سوورەتا الأنبياء

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 112
1

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ حسێبدانا مرۆڤان ل سه‌ر كارێ وان كرى نێزيك بوو، و د گه‌ل هندێ ژى كافر ژ ڤێ ڕاستییێ بێ ئاگه‌هـ دژين، وپشت دده‌نه‌ ڤێ هشياركرنێ.

2

مَا يَاْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تشته‌ك ژ ڤێ قورئانێ نائێته‌ خوارێ وبۆ وان بێته‌ خواندن دا بيرا وان بينته‌ڤه‌، بێى ئه‌و ب يارى وتڕانه‌ڤه‌ گوهدارییا وێ نه‌كه‌ن.

3

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوَي الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا هَلْ هٰذَا٘ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ اَفَتَاْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

دلێن وان ژ قورئانا پيرۆز دبێ ئاگه‌هن، و ب خۆشى ونه‌حه‌قییێن دنيايێ ڤه‌ دموژيلن، ئه‌و د وێ ناگه‌هن يا د قورئانێ دا هاتى. به‌لكى زۆردارێن قوره‌يشییان ل سه‌ر كاره‌كێ ڤه‌شارتى كۆم بوون: كو ئه‌و وى تشتى د ناڤ خه‌لكى دا به‌لاڤ كه‌ن يێ ئه‌و پێ ژ باوه‌رى ئينانا ب موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- بێنه‌ پاشڤه‌لێدان، كو بێژن: ئه‌و ژى وه‌كى هه‌وه‌ مرۆڤه‌، و ب چو تشتان يێ ژ هه‌وه‌ جودا نينه‌، وئه‌و قورئانا ئه‌و پێ هاتى سێره‌به‌ندییه‌، ڤێجا چاوا هوين دئێنه‌ نك ودويكه‌فتنا وى دكه‌ن، وهوين يێ دبينن ئه‌و ژى مرۆڤه‌كێ وه‌كى هه‌وه‌يه‌؟

4

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِي السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- مه‌سه‌له‌ بۆ خودايێ خۆ زڤڕاند وگۆت: خودايێ من گۆتنا ل عه‌سمانى وعه‌ردى دزانت، وئه‌و وێ گۆتنا هوين ڤه‌دشێرن دزانت، وئه‌و گوهدێرێ گۆتنێن هه‌وه‌يه‌، يێ پڕزانايه‌ ب حالێ هه‌وه‌. و د ڤێ ئايه‌تێ دا گه‌فه‌ك بۆ وان هه‌يه‌.

5

بَلْ قَالُوْ٘ا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۣ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌ فَلْيَاْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَا٘ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لكى كافران باوه‌رى ب قورئانێ نه‌ئينا ڤێجا هنده‌ك ژ وان گۆت: ئه‌و هنده‌ك خه‌ونێن تێكه‌لن وچو ڕاستى بۆ نينن، وهنده‌كان گۆت: ئه‌و هنده‌ك گۆتنێن چێكرى ودره‌ون وئه‌و نه‌ وه‌حییه‌، وهنده‌كان گۆت: هندى موحه‌ممه‌ده‌ شاعره‌، وئه‌ڤا ئه‌و پێ هاتى شعره‌، وئه‌گه‌ر وى ژ مه‌ بڤێت ئه‌م باوه‌رییێ پێ بينين پا دێ بلا موعجزه‌يه‌كا به‌رچاڤ وه‌كى حێشترا صالحى، وئايه‌تێن مووساى وعيساى، وئه‌و تشتێن به‌رى وى پێغه‌مبه‌ر پێ هاتين بۆ مه‌ بينت.

6

مَا٘ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌رى كافرێن (مه‌كه‌هێ) چو گونده‌كێ خه‌لكێ وى داخوازا موعجزه‌يان ژ پێغه‌مبه‌رێ خۆ كرى وداخوازا وان بۆ ب جهـ هاتى باوه‌رى نه‌ئينايه‌، به‌لكى وان دره‌وا پێ كرى، ڤێجا مه‌ ئه‌و يێن تێبرين، ئه‌رێ ڤێجا كافرێن (مه‌كه‌هێ) دێ باوه‌رییێ ئينن ئه‌گه‌ر ئه‌و موعجزه‌يێن وان داخـوازكرين ب جهـ هاتن؟ نه‌خێر ئه‌و باوه‌رییێ نائينن.

7

وَمَا٘ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْ٘ اِلَيْهِمْ فَسْــَٔلُوْ٘ا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبه‌رى ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ژبلی هنده‌ك زه‌لامێن ژ مرۆڤان مه‌ كه‌س نه‌هنارتییه‌، ومه‌ چو ملياكه‌ت نه‌هنارتينه‌، ڤێجا هوين -گه‌لی كافرێن مه‌كه‌هێ- پسيارا زانايێن كيتابێن به‌رێ بكه‌ن، ئه‌گه‌ر هوين ب وێ چه‌ندێ دنه‌زانن.

8

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَاْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و پێغه‌مبه‌رێن به‌رى ته‌ مه‌ ژ تبيعه‌تێ مرۆڤان نه‌ده‌رێخست بوون كو وان پێتڤى ب خوارن وڤه‌خوارنێ نه‌بت، وئه‌و دوه‌سا نه‌بوون كو هه‌ر بمينن ونه‌مرن.

9

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَآءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌و سۆزا ب سه‌ركه‌فتن وڕزگارییێ مه‌ دايه‌ پێغه‌مبه‌ر ودويكه‌فتییێن وان مه‌ بۆ وان ب جهـ ئينا، وئه‌وێن ب كوفرێ زێده‌گاڤى كرى مه‌ تێبرن.

10

لَقَدْ اَنْزَلْنَا٘ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى مه‌ ئه‌ڤ قورئانه‌ بۆ هه‌وه‌ ئينا خوارێ، سه‌رفه‌رازى وسه‌ربلندییا هه‌وه‌ يا دنيايێ وئاخره‌تێ تێدا هه‌يه‌ ئه‌گه‌ر هوين بيرا خۆ پێ بيننه‌ڤه‌، ئه‌رێ ڤێجا هوين تێ ناگه‌هن كا من ب چ هوين ب سه‌ر خه‌لكێ دى ئێخستينه‌؟

11

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَاْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخه‌لكێ گه‌له‌ك گوندان دزۆردار بوون كو كوفر ب وێ كرى يا پێغه‌مبه‌رێن وان پێ هاتين، ڤێجا مه‌ ئه‌و ب وێ عه‌زابێ تێبرن يا ئه‌و هه‌مى ژ بن برين، وپشتى وان مه‌ ملله‌ته‌كێ دى دا.

12

فَلَمَّا٘ اَحَسُّوْا بَاْسَنَا٘ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وان ديتى عه‌زابا مه‌ يا دژوار ب سه‌ر وان دا هات، ووان سه‌رپه‌شكێن وێ ديتين، ئه‌و ب غاردان ژ گوندێ خۆ ڕه‌ڤين.

13

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْ٘ا اِلٰي مَا٘ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْــَٔلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هنگى گازییه‌ك ل وان هاته‌ ڕاهێلان: نه‌ڕه‌ڤن، بزڤڕنه‌ وان خۆشى ونعمه‌تێن هوين تێدا ژ دنيايا خۆ يا خاپينۆك، وبزڤڕنه‌ ئاڤاهییێن خۆ، به‌لكى پسيارا تشته‌كى ژ دنيايا هه‌وه‌ ژ هه‌وه‌ بێته‌كرن.

