمْ اِلَّا عَلٰي رَبِّيْ لَوْ تَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

حسێبا وان سه‌را كريارێن وان ب تنێ ل سه‌ر خودايێ منه‌. ئه‌گه‌ر هوين ب وێ چه‌ندێ بحه‌سیێن.

114

وَمَا٘ اَنَا بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز وان ده‌رنائێخم يێن باوه‌رییێ ب گازییا من دئينن، حالێ وان چ بت. ژ به‌ر هندێ دا هوين باوه‌رییێ ب من بينن.

115

اِنْ اَنَا اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما ب تنێ ئه‌ز ئه‌وم يێ ئاشكه‌را هه‌و دترسينم.

116

قَالُوْا لَئِنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰنُوْحُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمَرْجُوْمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى نووح- ژ گازییا خۆ لێڤه‌نه‌بى سويند بت تو دێ ژ وان بى يێن به‌ر لێ دئێنه‌ باراندن.

117

قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ نووحى ئه‌ڤ گۆتنا وان بهيستى وى دوعا ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: خودايێ من هندى ملله‌تێ منه‌ مجدى ل سه‌ر دره‌وين ده‌رێخستنا من كر.

118

فَافْتَحْ بَيْنِيْ وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَّنَجِّنِيْ وَمَنْ مَّعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو حوكمى د ناڤبه‌را من ووان دا بكه‌، وتو من وهه‌چى خودان باوه‌رێ د گه‌ل من دا بت ژ وێ عه‌زابێ ڕزگار بكه‌ يا تو كافران پێ عه‌زاب دده‌ى.

119

فَاَنْجَيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ ئه‌و وهه‌چییێ د گه‌ل وى د گه‌مییا داگرتى دا ژ هـه‌مـى ڕه‌نگێن چێكرییان، ڕزگـاركرن.

120

ثُمَّ اَغْرَقْنَا بَعْدُ الْبَاقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌وێن مايى يێن باوه‌رى نه‌ئيناى مه‌ خه‌ندقاندن.

121

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د ڤێ چه‌ندێ دایه‌ نيشان بۆ يێن پشتى وان دئێن تێدا هه‌يه‌، وپترییا وان يێن گوهـ ل ڤێ سه‌رهاتییێ بووى باوه‌رى نه‌ئينا بوو.

122

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ د تۆلڤه‌كرنا خۆ دا يێ زاله‌، وئه‌و يێ دلۆڤانكاره‌.

123

كَذَّبَتْ عَادُ اِۨلْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئويجاخا عادییان پێغه‌مبه‌رێ خۆ هوود دروه‌ين ده‌رێخست ڤێجا ب ڤێ چه‌ندێ وان هه‌مى پێغه‌مبه‌ر دره‌وين ده‌رێخستـن.

124

اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ هُوْدٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ برايێ وان هوددى گۆتییه‌ وان: ئه‌رێ هوين ژ خودێ ناترسن وپه‌رستنێ ژ دل بۆ وى ناكه‌ن

125

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌زم ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ده‌سپاكم.

126

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين ژ عه‌زابا خودێ بترسن وگوهدارییا من بكه‌ن.

127

وَمَا٘ اَسْــَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰي رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز سه‌را گازيكرنا هه‌وه‌ بۆ ته‌وحيدێ چو ڕه‌نگێن كرێیان ژ هه‌وه‌ ناخوازم. هندى كرێیا منه‌ ب تنێ ل سه‌ر خودايێ هه‌مى چێكرییانه‌.

128

اَتَبْنُوْنَ بِكُلِّ رِيْعٍ اٰيَةً تَعْبَثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ هوين ل هه‌ر جهه‌كێ بلند ئاڤاهییه‌كێ مه‌زن چێ دكه‌ن دا هوين ڕێڤنگان لێ ببينن ويارییان بۆ خۆ پێ بكه‌ن؟

129

وَتَتَّخِذُوْنَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين قه‌سرێن ئاسێ وكه‌لێن موكم ئاڤا دكه‌ن هه‌ر وه‌كى هوين هه‌ر دێ د دنيايێ دا بن وهوين نامرن.

