الٓمّٓ
(الم) ئه‌ڤ حه‌رفه ويێن وه‌كى وان ژ حه‌رفێن كه‌ركرى ل سه‌رێن سووره‌تان، خودێ دزانت كانێ وى چ مراد پـێ هه‌يه، وئيشاره‌ته‌ك بۆ ئعجازا قورئانێ تێدا هه‌يه؛ چونكى قه‌بخوازییا بوتپه‌رێسان یا پـێ هاتییه‌كرن، وئه‌و نه‌شيان به‌رسڤێ بده‌ن، وئه‌و قورئان يا پێكهاتییه ژ وان حه‌رفێن زمانێ عه‌ره‌بان ژێ پێك دئێت. ڤێجا نـه‌شيانا عه‌ره‌بان كو قورئانه‌كا وه‌كى وێ بينن -هه‌ر چه‌نده ب ده‌ڤ وئه‌زمانترين وڕه‌هوانترين مرۆڤ ئه‌ون- نيشانا هندێ يه كو قورئان ژ لايێ خودێ ڤه هاتییه، وئه‌و نه ژ نك موحه‌ممه‌دى يه سلاڤ لێ بن.
ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ فِيْهِ هُدًي لِّلْمُتَّقِيْنَ
ئه‌ڤ قورئانه‌يه كيتابا مه‌زن يا چو گومان تێدا نه كو ژ لايێ خودايى ڤه هاتییه، ڤێجا هوين تێدا نه‌كه‌ڤنه گومانێ، ته‌قوادار ئه‌وێن ژ خودێ دترسن مفايى بۆ خۆ ژێ دبينن، ودويچوونا ئه‌حكامێن وێ دكه‌ن.
الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ
وئه‌و ته‌قوادار ئه‌ون يێن باوه‌رییێ ب وى تشتـێ نه‌به‌رچاڤ دئينن يێ كو ئه‌و ب هه‌ست وعه‌قلێ خۆ نه‌گه‌هنێ، چونكى ئه‌و ب وه‌حییێ ب تنێ دئێته زانين وه‌كى: فريشته، وبه‌حه‌شت، وئاگرى، وتشتێن دى يێن خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ گۆتين. وئه‌و ل سه‌ركرنا نڤێژێ ب ڕه‌نگه‌كێ دورست ل ده‌مێ وێ دمجدن، ل دويڤ شريعه‌تێ خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ دانايى، وئه‌و ژ وى مالێ مه دايێ زه‌كاتێ وخێران دده‌ن.
وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَا٘ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَا٘ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَ
وئه‌وێن باوه‌رییێ ب وێ دئينن يا كـو بۆ ته ئه‌ى موحه‌ممه‌د ژ قورئانێ هاتییه خوارێ، و ب وێ سوننه‌تێ ژى يا بۆ ته هاتییه خوارێ، و ب وێ ژى يا به‌رى ته بۆ پێغه‌مبه‌ران هاتییه خوارێ ژ كيتابان وه‌كى: ته‌وراتێ وئنجيلێ ويێن دى، وباوه‌رییه‌كا باوه‌رى ب ژينا پشتى مرنێ دئينن و ب وێ حسێب وجزادانێ یا تێدا هه‌ى. وتايبه‌ت به‌حسێ ڕۆژا دويماهییێ هاته‌كرن چونكى باوه‌رییا ب وێ ڕۆژێ مه‌زنترين پالده‌ره بۆ كرنا چاكییان، وخۆدويركرنا ژ حه‌رامییان، وحسێبا د گه‌ل نه‌فسێ.
اُولٰٓئِكَ عَلٰي هُدًي مِّنْ رَّبِّهِمْ وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
خودانێن ڤان سالۆخه‌تانن يێن ڕۆناهییه‌ك ژ نك خودايێ خۆ وڕێنيشانده‌رێ خۆ هه‌ى، وئه‌ون يێن سه‌ركه‌فتى، يێن كو ئه‌و ب ده‌ست خۆ ڤه ئينايى يا وان خواستى، و ژ وێ ڕزگار بووين يا ئه‌و ژێ ڕه‌ڤين
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَآءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
هندى ئه‌ون يێن ژ دفن بلندى و سه‌رداچوونا خۆ كافرى ب وێ كرى يا بۆ ته ژ نك خودايێ ته هاتى، باوه‌رییێ نائينن چ تو وان بترسينى و ژ عه‌زابا خودێ پاشڤه‌ببه‌ى يان نه؛ ژ به‌ر ڕژدییا وان ل سه‌ر نه‌حه‌قییا وان.
خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰي قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰي سَمْعِهِمْ وَعَلٰ٘ي اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
خودێ خه‌تم يا ل سه‌ر دلێن وان و ل سه‌ر گوهێن وان داى، و ل سه‌ر چاڤێن وان ڕه‌ش په‌رده هه‌نه؛ ژ به‌ر سه‌رڕه‌قی وكافرى‌یا وان كرى پشتى حه‌قى بۆ وان ئاشكه‌رابووى، ڤێجا خودێ به‌رێ وان نه‌دا ڕییا ڕاست، وعــه‌زابه‌كا دژوار د ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دا بۆ وان هه‌يه.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَ
و ژ مرۆڤان ده‌سته‌كه‌ك هه‌يه د ناڤبه‌را خودان باوه‌ر وكـافــران دا دودل مايه، وئه‌و دوڕوينه يێن ب ئه‌زمانێن خۆ دبێژن: مه باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ ئينايه.. وئه‌و د دل دا ددره‌وينن وان باوه‌رى نه‌ئينايه.
يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّا٘ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ
ژ نه‌زانينا خۆ ئه‌و هزر دكه‌ن كو ئه‌و خودێ وخودان باوه‌ران دخاپينن ده‌مێ بـاوه‌رییـا خـۆ ئـاشـكـه‌را دكه‌ن وكوفرا خۆ ڤه‌دشێرن، و ب تنێ ئه‌و خۆ دخاپينن؛ چونكى خاپاندنا وان دويماهییێ هه‌ر ب خرابى ل سه‌ر وان دزڤڕت. و ژ به‌ر زێده نه‌زانينا وان ئه‌و ب وێ چه‌ندێ ناحه‌سن؛ چونكى دلێن وان دخرابن.
فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًا وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۣبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ
گومان ددلێن وان دا هه‌يه ڤێجا ئه‌و ب كرنا وان گونه‌هان يێن هاتينه جه‌رباندن يێن كو ئه‌و پێ بێنه جزادان، ڤێجا خودێ گومان ل وان زێـده‌كر، وعه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ وان هه‌يه ژ به‌ر دره‌وا وان.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِي الْاَرْضِ قَالُوْ٘ا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ
وئه‌گه‌ر شيره‌ت ل وان بێته‌كرن كو ئه‌و ب كافرییێ وكرنا گونه‌هان خرابكارییێ د عه‌ردى دا نهكهن، ونهێنییێن خودان باوه‌ران به‌لاڤ نهكهن، وپشته‌ڤانییا كافران نهكهن، بۆ هه‌ڤڕكى وڕكداری ژ دره‌و ئه‌و دێ بێژن: هه‌ما ئه‌مين خودانێن چاكییێ.
اَلَا٘ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ
هه‌ما يا ئه‌و دكه‌ن ودبێژن خرابكارى ب خۆيه، به‌لێ ژ به‌ر نه‌زانين وسه‌رڕقییا وان ئه‌و پێ ناحه‌سن.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَا٘ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْ٘ا اَنُؤْمِنُ كَمَا٘ اٰمَنَ السُّفَهَآءُ اَلَا٘ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَآءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ
وئه‌گه‌ر بۆ وان دوڕوو‌یان هاته گۆتن: هوین ژى وه‌كى صه‌حابییان باوه‌رییێ بينن، ئه‌و ژ هه‌ڤڕكى دبێژن: ئه‌رێ ئه‌م وه‌كى نه‌زان وكێم عه‌قلان باوه‌رییێ بينين ڤێجا دا ئه‌م وئه‌و دكێم فامییێ دا وه‌كى يه‌ك لێ بهێين؟ ڤێجا خودێ ل وان ڤه‌گيـڕا كو كێم عه‌قلى هه‌ر يا وانه، وئه‌و نزانن كانێ ئه‌و چه‌ند دبه‌رزه‌بوون وزيانێ دانه.
وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْ٘ا اٰمَنَّا وَاِذَا خَلَوْا اِلٰي شَيٰطِيْنِهِمْ قَالُوْ٘ا اِنَّا مَعَكُمْ اِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ
وگاڤا ئه‌ڤ دوڕوو‌یه د هاتنه ڕاستا خودان باوه‌ران وان دگۆت: مــه وه‌كـى هه‌وه باوه‌رى ب ئيسلامێ ئينايه، وئه‌گه‌ر ئه‌و د گه‌ل مه‌زنێن خۆ ژ كافرێن سه‌رداچوويى مانه ب تنێ ئه‌و وان پشت ڕاست دكه‌ن كو ئه‌و يێن ل سه‌ر كوفرێ، وكو وان هه‌ما يارى بۆ خۆ ب خودان باوه‌ران دكرن.
اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ
خودێ وان دسه‌ردا دبه‌ت ووان ڤه‌دهێلت؛ دا پتر ئه‌و به‌رزه ودودل ببن، وئه‌و ل سه‌ر يارى پێكرنا وان ب خودان باوه‌ران دێ جزايێ وان ده‌تێ.
اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰي فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ
ئه‌و ئه‌ون يێن ب فرۆتنه‌كا ب زيان خۆ فرۆتى ، ڤێجا كوفر وه‌رگرتى، وباوه‌رى هێلاى، ئێدى وان تشته‌ك ب ده‌ست خۆ نه‌ئێخست، به‌لكى باوه‌رى ژ ده‌ست دا، وئه‌وه زيانا ئاشكه‌را.
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا٘ اَضَآءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ
حالێ وان دوڕوییان وه‌كى حالێ وێ كۆمێ يه يا ل ده‌ڤه‌كا تارى ل به‌ڕيێ بدانت، ويه‌ك ژ وان ئاگره‌كێ مه‌زن بۆ گه‌رمكرنێ وڕۆناهییێ هل بكه‌ت، ڤێجا ده‌مێ ئاگر گه‌شبوو ودۆر وبه‌رێن وى ڕوهن كرن، ئه‌و ڤه‌مریا وتارى بوو، ڤێجا خودانێن وى ئاگرى مانه د تارییان دا چو تشته‌كى نابينن، و ب چو ڕێكان ناكه‌ڤن.
صُمٌّۣ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ
ئــه‌و ژ گــوهــدارییا حــه‌قــییــێ دكـه‌ڕن، و ژ گۆتنا وێ دلالن، و ژ ديتنا ڕۆناهییا باوه‌رییێ دكۆره‌نه؛ له‌وا ئه‌و نه‌شێن ل وێ باوه‌رییێ بزڤڕن يا وان هێلاى.
اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَآءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْ٘ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۣ بِالْكٰفِرِيْنَ
وحالێ ده‌سته‌كه‌كا دى ژ دوڕوییان يێن هنده‌ك جاران حه‌قى بۆ ئاشكه‌را دبت، وهنده‌ك جاران تێدا دكه‌ڤنه گومانێ، وه‌كى حالێ وێ كۆمێ‌يه يا ل چۆله‌كى دده‌تـه ڕێ، ڤێجا بارانه‌كا بــۆش ل وان بــكــه‌ت، وتارییـێــن ل سه‌ر ئێك د گه‌ل دا هه‌بن، د گه‌ل تۆپ وبرويسییێن سوژه‌ك، يێن كو ژ ترسان دا ئێكا هند ژ وان چێ دكه‌ت كو ژ ترسێن مرنێ دا تبلێن خۆ بكه‌نه دگوهێن خۆ ڕا. وخودێ دۆرا ل كافران گرتى ئه‌و ژ وى ڕزگار نابن.
يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ كُلَّمَا٘ اَضَآءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ وَاِذَا٘ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا وَلَوْ شَآءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
نێزيكه برويسى -ژ به‌ر دژوارییا ڕۆناهییا خۆ- چاڤێن وان ببه‌ت، و د گه‌ل وێ چه‌ندێ هه‌ر جاره‌كا بۆ وان ڕوهن كر ئه‌و دێ ل به‌ر ڕۆناهییا وێ چن، وئه‌گه‌ر ئه‌و چوو ڕێ ل به‌ر وان تارى بوو ڤێجا ل جهێن خۆ دێ ڕاوه‌ستن، وئه‌گه‌ر خودێ ل دويڤ وان به‌رنه‌دابا دا وان ژ گوهـ وچاڤان كه‌ت، وئه‌و هه‌ر گاڤ ل سه‌ر وێ چه‌ندێ يێ خودان شيانه، هندى خودێ‌یه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه.
يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
گه‌لی مرۆڤان خودايێ خۆ يێ هوين ب قه‌نجییێن خۆ په‌روه‌رده‌كرين بپه‌رێسن، وژێ بترسن ودويچوونا دينێ وى بكه‌ن، چونكى ئه‌وى هوين ويێن به‌رى هه‌وه ژى ژ چوننه‌يێ ئافراندن، دا به‌لكى هوين ببنه ژ ته‌قواداران يێن خودێ ژ وان ڕازى بووى وئه‌و ژ وى ڕازى بووين.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَآءَ بِنَآءً وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
خودايێ هه‌وه ئه‌وێ عه‌رد بۆ هه‌وه كرییه جهـ؛ دا ژينا هه‌وه ل سه‌ر وى ب ساناهى بكه‌ڤت، وعه‌سمان موكم ئاڤاكرى، وباران ژ عه‌ورى باراندى وهه‌مى ڕه‌نگێن فێقى وشينكاتى بۆ هه‌وه ژێ داين، ڤێجا هوين چو هه‌ڤال وهۆگران بۆ خودێ د په‌رستنێ دا چـێ نهكهن، و هوين د زانن كو ئه‌و د ئافراندن وڕزقدانێ دا يێ بێ شریكه، وئه‌وه يێ هێژاى په‌رستنێ.
وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰي عَبْدِنَا فَاْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا شُهَدَآءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
وئه‌گه‌ر هوين -گهلى كافرێن سه‌رڕه‌ق- د وێ قورئانێ دا ب گومانن يا كو مه بۆ به‌نییێ خۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- هنارتى، وهوين دبێژن ئه‌و نه ژ لايێ خودێ ڤه‌يه، پا دێ وه‌رن سووره‌ته‌كا ب تنێ يا وه‌كى سووره‌تێن قورئانێ بينن، وهاريكارییێ ژ هه‌چییێ هوين بشێنێ ژ پشته‌ڤانێن خۆ بخوازن، ئه‌گه‌ر هوين د گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه.
فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ
ڤێجا ئه‌گه‌ر هوين نه‌شيان نوكه وێ بكه‌ن -و د پاشه‌ڕۆژێ ژى دا هوين نه‌شێن بـكـه‌ن- ئـێـدى هوين ب بـاوه‌رى ئينانا ب پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- و ب گوهدارییا خودێ خۆ ژ ئاگرى بپارێزن. ئه‌و ئاگرێ ب مرۆڤ وبه‌ران دئێته خۆشكرن، ئه‌وێ بۆ كافران هاتییه ئاماده‌كرن.
وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيْهَا٘ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مزگينییه‌كا خۆش بده خودانێن باوه‌رییێ وكارێ چاك، كو به‌حه‌شتێن عه‌جێب ل ئاخره‌تێ بۆ وان هه‌نه، رويبار د بن قه‌سرێن وان يێن بلند وداروبارێن وان يێن ب سيبه‌ر ڕا دچـن. هـه‌ر جـاره‌كـا خودێ ڕزقه‌ك ژ به‌رێ ڕزقێ وى جهى دا وان ئه‌و دێ بێژن: ئه‌ڤه ئه‌و ڕزقه يێ خودێ به‌رى نوكـه ژى دايه مه، وگاڤا وان تام كرێ دێ بينن ئه‌و د تام وخۆشییێ دا ڕه‌نگه‌كێ نوییه، ئه‌گه‌ر چ د ناڤ وڕه‌نگى دا وه‌كى يێ به‌رى خۆ ژى بت. وژنێن پاقژ ژ هه‌مى ڕه‌نگێن پيساتییێ بۆ وان تێدا هه‌نه. وئه‌و د به‌حه‌شتێ دا هه‌ر دێ مينن، نه تێدا دمرن ونه ژێ دئێنه ده‌رێخستن.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖ٘ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَا٘ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا وَمَا يُضِلُّ بِهٖ٘ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَ
هندى خودێ‌یه شه‌رمێ ژ حه‌قییێ ناكه‌ت كو تشته‌كى ژێ بێژت، يێ بچويك بت يان يێ مه‌زن بت، ئـه‌گـه‌ر خۆ مـه‌تـه‌لا ب بچويكترين تشتى بت، وه‌كى پێشییێ ومێشێ ويێن وه‌كى وان، ژ وان تشتێن خودێ مه‌ته‌ل پێ ئيناى ل سه‌ر بێزارییا هه‌ر تشتێ ژبلى وى په‌رستن بۆ دئێته‌كرن ، ڤێجا هندى خودان باوه‌رن كاربنه‌جهییا خودێ د ڤێ مه‌ته‌ل ئينانێ دا دزانن، وئه‌وێن كافر يارییان پێ دكه‌ن ودبێژن: مه‌به‌ستا خودێ ب ڤێ مه‌ته‌ل ئينانا ب مێشێن بێ بها چییه؟ وخودێ به‌رسڤا وان دده‌ت كو مه‌به‌ست پێ جه‌ڕباندنه، ودا خودان باوه‌ر پێ ژ كافرى بێته ڤاڤارتن؛ له‌و خودێ ب ڤێ مه‌ته‌لێ به‌رێ گه‌له‌ك مرۆڤان ژ حه‌قییێ وه‌ردگێڕت ژ به‌ر يارى پــێــكـرنا وان ب حه‌قییێ، وبه‌رێ هنده‌كێن دى ژبلى وان دده‌ته پتر باوه‌رییێ. وخودێ زۆردارییێ ل كه‌سێ ناكه‌ت؛ چونكى ئه‌و ژ فاسقان پێڤه‌تر به‌رێ ئێكى ژ حه‌قییێ وه‌رناگێڕت.
الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۣ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَا٘ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖ٘ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِي الْاَرْضِ اُولٰٓئِكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
ئه‌وێن په‌يمانا خودێ يا وى ژ وان وه‌رگرتى دشكێنن، ئه‌و په‌يمانا ب هنارتنا پێغه‌مبه‌ران، وئينانه‌خوارا كيتابان هاتییه موكمكرن، و ل دويڤ دينێ خودێ ناچن وكارێن وه‌كى: بڕينـا مرۆڤاينییێ وبه‌لاڤكرنا خرابكارییێ د عه‌ردى دا دكه‌ن، ئه‌و ئه‌ون يێن ل دنيايێ وئاخره‌تێ دزيانكار.
كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
چاوا هوين -گهلى بوتپه‌رێسان- باوه‌رییێ ب يه‌كينییا خودێ نائينن، وهوين ژبلى وى هنده‌كێن دى د په‌رستنێ دا بۆ وى دكه‌نه هه‌ڤپشك د گه‌ل كو نيشانه‌كا ڤه‌بڕ ل سه‌ر وێ چه‌ندێ د هه‌وه ب خۆ دا هه‌يه؟ چونكى هوين دمرى بوون ڤێجا وى هوين زێندى كرن وژين دا هه‌وه، پاشى هه‌وه دمرينت گاڤا ئه‌و ڕۆژا وى بۆ هه‌وه داناى هات، پاشى ل ڕۆژا قيامه‌تێ هه‌وه زێندى دكه‌ته‌ڤه، پاشى هوين بۆ حسێب وجزادانێ دێ زڤڕنه نك وى؟
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِي الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰ٘ي اِلَي السَّمَآءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
خودێ ب تنێ‌یه يێ هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى ژ قه‌نجییێن هوين مفايى ژێ وه‌ردگرن بۆ هه‌وه ئافراندى پاشى قه‌ستا ئافراندنا عه‌سمانان كر، ڤێجا وى ئه‌و كرنه حه‌فت عه‌سمان، وئه‌و ب هه‌ر تشته‌كى يێ پڕزانايه. وزانينا وى هه‌ر تشته‌كێ وى ئافراندى ڤه‌دگرت.
وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰٓئِكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِي الْاَرْضِ خَلِيْفَةً قَالُوْ٘ا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَآءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ اِنِّيْ٘ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ل بيرا خه‌لكى بينه‌ڤه ده‌مێ خودايـێ تـه گۆتییه فريشته‌يان: ئه‌ز دێ ملله‌ته‌كى ل عه‌ردى دانم هنده‌ك ژ وان بۆ ئاڤه‌دانكرنا وى جێگرییا هنده‌كان دێ كه‌ن، وان گۆت: ئه‌ى خودا مفايێ ئافراندنا ئه‌ڤێن هه بۆ مه بێژه، هه‌رچه‌نده كارێ وان د عه‌ردى دا خرابكارییه وخوين رێتنه وئه‌م يێن د فه‌رمانا ته دا، وكارێ مه هه‌رده‌م نڤێژكرنه بۆ ته، وپاككرنا ته‌يه ژ هه‌ر كێماسیه‌كێ ومه‌زنكرنا ته‌يه ب هه‌مى سالۆخه‌تێن مه‌زنییێ؟ خودێ گۆته وان: ئه‌ز وێ دزانم يا هوين نه‌زانن ژ وێ مه‌صلحه‌تا د ئـافراندنا وان دا هه‌ى.
وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَآءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَي الْمَلٰٓئِكَةِ فَقَالَ اَنْۣبِــُٔوْنِيْ بِاَسْمَآءِ هٰ٘ؤُلَآءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
وئاشكه‌راكرن بۆ قه‌درێ ئاده‌مى -سلاڤ لێ بن- خودێ ئه‌و فێرى ناڤێن هه‌مى تشتان كر، پاشى وى ئه‌و ناڤلێكرى بۆ فريشته‌يان به‌رچاڤ كرن وگۆته وان: ناڤێن ئه‌ڤان تشتێن هه بۆ من بێژن ئه‌گه‌ر هوين دڕاستگۆنه كو هوين بۆ جێگرییـا ل عه‌ردى ژ وان هێژاترن.
قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَا٘ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
فريشته‌يان گۆت: ئه‌ى خودا ئه‌م ته پاك دكه‌ين، ژبلى وى تشتێ ته نيشا مه داى ئه‌م چو نزانين، هندى تويى تو ب تنێ ب كارێ ئافراندییێن خۆ يێ پڕزانايى، وتو د كريارا خۆ دا يێ كاربنه‌جهى.
قَالَ يٰ٘اٰدَمُ اَنْۣبِئْهُمْ بِاَسْمَآئِهِمْ فَلَمَّا٘ اَنْۣبَاَهُمْ بِاَسْمَآئِهِمْ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْ٘ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ
خودێ گۆت: ئه‌ى ئاده‌م تو ناڤێن ڤان تشتان يێن وان نه‌زانين بۆ وان بێژه، ڤێجا ده‌مێ وى ئه‌و ناڤ بۆ وان گۆتين، خودێ گۆته فريشته‌يان: مانێ من گۆتبوو هه‌وه هندى ئه‌زم ئه‌ز تشتێ ڤه‌شارتى ل به‌ر هه‌وه ل عه‌سمانان و ل عه‌ردى دزانم، ووى كارێ هوين ئاشكه‌را دكه‌ن ويێ هوين ڤه‌دشێرن ئه‌ز دزانم.
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰٓئِكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْ٘ا اِلَّا٘ اِبْلِيْسَ اَبٰي وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ل بيرا خه‌لكى بينه‌ڤه قه‌درگرتنا خودێ بۆ ئاده‌مى ده‌مێ وى گۆتییه فريشته‌يان: قه‌درگرتن بۆ ئاده‌مى ودياركرن بۆ بهايێ وى هوين خۆ بۆ وى بچه‌مينن، ئينا وان هه‌مییان گوهدارى كر ئبليس تێ نـه‌بت ئه‌و ژ دلڕه‌شى وخۆمه‌زنكرن ل به‌ر نه‌هات، ڤێجا ئه‌و بوو ژ يێن كافر ب خودێ، يێن نه‌گوهدار بوو فه‌رمانا وى.
وَقُلْنَا يٰ٘اٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ
وخودێ گۆت: ئه‌ى ئاده‌م تو وژنا خۆ حه‌ووا ل به‌حه‌شتێ ئاكنجى ببن، وخۆشییه‌كا به‌رفره‌هـ ب فێقییێ وێ ببه‌ن ل چى جهێ هه‌وه ڤيا، وهوين هه‌ردو خۆ نێزيكى ڤێ دارێ نهكهن دا هوين نه‌كه‌ڤنه د گونه‌هێ دا، وببنه ژ يێن كو پێ ل فه‌رمانا خودێ داناى.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰي حِيْنٍ
ئينا شه‌يتانى ئه‌و هه‌ردو تێ ئێخستن: و ل به‌ر وان شرين كر حه‌تا وان ژ دارێ خوارى، ڤێجا ئه‌و بوو ئه‌گه‌را ده‌ركرنا وان ژ به‌حه‌شتێ وخۆشییێن وێ، وخودێ گۆته وان: ژۆردا هه‌رنه خوارێ بۆ عه‌ردى، هنده‌ك ژ هه‌وه بۆ هنده‌كان -ئاده‌م وحه‌ووا وشه‌يتان- ببنه نه‌يار، وبۆ هه‌وه ل عه‌ردى جهێ ئاكنجيبوونێ وخۆشيبرنێ هه‌يه حه‌تا ده‌مێ ب دويماهى هاتنا ژییێ هه‌وه.