14

قَالُوْا يٰوَيْلَنَا٘ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ژبلی ئعترافا ب تاوانێ وان چو گۆتن نه‌بوون ووان گۆت: وه‌ى بۆ تێچوونا مه‌، ب ڕاستى مه‌ ب كوفرا خۆ زۆردارى ل خۆ كر.

15

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰي جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌و گۆتنا وان -يا وان نفرين پێ ل خۆ كرى- هه‌ر ل سه‌ر ئه‌زمانێ وان بوو ووان دوباره‌ دكر حه‌تا مه‌ ئه‌و كرينه‌ وه‌كى چاندییه‌كێ هاتییه‌ دورين، يێن هشك وبێ ژين.

16

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَآءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ عه‌سمان وعه‌رد وتشتێ د ناڤبه‌را وان دا ژ قه‌ستا نه‌ئافراندينه‌، به‌لكى مه‌ ژ به‌ر هندێ ئه‌و ئافراندينه‌ دا هه‌وه ‌-گه‌لی مرۆڤان- چو هێجه‌ت نه‌مينن، ودا هوين وجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرن، وبزانن ئه‌وێ ئه‌ڤ هه‌مییه‌ ئافراندى چو تشت وه‌كى وى نينن، وژبلی وى په‌رستن بۆ كه‌سێ چێ نابت.

17

لَوْ اَرَدْنَا٘ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا٘ اِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر مه‌ ڤيابا كو تشته‌كێ پێڤه‌ موژيل ببين وه‌كى كوڕى وژنێ بۆ خۆ بدانين ئه‌م دا وێ چه‌ندێ ژ نك خۆ بۆ خۆ گرين نه‌ ژ نك هه‌وه‌، مه‌ ئه‌و چه‌نده‌ نه‌كرییه‌؛ چونكى نابت مه‌ كوڕ يان ژن هه‌بت.

18

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَي الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لكى ئه‌م حه‌قییێ ئاشكه‌را دكه‌ين ودهاڤێينه‌ نه‌حه‌قییێ ڤێجا ئه‌و پێ پويچ دبت ودچت ونامينت. وعه‌زاب ل ئاخره‌تێ بۆ هه‌وه ‌-گه‌لی بوتپه‌رێسان- هه‌يه‌؛ ژ به‌ر وى سالۆخه‌تێ نه‌هه‌ژى يێ هه‌وه‌ بۆ خودايێ خۆ داناى.

19

وَلَهٗ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى يێ خودێ‌یه‌، وئه‌و ملياكه‌تێن نێزيكى وى خۆ ژ په‌رستنا وى مه‌زنتر لێ ناكه‌ن وئه‌و ناوه‌ستيێـن. ڤێجا چاوا دبت عه‌بده‌كێ وى يان چێكرییه‌كێ وى ببته‌ شريك بۆ وى؟

20

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و هه‌رده‌م نڤێژێ وزكرێ خودێ دكه‌ن، نه‌ ئه‌و لاواز دبن ونه‌ شڕ دبن.

21

اَمِ اتَّخَذُوْ٘ا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

چاوا بۆ بوتپه‌رێسان چێ دبت ئه‌و هنده‌ك خوداوه‌ندێن بێزار يێن كو نه‌شێن مرییان زێندى بكه‌ن ژ عه‌ردى بۆ خۆ بدانن؟

22

لَوْ كَانَ فِيْهِمَا٘ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر ل عه‌رد وعه‌سمانى ژبلی خودێ هنده‌ك خوداوه‌ند هه‌بان كارێ وان ب ڕێڤه‌ببه‌ن، ڕێكخستنا وان دا تێك چت، ڤێجا يێ پيروز بت خودێ خودايێ عه‌رشى، ويێ پاك بت ژ وى تشتێ كافر د ده‌ر حه‌قا وى دا دبێژن، ژ دره‌و وبێ به‌ختى وكێماسییان.

23

لَا يُسْــَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْــَٔلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ژ نيشانێن هندێ دگه‌هينن كو ئه‌و ب تنێ خودانێ ئافراندن وپه‌رستنێ‌يه‌ ئه‌وه‌ يێ پسيارا وى تشتى ژ وى نائێته‌كرن يێ ئه‌و د ناڤ به‌نییێن خۆ دا دكه‌ت، وهه‌مى چێكرییێن وى پسيار ژێ دئێته‌كرن.

24

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖ٘ اٰلِهَةً قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وان ژبلی خودێ هنده‌ك خوداوه‌ند بۆ خۆ گرتينه‌ مفاى وزيانێ بگه‌هينن وژينێ ومرنێ بده‌ن؟ تو بێژه‌ وان: كانێ ده‌ليل وهێجه‌تا خۆ بينن كو ئه‌وێن هه‌وه‌ بۆ خۆ داناين خودێنه‌، پانێ نه‌ د قورئانێ دا ونه‌ د كيتابێن به‌رێ دا ده‌ليله‌ك ل سه‌ر وێ نينه‌، وژبلی نه‌زانين وچاڤلێكرنێ ژ به‌ر تشته‌كێ دى وان شرك نه‌كرییه‌، وئه‌و پشت دده‌نه‌ حه‌قییێ وباوه‌رییێ پێ نائينن.

25

وَمَا٘ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْ٘ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا٘ اَنَا فَاعْبُدُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌رى ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پێغه‌مبه‌ره‌ك نه‌هنارتییه‌ ئه‌گه‌ر مه‌ وه‌حى بۆ فڕێ نه‌كربت كو ژ خودێ پێڤه‌تر چو خودايێن ب حه‌ق نينن، ڤێجا هوين ژ دل په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن.

26

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسان گۆت: خودايێ ڕه‌حمان زارۆك هه‌نه‌ ده‌مێ وان ژ دره‌و گۆتى فريشته‌ كچێن خودێنه‌. خودێ ژ وێ چه‌ندێ يێ پاك بت؛ چونكى فريشته‌ به‌نییێن خودێ يێن نێزيكن.

27

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و ژبلی گوهدارییا وان يا باش تشته‌كێ خودێ فه‌رمانا وان پێ نه‌كرى نابێژن، وحه‌تا ئه‌و ده‌ستويرییێ نه‌ده‌ته‌ وان ئه‌و كاره‌كى ناكه‌ن.

28

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰي وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكاره‌ك ژ كارێ ملياكه‌تان نينه‌ -چ يێ كرى بت يان نه‌- ئه‌گه‌ر خودێ پێ نه‌زانت، و ل سه‌ر وان نه‌هژمێرت، وئه‌و مه‌هده‌رێ بۆ يه‌كى ناكه‌ن ئه‌و تێ نه‌بت يێ خودێ ڕازى كو ئه‌و مه‌هده‌رێ بۆ بكه‌ن، وئه‌و ژ ترسا خــودێ دا ل خۆ دهشيارن وژێ پشت ڕاست نابن.

29

وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْ٘ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَ كَذٰلِكَ نَجْزِي الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چى فريشته‌يێ بێژت ئه‌و خودێ‌یه‌ جزايێ وى جه‌هنه‌مه‌، ووه‌كى ڤى جزاى ئه‌م دده‌ينه‌ هه‌ر زۆردار وبوتپه‌رێسه‌كێ هه‌بت.