130

وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر هه‌وه‌ كه‌سه‌ك گرت بۆ كوشتنێ يان لێدانێ هوين وێ چه‌ندێ ب كوته‌كى وزۆردارى دكه‌ن.

131

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين ژ خودێ بترسن وپێگيرییێ ب وێ بكه‌ن يا ئه‌ز دبێژمه‌ هه‌وه‌

132

وَاتَّقُوا الَّذِيْ٘ اَمَدَّكُمْ بِمَا تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ وى خودايى بترسن يێ گه‌له‌ك ڕه‌نگێن نعمه‌تێن ئاشكه‌را بۆ هه‌وه‌ داينه‌ هه‌وه‌.

133

اَمَدَّكُمْ بِاَنْعَامٍ وَّبَنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وى حه‌يوانه‌ت‌دانه‌ هه‌وه‌، وعه‌يال.

134

وَجَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وبيستانێن خودان به‌رهه‌م‌، وكانییێن ئاڤێ وى بۆ هه‌وه‌ په‌قاندن.

135

اِنِّيْ٘ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

هوودى گۆته‌ وان: هندى ئه‌زم ئه‌ز دترسم ئه‌گه‌ر هوين مانه‌ ل سه‌ر كوفر وزۆردارى ودره‌وا خۆ، كو خودێ عه‌زابه‌كێ ب سه‌ر هه‌وه‌ دا بينت ل ڕوژه‌كا ته‌نگاڤییا وێ يا مه‌زن ژ به‌ر عه‌زابا وێ يا ب سه‌هم.

136

قَالُوْا سَوَآءٌ عَلَيْنَا٘ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆتێ: ل نك مه‌ وه‌كى يه‌كه‌ تو مه‌ بترسينى يان نه‌، ئه‌م باوه‌رییێ ب ته‌ نائينين.

137

اِنْ هٰذَا٘ اِلَّا خُلُقُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌ڤ دينێ ئه‌م ل سه‌ر دينێ يێن به‌رێیه‌ وعورف وعه‌ده‌تێن وانه‌.

138

وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وسه‌را وى كارێ ئه‌م دكه‌ين ئه‌م نائێينه‌ عه‌زابدان.

139

فَكَذَّبُوْهُ فَاَهْلَكْنٰهُمْ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا وان به‌رده‌وامى ل سه‌ر دره‌وين ده‌رێخستنا وى كر، ڤێجا خودێ ئه‌و ب هڕه‌بايه‌كێ سار ودژوار تێبرن. هندى د وێ تێبرنێ دايه‌ عيبره‌ته‌ك بۆ يێن پشتى وان هه‌يه‌، وپترییا وان يێن سه‌رهاتییا وان بهيستى باوه‌رییێ ب ته‌ نائينن.

140

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ زالێ ب سه‌رڤه‌هاتى، يێ دلوڤانكار ب خودان باوه‌ران.

141

كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئويجاخا ثه‌موودییان برايێ خۆ صالح دره‌وين ده‌رێخست، ڤێجا وان ب وێ چه‌ندێ هه‌مى پێغه‌مبه‌ر دره‌وين ده‌رێخستـنن.

142

اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ صٰلِحٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ برايێ وان صالحى گۆتییه‌ وان: ئه‌رێ هوين ژ عه‌زابا خودێ ناترسن؟

143

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌زم ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ده‌‌سپاكم.

144

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين ژ خودێ بترسن، وپێگيرییێ ب وێ بكه‌ن يا من به‌رێ هه‌وه‌ دايێ.

145

وَمَا٘ اَسْــَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰي رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز سه‌را شيره‌تكرنا هه‌وه‌ داخوازا چو جزاى ژ هه‌وه‌ ناكه‌م، هه‌ما جزايێ من ب تنێ ل سه‌ر خودايێ هه‌مى چێكرییانه‌.

146

اَتُتْرَكُوْنَ فِيْ مَا هٰهُنَا٘ اٰمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ خودايێ هه‌وه‌ دێ هه‌وه‌ هێلته‌ د وێ خۆشییێ دا يا هوين تێدا وهوين هه‌ر دێ د ڤێ دنيايێ دا پشت ڕاست وته‌نا ژ عه‌زاب ونه‌مان ومرنێ مينن؟

147

فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ

تەفسیرا ساناهی

د ناڤ باغێن خودان به‌رهه‌م وكانییێن ئاڤێ.