فَتَلَقّٰ٘ي اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
ئينا ئاده‌مى ب ڕازيبوون ڤه هنده‌ك په‌يڤ وه‌رگرتن، خودێ ئێخستنه سه‌ر دلێ وى دا پێ تۆبه بكه‌ت، وئه‌و په‌يڤ ئه‌ڤ گۆتنا خودێ‌یه: (ربنا ظلمنا أنفسنا وإن لم تغفر لنا وترحمنا لنكونن من الخاسرين) ئينا خودێ لێڤه‌بوونا وى قه‌بويلكر، وگونه‌ها وى بۆ وى ژێبر، هندى ئه‌وه ئه‌و پڕ توبه‌وه‌رگرێ به‌نییێن په‌شێمانه، يێ دلۆڤانكاره ب وان.
قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا فَاِمَّا يَاْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًي فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
خودێ گۆته وان: هوين پێكڤه ژ به‌حه‌شتێ هه‌ڕنه خوارێ، وپاشى تشتێ هيدايه‌تا هه‌وه تێدا بۆ هه‌وه دێ ئێت. وهه‌چییێ كارى پێ بكه‌ت ترس ل سه‌ر پاشه‌ڕۆژێ وپه‌شێمانى ل سه‌ر يا بۆرى ناگه‌هته وان، به‌لكى دلڕحه‌تى ل دنيايێ وئـاخره‌تێ دێ يا وان بت.
وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا٘ اُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ النَّارِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
وئه‌وێن كافرى ودره‌و كرى، ئه‌و ئه‌ون يێن دميننه د ئاگرى دا، هــه‌ر دێ تێدا مينن، ژێ ده‌رناكه‌ڤن.
يٰبَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْ٘ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْ٘ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ
دوونده‌ها يه‌عقووبى! قه‌نجییێن من ل سه‌ر خۆ ل بيرا خۆ بينن، وسوپاسییا من بكه‌ن، وشيره‌تا من يا بۆ هه‌وه هاتى پێك بينن: كو باوه‌رییێ ب كيتابێن من وپێغه‌مبه‌رێن من هه‌مییان بينن، وكارى ب شريعه‌تێ من بكه‌ن، ڤێجا ئه‌گه‌ر هه‌وه ئه‌و چه‌نده كر ئه‌ز ژى دێ وێ بۆ هه‌وه پێك ئينم يا من ژڤان پێ دايه هه‌وه كـو ل دنيايێ دلۆڤانییێ ب هه‌وه ببه‌م، و ل ئاخره‌تێ هه‌وه ڕزگار بكه‌م، و ژ من ب تنێ بترسن، و هشيارى غه‌زه‌با من بن ئه‌گه‌ر هه‌وه په‌يمانا من شكاند، وكافرى ب من كر.
وَاٰمِنُوْا بِمَا٘ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْ٘ا اَوَّلَ كَافِرٍۣ بِهٖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا وَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ
وهوين گهلى ئسرائيلییان باوه‌رییێ ب وێ قورئانێ بينن يا من بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ ئينايه خوارێ، ڕاستییا وێ ته‌وراتا د گه‌ل هه‌وه ديار دكه‌ت، وهوين نه‌بنه يه‌كه‌مين ده‌سته‌ك ژ خودانێن كيتابێ يێن كافرییێ پێ دكه‌ن، وهوين ئايه‌تێن من ب بهايه‌كێ كێم ژ په‌رتالێ دنيايێ نه‌گوهۆرن، وهوين گوهدارییا من ب تنێ بكه‌ن وبێ ئه‌مرییا من بهێلن.
وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
وهوين وێ حه‌قییێ يا من بۆ هه‌وه ئاشكه‌راكرى تێكه‌لى وێ نه‌حه‌قییێ نهكهن يا هه‌وه ژ نك خۆ چێكرى، وهشيار بن حه‌قییا ئاشكه‌را د ده‌رحه‌قێ سالۆخـه‌تێن موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌ر دا يا د كيتابێن هه‌وه دا هاتى نه‌ڤه‌شێرن، وهوين وى تشتی دزانن.
وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ
و ب كرنا نڤێژێ ب ڕه‌نگێ دورست، ودانا زه‌كاتێ وه‌رنه د ئيسلامێ دا، و د گه‌ل نڤێژكه‌ران بن.
اَتَاْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
چ حاله‌كێ كرێته حالێ هه‌وه ويێ زانايێن هه‌وه ده‌مێ هوين فه‌رمانێ ب باشییێ ل مرۆڤان دكه‌ن، وهوين نه‌فسا خۆ ژ بير دكه‌ن، وبه‌رێ وێ ناده‌نه خێرا مه‌زن كو ئيسلامه، وهوين ته‌وراتێ دخوينن يا كو سالۆخه‌تێن موحه‌ممه‌دى وفه‌رمانا باوه‌رى ئينانا ب وى تێدا هاتين!! ئه‌رێ ڤێجا ما هوين عه‌قلێ خۆ دورست ب كارنائينن؟
وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَي الْخٰشِعِيْنَ
وهوين ب بێهن فره‌هییێ ونڤێژێ هاريكارییێ بخوازن، وئه‌و كاره‌كێ ب زه‌حمه‌ته ب تنێ ل سه‌ر وان نه‌بت يێن ژ خودێ دترسن، وژێ ب هيڤى.
الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ
و ئه‌وێن باوه‌رییه‌كا باوه‌رى د ئينن كو پشتى مرنێ دێ ڕابه‌رى خودايێ خۆ ڕاوه‌ستن، وكو ئه‌و ل ڕۆژا ڕابوونێ بۆ جزادانێ دێ زڤڕنه نك وی.
يٰبَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْ٘ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَي الْعٰلَمِيْنَ
ئه‌ى دوونده‌ها يه‌عقووبى قه‌نجییێن من د گه‌ل هه‌وه كرین ل بيرا خۆ بينن، وسوپاسییا من سه‌را بكه‌ن، و ل بيرا خۆ بينن كو من هوين ژ خه‌لكێ سه‌رده‌مێ هه‌وه هه‌مییان چێتر لێ كربوون.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْــًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ
وهوين ژ ڕۆژا ڕابوونێ بترسن، ڕۆژا كه‌س تێدا مفايى نه‌گه‌هينته كه‌سێ، وخودێ چو مه‌هده‌ران بۆ كافران قه‌بويل ناكه‌ت، وچو به‌رانبه‌رێن خۆكڕينێ ژ وان وه‌رناگرت، و ل وێ ڕۆژێ كه‌س نه‌شێت وان ب سه‌ربێخت.
وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْٓءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَآءَكُمْ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَآءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ
وقه‌‌نجییـا مه ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه هوين ژ فيرعه‌ونى ودويكه‌فتییێن وى ڕزگاركرين، وان نه‌خۆشترين عه‌زاب دئينا سه‌رێ هه‌وه، كوڕێن هه‌وه گه‌له‌ك ڤه‌دكوشتن، وكچێن هه‌وه بۆ خدامينییێ وڕه‌زيلكرنێ دهێلان، و د وێ چه‌ندێ دا جه‌ڕبـاندنه‌ك ژ خودايێ هه‌وه بۆ هه‌وه هه‌بوو، و د ڕزگاركرنا هه‌وه دا ژ وى قه‌نجییه‌كا مه‌زن هه‌بوو.
وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَا٘ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ
ووێ قه‌نجییا مه بيننه بيرا خۆ ده‌مێ مه ژ به‌ر هه‌وه ده‌ريا كه‌ركرى، وڕێكێن هشك لێ چێكرين، ڤێجا هوين ژێ ده‌ربازبووين، ومه هوين ژ فيرعه‌ونى وله‌شكه‌رێ وى، و ژ تێچوونا د ئاڤێ دا ڕزگاركرين، ڤێجا ده‌مێ فيرعه‌ون وله‌شكه‌رێ وى ب دويڤ هه‌وه كه‌فتين مه ل به‌ر چاڤێن هه‌وه ئه‌و خه‌ندقاندن.
وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰ٘ي اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۣ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
وقه‌نجییا مه ل بيرا خۆ بينن: ده‌مێ بۆ ئينانه‌خوارا ته‌وراتێ ڕۆناهى وڕێنيشانده‌ر بـۆ هه‌وه مه ژڤان ب چل شه‌ڤان دايه مووساى، ڤێجا هه‌وه ده‌مێ چوونا وى يێ كورت بۆ خۆ ب ده‌ليڤه زانى وهوين ڕابوون هه‌وه ئه‌و گۆلكێ هه‌وه ب ده‌ستێ خۆ چێكرى بۆ خۆ كره خودا وهه‌وه ژبلى خودێ په‌رستن بۆ وى كر، وهوين ب ڤى كارێ خۆ دزۆردار بوون.
ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
پاشى مه هوين ژ ڤێ كريارا كرێت عه‌فيكرن، وپشتى زڤڕينا مووساى مه تۆبا هه‌وه قه‌بويل كر، دا به‌لكى هوين سوپاسییا خودێ سه‌را قه‌نجییێن وى بكه‌ن، وبه‌ر ب كوفرێ وسه‌رداچوونێ ڤه نه‌چن.
وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَي الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ
وبيرا خۆ ل قه‌نجییا مه بيننه‌ڤه ده‌مێ مه ئه‌و كيتاب دايه مووساى يا كو حه‌قییێ ونه‌حه‌قییێ ژێك جودا دكه‌ت -كو ته‌وراته-؛ دا به‌لكى هوين پێ بێنه سه‌رڕێ.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰي لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْ٘ا اِلٰي بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوْ٘ا اَنْفُسَكُمْ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
وبيرا خۆ ل قه‌نجییا مه بيننه‌ڤه ده‌مێ مووساى گۆتییه ملله‌تێ خۆ: هه‌وه زۆردارى ل خۆ كر ده‌مێ هه‌وه گۆلك بۆ خۆ كرییه خودا، ڤێجا ل ئافرانده‌رێ خۆ بزڤڕن وتۆبه بكه‌ن: هنده‌ك ژ هه‌وه هنده‌كان بكوژن، وئه‌ڤه بۆ هه‌وه ل نك ئافرانده‌رێ هه‌وه چێتره ژ هه‌رمانا د ئاگرى دا، ئينا هه‌وه وه كر، ڤێجا وى تۆبا هه‌وه قه‌بويلكر، هندى ئه‌وه پڕتۆبه‌وه‌رگره بۆ هه‌ر يه‌كێ تۆبه بكه‌ت، يێ دلۆڤانكاره ب وان.
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰي لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰي نَرَي اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ
و ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هه‌وه گۆتى: ئه‌ى مووسا ئه‌م باوه‌رییێ نائينين كو ئه‌ڤ گۆتنا مه گوهـ لێ دبت گۆتنا خودێ‌یه، حه‌تا ئه‌م خودێ ئاشكه‌را نه‌بينين، ئينا ئاگره‌ك ژ عه‌سمانى هاته خوارێ وهه‌وه ب چاڤێن خۆ دديت، ڤێجا وى ئاگرى ژ به‌ر گونه‌هێن هه‌وه، وبسته‌هییا هه‌وه ل سه‌ر خودێ، هوين گرتن.
ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
پاشى پشتى مرنا هه‌وه ب ئاگرى ئه‌وى هوين جاره‌كا دى زێندى كرن، دا به‌لكى هوين سوپاسییا قه‌نجییا خودێ بكه‌ن.
وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰي كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
وبيرا خۆ ل قه‌نجییا مه بينن ده‌مێ هوين ل عه‌ردى دبه‌رزه؛ مه عه‌ور ل هنداڤ هه‌وه ئيناى دا سيبه‌رێ ل هه‌وه بكه‌ت، ومه گه‌زۆ وگۆشتێ ته‌يره‌كێ خۆش ب سه‌ر هه‌وه دا ئيناخوارێ، ومه گۆته هه‌وه: ژ ڕزقێ پاقژ يێ مه دايه هه‌وه بخۆن، و ژ دينێ خۆ ده‌رنه‌كه‌ڤن، به‌لێ هه‌وه گوهدارى نه‌كر. ووان ب كافرییا خۆ زۆردارى ل مه نه‌كرییـه، به‌لكى وان زۆردارى ل خۆ دكر.
وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ
وقه‌نجییا مه ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه گۆتى: هه‌ڕنه باژێرێ (به‌يـتولمه‌قدسێ)، و ژ هه‌ر جهه‌كێ هه‌وه بڤێت هوين تێر ژ تشتێ وى يێ باش بخۆن، وده‌مێ هوين دچـنـه د باژێرى دا خۆ بۆ خودێ بچه‌مينن، وبێژن: خودايێ مه گونه‌هێن مه ژێ ببه، ئه‌م دێ د به‌رسڤا هه‌وه ئێين وگونه‌هێن هه‌وه ڤه‌شێرين، وئه‌م دێ خێرێ ل قه‌نجيكاران ژ به‌ر كريارێن وان زێده‌كه‌ين.
فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَي الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَآءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ
ڤێجا يێن زۆردار وبه‌رزه ژ ئسرائيلییان گۆتنا خودێ گوهاڕت، وگۆتن وكريار هه‌مى وه‌ربادان، ده‌مێ ئه‌و ل سه‌ر پاشییێن خۆ ب ژۆركه‌فتين وگۆتـيـن: دنـدكـه‌ك د موییه‌كى دا، ويارى ب دينێ خودێ كرن، ئينا خودێ ژ به‌ر زێده‌گاڤییا وان وده‌ركه‌فتنا وان ژ گوهدارییا خودێ عه‌زابه‌ك ژ عـه‌سـمانى ب سه‌ر وان دا باراند.
وَاِذِ اسْتَسْقٰي مُوْسٰي لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
وقه‌نجییا مه ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هوين د به‌رزه‌بوونێ دا دتێهنى ومووساى ب خۆشكاندن ڤه ئاڤ بۆ هه‌وه ژ مه خواستى، ئينا مه گۆت: گۆپالێ خۆ ل كه‌ڤرى بده، ڤێجا وى گۆپال لێدا، ئينا دووازده كانى ژێ زان، د گه‌ل دياركرنا كانییا هه‌ر ئويجاخه‌كێ دا ئه‌و سه‌را لێك نه‌كه‌ڤن، ومه گۆته وان: ژ ڕزقێ خودێ بخۆن وڤـه‌خـۆن، و ب خرابى د عه‌ردى دا نه‌گه‌ڕن.
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰي لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰي طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۣبِتُ الْاَرْضُ مِنْۣ بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰي بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَآءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ
و ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه خوارنا شرين، وته‌يرێن خۆش، ب سه‌ر هه‌وه دا ئيناينه خوارێ ڤێجا وه‌كى هه‌ر جار هه‌وه قه‌نجى ژ بيركر، وبێنته‌نگى وشڕاتى گه‌هشته هه‌وه، ڤێجا هه‌وه گۆت: ئه‌ى مووسا ئه‌م نه‌شێين ب خوارنه‌كا ب تنێ يا نه‌ئێته گوهاڕتن خۆ بگرين، ڤێجا بۆ مه ژ خودايێ خۆ بخوازه دا هنده‌ك خوارنێن دى ژ ده‌ركه‌فتییێ عه‌ردى، ژ به‌قلى وشينكاتى، وترۆزى ودان ودكاكێ دئێته خوارن، ونيسك، وپيڤازان، بده‌ته مه. مووساى -ب نه‌ڕازيبوون ڤه- گۆت: ئه‌رێ ما هوين ڤان خوارنێن كێم بهاتر دخوازن، وڤى ڕزقێ ب مفا يێ خودێ بۆ هه‌وه هلبژارتى هوين دهێلن؟ ژ ڤێ ده‌شتێ هه‌ڕنه هه‌ر باژێره‌كێ هه‌ى، گه‌له‌كێ ژ تشتێ دلێ هه‌وه دچتێ ل بيستان وبازارێن وى دێ بينن. وده‌مێ ئه‌و چووين بۆ وان ئاشكه‌را بوو كو ئه‌و د هه‌مى جهان دا هلبژارتنا خۆ ب پێش يا خودێ دئێخن، وئه‌و دلچوونێن خۆ به‌رى وێ ددانن يا خودێ بۆ وان هلبژارتى؛ له‌وا سالۆخه‌تێ ره‌زيلییێ وهه‌ژارییا دلـى ب وان ڤه نويسیا، وئه‌و زڤڕين غه‌زه‌با خودێ د گه‌ل دا؛ چونكى وان پشت دا دينێ خودێ، وچونكى وان باوه‌رى ب ئايه‌تێن خودێ نه‌دئينا و ژ دوژمنى وزۆردارى وان پێغه‌مبه‌ر دكوشتن؛ ئه‌ڤه ژبه‌ر نه‌گوهدارى وزێده‌گـاڤییا وان ل سه‌ر توخويبێن خودايێ خۆ كرى.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰي وَالصّٰبِـِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
هندى خودان باوه‌رێن ڤێ ئوممه‌تێنه، وئه‌وێن به‌رى هنارتنا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- بووينه ژ جوهى، وفه‌لان، وصابئییان -وئه‌و ملله‌تـه‌كن ل سه‌ر خوڕستییا خۆ مايينه، وچو دينێن ده‌سنيشانكرى بۆ وان نه‌بوون ئه‌و ل دويڤ بچن- ئه‌وێن هه هه‌مى ئه‌گه‌ر ب دورستى بـاوه‌رییێ ب خودێ، و ب ڕۆژا دويماهییێ بينن، وكاره‌كێ ل نك خودێ چاك بكه‌ن، جزايێ وان ل نك خودايێ وان هه‌يه، وترسا ل سه‌ر پاشه‌ڕۆژێ وپه‌شێمانییا ل سه‌ر ڕۆژێن بۆرى ناگه‌هته وان. به‌لێ پشتى هنارتنا موحه‌ممه‌دى بۆ هه‌مى مرۆڤان ژبلى دينێ وى كو ئيسلامه خودێ دينه‌كێ دى ژ كه‌سێ قه‌بويل ناكه‌ت.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَ خُذُوْا مَا٘ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
وهوين -گهلى ئسرائيلییان- ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه په‌يمانا موكم ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو باوه‌رییێ ب خودێ بينن ووى ب تنێ بپه‌رێسن، ومه چيايێ طوورى ڕاكره هنداڤى سه‌رێ هه‌وه، ومه گۆته هه‌وه: ئه‌و كيتابا مه دايه هه‌وه باش بگرن وبپارێزن، و ب گۆتن وكريار ژ بير نهكهن؛ دا به‌لكى هوين ته‌قوا من بكه‌ن و ژ جزادانا من بترسن.
ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ
پاشى جاره‌كا دى پشتى دانا په‌يمانێ وڕاكرنا چيایى وه‌كى عه‌ده‌تێ خۆ يێ هه‌رده‌م هه‌وه پشت دا وگوهدارى نه‌كر، ئه‌گه‌ر ژ به‌ر قه‌نجییا خودێ ل سه‌ر هه‌وه ودلۆڤانییا وى نه‌بايه، وكو ئه‌و ل گونه‌هێن هه‌وه بۆرى، هوين ل دنيايێ وئاخره‌تێ دا ژ زيانكاران بن.
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
و ب راستى هه‌وه تاوانا پێشییێن خۆ باش زانى ئه‌وێن ژ زۆردارى وته‌عدايى زێده‌گاڤى ل سه‌ر توخويبێن خودێ كرى، ده‌مێ ژ به‌ر گونه‌هێن وان خودێ نێچير ل ڕۆژا شه‌نبییێ ل سه‌ر وان حه‌رامكرى، ڤێجا وان د وێ ڕۆژێ دا تۆڕ ڤه‌دان ونه‌هنگ گرتن، ئينا مه گۆته وان: ببنه مه‌يموينكێن بێ خێر، وئه‌و وه لێ هاتن.
فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ
ئينا مه ئه‌و گوند كره عيبره‌ت بۆ وان گوندێن ل به‌ر وپشت، دا ده‌نگ وباسێن وى و يا ب سه‌ر دا هاتى بگه‌هته وان، وعيبره‌ت بۆ هه‌ر يه‌كێ پشتى وان ژى گونه‌هه‌كا وه‌سا بكه‌ت، ومه ئه‌و بۆ چاكان ژى كره بيرئينان؛ دا بزانن كو ئه‌ون يێن حه‌ق، ڤێجا دا موكم بمينن.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰي لِقَوْمِهٖ٘ اِنَّ اللّٰهَ يَاْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً قَالُوْ٘ا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
وهوين بيرا خۆ ل تاوان وسه‌رڕه‌قییا پێشییێن خۆ بينن وهه‌ڤڕكییا وان د گه‌ل مووساى ده‌مێ وى گۆتییه وان: هندى خودێ‌یه فه‌رمانێ ل هه‌وه دكه‌ت كو هوين چێله‌كێ سه‌رژێ بكه‌ن، ڤێجا وان ب خۆمه‌زنكرن ڤه گۆت: ئه‌رێ تو مه دكه‌يه جهێ پێترانكی ويارییان؟ ئينا مووساى گۆته وان: ئه‌ز خۆ ب خودێ دپارێزم كو ئه‌ز ژ ياريپێكه‌ران بم.
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌ عَوَانٌۣ بَيْنَ ذٰلِكَ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
وان گۆت: تو ژ خودايێ خۆ بخوازه كو ئه‌و سالۆخه‌تێن ڤێ چێلێ بۆ مه ديار بكه‌ت، ئينا وى به‌رسڤا وان دا: هندى خودێ‌یه يێ دبێژته هه‌وه: سالۆخه‌تێ وێ ئه‌وه دڤێت ئه‌و يا پير نه‌بت، ويا جوان ژى نه‌بت، به‌لكى د ناڤبه‌رێ دا يا ناڤنجى بت، ڤێجا له‌زێ د فه‌رمانا خودايێ خۆ دا بكه‌ن.
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَآءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
ئينا ئه‌و ل هه‌ڤڕكییا خۆ زڤڕين وگۆتن: بۆ مه ژ خودايێ خۆ بخوازه دا ڕه‌نگێ وێ بۆ مه ديار بكه‌ت، وى گۆت: هندى ئه‌وه ئه‌و يێ دبێژت: ئه‌و چێله‌كا خوڕى زه‌ره، بینه‌ر ب ديتنا وێ شاد دبن.
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَا وَاِنَّا٘ اِنْ شَآءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ
وان گۆت: تـو بۆ مه ژ خودايێ خۆ بخوازه دا هێشتا ئه‌و سالۆخه‌تان بۆ مه ديار بكه‌ت؛ چونكى چێلێن ب ڤى ڕه‌نگى گه‌له‌كن و ل به‌ر مه به‌رزه بوو كانێ دێ كيژكێ هلبژێرين؟ وئه‌گه‌ر خودێ حه‌ز بكه‌ت ئه‌م دێ ب وێ چێلێ كه‌ڤين يا فه‌رمان ب ڤه‌كوشتنا وێ هاتییه‌دان.
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لَّا شِيَةَ فِيْهَا قَالُوا الْــٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ
وى گۆت: هندى خودێ‌یه يێ دبێژيت: ئه‌و چێله‌كه يا سه‌ر به‌ردايه نه جۆت پێ دئێته‌كرن ونه بۆ ئاڤدانێ دئێته ب كارئينان، ويا ساخله‌مه ژ هه‌مى ئێشان، و ژ ڕه‌نگێ وێ پێڤه‌تر چو ڕه‌نگێن دى لێ نينن، وان گۆت: نوكه ته ڕاستییا سالۆخه‌تێن چێلێ گۆت، ئينا ئه‌و نه‌چاربوون ئه‌و سه‌رژێكر پشتى گه‌له‌ك چه‌پ وچوير لێداين، و ژ سه‌رڕه‌قییا وان نێزيك بوو ئه‌و وه نهكهن ژى.
وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ
و ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هه‌وه مرۆڤه‌ك كوشتى ئينا هوين ل سه‌ر ب هه‌ڤڕكى چوون، هه‌ر يه‌كى كوشتنا وى ژ سه‌ر خۆ قه‌لب ددا، وخودێ دێ وێ به‌رچاڤ كه‌ت يا هه‌وه ڤه‌دشارت ژ مه‌سه‌لا كوشتنا وى.
فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَا كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰي وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
ئينا مه گۆت: پارچه‌يه‌كا گۆشتێ ڤێ چێلا سه‌رژێكرى ل كه‌له‌خێ وى كوشتى بده‌ن، خودێ دێ وى زێندى كه‌ته‌ڤه، وئه‌و دێ بۆ هه‌وه به‌حسێ وى كه‌ت يێ ئه‌و كوشتى. ڤێجا وان وه كر ئينا خودێ ئه‌و زێندى كر ووى كوژه‌كێ خۆ ئاشكه‌راكر. ب ڤى ڕه‌نگى خودێ مرییان ل ڕۆژا ڕابوونێ زێندى دكه‌ت، ونيشانێن خۆ نيشا هه‌وه دده‌ت؛ دا به‌لكى هوين عه‌قلێ خۆ ب كار بينن وخۆ ژ نه‌گوهدارییا وى بده‌نه پاش.