30

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَآءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ئه‌و كافرێن هه‌ نزانن كو عه‌سمان وعه‌رد دپێكڤه‌ بوون وچو ناڤبـڕ د ناڤبه‌را وان دا نه‌بوون، نه‌ چو باران ژ عه‌سمانى دهات ونه‌چو شينكاتى ل عه‌ردى شين دبوو، ئينا مه‌ ب شيانا خۆ هه‌ردو ژێكڤه‌كرن، ومه‌ باران ژ عه‌سمانى ئينا خوارێ، وشينكاتى ژ عه‌ردى ئينا ده‌رێ، وهه‌ر تشته‌كێ زێندى مه‌ ژ ئاڤێ چێكر، ئه‌رێ ما ئه‌ڤ كافره‌ ژ به‌ر وى تشتێ ئه‌و دبينن باوه‌رییێ نائينن، وپه‌رستنا خودێ ب تنێ ناكه‌ن؟

31

وَجَعَلْنَا فِي الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ هنده‌ك چيا ل عه‌ردى دانان دا ئه‌و موكم ببت ونه‌هژيێت، ومه‌ هنده‌ك ڕێكێن به‌رفره‌هـ لێ چێكرن؛ دا خه‌لك ب ڕێكا ژيارا خۆ بكه‌ڤن، وته‌وحيدا خودايێ خۆ بكه‌ن.

32

وَجَعَلْنَا السَّمَآءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًا وَّهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ عه‌سمان بۆ عه‌ردى كره‌ بان چو ستوين وى ڕاناگرن، وئه‌و يێ پاراستییه‌ وناكه‌ڤت، وشه‌يتان تێ نابۆرن، وكافر ژ وه‌رگرتنا عيبره‌تێ ژ نيشانێن عه‌سمانى (ڕۆژ وهه‌يڤ وستێران) دبێ ئاگه‌هن هزرا خۆ تێدا ناكه‌ن.

33

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ‌یه‌ يێ شه‌ڤ داى؛ دا خه‌لك لێ ڤه‌حه‌ويێن، وڕۆژ داى؛ دا خه‌لك كارى بۆ ژيارا خۆ تێدا بكه‌ن، ووى ڕۆژ كره‌ نيشان بۆ ڕۆژێ، وهه‌يڤ كره‌ نيشان بۆ شه‌ڤێ، وهه‌ر يه‌ك ژ وان ڕێكه‌ك بۆ هه‌يه‌ تێدا دچت وژێ ده‌رناكه‌ڤت.

34

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ اَفَا۠ئِنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ به‌رى ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مانا هه‌ر وهه‌ر د دنيايێ دا نه‌دايه‌ چو مرۆڤان، ئه‌رێ ڤێجا ئه‌گه‌ر تو مرى ئه‌و دخوازن پشتى ته‌ نه‌مرن؟ ئه‌ڤه‌ نابت. وئه‌ڤ ئايه‌ته‌ ده‌ليله‌ كو خدر -سلاڤ لێ بن- يێ مرى؛ چونكى ئه‌و ژى مرۆڤه‌.

35

كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ر نه‌فسه‌كا هه‌ى ئه‌گه‌ر چه‌ند د دنيايێ دا بمينت ژى دێ تام كه‌ته‌ مرنێ. وهه‌ما هه‌بوونا وێ د ژينێ دا بۆ هندێ يه‌ دا ئه‌و ب فه‌رمانا گوهۆڕينا حالی بێته‌ جه‌ڕباندن، پاشى زڤڕينا دويماهییێ بۆ حسێبێ وجزادانێ بۆ نك خودێ ب تنێ‌یه‌.

36

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًا اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر كافران تو ديتى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ئه‌و ته‌ بۆ خۆ دكه‌نه‌ پێتـڕانك وئيشاره‌تان دده‌نه‌ ته‌ وهنده‌ك دبێژنه‌ هنده‌كان: ئه‌رێ ئه‌ڤ زه‌لامه‌يه‌ گۆتنێن سه‌قه‌ت دبێژته‌ خوداوه‌ندێن هه‌وه‌؟ ووان كوفر ب خودايێ ڕه‌حمان وقه‌نجییێن وى كر، وباوه‌رى ب وێ نه‌ئينا يا وى ئينايه‌ خوارێ ژ قورئانێ وهيدايه‌تێ.

37

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

مرۆڤ له‌زله‌زۆك يێ هاتییه‌ ئافراندن، له‌زێ د تشتان دا دكه‌ت وحه‌ز دكه‌ت تشت زوى چێ ببن. وقوره‌يشییان له‌ز د هاتنا عه‌زابێ دا كر ودگۆت بۆچى ئه‌و ب سه‌رێ مه‌ نائێت، ئينا خودێ ئه‌و ژ هندێ ترساندن كو ئه‌و دێ وێ عه‌زابێ نيشا وان ده‌ت يا ئه‌و له‌زێ لێ دكه‌ن، ڤێجا بلا ئه‌و له‌زێ لێ نه‌كه‌ن.

38

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰي هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكافر بۆ تڕانه‌ پێكرن وله‌زكرنا د هاتنا عه‌زابێ دا دبێژن: ئه‌ى موحه‌ممه‌د ئه‌و تشتێ تو گه‌فان پێ ل مه‌ دكه‌ى كه‌نگى دێ ئێت، ئه‌گه‌ر تو ودويكه‌فتییێن خۆ دڕاستگۆنه‌؟

39

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ كافره‌ بزانن دێ چ ب سه‌رێ وان ئێت ده‌مێ ئه‌و نه‌شێن ئاگرى ژ به‌ر وپشتێن خۆ بده‌نه‌ پاش، وئه‌و كه‌سێ نابينن پشته‌ڤانییا وان بكه‌ت، ئه‌و ل سه‌ر كوفرا خۆ نه‌دمان، وله‌ز د هاتنا عه‌زابێ دا نه‌دكر.

40

بَلْ تَاْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وقيامه‌ت ژ نشكه‌كێ ڤه‌ دێ ب سه‌ر وان دا ئێت، ڤێجا ئه‌و هنگى دێ حێبه‌تى بن، وگه‌له‌ك دێ ترسن، وئه‌و نه‌شێن عه‌زابێ ژ خۆ پاشڤه‌ ببه‌ن، وده‌ليڤه‌ ژى بۆ وان نائێته‌ دان كو ئه‌و عوزرا خۆ ڤه‌خوازن.

41

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى به‌رى ته‌ تڕانه‌ ب هنده‌ك پێغه‌مبه‌ران هاتبوونه‌ كرن، ئينا ئه‌و عه‌زاب ب سه‌ر تڕانه‌كه‌ران دا هات يا وان يارى وتڕانه‌ بۆ خۆ پێ دكرن.

42

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ ڤان يێن له‌زێ ل عه‌زابێ دكه‌ن: كه‌س نينه‌ ب شه‌ڤێ وڕۆژێ، ده‌مێ هوين دنڤستى وهشيار هه‌وه‌ ژ عه‌زابا خودايێ پڕدلۆڤان بپارێزت ئه‌گه‌ر ب سه‌ر هه‌وه‌ دا هات. به‌لكى ئه‌و ژ قورئانێ وبيرئينانا خودايێ خۆ دبێ ئاگه‌هـ وموژيلن.