148

وَّزُرُوْعٍ وَّنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وبيستان ودارقه‌سپێن خودان به‌رهه‌مه‌كێ نه‌رم وگه‌هشتى دا.

149

وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين ب شاره‌زايى ودفن بلندى ڤه‌ خانییان د چيايان دا دكۆلن.

150

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين ژ عه‌زابا خودێ بترسن، وگوهدارییا شيره‌تا من بكه‌ن.

151

وَلَا تُطِيْعُوْ٘ا اَمْرَ الْمُسْرِفِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وگوهێ خۆ نه‌ده‌نه‌ وان يێن زۆردارى ل خۆ كرى وگه‌له‌ك ب ناڤ گونه‌هێ ڤه‌ چووين.

152

الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِي الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن كارێ وان خرابكارییا د عه‌ردى دايه‌ وئه‌و چاكییێ تێدا ناكه‌ن.

153

قَالُوْ٘ا اِنَّمَا٘ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت‌: هه‌ما تو ژ وانى يێن سێره‌به‌ندییه‌كا مه‌زن لێ هاتییه‌كرن، ڤێجا ژ به‌ر سێره‌به‌ندییێ عه‌قلێ ته‌ نه‌مايه‌.

154

مَا٘ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَاْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو ژى وه‌كى مه‌ مرۆڤى ژ دوونده‌ها ئاده‌مییى، ڤێجا چاوا پێغه‌مبه‌رينى دێ بۆ ته‌ ئێت؟ كانێ نيشانه‌كا ئاشكه‌را بۆ مه‌ بينه‌ پێغه‌مبه‌رينییا ته‌ ڕاست ده‌ربێخت، ئه‌گه‌ر تو ژ ڕاستگۆيانى كو خودێ تو بۆ مه‌ يێ هنارتى.

155

قَالَ هٰذِهٖ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَّلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ

تەفسیرا ساناهی

پشتى خودێ حێشتره‌ك بۆ وان ژ كه‌ڤرى ئينايه‌ ده‌ر صالـحى گۆته‌ وان: ئه‌ڤه‌ حێشتره‌كه‌ خودێ دايه‌ هه‌وه‌ ل ڕۆژه‌كا ده‌سنيشانكرى ئاڤ بارا وێیه‌، و ل ڕۆژه‌كا دى ئاڤ بۆ هه‌وه‌يه‌. وێ ڕۆژا دۆرا ڤه‌خوارنا وێ بت چێ نابت هوين ئاڤێ ژێ ڤه‌خۆن، وڕۆژا دۆرا هه‌وه‌ بت ئه‌و ئاڤێ ڤه‌ناخۆت.

156

وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْٓءٍ فَيَاْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وتشته‌كێ خراب وه‌كى لێدانێ يان ڤه‌كوشتنێ چێ نابت هوين د گه‌ل بكه‌ن، ئه‌گه‌ر خودێ ب عه‌زابا ڕۆژه‌كا مه‌زن دێ هه‌وه‌ تێ به‌ت.

157

فَعَقَرُوْهَا فَاَصْبَحُوْا نٰدِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا وان ئه‌و حێشتر ڤه‌كوشت، ڤێجا ده‌مێ وان عه‌زاب ديتى ئه‌و په‌شێمان بوون كو وان وه‌ كرى، به‌لێ په‌شێمانییا وان چو مفا نه‌گه‌هانده‌ وان.

158

فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا عه‌زابا خودێ يا صالحى گه‌ف پێ ل وان كرى ب سه‌رێ وان هات، وئه‌و تێبرن. هندى تێبرنا ثه‌موودییان بوو عيبره‌ته‌ك بۆ وى تێدا هه‌بوو يێ عيبره‌ته‌كێ بۆ خۆ ژ ڤێ دويماهییێ ببينت، وپترییا وان دخودان باوه‌ر نه‌بوون.