43

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ وان هنده‌ك خوداوه‌ند هه‌نه‌ وان ژ عه‌زابا مه‌ بپارێزن؟ هندى خوداوه‌ندێن وانه‌ نه‌شێن خۆ ب سه‌ربێخن، ڤێجا چاوا دێ شێن وان ب سه‌ر ئێخن؟ وئه‌و ژ مه‌ نائێنه‌ پاراستن.

44

بَلْ مَتَّعْنَا هٰ٘ؤُلَآءِ وَاٰبَآءَهُمْ حَتّٰي طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَاْتِي الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَا اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى كافر وبابێن وان ب هندێ هاتنه‌ خاپاندن كو ئه‌و ده‌مه‌كى هاتبوونه‌ پاشڤه‌ هێلان، ده‌مێ وان خۆ ديتى خودان مال وعه‌يال وژییێ درێژ، ڤێجا ل سه‌ر كوفرا خۆ مان، ووان هزركر ئه‌و نائێنه‌ عه‌زابدان، و ب ڕاستى ئه‌و ژ ڕێبازا يێن بۆرى بێ ئاگه‌هـ بووبوون، وهندى خودێ‌یه‌ عه‌ردى ژ ڕه‌خان ڤه‌ كێم دكه‌ت ب وێ عه‌زابێ يا ئه‌و ژ هه‌مى لايان ڤه‌ ب سه‌رێ بوتپه‌رێسان دا دئينت، ئه‌رێ ڤێجا كافرێن (مه‌كه‌هێ) دێ شێن ژ بن شيانا خودێ ده‌ركه‌ڤن، و ل مرنێ ئاسێ بن؟

45

قُلْ اِنَّمَا٘ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَآءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وان يێن تو بۆ هاتییه‌ هنارتن: هه‌ما ب وێ وه‌حییا ژ نك خودێ بۆ من هاتى، كو قورئانه‌، ئه‌ز هه‌وه‌ دترسينم، به‌لێ كافران ب دورستى گوهـ ل وێ گازییێ نابت يا بۆ وان دئێته‌ ئاراسته‌كرن ده‌مێ ئه‌و دئێنه‌ ترسـاندن، ڤێجا ئه‌و مفاى بۆ خۆ ژێ نابينن.

46

وَلَئِنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَا٘ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر باره‌ك ژ عه‌زابا خودێ گه‌هشتبا كافران ئه‌و دا زانن كانێ دويماهییا كوفرا وان چيه‌، وبه‌رانبه‌ر وێ چه‌ندێ ئه‌و نفرينان ل خۆ دكه‌ن كو تێ بچن؛ ژ به‌ر زۆردارییا وان ل خۆ كرى كو په‌رستنا هنده‌كێن دى ژ بلی خودێ كرى.

47

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْــًٔا وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَا وَكَفٰي بِنَا حٰسِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ ته‌رازییا ب دادى بۆ حسێبێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ ددانت، وئه‌و زۆردارییێ نه‌ ل ڤان ونه‌ ل كه‌سێ دى ناكه‌ت، ئه‌گه‌ر خۆ هندى دندكه‌كێ ژى خودانى باشى يان خرابى كربت دێ حسێبا وى بۆ ئێته‌ دان. وخودێ به‌سه‌ كو كريارێن به‌نییێن خۆ بهژمێرت، وجزايێ وان سه‌را بده‌ت.

48

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰي وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَآءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ هێجه‌ت وسه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر دوژمنى دابوو مووساى وهاروونى، وكيتابه‌ك -كو ته‌وراته‌- مه‌ حه‌قى ونه‌حه‌قى پێ ژێك جودا كر، وئه‌و ڕۆناهییه‌ك بوو ئه‌و ته‌قوادار پێ دهاتنه‌ سه‌ر ڕێ.

49

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

يێن كو ژ عه‌زابا خودێ دترسن، وده‌مێ قيامه‌ت ڕادبت ئه‌و ژ ڕۆژا حسێبێ دترسن.

50

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤ قورئانه‌ يا خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- هنارتى بيرئينانه‌كه‌ بۆ وى يێ بيرا خۆ پێ بينته‌ڤه‌، وكارى ب فه‌رمانێن وێ بكه‌ت، خێرا وێ گه‌له‌كه‌، ومفايێ وێ يێ مه‌زنه‌، ئه‌رێ ڤێجا هوين كافرییێ پێ دكه‌ن وئه‌و هنده‌ يا ئاشكه‌رايه‌؟

51

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا٘ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى مه‌ ئيبراهيم ب وێ هيدايه‌تێ ئينابوو سه‌ر ڕێ، يا وى به‌رى مووساى وهاروونى به‌رێ خه‌لكى ددايێ، ومه‌ دزانى كو ئه‌و خودانێ وێ چه‌ندێیه‌.

52

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْ٘ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى گۆتییه‌ بابێ خۆ وملله‌تێ خۆ: ئه‌ڤه‌ چ صه‌نه‌من هه‌وه‌ چێكرين، وهوين ل سه‌ر په‌رستنا وان ماينه‌؟

53

قَالُوْا وَجَدْنَا٘ اٰبَآءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: مه‌ بابێن خۆ ديتينه‌ په‌رستنا وان دكر، وئه‌م ژى چاڤلێكرنا وان د ڤێ چه‌ندێ دا دكه‌ين.

54

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَآؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى گۆته‌ وان: ب ڕاستى هوين وبابێن هه‌وه‌ -ب ڤێ په‌رستنا هوين بۆ صه‌نه‌مان دكه‌ن- د به‌رزه‌بوونه‌كا ژ حه‌قییێ يا ئاشكه‌را دا بووينه‌.

55

قَالُوْ٘ا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وان گۆت: ئه‌رێ ئه‌ڤ گۆتنا تو بۆ مه‌ پێ هاتى حه‌قى ومجدییه‌، يان ژى تو ب ڤـێ گۆتـنـا خۆ وه‌كــى وییى يـێ يـارییـان دكـه‌ت؟

56

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّ وَاَنَا عَلٰي ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- گۆته‌ وان: خودايێ هه‌وه‌ يێ ئه‌ز به‌رێ هه‌وه‌ دده‌مه‌ په‌رستنا وى خودايێ عه‌سمانان وعه‌ردییه‌ ئه‌وه‌ يێ ئه‌و ئافراندين، وئه‌ز ل سه‌ر وێ چه‌ندێ ژ شاهدانم.

57

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌ز دێ صه‌نه‌مێن هه‌وه‌ شكێنم پشتى هوين دچن وپشت دده‌نێ.

58

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئيبراهيمى صه‌نه‌م شكاندن وپرت پرتكرن، وصه‌نه‌مێ مه‌زن هێلا؛ دا ملله‌تێ وى لێ بزڤڕن وپسيارێ ژێ بكه‌ن، ڤێجا دا لاوازى وبێزارییا وان بۆ ملله‌تێ وى ديـار بـبـت، وهێجه‌ته‌ك بۆ وى ل سه‌ر وان په‌يدا ببت.

59

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا٘ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وملله‌تێ وى زڤڕين، ووان صه‌نه‌مێن خۆ شكه‌ستى وڕه‌زيل ديتن، ئينا هنده‌ك ژ وان پسيار ژ هنده‌كان كر: كێ ئه‌ڤه‌ د گه‌ل خوداوه‌ندێن مه‌كرییه‌؟ هندى ئه‌وه‌ ئه‌و يێ زۆرداره‌.

60

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًي يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗ٘ اِبْرٰهِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن گوهـ ل ئيبراهيمى بووى ده‌مێ وى سويند خوارى كو دێ صه‌نه‌مان شكێنت گۆتن: مه‌ گوهـ لێ بوو وى خۆرتێ دبێژنێ: ئيبراهيم، به‌حسێ صه‌نه‌مان ب خرابى دكر.

61

قَالُوْا فَاْتُوْا بِهٖ عَلٰ٘ي اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

مه‌زنێن وان گۆت: پا دێ هوين ئيبراهيمى ل به‌ر چاڤێن مرۆڤان بينن؛ دا ئه‌و شاهده‌يێ ل سه‌ر ئعترافا وى بده‌ن؛ دا هێجه‌تا مه‌ خۆشتر لێ بێت.

62

قَالُوْ٘ا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰ٘اِبْرٰهِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

ووان ئيبراهيم ئينا وپسيار ژێ كر: ئه‌رێ تويى يێ ته‌ خوداوه‌ندێن مه‌ شكاندين؟

63

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْــَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتشتێ ئيبراهيمى دڤيا ژ دياركرنا بێ عه‌قلییا وان چێبوو. ئينا ئيبراهيمى بۆ دياركرنا بێ عه‌قلییا وان گۆت: نه‌خێر، يێ ئه‌و شكاندين ئه‌ڤ صه‌نه‌مێ مه‌زنه‌، ڤێجا هوين پسيارا خوداوه‌ندێن خۆ بكه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌و باخڤن يان وان به‌رسڤه‌ك هه‌بت.

64

فَرَجَعُوْ٘ا اِلٰ٘ي اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْ٘ا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌سه‌له‌ كه‌فته‌ له‌پێن وان، وسه‌رداچوونا وان بۆ وان ئاشكه‌را بوو؛ چاوا ئه‌و په‌رستنا وان دكه‌ن وئه‌و دبێزارن، نه‌دشێن خرابییێ ژ خۆ پاشڤه‌ ببه‌ن، ونه‌دشێن به‌رسڤا پسياركه‌رێ خۆ بده‌ن؟ ووان ئعتراف ب زۆردارییێ وشركێ ل سه‌ر خۆ دا.

65

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰي رُءُوْسِهِمْ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰ٘ؤُلَآءِ يَنْطِقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى پشتى ئه‌و هاتينه‌ ڕاوه‌ستاندن هه‌ر زوى هه‌ڤڕكییا وان زڤڕى ڤه‌، وئه‌و ل نه‌حه‌قییێ ڤه‌گه‌ڕيان، ووان به‌رانبه‌ر ئيبراهيمى ئه‌و هێجه‌ت بۆ خۆ گرت يا كو دبته‌ هێجه‌ت ل سه‌ر وان، وان گۆت: چاوا پسيارا وان بكه‌ين، وتو دزانى ئه‌و نائاخڤن؟

66

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْــًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى گۆت: چاوا هوين په‌رستنا وان صه‌نه‌مان دكه‌ن يێن ئه‌گه‌ر په‌رستنا وان هاته‌كرن ئه‌و چو مفاى ناگه‌هينن، وئه‌گه‌ر په‌رستنا وان هاته‌ هێلان ژى ئه‌و چو زيانێ ناگه‌هينن؟

67

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

نه‌ هوين بن ونه‌ ئه‌و صه‌نه‌مێن هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن، ئه‌رێ ما هوين ب عه‌قل ناكه‌ڤن ونزانن چ كاره‌كێ كرێته‌ هوين ل سه‌ر؟

68

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْ٘ا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ هێجه‌تا وان پويچ بووى وحه‌قى ئاشكه‌را بووى وان ده‌ست هاڤێته‌ حوكم وده‌سهه‌لاتا خۆ، ووان گۆت: هوين ئيبراهيمى ب ئاگرى بسۆژن؛ وه‌ك تۆلڤه‌كرن بۆ خوداوه‌ندێن خۆ يێن هه‌وه‌ پشته‌ڤانى بۆ كرى، ئينا وان ئاگره‌كێ مه‌زن هلكرێ وئه‌و هاڤێته‌ تێدا.

69

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰ٘ي اِبْرٰهِيْمَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا خودێ پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب سه‌ر ئێخست وگۆته‌ ئاگرى: بۆ ئيبراهيمى سار ببه‌ وببه‌ ته‌ناهى.

70

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى ملله‌تى تێچوون بۆ ئيبراهيمى ڤيا ئينا خودێ فه‌ند وفێلا وان خراب كر، وئه‌و كرنه‌ يێن نزم وشكه‌ستى.

71

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَي الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئيبراهيم ولووط ئه‌وێ باوه‌رى پێ ئيناى ژ (عيراقێ) ڕزگاركرن، ومه‌ به‌رێ وان دا عه‌ردێ (شامێ) يێ مه‌ به‌ره‌كه‌ت هاڤێتییێ ب مشه‌كرنا خێر وخێراتان ل وێرێ، وپترییا پێغه‌مبه‌ران ژى ل وێرێ بوون.

72

وَوَهَبْنَا لَهٗ٘ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ قه‌نجى د گه‌ل ئيبراهيمى كر، وكوڕێ وى ئيسحاق دايێ ده‌مێ وى دوعا كرى، و بۆ زێده‌تر وى ژ ئيسحاقى ژى يه‌عقووب دايێ، وخودێ هه‌ر يه‌ك ژ وان كره‌ مرۆڤه‌كێ چاك وگوهدار.

73

وَجَعَلْنٰهُمْ اَئِمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَا٘ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَآءَ الزَّكٰوةِ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئيبراهيم وئيسحاق ويه‌عقووب بۆ مرۆڤان كرنه‌ جهێ چاڤلێكرنێ، ئه‌و -ب ئانه‌هییا خودێ- به‌رێ خه‌لكى دده‌نه‌ په‌رستن وگوهدارییا خودێ، ومه‌ وه‌حى بۆ وان هنارت كو باشییان بكه‌ن وكارى ب شريعه‌تێن پێغه‌مبه‌ران بكه‌ن، و ب دورستى ب كرنا نڤێژێ ڕاببن، وزه‌كاتێ بده‌ن، ئينا وان پێگيرى ب وێ چه‌ندێ كر، وئه‌و بۆ خودێ دگوهدار وپه‌رستڤان بوون.

74

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰٓئِثَ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ پێغه‌مبه‌رينى وحوكمدارییا د ناڤبه‌را هه‌ڤڕكان دا وزانينا فه‌رمان ودينێ خودێ دا لووطى، ومه‌ ئه‌و ژ گوندێ (سه‌دووم) يێ كو خه‌لكێ وێ كارێن پيس دكرن ڕزگاركر. هندى ئه‌و بوون ژ به‌ر كرێتى وپيسییا وان دكر ئه‌و خودانێن خرابییێ بوون، و ژ گوهدارییا خودێ دده‌ركه‌فتى بوون.

75

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَا اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ قه‌نجى ل سه‌ر وى تمامكر وئه‌و كره‌ د دلۆڤانییا خۆ دا كو ئه‌و ژ وێ ڕزگاركرى يا ب سه‌رێ ملله‌تێ وى هاتى؛ چونكى ئه‌و ژ وان بوو يێن گوهدارییا خودێ كرى.