159

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ زالێ تۆلێ ژ نه‌يارێن خۆ يێن دره‌وپێكه‌ر ڤه‌دكه‌ت، يێ دلۆڤانكار ب وى يێ باوه‌رییێ بينت ژ به‌نییێن وى.

160

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطِ اِۨلْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ملله‌تێ لووطى دره‌و ب پێغه‌مبه‌رينییا وى كر، ڤێجا وان ب ڤێ چه‌ندێ دره‌و ب هه‌مى پێغه‌مبه‌رێن خودێ كر‌.

161

اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ لُوْطٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ برايێ وان لووطى گۆتییه‌ وان: ما هوين ژ عه‌زابا خودێ ناترسن؟

162

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌زم ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ده‌سپاكم‌.

163

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين خۆ ژ عه‌زابا خودێ بپارێزن وگوهدارییا من د وى تشتى دا بكه‌ن يێ ئه‌ز به‌رێ هه‌وه‌ دده‌مێ.

164

وَمَا٘ اَسْــَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰي رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وسه‌را گازییا خۆ بۆ ڕێنيشادانا هه‌وه‌ ئه‌ز چو كرێیه‌كێ ژ هه‌وه‌ ناخوازم، هندى كرێیا منه‌ هه‌ما ب تنێ ل سه‌ر خودايێ هه‌مى چێكرییانه‌.

165

اَتَاْتُوْنَ الذُّكْرَانَ مِنَ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ژ مرۆڤان هوين دئێنه‌ نك زه‌لامان.

166

وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عٰدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووێ يا خودێ بۆ خۆشییا هه‌وه‌ وزێده‌بوونا دوونده‌هێ ئافراندى ژ ژنێن هه‌وه‌ هوين دهێلن؟به‌لكى هوين ملله‌ته‌كێ سه‌ردا چووينه‌، هه‌وه‌ پێ ل توخويبێ حه‌لالی يێ داناى وهوين ب ناڤ حه‌رامى ڤه‌ يێن چووين.

167

قَالُوْا لَئِنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰلُوْطُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌ى لووط سويند ئه‌گه‌ر تو كارێ پاشڤه‌برنا مه‌ ژ چوونا نك زه‌لامان وكرێتكرنا ڤى تشتى به‌س نه‌كه‌ى، تو دێ ژ وان بى يێن ژ وه‌لاتێ مه‌ دئێنه‌ ده‌رێخستـن.

168

قَالَ اِنِّيْ لِعَمَلِكُمْ مِّنَ الْقَالِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

لووطى گۆت: هندى ئه‌زم ئه‌ز ژ وانم يێن گه‌له‌ك ب وى كارى دنه‌خۆش يێ هوين دكه‌ن.

169

رَبِّ نَجِّنِيْ وَاَهْلِيْ مِمَّا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وده‌مێ ئه‌و ژ وان بێ هيڤى بووى دوعا ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: خودايێ من تو من ومرۆڤێن من ژ وێ گونه‌ها كرێت بپارێزه‌ يا ملله‌تێ من دكه‌ت.

170

فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ٘ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ ئه‌و ومروڤێن وى وهه‌ر كه‌سه‌كێ باوه‌رى ب گازییا وى ئيناى هه‌مى ڕزگاركرن.

171

اِلَّا عَجُوْزًا فِي الْغٰبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پيره‌ژنه‌كا ژ مرۆڤێن وى تێ نه‌بت، كو ژنكا وى بوو، وێ باوه‌رى د گه‌ل وان نه‌ئينا بوو، ڤێجا ئه‌و ژ وان بوو يێن ماينه‌ د عه‌زابێ دا.

172

ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى مه‌ هه‌مى كافر تێبرن.

173

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًا فَسَآءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌ر ژ عه‌سمانى وه‌كى بارانێ ل وان باراندن وئه‌و پێ تێبرن، ڤێجا چ پيسه‌ بارانا وان بوو يێن پێغه‌مبه‌رێن مه‌ ئه‌و ترساندين ووان گوهدارى نه‌كرى؛ چونكى دژوارترين ڕه‌نگێن تێبرن وخرابكرنێ ب سه‌ر وان دا هاتن.