76

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰي مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ نووحى بكه‌ ده‌مێ وى به‌رى ته‌ وبه‌رى ئيبراهيم ولووطى گازى خودايێ خۆ كرى، ئينا ئه‌م د به‌رسڤا گازییا وى هاتين، ومه‌ ئه‌و ومرۆڤێن وى ژ ته‌نگاڤییا مه‌زن ڕزگاركرن.

77

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و ژ فه‌ند وفێلا وى ملله‌تى پاراست يێ دره‌و ب وان ئايه‌تێن مه‌ كرى يێن ڕاستگۆيیا نووحى ئاشكه‌راكرى، هندى ئه‌و بوون ئه‌و خودانێن خرابییێ بوون، له‌و مه‌ ئه‌و هه‌مى ب له‌هییێ خه‌ندقاندن.

78

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِي الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ داوودى وكوڕێ وى سوله‌يمانى بكه‌، ده‌مێ وان حوكم د وێ مه‌سه‌لێ دا كرى يا دو هه‌ڤڕكان ئينايه‌ نك، په‌زێ يه‌ك ژ وان ب شه‌ڤ چوو بوو ناڤ بيستانێ يێ دى، وخراب كربوو، ئينا داوودى حوكم كر كو په‌ز بۆ خودانێ بيستانى بت به‌رانبه‌ر مالێ وى يێ خراب بووى؛ چونكى بهايێ هه‌ر دووان هندى يه‌ك بوو، وئه‌م بۆ حوكمێ وان شاهد بووين، وچو ل به‌ر مه‌ يێ به‌رزه‌ نه‌بوو.

79

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ سوله‌يمان تێگه‌هاند كو مه‌صلحه‌تا هه‌ردو لايان د گه‌ل دادییێ ب جهـ بينت، ڤێجا وى حوكم كر كو خودانێ په‌زى بيستانێ يێ دى دورست بكه‌ت و ل وى ده‌مێ ئه‌و بيستانى چێ دكه‌ت په‌زێ وى ل نك خودانێ بيستانى بت دا مفاى بۆ خۆ ژ شير وهرییا وى ببينت، پاشى په‌ز بۆ خودانێ خۆ بزڤڕته‌ڤه‌ وبيستان بۆ خودانێ خۆ؛ چونكى بهايێ وان هندى يه‌كه‌، وهه‌ر دووان داوودى وسوله‌يمانى مه‌ حوكم وزانين دايێ، ومه‌ منه‌ت ل داوودى كر كو چيا وته‌يران د گه‌ل وى ته‌سبيحا خودێ دكر، وئه‌م بووين مه‌ ئه‌و چه‌نده‌ كرى.

80

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۣ بَاْسِكُمْ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ -ب تايبه‌تى- داوود فێرى چێكرنا كومزرییێن خه‌له‌ك خه‌له‌ك كر، كو له‌ش ب ساناهى د ناڤ دا بلڤت؛ دا ئه‌و كومزرى شه‌ڕكه‌ران ژ دربێن چه‌كى بپارێزت، ئه‌رێ ڤێجا هوين دێ شوكرا خودێ كه‌ن سه‌را وێ قه‌نجییا وى د ڕێكا به‌نییێ خۆ داوودى ڕا ل هه‌وه‌ كرى؟

81

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖ٘ اِلَي الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ با بۆ سوله‌يمانى بن ده‌ست كر خۆش دهات وئه‌و ويێن د گه‌ل وى د گه‌ل خۆ دبرن، ئه‌و با ب فه‌رمانا وى دچوو عه‌ردێ (به‌يتولمه‌قدسێ) ل (شامێ) يێ كو مه‌ به‌ره‌كه‌ت ئێخستییێ، و ب ڕاستى زانينا مه‌ دۆر ل هه‌مى تشتان گرتییه‌.

82

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ژ شه‌يتانان هنده‌ك شه‌يتان بن ده‌ستى سوله‌يمانى كربوون وان ئه‌و كار بۆ وى دكرن يێن كه‌سێ دى ژبلی وان نه‌دشيا بكه‌ت، ڤێجا ئه‌و دچوونه‌ د بنێ ده‌ريايێ دا ودوڕ وگه‌وهه‌ر بۆ وى ژێ دئينانه‌ ده‌رێ، ووان ئه‌و كار بۆ وى دكر يێ وى ژێ خواستبا، ووان نه‌دشيا د تشته‌كى دا بێ ئه‌مرییا وى بكه‌ن، خودێ ب هێز وشيانا خۆ ئه‌و بۆ وى پاراستن.

83

وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰي رَبَّهٗ٘ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ به‌نییێ مه‌ ئه‌ييوبى بكه‌، ده‌مێ مه‌ نه‌خۆشییه‌كا مه‌زن دايێ، ومال وعه‌يالێ وى ژێ ستاندى، ئينا وى صه‌بر كێشا وبۆ خۆ ب خێر حسێب كر، ووى گازى خودايێ خۆ كر كو نه‌خۆشى يا گه‌هشتییه‌ من، وتو ژ هه‌مى دلۆڤانان دلۆڤانترى، ڤێجا تو وێ ژ سه‌ر من لابده‌.

84

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰي لِلْعٰبِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌م د به‌رسڤا گازییا وى هاتين، ومه‌ نه‌خۆشى ژ سه‌ر وى ڕاكر، ودوجاركى هندى مال وعه‌يالێ وى مه‌ دايێ، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژ دلۆڤانییا خۆ مه‌ د گه‌ل وى كر، ودا ئه‌و ببته‌ جهێ چاڤلێكرنێ بۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ صه‌برێ ل سه‌ر نه‌خۆشییێ بكێشت، وهيڤییا دلۆڤانییا خودايێ خۆ بكه‌ت، وپه‌رستنا وى بكه‌ت.

85

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ ئيسماعيل وئدريس وذولكفلی بكه‌، ئه‌و هه‌مى ژ صه‌بركێشان بوون.

86

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَا اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و كرنه‌ د دلۆڤانییا خۆ دا، هندى ئه‌ون ئه‌و ژ وان بوون يێن ژ سه‌رڤه‌ و د دل دا دچاك، وگوهدارییا خودێ د ئه‌مر وفه‌رمانێن وى دا كرين.

87

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰي فِي الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّا٘ اِلٰهَ اِلَّا٘ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ سه‌رهاتییا خودانێ نه‌هنگى بكه‌، كو يوونسێ كوڕێ مه‌تتايه‌، خودێ ئه‌و بۆ ملله‌تێ وى هنارتبوو ڤێجا وى گازییا خۆ گه‌هانده‌ وان به‌لێ وان باوه‌رى پێ نه‌ئينا، ئينا وى ژڤان ب عه‌زابێ دا وان به‌لێ ئه‌و ل خۆ نه‌زڤڕين، ووى صه‌بر ل سه‌ر وان نه‌كێشا وه‌كى خودێ فه‌رمان لێكرى، وئه‌و ب عێجزى ڤه‌ ژ ناڤ وان ده‌ركه‌فت، وسنگێ وى ژ نه‌گوهدارییا وان يێ ته‌نگ بوو، ووى هزركر كو خودێ ل وى ناگرت و ل سه‌ر ناكه‌ته‌ به‌رته‌نگى، ئينا خودێ ب گرتنێ وبه‌رته‌نگییا دژوار به‌لا ئينا سه‌رى، و د ده‌ريايێ دا نه‌هنگى ئه‌و داعويرا، ڤێجا وى د تارییا شه‌ڤێ وده‌ريايێ وزكێ نه‌هنگى دا ب تۆبه‌كرن ڤه‌ گازى خودايێ خۆ كر وئعتراف ب زۆردارییا خۆ كر كو وى صه‌بر ل سه‌ر ملله‌تێ خۆ نه‌كێشاى، وگۆت: ژ ته‌ پێڤه‌تر چو خودايێن حه‌ق نينن، پاكى بۆ ته‌ بت، هندى ئه‌ز بووم ئه‌ز ژ زۆرداران بووم.

88

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذٰلِكَ نُۨجِي الْمُؤْمِنِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌م د به‌رسڤا دوعايا وى هاتين، ومه‌ ئه‌و ژ ڤێ نه‌خۆشییا دژوار ڕزگاركر، و ب ڤى ڕه‌نگى ئه‌م خودان باوه‌رێن ڕاستگۆ ڕزگار دكه‌ين.

89

وَزَكَرِيَّا٘ اِذْ نَادٰي رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ سه‌رهاتییا زه‌كه‌ريياى بكه‌ ده‌مێ وى گازى خودايێ خۆ كرى كو دوونده‌هێ بده‌تێ پشتى ئه‌و پيربووى وگۆتى: خودايێ من تو من نه‌هێله‌ ئێكانه‌ وبێ دوونده‌هـ، تو ميراتگره‌كى بده‌ من كو پشتى من د ناڤ مرۆڤان دا ب كارێ دينى ڕاببت، وتو چێترينێ وانى يێن دمينن، وتو چێترينێ وانى يێن ب باشى ميراتگرییا من دكه‌ن.

90

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ وَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰي وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِي الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًا وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئينا ئه‌م د به‌رسڤا دوعايا وى هاتين و د سه‌ر پيراتییا وى ڕا مه‌ كوڕێ وى يه‌حيا دايى، ومه‌ ژنكا وى وه‌لێكر ب كێر بچويكبوونێ بێت، هندى ئه‌و بوون ئه‌وان له‌ز د هه‌مى باشییان دا دكر، ووان دوعا ژ مه‌ دكرن ودلێ خۆ دبره‌ وێ يا ل نك مه‌ هه‌ى، و ژ عه‌زابا مه‌ دترسان، وئه‌وان خۆ بۆ مه‌ دشكاند.

91

وَالَّتِيْ٘ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَا٘ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- سه‌رهاتییا مه‌ريه‌ما كچا عمرانى بكه‌ ئه‌وا نامويسا خۆ ژ حه‌رامییێ پاراستى، و د هه‌مى ژيانا خۆ دا چو كرێتى نه‌كرين، ئينا خودێ جبريل -سلاڤ لێ بن- هــنـارته‌ نك وێ، ووى پف كره‌ به‌ريكا كراسێ وێ، و ب وێ پفكرنێ خــودێ عـــيــســا -سلاڤ لێ بن- ئافراند، ڤێجا ئه‌و -بێى كو وێ زه‌لام هه‌بت- ب وى گران بوو، ڤێجا ب وێ چه‌ندێ ئه‌و وكوڕێ وێ بوونه‌ نيشانه‌ك ل سه‌ر شيانا خودێ، وعيبره‌ته‌ك بۆ مرۆڤان حه‌تا ڕۆژا قيامه‌تێ.

92

اِنَّ هٰذِهٖ٘ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّاَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ پێغه‌مبه‌ره‌ هه‌مى دينێ وان يه‌ك دين بوو، كو ئيسلامه‌، وئيسلام خۆ ب ده‌ست ڤه‌ به‌ردانه‌ بۆ خودێ وكرنا عيباده‌تییه‌ بۆ وى ب تنێ، وخودايێ مه‌زن ئه‌وه‌ خودايێ خه‌لكى هه‌مییێ ڤێجا هوين -گه‌لی مرۆڤان- په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن.

93

وَتَقَطَّعُوْ٘ا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌لێ ئه‌و د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێن خۆ ب هه‌ڤڕكى چوون، وگه‌له‌ك ژ دويكه‌فتییێن وان پێغه‌مبه‌ران د دينى دا ژێك جودا بوون وبوونه‌ پارت وده‌سته‌ك، ڤێجا وان عيباده‌تێ مرۆڤان ودلچوونان كر، وئه‌و هه‌مى دێ زڤڕنه‌ نك مه‌، وحسێب د گه‌ل وان سه‌را كريارێن وان دێ ئێته‌كرن.

94

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هه‌چییێ پێگيرییێ ب باوه‌رى ئينانا ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بكه‌ت، و ژ به‌ر گوهدارى وپه‌رستنا خودێ وى كارێ چاك بكه‌ت يێ دشيانا وى دا بت، ئه‌وى كارێ وى نائێته‌ ڤه‌شارتن، وخێرا وى به‌رزه‌ نابت، ووى كارێ وى كرى ئه‌و د كيتابا خۆ دا دێ بينت ڕۆژا پشتى مرنێ ڕادبته‌ڤه‌.

95

وَحَرٰمٌ عَلٰي قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا٘ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ونابت بۆ خه‌لكێ گونده‌كێ مه‌ ژ به‌ر گونه‌هـ وزۆردارییا وان ئه‌و تێبرين كو به‌رى قيامه‌تێ جاره‌كا دى بزڤڕنه‌ دنيايێ ڤه‌؛ دا ئه‌و وێ ل بيرا خۆ بيننه‌ڤه‌ يێ وان ته‌خسيرى تێدا كرى.

96

حَتّٰ٘ي اِذَا فُتِحَتْ يَاْجُوْجُ وَمَاْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ئاڤبه‌ندا ياجووج وماجووجان هاته‌ ڤه‌كرن، وئه‌و ژ لايێن عه‌ردى يێن بلند ڤه‌ هاتن و ب له‌ز ل هه‌مى كنارێن عه‌ردى به‌لاڤ بوون.

97

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ڕۆژا قيامه‌تێ نێزيك بوو وترس وسه‌هما وێ ئاشكه‌را بوو، هنگى چاڤێن كافران ژ ترسان دا دێ دڤه‌كرى بن ونێزيكه‌ نه‌لڤلڤن، ئه‌و نفرينان ب تێچوونێ ل خۆ دكه‌ن، ودبێژن: نه‌مان بۆ مه‌ بت ب ڕاستى ئه‌م ژ ڤێ ڕۆژێ دبێ ئاگه‌هـ بووين ومه‌ خۆ بۆ ئاماده‌ نه‌كربوو، و ب وێ چه‌ندێ ئه‌م دزۆردار بووين.

98

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى هوينن -گه‌لی كافران- وئه‌و تشتێ هوين ژبلی خودێ په‌رستنێ بۆ دكه‌ن ژ صه‌نه‌مان وهه‌ر يه‌كێ ڕازى بت كو هوين په‌رستنێ بۆ بكه‌ن ژ مرۆڤ وئه‌جنان، هوين بزۆتێن جه‌هنه‌مێنه‌، هوين وئه‌و دێ چنه‌ وى ئاگرى.