174

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د وێ عه‌زابدانێ دايه‌ شيره‌ت وعيبره‌ته‌ك هه‌يه‌، وپترییا وان دخودان باوه‌ر نه‌بوون.

175

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ زالێ ب سه‌رڤه‌هاتى، يێ دلوڤانكار ب به‌نییێن خۆ.

176

كَذَّبَ اَصْحٰبُ لْــَٔيْكَةِ الْمُرْسَلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودانێن وى عه‌ردێ ب داروبار پێغه‌مبه‌رێ خۆ شوعه‌يب دره‌وين ده‌رێخست، ڤێجا ب وێ چه‌ندێ وان دره‌و ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران كر.

177

اِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ شوعه‌يبى گۆتییه‌ وان: ئه‌رێ ما هوين ژ عه‌زابا خودێ ناترسن كو ئه‌و هه‌وه‌ سه‌را گونه‌هێن هه‌وه‌ عه‌زاب بده‌ت؟

178

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌زم ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كێ ده‌سپاكم.

179

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين ژ عه‌زابا خودێ بترسن، ودويكه‌فتنا وێ هيدايه‌تێ بكه‌ن يا ئه‌ز ژ نك خودێ بۆ هه‌وه‌ پێ هاتيم؛ دا هوين سه‌رڕاست ببن.

180

وَمَا٘ اَسْــَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰي رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز سه‌را داخوازكرنا هه‌وه‌ بۆ باوه‌رییا ب خودێ چو جزاى ژ هه‌وه‌ ناخوازم، هه‌ما جزايێ من ل سه‌ر خودايێ هه‌مى چێكرییانه‌.

181

اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

شوعه‌يبى گۆته‌ وان -ووان حيله‌ د كێشان وپيڤانێ دا دكرن-: هوين پيڤانێ ب دورستى بۆ خه‌لكى پێك بينن، وهوين ژ وان نه‌بن يێن حه‌قێ مرۆڤان كێم دكه‌ن.

182

وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

وهوين ب ته‌رازییا ڕاست ودورست كێشانێ بكه‌ن.

183

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وچويێ ژ مافێ خه‌لكى كێم نه‌كه‌ن، وهوين ب شركێ وكوشتـنێ وتالان وترساندنا خه‌لكى خرابكارییێ د عه‌ردى دا نه‌كه‌ن.

184

وَاتَّقُوا الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين ژ عه‌زابا وى خودايى بترسن يێ هوين وئه‌و ملله‌تێن به‌رى هه‌وه‌ ژى ئافراندين.

185

قَالُوْ٘ا اِنَّمَا٘ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: هندى تويى هه‌ما تو ژ وانى يێن سێره‌به‌ندییێ كاره‌كێ دژوار تێكرى.

186

وَمَا٘ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ما تو ژى وه‌كى مه‌ مرۆڤى، ڤێجا چاوا پێغه‌مبه‌رينى بۆ ته‌ ب تنێ دێ ئێت؟ وهه‌ما هه‌مى هزرا مه‌ ئه‌وه‌ كو تو د ڤێ گۆتنا خۆ دا ژ دره‌وينانى.

187

فَاَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَآءِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر تو ڕاست دبێژى كو تو پێغه‌مبه‌رى، پا كانێ دوعايه‌كێ ژ خودێ بكه‌ دا ئه‌و پرتێن عه‌زابێ ژ عه‌سمانى ب سه‌ر مه‌ دا بينت ومه‌ ببرينت.

188

قَالَ رَبِّيْ٘ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

شوعه‌يبى گۆت: خودايێ من زاناتره‌ ب وى تشتێ هوين دكه‌ن.

189

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ اِنَّهٗ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وان به‌رده‌وامى ل سه‌ر دره‌وين ده‌رێخستنا وى كر، ئينا گه‌رمه‌كا دژوار ب سه‌ر وان دا هات، وئه‌و بۆ خۆ ل سيبه‌ره‌كێ گه‌ڕيان دا خۆ بده‌نه‌ بن، وان هند ديت عه‌وره‌كى سيبه‌ر ل وان كر، وئه‌و ب هوينكاتییه‌كێ حه‌سان، ڤێجا ده‌مێ ئه‌و هه‌مى ل بن سيبه‌را وى عه‌ورى كۆم بووين، ئه‌و ل هنداڤى وان بوو ئاگر وئه‌و سۆتن، وتێبرنا وان هه‌مییان ل ڕۆژه‌كا گه‌له‌كا ب ترس بوو.