99

لَوْ كَانَ هٰ٘ؤُلَآءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَا وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر ئه‌وێن هه‌ يێن هه‌وه‌ ژبلی خودێ په‌رستن بۆ كرى هنده‌ك خوداوه‌ندێن هێژاى په‌رستنێ بان ئه‌و د گه‌ل هه‌وه‌ نه‌دهاتنه‌ د ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دا ئه‌ى گه‌لی بوتپه‌رێسان، ئه‌و هه‌مى يێن په‌رستڤان وپه‌رستـن بۆ هاتییه‌ كرن هه‌روهه‌ر د ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دا دێ مينن.

100

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

بۆ ئه‌ڤان يێن دئێته‌ عه‌زابدان هنده‌ك نه‌خۆشى هه‌نه‌ ژ ده‌نگێ بێهن هلكێشانا وان ئاشكه‌را دبن، ووان د ئاگرى دا -ژ به‌ر نه‌خۆشییا عه‌زابێ- گوهـ ل چو تشتان نابت.

101

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰ٘ي اُولٰٓئِكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون يێن خۆشییا باش ژ نك مه‌ بۆرى وگه‌هشتییێ؛ چونكى د زانينا مه‌ دا هه‌بوويه‌ كو ئه‌و ژ خه‌لكێ به‌حه‌شتێنه‌، ئه‌و ژ ئاگرى ددويركرينه‌، نه‌ ئه‌و دچنه‌ تێدا ونه‌ نێزيكى وى دبن.

102

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَا وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وان گوهـ ل ده‌نگێ ئاگرێ وێ وسۆتنا له‌شان تێدا نابت؛ چونكى ئه‌و يێن د مالێن خۆ دا ل به‌حه‌شتێ، وئه‌و ل وێرێ يێن د ناڤ وان تشتان دا يێ دلێ وان دچتێ ژ خۆشییێن وێ، وئه‌و هه‌روهه‌ر دێ لێ مينن.

103

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰٓئِكَةُ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ل ڕۆژا قيامه‌تێ سه‌هما مه‌زن وان ناترسينت، به‌لكى فريشته‌ مزگينییێ دده‌نه‌ وان: ئه‌ڤه‌ ڕۆژا هه‌وه‌يه‌ يا ژڤان ب قه‌در وقيمه‌تى وخێرا مه‌زن ژ خودێ تێدا بۆ هه‌وه‌ هاتییه‌ دان.

104

يَوْمَ نَطْوِي السَّمَآءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَمَا بَدَاْنَا٘ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗ وَعْدًا عَلَيْنَا اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڕۆژا ئه‌م عه‌سمانى وه‌سا دپێچين وه‌كى به‌رپه‌ر ب وى تشتى ڤه‌ يێ تێدا هاتییه‌ نڤيسين دئێته‌ پێچان، وئه‌م وێ ڕۆژێ خه‌لكى ب وى ڕه‌نگى ڕادكه‌ينه‌ڤه‌ يێ مه‌ جارا يه‌كێ ئه‌و پێ ژ دايكێن وان داين، ئه‌وا هه‌ ئه‌و سۆزا خودێ‌یه‌ يا دێ هه‌ر ئێت، مه‌ ب حه‌قییێ سۆز پێ دايه‌، هندى ئه‌مين هه‌رده‌م ئه‌م وێ دكه‌ين يا ئه‌م سۆزێ پێ دده‌ين.

105

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُوْرِ مِنْۣ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وب ڕاستى پشتى مه‌ د له‌وحێ پاراستى دا نڤيسى مه‌ د وان كيتابان ژى دا نڤيسى يێن هاتينه‌ خوارێ: كو هندى عه‌رده‌ ئه‌و به‌نییێن خودێ يێن چاك ميراتگرییا وى دكه‌ن يێن كو كارى ب وێ دكه‌ن يا فه‌رمان پێ ل وان هاتییه‌ كرن، وخۆ ژ وێ دده‌نه‌ پاش يا ئه‌و ژێ هاتينه‌ پاشڤه‌برن، كو ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دییه‌ -سلاڤ لێ بن-.

106

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ڤه‌يه‌ يا دئێته‌ خواندن ژ شيره‌تان عيبره‌ته‌كه‌ بۆ وى ملله‌تێ په‌رستنا خودێ دكه‌ن ب وى ڕه‌نگێ وى بۆ وان داناى وئه‌و يێ پێ ڕازى.

107

وَمَا٘ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ما مه‌ تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- يێ هنارتى دلۆڤانییه‌ك بۆ هه‌مى مرۆڤان، ڤێجا هه‌چییێ باوه‌رییێ ب ته‌ بينت ئه‌و دێ كه‌يفخۆش وڕزگار بت، ويێ باوه‌رییێ نه‌ئينت دێ خوساره‌ت وشه‌رمزار بت.

108

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰ٘ي اِلَيَّ اَنَّمَا٘ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو بێژه‌: ئه‌وا بۆ من ب وه‌حى هاتى وئه‌ز پێ هاتيمه‌ هنارتن ئه‌ڤه‌يه‌: هندى ئه‌للاهه‌ خودايێ هه‌وه‌يه‌ يێ ئه‌و ب تنێ هێژاى په‌رستنێ، ڤێجا هوين خۆ ته‌سليمى وى بكه‌ن، وپه‌رستنا وى بكه‌ن.

109

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰي سَوَآءٍ وَاِنْ اَدْرِيْ٘ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ڤان پشت دا ئيسلامێ تو بێژه‌ وان: ئه‌ز وێ دگه‌هينمه‌ هه‌وه‌ هه‌مییان يا خودێ ب وه‌حى بۆ من هنارتى، ڤێجا ئه‌ز وهوين د زانينێ دا وه‌كى يه‌كين، وئه‌ز -پشتى وێ چه‌ندێ- نزانم كانێ ئه‌و عه‌زابا ژڤان بۆ هه‌وه‌ پێ هاتییه‌ دان كه‌نگى دێ ب سه‌رێ هه‌وه‌ ئێت.

110

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى خودێ‌یه‌ دزانت هوين چ گۆتنا ئاشكه‌را دكه‌ن، وهوين چ د دلێ خۆ دا ڤه‌دشێرن، وئه‌و دێ سه‌را وێ چه‌ندێ حسێبێ د گه‌ل هه‌وه‌ كه‌ت.

111

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰي حِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز نزانم به‌لكى ئه‌گه‌را پاشڤه‌ هێلانا وێ عه‌زابا هوين له‌زێ لێ دكه‌ن جه‌ربانده‌ك بت بۆ هه‌وه‌ دا هوين پتر پێ د سه‌ر دا بچن، ودا هوين حه‌تا ده‌مه‌كى خۆشییێ د دنيايێ دا ببه‌ن؛ دا هوين پتر كافر ببن، وپاشى دا عه‌زابا هه‌وه‌ مه‌زنتر لێ بێت.

112

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰي مَا تَصِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆت: خودايێ من تو ب حوكمه‌كێ حه‌ق حوكمى د ناڤبه‌را مه‌ وملله‌تێ مه‌ يێ دره‌وپێكه‌ر دا بكه‌، وئه‌م هاريكارییێ ژ خودايێ خۆ يێ پڕدلۆڤان دخوازين د ده‌رحه‌قا وى تشتى دا يێ هوين -گه‌لی كافران- دبێژن ژ شركێ ودره‌و وبێ به‌ختییان.