190

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى د وێ عه‌زابێ دايه‌ نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ كو دره‌وپێكه‌ران بگرت هه‌يه‌، به‌لێ پترییا وان دخودان باوه‌ر نه‌بوون وعيبره‌ت بۆ خۆ ژ وێ چه‌ندێ وه‌رنه‌گرتن.

191

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

وهندى خودايێ ته‌يه ‌د تۆلڤه‌كرنا خۆ دا ژ نه‌ياران يێ زاله‌، و ب به‌نییێن خۆ يێ دلۆڤانكاره‌.

192

وَاِنَّهٗ لَتَنْزِيْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌ڤ قورئانه‌يه‌ ژ نك ئافرانده‌رێ هه‌مى چێكرییان وخودانێ وان هاتییه‌ خوارێ.

193

نَزَلَ بِهِ الرُّوْحُ الْاَمِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

جبريلێ ده‌سپاك وئه‌مين ئه‌و يا ئينايه‌ خوارێ.

194

عَلٰي قَلْبِكَ لِتَكُوْنَ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى ئه‌و بۆ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- يا خواندى حه‌تا ته‌ د دلێ خۆ دا ژبه‌ركرى وتو تێ گه‌هشتى؛ دا تو ببییه‌ ژ پێغه‌مبه‌رێن خودێ يێن ملله‌تێن خۆ ژ عه‌زابا خودێ دترسينن.

195

بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

جبريلی ئه‌و ب زمانه‌كێ عه‌ره‌بى يێ ئاشكه‌را بۆ ته‌ ئينا خوارێ، يا ڕامان ئاشكه‌رايه‌، وئـه‌و وان هه‌مى تشتان ئاشكه‌را دكـه‌ت يێن ئـه‌و هه‌وجه‌ دبنێ ژ كارێ دين ودنيايێ.

196

وَاِنَّهٗ لَفِيْ زُبُرِ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهندى به‌حسێ ڤێ قورئانییه‌ د كيتابێن پێغه‌مبه‌رێن به‌رێ دا هاتییه‌، وان مزگينى پێ دايه‌ وئه‌و ڕاست ده‌رێخستییه‌.

197

اَوَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ اٰيَةً اَنْ يَّعْلَمَهٗ عُلَمٰٓؤُا بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وما ئه‌و زانينا ل نك وان زانايێن ئسرائيلیان هه‌ى يێن باوه‌رى ئيناى وه‌كى عه‌بدللاهێ كوڕێ سه‌لامى به‌سى وان نينه‌ كو ئه‌و بزانن هندى تويى تو پێغه‌مبه‌رێ خودێ يى‌؟

198

وَلَوْ نَزَّلْنٰهُ عَلٰي بَعْضِ الْاَعْجَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر مه‌ قورئان بۆ هنده‌كێن عه‌ره‌بییێ نه‌زانن ئينابا خوارێ.

199

فَقَرَاَهٗ عَلَيْهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ مُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووان ئه‌و ب عه‌ره‌بییه‌كا ره‌هوان ودورست بۆ كافرێن قوره‌يشییان خواندبا، ئه‌و هه‌ر دا كافرییێ پێ كه‌ن، و ژ كافرییا خۆ ئه‌و دا هێجه‌ته‌كێ بۆ خۆ گرن.

200

كَذٰلِكَ سَلَكْنٰهُ فِيْ قُلُوْبِ الْمُجْرِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وه‌سا مه‌ كوفرا ب قورئانێ كره‌ د دلێن تاوانباران دا، وئه‌و كوفر ل سه‌ر دلێن وان زال بوو.

201

لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ حَتّٰي يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وان چو ڕێ نه‌ماينه‌ ئه‌و باوه‌رییێ پێ بينن، حه‌تا ئه‌و وێ عه‌زابا دژوار نه‌بينن يا ژڤان بۆ وان پێ هاتییه‌ دان.

202

فَيَاْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ژ نشكه‌كێ ڤه‌ عه‌زاب ب سه‌ر وان دا بێت، وئه‌و به‌رى هنگى نه‌زانن كو ئه‌و دێ ئێت.

203

فَيَقُوْلُوْا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ ئه‌و ب خافله‌تى ڤه‌ دئێت ژ په‌شێمانییا نه‌باوه‌رى ئينانێ دا ئه‌و دێ بێژن: ئه‌رێ ئه‌م دێ ئێينه‌ پاشڤه‌هێلان؟

204

اَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و له‌زێ ل هاتنا عه‌زابێ دكه‌ن؟

205

اَفَرَءَيْتَ اِنْ مَّتَّعْنٰهُمْ سِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئـــه‌رێ تــه‌ زانــیــیـه ئه‌گه‌ر ئه‌م چه‌ند ساله‌كێن درێژ وان بهێلينه‌ دخۆشییان دا ومرنا وان پاش بێخين.

206

ثُمَّ جَآءَهُمْ مَّا كَانُوْا يُوْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌و عه‌زابا ژڤان پێ هاتییه‌ دان ب سه‌ر وان دا بێت؟

207

مَا٘ اَغْنٰي عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يُمَتَّعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خۆشيبرنا وان ب ژییێ درێژ، وژيارا باش، چو مفاى ناگه‌هينته‌ وان.

208

وَمَا٘ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا لَهَا مُنْذِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و د ناڤ هه‌مى ملله‌تان دا مه‌ گونده‌ك ژ گوندان تێ نه‌برییه‌، ئه‌گه‌ر مه‌ پێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ نه‌هنارت بت وان بترسينت.

209

ذِكْرٰي وَمَا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبيرا وان ل وى تشتى بينت يێ ڕزگارییا وان تێدا، وئه‌م دزۆردار نه‌بووينه‌ كو ملله‌ته‌كى عه‌زاب بده‌ين به‌رى ئه‌م پێغه‌مبه‌ره‌كـى بۆ بهنێرين.

210

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيٰطِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

وشه‌يتانان قورئان بۆ موحه‌ممه‌دى نه‌ئينايه‌ خـوارێ -وه‌كى كافر دبێژن- .

211

وَمَا يَنْۣبَغِيْ لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيْعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و نه‌بابه‌تى وانه‌، وئه‌و نه‌شێن وێ بكه‌ن.

212

اِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُوْلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

چونكى ئه‌و ژ گوهدانا قورئانێ ل عه‌سمانى دبێ بارن وستێر درژيێنه‌ وان.

213

فَلَا تَدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَكُوْنَ مِنَ الْمُعَذَّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو ژبلی خودێ په‌رستنا چو خودايێن دى نه‌كه‌، ئه‌گه‌ر دێ ئه‌و عه‌زاب گه‌هته‌ ته‌ يا گه‌هشتییه‌ وان يێن په‌رستنا هنده‌ك شريكان د گه‌ل خودێ كرى.

214

وَاَنْذِرْ عَشِيْرَتَكَ الْاَقْرَبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو وان يێن نێزيكتر بۆ ته‌ ژ ملله‌تێ ته‌ ژ عه‌زابا مه‌ بترسينه‌، كو ب سه‌ر وان دا بێت.

215

وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو چه‌نگێ خۆ بچه‌مينه‌ وخۆ مه‌زن نه‌كه‌ و ژ دلۆڤانى ئاخفتنه‌كا نه‌رم بێژه‌ وان يێن د به‌رسڤا گازییا ته‌ هاتين.

216

فَاِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ اِنِّيْ بَرِيْٓءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر وان بێ ئه‌مرییا ته‌ كر وگوهێ خۆ نه‌دا ته‌، تو خۆ ژ كريارێن وان ووێ شركا ئه‌و دكه‌ن به‌رى بكه‌.

217

وَتَوَكَّلْ عَلَي الْعَزِيْزِ الرَّحِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

وتو كارێ خۆ بهێله‌ ب هيڤییا خودايێ زال ودلۆڤانكار ڤه.

218

الَّذِيْ يَرٰىكَ حِيْنَ تَقُوْمُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێ ته‌ دبينت ده‌مێ تو ل نيڤا شه‌ڤێ ب تنێ ڕدابییه‌ نڤێژێ.

219

وَتَقَلُّبَكَ فِي السّٰجِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و خۆچه‌ماندنا ته‌ دبينت ده‌مێ تو د گه‌ل نڤێژكه‌ران ڕادبى ودڕوينى ودچيه‌ سوجدێ.

220

اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌وه‌ ئه‌و گوهدێرێ خـوانـدنا تـه‌يـه‌، يـێ پـڕزانـايـه‌ ب ئـنـيـه‌ت وكريـارێن تـه‌.

221

هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰي مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ بێژم كانێ شه‌يتان ب سه‌ر كێ دا دئێنه‌ خوارێ؟

222

تَنَزَّلُ عَلٰي كُلِّ اَفَّاكٍ اَثِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ب سه‌ر هه‌ر كه‌سه‌كێ گه‌له‌گ دره‌وين وگونه‌هكار ژ خێفزانكان دا دئێن.

223

يُّلْقُوْنَ السَّمْعَ وَاَكْثَرُهُمْ كٰذِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

شه‌يتان ب دزى ڤه‌ گوهدارییێ دكه‌ن، ژ كۆما بلند ل عه‌سمانى ڤه‌دڕه‌ڤينن، وبۆ خێفزانك وفاسقێن وه‌كى وان دئينن، وپترییا وان ددره‌وينن.يه‌ك ژ وان د گۆتنه‌كێ دا ڕاستییێ دبێژت، وسه‌د دره‌وان ژ نك خۆ لێ زێده‌ دكه‌ت.

224

وَالشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوٗنَ

تەفسیرا ساناهی

وشاعران شعرا وان ل سه‌ر دره‌وێ ونه‌حه‌قییێ ڕادوه‌ستت، وسه‌رداچوويێن وه‌كى وان ل دويڤ وان دبه‌زن.

225

اَلَمْ تَرَ اَنَّهُمْ فِيْ كُلِّ وَادٍ يَّهِيْمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ته‌ نه‌ديتییه‌ كو ئه‌و وه‌كى وى دچن يێ ب دويڤ سه‌رێ خۆ كه‌فتى، هه‌ر هۆنه‌ره‌كێ هه‌بت ژ دره‌وێ وهاڤێتنا خه‌لكى وكرێتكرنا نامويسا وان وگۆتنێن خراب ئه‌و قه‌ست دكه‌نێ.

226

وَاَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ مَا لَا يَفْعَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و وى تشتى دبێژن يێ نه‌كه‌ن، زێده‌ مه‌دحێن مرۆڤێن نه‌حه‌ق دكن، وخودانێن حه‌قییێ كێم دكه‌ن؟

227

اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَذَكَرُوا اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّانْتَصَرُوْا مِنْۣ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا وَسَيَعْلَمُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْ٘ا اَيَّ مُنْقَلَبٍ يَّنْقَلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ژ ناڤ شاعران خودێ ئه‌و شاعر ئينانه‌ده‌ر يێن باوه‌رى ئيناى وكارێن چاك كرين، وگه‌له‌ك زكرێ خودێ كرى، وبه‌ڕه‌ڤانى ژ پێغه‌مبه‌رێ وى موحه‌ممه‌دى كرى، وئاخفتنێن بنه‌جهـ وشيره‌ت وتۆره‌يێن باش گۆتين، وبه‌رانبه‌ر شاعرێن كافر به‌ڕه‌ڤانى ژ ئيسلامێ كرى. وئه‌وێن ب شركێ وگونه‌هان زۆردارى ل خۆ كرى، و ب خوارنا حه‌قێ خه‌لكى وته‌عداكرنا ل سه‌ر وان وپێڕادانا بێ به‌ختییان ب دويڤ وان ڤه‌، ئه‌و دێ زانن كانێ ب چ ڕه‌نگێ خراب ئه‌و دێ ئێنه‌ وه‌رگێڕان وتێبرن؟ هندى ئه‌و وه‌رگێڕانه‌ يا خرابه‌، خودێ مه‌ ژێ بپارێزت.