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَآءُ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
به‌لێ پشتى ڤان هه‌مى موعجيزه‌يێن په‌رده‌دڕ دلێن هه‌وه ڕه‌ق ودژوار بوون، وچو تێدا نه‌چوو، وئه‌و به‌رانبه‌ر ئايه‌تێن ئاشكه‌را يێن من نيشا هه‌وه داين نه‌رم نه‌بوون، حه‌تا دلێن هه‌وه وه‌كى كه‌ڤرێن كه‌ڕ لێ هاتن، به‌لكى ڕه‌قتر لێ هاتن؛ چونكى ژ كه‌ڤران هنده‌ك هه‌نه دپه‌قن وئاڤ ژێ دزێت، ودبته رويبارێن بۆش، وهنده‌ك كه‌ڤر شه‌ق دبن، ڤێجا كانى ژێ ده‌ردكه‌ڤن، وهنده‌ك كه‌ڤر ژ ترسا خودێ دا ژ سه‌رێ چيايان ژۆردا دكه‌ڤن. وخودێ يێ بێ ئاگه‌هـ نينه ژ وى تشتێ هوين دكه‌ن.
اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۣ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ
گهلى موسلمانان ما هه‌وه كريارێن ئسرائيلییان ژ بيركرن، ڤێجا دلێ هه‌وه دچتێ كو ئه‌و جوهى باوه‌رییێ ب دينێ هه‌وه بينن؟ و ب ڕاستى زانايێن وان گوهدارییا گۆتنا خودێ ژ ته‌وراتێ دكر، پاشى پشتى ئه‌و تێ گه‌هشتين وڕاستییا وێ زانى ڕابوون وه‌ربادان ئێخستێ، ب شرۆڤه‌كرنا خه‌له‌ت، يان ب گوهۆڕينا په‌يڤێن وێ، ووان دزانى كو ئه‌و ژ قه‌ستا و ژ دره‌و وه‌ربادانێ يێ دئێخنه گۆتنا خودێ.
وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْ٘ا اٰمَنَّا وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰي بَعْضٍ قَالُوْ٘ا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَآجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
ئه‌و جوهیێن هه ئه‌گه‌ر هاتنه ڕاستا خودان باوه‌ران دبێژن: مه باوه‌رى ب دينێ هه‌وه وپێغه‌مبه‌رێ هه‌وه ئينايه يێ به‌حسێ وى د ته‌وراتێ دا هاتى، وده‌مێ هنده‌ك ژ وان ب تنێ د گه‌ل هنده‌كان مان، ب بێ باوه‌رى ڤه ئه‌و دبێژن: ئه‌رێ هوين وى تشتى بۆ خودان باوه‌ران دبێژن يێ خودێ د ته‌وراتێ دا بۆ هه‌وه ئاشكه‌راكرى ژ به‌حسێ موحه‌ممه‌دى؛ دا ئه‌و ل نك خودايێ هه‌وه ل ڕۆژا ڕابوونێ ب هێجه‌ت بكه‌ڤن؟ ئه‌رێ ما هوين تێ ناگه‌هن وهشيار نابن؟
اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ
ئه‌رێ ئه‌و ڤان هه‌مـى تاوانان دكه‌ن، ونزانن هندى خودێ‌یه هه‌مى تشتێ ئه‌و ڤه‌دشێرن وئاشكه‌را دكه‌ن دزانت؟
وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّا٘ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ
و ژ جوهییان هنده‌ك هه‌نه خواندن ونڤيـسيـنێ نــزانن، وته‌وراتێ وتشتێ تێدا هاتی ژ سالۆخه‌تێن پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- نزانن، و ب تنێ دره‌و وهنده‌ك هزرێن خراب ژ وێ چـه‌نـدێ ل نك وان هه‌نه.
فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ
ڤێجا نه‌مان وتێچوون بۆ وان مه‌زنه زانايێن جوهییان بت ئه‌وێن كيتابێ ب ده‌ستێ خۆ دنـڤيسن، پاشى دبـێـژن: ئه‌ڤه ژ نك خودێ‌یه و د ته‌وراتێ دا هه‌يه؛ دا به‌رانبه‌ر ڤێ چه‌ندێ ئه‌و په‌رتاله‌كێ دنيايێ وه‌ربـگرن. ڤـێجا ژ به‌ر نڤيسينا وان بۆ ڤێ خرابییێ ب ده‌ستێن خۆ جزايه‌كێ ئه‌و پێ تێ بچن بۆ وان هه‌يه، وجزايه‌كێ ئه‌و پێ تێ بچن بۆ وان هه‌يه ژ به‌ر وى مالێ حه‌رام يێ ئه‌و به‌رانبه‌ر وه‌ردگرن، وه‌كى به‌رتيلان وهنده‌ك تشتێن دى.
وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّا٘ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗ٘ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَي اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
وئسرائيلییان گۆت: هنده‌ك ڕۆژێن هژمارا وان كێم تێ نه‌بن ئاگر ب مه ناكه‌ڤت. ئه‌ى موحه‌ممه‌د بۆ شكاندنا هــزرا وان تو بێژێ: ئه‌رێ هه‌وه په‌يمانه‌ك ژ خودێ وه‌رگرتییه ب ڤێ چه‌ندێ، وخودێ ل په‌يمانا خۆ لێڤه نابت؟ به‌لكى هوين ژ دره‌و وى تـشـتـێ هوين نـه‌زانـن ل سه‌ر ناڤێ خودێ دبێژن؟
بَلٰي مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْٓــَٔتُهٗ فَاُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ النَّارِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
حوكمێ خودێ يێ خۆجهه كو: هه‌ر كه‌سێ خرابییان بكه‌ت حه‌تا ئه‌و خرابى به‌رێ وى بده‌نه كوفرێ، وگونه‌هێن وى ژ هه‌مى لايان ڤه دۆرێ لێ بگرن، ئه‌وێن هه ده‌مه‌كێ بێ ڤه‌بڕين دێ د ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دا بن.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
وبه‌رانبه‌ر ڤێ چه‌ندێ حوكمێ خودێ يێ خۆجهه كو: ئه‌وێن ژ دل باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، وئه‌و كاركرين يێن د گه‌ل شريعه‌تێ خودێ يێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ هنارتى دڕێككه‌فتى، ئه‌وێن هه ل ئاخره‌تێ بێ ڤه‌بڕين هه‌ر دێ د به‌حه‌شتێ دا بن.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِي الْقُرْبٰي وَالْيَتٰمٰي وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
وهوين گهلى ئسرائيلییان ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه په‌يمانه‌كا موكم ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو: ب تنێ په‌رستنا خودێ بكه‌ن، وقه‌نجییێ د گه‌ل دايك وبابان بكه‌ن، و د گه‌ل مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، و د گه‌ل ئێتيمێن هێشتا بالغ نه‌بووين، و د گه‌ل هه‌ژاران، وكو قه‌نج ل گه‌ل خه‌لكى باخڤن، د گه‌ل كرنا نڤێژێ ودانا زه‌كاتێ، پاشى -كێم تێ نه‌بن- هه‌وه پشتا خۆ دايێ وهه‌وه په‌يمان شكاند وهوين د پشتدانێ دا دبه‌رده‌وامن.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَآءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ
وهوين گهلى ئسرائيلیان ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه د ته‌وراتێ دا په‌يمانه‌كا موكم ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو: حه‌رامه هنده‌ك ژ هه‌وه خوينا هنده‌كان بڕێژن، وهنده‌ك ژ هه‌وه هنده‌كان ژ وارێ وان ده‌ربێخن، پاشى هه‌وه ئعتراف ب وێ چه‌ندێ كر، وهه‌وه ل سه‌ر ڕاستییا وێ شاهده‌يى دا.
ثُمَّ اَنْتُمْ هٰ٘ؤُلَآءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاِنْ يَّاْتُوْكُمْ اُسٰرٰي تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَآءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰ٘ي اَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
پاشى هوين ئه‌ى گه‌لۆ ئه‌ڤه‌نه هنده‌ك ژ هه‌وه يێ هنده‌كان دكوژن، وهنده‌ك ژ هه‌وه يێ هنده‌كان ژ جهێ وان ده‌رتێخن، وهه‌ر ده‌سـتـه‌كـه‌ك ژ هه‌وه ب ته‌عدايى خۆ ل سه‌ر برايێن خۆ ب هێز دئێخت. وئه‌گه‌ر ئه‌و ب ئێخسيرى ژ ده‌ستێ دوژمنان بێنه نك هه‌وه هوين به‌رگه‌ڕيانێ دكه‌ن، ب دانا فديێ، دا وان ژ ئـێـخسيرییێ ئازاد بكه‌ن، د گه‌ل كو ده‌رێخستنا وان ژ وارێ وان ل سه‌ر هه‌وه يا حه‌رامه. چ كاره‌كێ كرێته هوين دكه‌ن ده‌مێ هوين باوه‌رییێ ب هنده‌ك ئه‌حكامێن ته‌وراتێ دئينن وكافرییێ ب هنده‌كێ دكه‌ن! ڤێجا هه‌چى كه‌سێ ژ هه‌وه ڤێ چه‌ندێ بكه‌ت ژبلى شه‌رمزارییا د دنيايێ دا وى چو جزايه‌ك نابت. و ل ڕۆژا ڕابوونێ خودێ دێ وان زڤڕينته دژوارترين عه‌زابێ د ئاگرى دا، وخودێ يێ بێ ئاگه‌هـ نينه ژ وى تشتێ هوين دكه‌ن.
اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ
ئه‌و ئه‌ون يێن ژينا دنيايێ ب سه‌ر ئاخره‌تێ ئێخستى، ڤێجا عه‌زاب ل سه‌ر وان نائێته سڤككرن، وئه‌وان پشته‌ڤانه‌ك نينه وان ژ عه‌زابا خودێ بپارێزت.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَي الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۣ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ وَاٰتَيْنَا عِيْسَي ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِ اَفَكُلَّمَا جَآءَكُمْ رَسُوْلٌۣ بِمَا لَا تَهْوٰ٘ي اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ
وب راستى مه ته‌ورات دابوو مووساى، ومه پێغه‌مبه‌ر ژ ئسرائيلییان ب دويڤ وى دا هنارتن، ومه نيشانێن ئاشكه‌را دانه عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ، ومه ب جبريلى ئه‌و ب هێز ئێخست. ئـه‌رێ ڤێجا هه‌ر گاڤه‌كا پێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ هه‌وه هات ب وه‌حییه‌كا ژ نك خودێ يا كو نه د گه‌ل دلچوونێن هه‌وه بت هوين دێ خۆ مه‌زن كه‌ن، ده‌سته‌كه‌كێ ژ وان دێ دره‌ويــن ده‌رئـێـخـن وده‌سته‌كه‌كێ دێ كوژن؟
وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ
ووان گۆته پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن-: دلێن مه دپێچاينه، گۆتنا ته تێدا ناچت. وئه‌و ب خۆ وه نينه وه‌كى ئه‌و دبێژن، به‌لـكـى لـه‌عنه‌ت ل دلێن وان يێن هاتينه‌كرن، ودخه‌تـمكرينه، و ژ به‌ر بێ باوه‌رییا وان ئه‌و ژ ڕه‌حما خودێ دده‌رێخستينه، ڤێجا باوه‌رییه‌كا كێم تێ نه‌بت ئه‌و باوه‌رییێ نائينن.
وَلَمَّا جَآءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَي الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَمَّا جَآءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَي الْكٰفِرِيْنَ
وده‌مێ قورئان ژ نك خودێ بۆ وان هاتى ڕاستییا وێ يا د گه‌ل وان ژ ته‌وراتێ تێدا بوو وان باوه‌رى پێ نه‌ئينا، وپێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى ڕه‌تكر، ووان به‌رى هنارتنا وى دخواست ب وى بشێنه بوتپه‌ڕێسێن عه‌ره‌بان، ودگۆتن: ده‌مێ پێغه‌مبه‌رێ دويماهییا زه‌مانى نێزيك بوويه، وئه‌م دێ دويكه‌فتنا وى كه‌ين و د گه‌ل وى دا دێ شه‌ڕێ هه‌وه كه‌ين. ڤێجا ده‌مێ ئه‌و پێغه‌مبه‌ر يێ وان سالۆخه‌ت وڕاستگۆيییا وى دزانى بۆ وان هاتى وان باوه‌رى پێ نه‌ئينا ودره‌وين ده‌رێخست، ڤێجا له‌عنه‌تا خودێ ل هه‌ر يه‌كى بت يێ كافرى ب پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى كرى، و ب كيتابا وى يا خودێ ب وه‌حى بۆ هنارتى.
بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖ٘ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰي مَنْ يَّشَآءُ مِنْ عِبَادِهٖ فَبَآءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰي غَضَبٍ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ
چ تشته‌كێ كرێت بوو ئسرائيلییان بۆ خۆ هلبژارتى؛ كو وان ژ زۆردارى ودلڕه‌شى باوه‌رى ب كوفرێ گوهاڕتى چونكى خودێ ژ قه‌نجییا خۆ قورئان بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ موحه‌ممه‌دى ئينا خوارێ، ڤێجا ئه‌و ب غه‌زه‌بـه‌كا ژ نك خودێ ل سه‌ر وان ڤه زڤڕين ژ به‌ر نه‌باوه‌رى ئينانا وان ب موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى پشتى غه‌زه‌با وى ل سه‌ر وان ژ به‌ر ده‌ستێڤه‌دانـا وان بۆ ته‌وراتێ. وبۆ كافرێن ب پێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى عه‌زابه‌كا وه‌سا هه‌يه وان بشكێنت وڕه‌زيل بكه‌ت.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَا٘ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَآءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۣبِيَآءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
وئه‌گه‌ر هنده‌ك موسلمانان گۆته جوهییان: باوه‌رییێ ب وێ بينن يا خودێ ژ قورئانێ ئينايه خوارێ، ئه‌و دێ بێژن: ئه‌م باوه‌رییێ دێ ب وێ ئينين يا بۆ پێغه‌مبه‌رێن مه هاتییه خوارێ، وتشتێ پشتى وێ چه‌ندێ خودێ ئينايه خوارێ ئه‌و باوه‌رییێ پێ نائينن، وئه‌وه حه‌قى يا ڕاستییا وێ ئه‌وا د گه‌ل وان تێدا هه‌ى. وئه‌گه‌ر وان ب دورستى باوه‌رى ب كيتابێن خۆ ئينابا دا باوه‌رییێ ب قورئانێ ژى ئينن. تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان: ئه‌گه‌ر هوين د خودان باوه‌رن ب وێ يا خودێ بۆ هه‌وه ئينايه خوارێ، ئه‌رێ بۆچى به‌رێ هه‌وه پێغه‌مبه‌رێن خودێ دكوشتن؟
وَلَقَدْ جَآءَكُمْ مُّوْسٰي بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۣ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
و ب ڕاستى پێغه‌مبه‌رێ خودێ مووسا ب نيشانێن ئاشكه‌را ڤه ل سه‌ر پێغه‌مبه‌رينییا وى بۆ هه‌وه هاتبوو، وه‌كى گووفانێ وكولى وسپيهـ وبه‌قان وژبلى وان ژ يێن به‌حسێ وان د قورئانا مه‌زن دا هاتى، و د گه‌ل هندێ هه‌وه گۆلك په‌ڕێسى، پشتى مووسا ل دويڤ ژڤانێ خودايێ خۆ چووى، وهوين ب سه‌ر توخويبێن خودێ دا دچوويينه.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَ خُذُوْا مَا٘ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمَا يَاْمُرُكُمْ بِهٖ٘ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
و ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ مه په‌يمانه‌كا موكم ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو تشتێ مووسا بۆ هه‌وه پێ بێت ژ ته‌وراتێ هوين قه‌بويل بكه‌ن، ڤێجا هه‌وه په‌يمان شكاند، ئينا مه چيايێ طوورى ڕاكره هنداڤى سه‌رێ هه‌وه، ومه گۆته هه‌وه: ئه‌وا مه بۆ هه‌وه ئينايى موكم بگرن، وگوهدانێ وگوهدارییێ بكه‌ن، ئه‌گه‌ر نه دێ چيايى ب سه‌ر هه‌وه دا به‌رده‌ين، ئينا هه‌وه گۆت: مه گوهـ ل گۆتنا ته بوو وئه‌م گوهدارییێ ناكه‌ين؛ چونكى ڤیانا په‌ڕستنا گۆلكێ د دلێن هه‌وه دا گه‌ڕيا بوو ژ به‌ر ب ناڤداچوونا هه‌وه د ناڤ كوفرێ دا. تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان: پيسه تشته باوه‌رییا هه‌وه فه‌رمانێ پێ ل هه‌وه دكه‌ت، ئه‌گه‌ر هوين د خودان باوه‌رن ب وێ يا خودێ بۆ هه‌وه ئينايه خوارێ.
قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان جوهییێن هزر دكه‌ن به‌حه‌شت بۆ وان ب تنێ‌یه؛ ژ به‌ر كو يا ژ وان ڤه ژ ناڤبه‌را هه‌مى مرۆڤان ب تنێ ئه‌و وه‌لییێن خودێ وخۆشتڤى وكوڕێن وينه: ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له وه‌سايه، كانێ نفرينێ ب مرنێ ل دره‌وينێن خۆ ويێن خه‌لكێ دى بكه‌ن، ئه‌گه‌ر هوين د ڤێ گۆتنا خۆ دا دراستگۆنه.
وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۣ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۣ بِالظّٰلِمِيْنَ
وقه‌ت ئه‌و وێ ناكه‌ن؛ ژ به‌ر كو ئه‌و ڕاستگۆيییا موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- دزانن ودره‌وينییا خۆ ژى دزانن، و ژ به‌ر كوفر ونه‌گوهدارییا وان كرى، يا كو وان ژ به‌حه‌شتێ بێ بار دكه‌ت وبه‌رێ وان دده‌ته ئاگرى. وخودێ ب زۆرداران ژ به‌نیێن خۆ يێ پڕزانايه، و ل سه‌ر وێ چه‌ندێ دێ وان جزاده‌ت.
وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰي حَيٰوةٍ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا يَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۣ بِمَا يَعْمَلُوْنَ
ومسوگه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- دێ زانى كو جوهى ژ هه‌مى مرۆڤان پتر حه‌ز ژ درێژییا ژينێ دكــه‌ن ئه‌گه‌ر چه‌ند ژينه‌كا ڕه‌زيل و بێ بها ژى بت، به‌لكى ڤيانا وان بۆ ژییێ درێژ خۆ ژ يا بوتپه‌رێسان ژى پتره. يه‌ك ژ وان دخوازت يێ هزار سالـى بت، وئه‌ڤ ژییێ درێژ وى ژ عه‌زابا خودێ دوير نائێخت. وتشتـه‌ك ژ كريارێن وان ل خودێ نائێته ڤه‌شارتن.
قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰي قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًي وَّبُشْرٰي لِلْمُؤْمِنِيْنَ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه جوهییان ده‌مێ وان گۆتى: هندى جبريله ئه‌و ژ فريشته‌يان دوژمنێ مه‌يه: هه‌چییێ دوژمنێ جبريلى بت پانێ وى ب ئانه‌هییا خودێ قورئان ل سه‌ر دلێ ته يا ئينايه خوارێ ڕاستییا يێن به‌رى خۆ ژ كيتابێن خودێ ئاشكه‌را دكه‌ت، وڕێنيشانده‌ره بۆ حه‌قییێ، ومزگينییه بۆ يێن خودان باوه‌ر پێ ب هه‌ر خێره‌كا ل دنيايێ وئاخره‌تێ.
مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰٓئِكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ
هه‌چییێ دوژمنێ خودێ وفريشته‌يێن وى وپێغه‌مبه‌رێن وى بت، و ب تايبه‌تى هه‌ردو فريشته‌يان جبريلى وميكالى، هندى خودێ‌یه دوژمنێ كافرانه.
وَلَقَدْ اَنْزَلْنَا٘ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۣ بَيِّنٰتٍ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا٘ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ
و ب ڕاستى مه نيشانێن ئاشكه‌را ل سه‌ر ڕاستییا پێغه‌مبه‌رينییا ته بۆ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- يێن ئيناينه خوارێ. و ب تنێ يێن ژ دينێ خودێ دده‌ركه‌فتى باوه‌رییێ پێ نائينن.
اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
حالێ ئسرائيلیان د شكاندنا په‌يمانان دا چه‌ند يێ كرێته!! هـه‌ر گاڤه‌كا وان په‌يمانه‌ك دا ده‌سته‌كه‌ك ژ وان دێ وێ په‌يمانێ شكێنن؟ ڤێجا دێ وان بينى ئه‌ڤرۆ ئه‌و په‌يمانه‌كێ گرێدده‌ن وسوباهى دشكێنن، به‌لكى پترییا وان باوه‌رییێ ب وێ نائينن يا پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌د -سلاڤ لێ بن- پێ هاتى.
وَلَمَّا جَآءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَآءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
وده‌مێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌د -سلاڤ لێ بن- بۆ وان ب وێ قورئانێ هاتى يا د گه‌ل ته‌وراتا وان ڕێ دكه‌ڤت ده‌سته‌كه‌ك ژ وان كيتابا خودێ دهاڤێن، ودداننه پشت خۆ، مه‌ته‌لا وان وه‌كى مه‌ته‌لا وانه يێن ڕاستییا وێ نه‌زانن.
وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰي مُلْكِ سُلَيْمٰنَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا٘ اُنْزِلَ عَلَي الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰي يَقُوْلَا٘ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ وَمَا هُمْ بِضَآرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِي الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهٖ٘ اَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
وجوهییان دويچوونا وى تشتى كر يێ شه‌يتانان ل سه‌ر ده‌مێ سوله‌يمانێ كوڕێ داوودى بۆ سێره‌به‌ندان دگۆت. وسوله‌يمان كافر نه‌بووبوو وفێرى سێره‌به‌ندییێ نه‌بووبوو، به‌لكى شه‌يتان بوون يێن كافربووين ب خودێ ده‌مێ وان مرۆڤ فـێـرى سێره‌به‌ندییێ كرين؛ دا دينێ وان خراب بكه‌ن. وهه‌ر وه‌سا جوهییان دويكه‌فتنا وێ سێره‌به‌ندییێ كر ئه‌وا بۆ هه‌ردو ملياكه‌تێن ل عه‌ردێ بابل ل عيراقێ هارووت ومارووتى هاتییه خوارێ؛ بۆ جه‌ڕباندنا به‌نییان ژ لايێ خودێ ڤه، وئه‌و هه‌ردو فريشته سێره‌به‌ندییێ نيشا يه‌كى ناده‌ن حه‌تا وى شيره‌ت نهكهن ووان ژ خۆفێركرنا سێره‌به‌ندییێ پاشڤه‌لێ نه‌ده‌ن ونه‌بێژنێ: ب خۆفێركرنا سێره‌به‌ندییێ وگوهدارییا شه‌يتانان كافر نه‌به. ڤێجا مرۆڤ ژ هه‌ردو فريشته‌يان دێ فێرى وى تشتى بن يێ نه‌ڤيانێ ئه‌و پێ دئێخنه د ناڤبه‌را ژن ومێران دا حه‌تا وان ژێك دكه‌ن. وسێره‌به‌ند بێ ئانه‌هییا خودێ نه‌شێن زيانێ بگه‌هيننه يه‌كى، وسێره‌به‌ند ب تنێ فێرى وى تشتى دبن يێ خرابى وزيان پێ دگه‌هتێ، وشه‌يتانان ئه‌و بۆ جوهییان ڤه‌گوهاست، ڤێجا ئه‌و هند د ناڤ وان دا به‌لاڤ بوو حه‌تا كو وان ئه‌و ژ كيتابا خودێ چێتر ديتى. و ب ڕاستى جوهییان زانى هه‌چییێ سێره‌به‌ندییێ هلبژيرت وحه‌قییێ بهێلت ئه‌وى ل ئاخره‌تێ چو بار د خێرێ دا نابت. و چ پيسه تشت بوو كو وان خۆ پێ كڕى كو باوه‌رى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رى دايه ب سێره‌به‌ندییێ وكوفرێ، ئه‌گه‌ر وان زانينه‌ك ب وێ هه‌با يا شيره‌ت پــێ ل وان هاتییـه كرن.
وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
وئه‌گه‌ر كو جوهییان باوه‌رى ئينابا و ژ خودێ ترسابان دا زانن هندى ئه‌و خه‌لاته يێ خودێ دێ ده‌ته وان چێتره ژ سێره‌به‌ندییێ ويا وان پێ ب ده‌ست خۆ ڤه ئيناى، ئه‌گه‌ر وان خه‌لات وجزادانا خودێ زانيبا.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
ئه‌ى گهلى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى نه‌بێژنه موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى: (راعنا) ئانه‌كو: ل حالێ مه بنێره، وبێهنا خۆ ل مه فره‌هـ بكه حه‌تا ئه‌م د گۆتنا ته بگه‌هين؛ چونكى جوهییان ئه‌و دگۆته پێغه‌مبه‌رى، ومـه‌خسه‌دا وان پێ زڤراتى وخه‌به‌ربێژى بوو، وهوين -گهلى خودان باوه‌ران- پێشڤه بێژن: (انظرنا) ئانه‌كو: به‌رێ خۆ بده مه وخۆ ل مه بگره، وئه‌و ژى هه‌ر وێ مه‌عنايێ دده‌ت، وبۆ بێ باوه‌ران عه‌زابه‌كا ب ئێش هه‌يه.
مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَآءُ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ
ئه‌وێن كافر بووين ژ خودانێن كيتابێ وبوتپه‌رێسان نه‌ڤێت قه‌نجییه‌ك ژ لايێ خودايێ هه‌وه ڤه ب سه‌ر هه‌وه دا بێته خوارێ وه‌كى قورئانێ وزانينه‌كێ، يان سه‌ركه‌فتن ومزگينییه‌كێ، وخودێ دلۆڤانییا خۆ بۆ وى تايبه‌ت دكه‌ت يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ب دانا پێغه‌مبه‌رينییێ، وخودێ خودانێ قه‌نجى وسه‌راتییا مه‌زن وفره‌هه.
مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَاْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَا٘ اَوْ مِثْلِهَا اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
ئه‌م ئايه‌ته‌كێ ناگوهۆڕين يان ژ سه‌ر دل وهزرا خه‌لكى نابه‌ين حه‌تا يه‌كا ژ وێ ب مفاتر يان يه‌كا وه‌كى وێ د بارلێكرن وخێرێ دا بۆ هه‌وه نه‌ئينين، وهه‌ر يه‌كێ حكمه‌ته‌ك تێدا هه‌يه، ئه‌رێ ما ته وئوممه‌تا ته نه‌زانییه هندى خودێ‌یه يێ خودان شيانه وتشته‌ك وى بێزار ناكه‌ت.
اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ
ئه‌رێ ما ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وئوممه‌تا ته نه‌زانییه هندى خودێ‌یه خودانێ عه‌رد وعه‌سمانانه؟ تشتێ وى بڤێت ئه‌و دكه‌ت، وئه‌و حوكمى ب وێ دكه‌ت يا وى دڤێت، وچاوا وى بڤێت ئه‌و وه‌سا فه‌رمانێ ل به‌نییێن خۆ دكه‌ت، وقه‌بويلكرن وگوهدان ل سه‌ر وانه. ڤێجا ئه‌گه‌ر وان گوهدارى نه‌كر، ژبلى خودێ كه‌سه‌ك نينه سه‌ركارییا وان بـكـه‌ت، يان وان ژ عه‌زابا خودێ بپارێـزت.
اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْــَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوْسٰي مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَآءَ السَّبِيْلِ
يـان هه‌وه -گهلى مرۆڤان- دڤێت ژ ڕكدارى وخۆمه‌زنكرن هوين پسيارا هنده‌ك تشتان ژ پێغه‌مبه‌رێ خۆ موحه‌ممه‌دى بكه‌ن، وه‌كى پسيارا هنده‌ك تشتێن وه‌كى وان ژ مووساى هاتییه‌كرن. وهـه‌چییێ كافرییێ هلبژێرت وباوه‌رییێ بهێلت ئه‌و ژ ڕێكا خودێ يا ڕاست به‌ر ب نه‌زانينێ وسه‌رداچوونێ ڤه ده‌ركه‌فت.
وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۣ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰي يَاْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
گه‌له‌كان ژ خودانێن كيتابێ دخواست كو پشتى باوه‌رى ئينانا هه‌وه هه‌وه ل كوفرێ ڤه‌گه‌ڕينن كا چاوا هه‌وه به‌رێ بوت دپه‌ڕێسين؛ ژ به‌ر وێ كينا دلێن وان تژى كرى پشتى ڕاستییا پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى د وى تشتى دا يێ ئه‌و پێ هـاتــى بـۆ وان ئــاشــكه‌را بووى، ڤێجا هوين وان عــه‌فـى بكه‌ن و ل نه‌زانينا وان ببۆرن، حه‌تا خودێ فه‌رمانێ ب كوشتنا وان دده‌ت (وه‌كى داى ووه‌سا چێبووى)، وئه‌و سه‌را كريارێن وان يێن خراب دێ وان جزا ده‌ت. هندى خودێ‌یه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه چو تشت وى بێزار ناكه‌ن.
وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
وهوين -گهلى خودان باوه‌ران- ب كرنا نڤێژێ ب ڕه‌نگێ وێ يێ دورست ڕاببـن، وزه‌كاتا هاتییه فه‌ركرن بده‌ن. وهه‌ر خێره‌كا هوين بۆ خۆ پێشكێش بكه‌ن خێرا وێ هوين ل ئاخره‌تێ ل نك خودێ دێ بينن. هندى ئه‌وه ئه‌و ب هه‌مى كريارێن هه‌وه يێ بينه‌ره، ودێ هه‌وه سه‌را وان جزا ده‌ت.
وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰي تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
جوهى وفه‌لان هزر دكر كو به‌حه‌شت ب تنێ يا وانه وژبلى وان كه‌سێ دى ناچتێ، ئه‌و هزرا وان يا خرابه. تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان: كانێ هوين ده‌ليلێ خۆ ل سه‌ر ڕاستییا گۆتنا خۆ بينن ئه‌گه‌ر هوين د گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه.
بَلٰي مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗ٘ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
وه نينه وه‌كى ئه‌و دبێژن كو به‌حه‌شت بۆ وان ب تنێ‌یه، به‌لكى هه‌ر كه‌سێ خۆ ب ده‌ست خودێ ب تنێ ڤه به‌رده‌ت، وئه‌و يێ دلسۆز بت ووى د هه‌مى گۆتن وكريارێن خۆ دا بــه‌ر ل خودێ بت ئه‌و دێ چته به‌حه‌شتێ. ڤێجا هه‌چیی ێ وێ چه‌ندێ بكه‌ت ئه‌وى جزايێ كارێ وى بۆ وى ل ئاخره‌تێ ل نك خودايێ وى هه‌يه، كو چوونا به‌حه‌شتییه، وئه‌و ژ نه‌خۆشییه‌كا ل پاشه‌ڕۆژێ بگه‌هته وان ناترسن، وئه‌و ل سه‌ر پشك وبارێن د دنيايێ دا نه‌گه‌هنه وان ب خه‌م ناكه‌ڤن.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰي عَلٰي شَيْءٍ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰي لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰي شَيْءٍ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
وجوهییان گۆت: فه‌له ل سه‌ر دينێ ڕاست نينن، وفه‌لان ژى د ده‌ر حه‌قێ جوهییان دا هه‌ر وه گۆت وئه‌و يێ ته‌وراتێ وئنجيلێ دخــويــنـن، و د وان دا هاتییه كو باوه‌رى ئـينانا ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران يا فه‌ره. هه‌ر وه‌سا ئه‌وێن نه‌زان ژ كافرێن عه‌ره‌بان ويێن دى وه‌كى گۆتنا وان گۆت، ئانه‌كو گۆته هه‌ر يه‌كێ خودان دين: تو ل سه‌ر چو نينى، ڤێجا خودێ‌یه ل ڕۆژا ڕابوونێ حوكمى د ناڤبه‌را وان دا دكه‌ت د وى تشتى دا ژ دينى يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين، وهه‌ر يه‌كى ل دويڤ كريارێن وى دێ جزا ده‌ت.
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰي فِيْ خَرَابِهَا اُولٰٓئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَا٘ اِلَّا خَآئِفِيْنَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِي الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
كه‌س ژ وى زۆردارتر نينه يێ نه‌هێلت به‌حسێ خـودێ ژ كرنا نڤێژێ، وخواندنا قورئانێ د مزگه‌فتان دا بێته‌كرن ، و ب مجدى لێ بگه‌ڕيێت دا وان ب هه‌ڕفاندنێ يان ده‌رگه‌هگرتنێ خراب بكه‌ت، يان موسلمانان ژێ مه‌نعه‌كه‌ت. ئه‌و زۆردارێن هه بۆ وان نـه‌بوويه كو بێ ترسا ژ جزادانێ ئه‌و بێنه د مزگه‌فتان ڤه، ژ به‌ر وێ چه‌ندێ ڕه‌زيلى وشه‌رمزارى ل دنيايێ، وعه‌زابه‌كا دژوار ل ئاخره‌تێ بۆ وان هه‌يه.
وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
ولايێ ڕۆژهه‌لاتێ ويێ ڕۆژئاڤايێ ويێ د ناڤبه‌رێ دا يێ خودێ‌یه، ئه‌و خودانێ عه‌ردى هه‌مییێ يه. ڤێجا هـه‌ر لايه‌كێ هويـن ب فه‌رمانا خودێ د نڤێژێ دا به‌رێ خۆ بده‌نێ هه‌وه مه‌خسه‌د كنارێ وى‌يه، وهوين ژ ملكێ وى وگوهدارییا وى ده‌رنه‌كه‌فتينه. هندى خودێ‌یه دلۆڤانییه‌كا به‌رفره‌هـ هه‌يه، ويێ پڕزانايه ب كريارێن به‌نییێن خۆ، تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ بَلْ لَّهٗ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ
وجوهى وفه‌لان وبوتپه‌ڕێسان گۆت: خودێ زارۆيه‌ك بۆ خۆ گرتییه، خودێ ژ ڤێ گۆتنا خراب يێ پاك بت، به‌لكى هه‌ر يه‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى ملك وبه‌نییێ وییه، وئه‌و هـه‌مى ل به‌ر وى دچه‌مياينه، و ل ژێر فه‌رمانا وينه.
بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِذَا قَضٰ٘ي اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ
وخودێ‌یه داهێنه‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى، وئه‌گه‌ر وى كاره‌ك پێك ئينا وحه‌زكر هه‌بت، هه‌ما دبێژتێ: ببه، ئه‌و دبت.
وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَاْتِيْنَا٘ اٰيَةٌ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ
وئه‌وێن نه‌زان ژ خودانێن كيتابێ ويێن دى ژ ڕكدارى گۆته پێغه‌مبه‌رێ خودێ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن-: بلا خودێ يه‌كسه‌ر د گه‌ل مه باخڤت وبێژت كـو تــو پـێـغـه‌مبه‌رێ وییـى، يان نيشانه‌كا ئاشكه‌را ژ لايێ خودێ ڤه بلا بۆ مه بێت كو تو يێ ڕاستگۆيى. ووه‌كى ڤێ گۆتنێ ئوممه‌تێن به‌رێ ژى ژ ڕكدارى وخۆمه‌زنكرن ڤه گۆتبوو پێغه‌مبه‌رێن خۆ؛ ژ به‌ر وه‌كهه‌ڤییا دلێن وان يێن پێشییێ ويێن پاشییێ د كوفر وسه‌رداچوونێ دا، مه بۆ يێن باوه‌رییه‌كا باوه‌رى بينن ئايه‌ت ئاشكه‌راكرينه.
اِنَّا٘ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلَا تُسْــَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د هندى ئه‌مين مه ب دينێ حه‌ق يێ ب نيشان وموعجزه‌يان په‌سه‌ندكرى تو يێ هنارتى، ڤێجا تو وى بگه‌هينه مرۆڤان د گه‌ل مزگينيدانا خودان باوه‌ران ب خێرا دنيايێ وئاخره‌تێ، وترساندنا هه‌ڤڕكان ب عه‌زابا خودێ ئه‌وا ل هيڤییا وان، وپشتى گه‌هاندنێ تو يێ به‌رپرس نينى ژ كوفرا هه‌چییێ كافر ببت؛ هندى ئه‌ون ل ڕۆژا ڕابوونێ هه‌روهه‌ر دێ د ئاگرى دا بن.
وَلَنْ تَرْضٰي عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰي حَتّٰي تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ اِنَّ هُدَي اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰي وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَآءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَآءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ
وجوهى وفه‌له قه‌ت ژ ته ڕازى نابن حه‌تا تو دينێ خۆ نه‌هێلى ودويچوونا دينێ وان نه‌كه‌ى، تو بێژه وان: هندى ئيسلامه ئه‌وه دينێ دورست. وپشتى ڤێ وه‌حییا بۆ ته هاتى ئه‌گه‌ر تو ل دويڤ دلچوونێن وان بچى چو سه‌ركاره‌ك ل نك خودێ بۆ ته نابت مفاى بگه‌هينته ته، يان پشته‌ڤانه‌ك ته ب سه‌ر بێخت.
اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖ اُولٰٓئِكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
ئه‌وێن مه كيتاب دايێ ژ جوهى وفه‌لان، وێ دخوينن خواندنه‌كا ڕاست، و ب دورستى دويچوونا وێ دكه‌ن، وباوه‌رییێ ب وى تشتى دئينن يێ د ده‌رحه‌قا باوه‌رى ئينانا ب پێغه‌مبه‌رێن خودێ دا تێدا هاتى. ئه‌وێن هه‌نه يێن باوه‌رییێ ب موحه‌ممه‌دى وتشتێ بۆ هاتى دئينن، وئه‌وێن هنده‌ك ژ كيتابێ گوهاڕتى وهنده‌ك ژێ ڤه‌شارتى، ئه‌و كافرییێ ب پێغه‌مبه‌رێ خودێ دكه‌ن، وهه‌چییێ بـاوه‌رییێ پێ نه‌ئينت ئه‌و ل نك خودێ ژ هه‌مى مرۆڤان د زيانكارترن.
يٰبَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْ٘ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَي الْعٰلَمِيْنَ
ئه‌ى دوونده‌ها يه‌عقووبى هوين قه‌نجییێن من يێن گه‌لـه‌ك ل سه‌ر هه‌وه ل بيرا خۆ بينن، وكو من هوين ژ خه‌لكێ سه‌ر ده‌مێ هه‌وه هه‌مییان بلندتر لێ كربوون ب هنارتنا گه‌له‌ك پێغه‌مبه‌ران ژ هه‌وه، وئينانه‌خوارا گه‌له‌ك كيتابان.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْــًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ
وهوين ژ سه‌هما ڕۆژا حيسابێ بترسن يا كو كه‌س تێدا مفاى ب تشته‌كى ناگه‌هينته كه‌سێ، وخودێ چو به‌رانبه‌ران بۆ ڕزگاربوونا ژ عه‌زابێ ژ كه‌سێ وه‌رناگرت، وچو مه‌هده‌ر مفاى ناگه‌هينتێ، وكه‌س وى ب سه‌ر نائێخت.
وَاِذِ ابْتَلٰ٘ي اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظّٰلِمِيْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ل بيرا خۆ بينه ده‌مێ خودايێ ئيبراهيمى ئه‌و ب وى شريعه‌تێ وى بۆ دانايى جه‌ڕباندى، ئينا وى ئه‌و شريعه‌ت پێك ئينا، خودێ گۆته وى: ئه‌ز دێ ته بۆ مرۆڤان كه‌مه ڕێبه‌ر. ئيبراهيمى گۆت: خودايێ من تو ژ قه‌نجییا خۆ هنده‌كان ژ دوونده‌ها من بكه ڕێبه‌ر، خودێ به‌رسڤا وى دا كو ڕێبه‌رییا د دينى دا ژ زۆرداران ناگرت.
وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًا وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّي وَعَهِدْنَا٘ اِلٰ٘ي اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّآئِفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ
و ل بيرا خۆ بينه ده‌مێ مه كه‌عبه بۆ مرۆڤان كرییه جهێ لێ زڤڕينێ، ئه‌و دئێنێ، پاشى دزڤڕنه نك مرۆڤێن خۆ، پاشى دئێنێ ڤه، ومه ئه‌و كره جهێ لێ كۆمبوونێ بۆ وان ل ده‌مێ حه‌جێ وعومرێ وگه‌واف ونڤێژێ، وته‌ناهى بۆ وان، دوژمنه‌ك تێدا ب سه‌ر وان دا ناگرت، ومه گۆت: جهێ ئيبراهيمى بۆ خۆ بكه‌نه نڤێژگه‌هـ، وئه‌و جهـ ئه‌و به‌ر بوو يێ ئيبراهيم ل ده‌مێ ئاڤاكرنێ ل سه‌ر ڕادوه‌ستا. ومه وه‌حى بۆ ئيبراهيمى وئيسماعيلى هنارت: كو مالا من ژ هه‌ر پيساتییه‌كا هه‌ی پاقژ بكه‌ن؛ وه‌ك پاراستن بۆ گه‌وافكه‌رێن ل دۆر كه‌عبێ، وئه‌وێن لێ دمينن، ونڤێژێ لێ دكه‌ن.
وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗ٘ اِلٰي عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ
و ل بيرا خۆ بينه ده‌مێ ئيبراهيمى دوعا كرى وگۆتى: ئه‌ى خودا تو مه‌كه‌هێ بكه باژێره‌كێ ته‌نا ژ ترسێ، وتو ژ ڕه‌نگێ شينكاتییان ڕزقێ خه‌لكێ وێ بده، وتو ڤى ڕزقى ب تايبه‌تى بده هه‌چییێ ژ وان باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ ئينابت. خودێ گۆت: وهه‌چیێ ژ وان كافر ببت ئه‌ز دێ خۆشییه‌كا كێم د دنيايێ دا ده‌مێ، پاشى دێ مه‌جبوورى عه‌زابا ئاگرى كه‌م، وئه‌و چ نه‌خۆش جهێ لێ زڤڕينێ يه ئه‌ڤ دويماهییه.
وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ل بيرا خۆ بينه ده‌مێ ئيبراهيم وئيسماعيلى بناخه‌يێن كه‌عبێ ڕاكرين، وهه‌ر دووان ب ترس ڤه دوعا دكر: خودايێ مه تو كريارێن مه يێن چاك ودوعايێن مه ژ مه قه‌بويل بكه، تو گوهدێرێ گۆتنێن به‌نییێن خۆيى، يێ پڕزانايى ب حالێ وان.
رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا٘ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
خودايێ مه وتو مه هه‌ردووان ل سه‌ر ئيسلامێ موكم بكه، وبكه پێگيرێن ب فه‌رمانێن خۆ، وتو ژ دوونده‌ها مه ملله‌ته‌كێ باوه‌رییێ ب ته بينت بۆ خۆ چێكه، ومه ب سـه‌روبه‌رێن په‌ڕستنا خۆ زانا بكه، و ل گوننه‌هێن مه ببۆره. هندى تويى تو پڕتۆبه‌وه‌رگر ودلۆڤانكارى ب بـه‌نییێن خۆ.
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
خودايێ مه وتو د ناڤ ڤێ ئوممه‌تێ دا پێغه‌مبه‌ره‌كى ژ دوونده‌ها ئيسماعيلى فڕێكه ئايه‌تێن ته بۆ وان بخوينت، وقورئانێ وسوننه‌تێ نيشا وان بده‌ت، ووان ژ شركێ وئه‌خلاقێ خراب پاقژ بكه‌ت. هندى تويى تويى زالێ چو تشت ل به‌ر ئاسێ نه‌بن، كاربنه‌جهێ هه‌ر تشته‌كى ل جهێ وى ددانت.
وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِي الدُّنْيَا وَاِنَّهٗ فِي الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ
وكه‌س پشت ناده‌ته دينێ ئيبراهيمى -كو ئيسلامه- كێم فامه‌كێ نه‌زان نـه‌بت، و ب ڕاستى مه د دنيايێ دا ئه‌و بۆ پێغه‌مبه‌رينییێ هلبژارت، وئه‌و ل ئاخره‌تێ ژ چاكانه يێن ده‌ره‌جێن بلند بۆ وان هه‌ين.
اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗ٘ اَسْلِمْ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
وئه‌گه‌را ڤێ هلبژارتنێ له‌زكرنا وى يا بێ دودلى بوو بۆ ئيسلامێ، ده‌مێ خودايێ وى گۆتییێ: دلێ خۆ بۆ خودايێ خۆ خوڕى پاقژ بكه. ڤێجا ئيبراهيم د به‌رسڤێ هات وگۆت: من خۆ ته‌سليمى خۆدايێ هه‌ر تشته‌كى كر ب دلسۆزى وڤيان ولێزڤڕين ڤه.
وَوَصّٰي بِهَا٘ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰي لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ
وئيبراهيمى ويه‌عقووبى كوڕێن خۆ پالدان كو ل سه‌ر ئيسلامێ موكم ببن گۆتن: ئه‌ى كوڕێن مه هندى خودێ‌یه ئه‌ڤ دينه بۆ هه‌وه هلبژارتییه، كو دينێ ئيسلامێ يه يێ موحه‌ممه‌د سلاڤ لێ بن پێ هاتى، ڤێجا هوين هه‌مى ژينا خۆ ئه‌وى نه‌هێلن، وبلا مرن نه‌گه‌هته هه‌وه ئه‌گه‌ر هوين د موسلمان نه‌بن.
اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَآءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۣ بَعْدِيْ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَآئِكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًا وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
يان هوين دئاماده‌بوون ده‌مێ يه‌عقووب كه‌فتییه به‌ر مرنێ، ده‌مێ وى هه‌مى كوڕێن خۆ كۆمكرين وپسيار ژ وان كرى: ئه‌رێ هوين دێ پشتى من عه‌بدينییا چ كه‌ن؟ وان گۆت: دێ عه‌بدينییا خودايێ ته وبابكالكێن ته ئيبراهيم وئيسماعيل وئيسحاقى كه‌ين خودايه‌كێ ئێكانه‌يه، وئه‌م ته‌سليمى وى بووينه.
تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْــَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
ئه‌وا هه ئوممه‌ته‌ك بوو ژ پێشییێن هه‌وه بۆرییه، كارێ وان بۆ وانه، وكارێ هه‌وه بۆ هه‌وه‌يه، وهه‌ر يه‌ك ب كارێ وى دێ ئێته جزادان، كه‌س ب گونه‌ها كه‌سێ نائێته گرتن، وهه‌ر يه‌كى ژ باوه‌رى وته‌قوا وى پێڤه‌تر چو تشته‌ك مفاى ناگه‌هينتێ.
وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰي تَهْتَدُوْا قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
وجوهییان گۆت: وه‌رنه د دينێ جوهییان دا دێ ڕێكا ڕاست بينن، وفه‌لان ژى وه‌كى گۆتنا وان گۆت. تو بێژه وان: به‌لكى ڕێكا ڕاست ئه‌وه ئه‌م -هه‌مى- دويكه‌فتنا دينێ ئيبراهيمى بكه‌ين، ئه‌وێ ڕوويێ خۆ ژ هه‌ر دينه‌كێ پويچ وه‌رگێڕاى وبه‌رێ خۆ دايه دينێ حه‌ق، وئه‌و ژ موشركان نه‌بوو.
قُوْلُوْ٘ا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَا٘ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَا٘ اُنْزِلَ اِلٰ٘ي اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَا٘ اُوْتِيَ مُوْسٰي وَعِيْسٰي وَمَا٘ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
هوين بێژنه جوهى وفه‌لان: مه باوه‌رى ب خودايێ ئێكانه ئينايه، و ب وێ يا بۆ مه هاتییه خوارێ ژ وێ قورئانا خودێ ب وه‌حى بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ هنارتى، و ب وێ يا بۆ ئيبراهيم وئيسماعيلى وئيسحاقى ويه‌عقووبى ونه‌ڤییێن وى هاتییه خوارێ، و ب وێ يا بۆ مووساى وعيساى، وپێغه‌مبه‌ران هه‌مییان ژ نك خودايێ وان ب وه‌حى هاتى، ئه‌م د باوه‌رییێ دا چو جوداهیێ د ناڤبه‌را وان دا ناكه‌ين، وئه‌م ب گوهدارییێ وپه‌رستنێ ته‌سليمى وى بووينه.
فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَا٘ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
ڤێجا ئه‌گه‌ر كافرێن جوهى وفه‌لان ويێن دى باوه‌رى ب وێ ئينا يا هه‌وه باوه‌رى پێ ئيناى، ژ وێ يا پێغه‌مبه‌ر پێ هاتى، ئه‌ڤه ئه‌و ب سه‌ر حه‌قییێ هلبوون، وئه‌گه‌ر وان پشت دا هه‌ما ئه‌و دێ د لێككه‌فتنێ دا بن، وخودێ تێرا ته هه‌يه ئه‌ى موحه‌ممه‌د كو به‌لا وان ژ ته ڤه‌كه‌ت، وئه‌وه گوهدێرێ گۆتنێن هه‌وه، پڕزانايێ ب حالێ هه‌وه.
صِبْغَةَ اللّٰهِ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ
دينێ خودێ بگرن يێ وى هوين ل سه‌ر داين، چونكى ژ وێ خوڕستییێ يا خودێ مرۆڤ ل سه‌ر داين باشتر نينه، وئه‌م د دويكه‌فتنا خۆ دا بۆ دينێ ئيبراهيمى بن ده‌ستى وينه.
قُلْ اَتُحَآجُّوْنَنَا فِي اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَا٘ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ
تو بێژه خودانێن كيتابێ: ئه‌رێ هوين د ده‌رحه‌قا په‌ڕستنا خودايێ ب تنێ دا جڕه‌ى د گه‌ل مه دكه‌ن، وئه‌وه خودايێ هه‌مى چێكرییان، يێ هنده‌كان ب تنێ نينه، وكريارێن مه بۆ مه‌نه وكريارێن هه‌وه بۆ هه‌وه‌نه، وپه‌ڕستنا مه خوڕى بۆ وییه ئه‌م تشته‌كى بۆ وى ناكه‌ينه هه‌ڤپشك، وژبلى وى ئه‌م په‌رستنا يه‌كى ناكه‌ين.
اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰي قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
يان هوين ب هه‌ڤڕكى ڤه دبێژن: هندى ئيبراهيم وئيسماعيل وئيسحاق ويه‌عقووب ونه‌ڤییێن وينه، ل سه‌ر دينێ جوهییان يان يێ فه‌لان بوون؟ وئه‌ڤه دره‌وه؛ چونكى ئه‌و هاتبوونه هنارتن ومربوون به‌رى هاتنه‌خوارا ته‌وراتێ وئنجيلێ. تو بێژه وان: ما هوين ب دينێ وان زاناترن يان خودێ؟ وكه‌س ژ هه‌وه زۆردارتر نينه ده‌مێ هوين شاهده‌يییه‌كا بنه‌جهـ بۆ خۆ ژ نك خودێ ڤه‌دشێرن؟ وهوين ژ دره‌و به‌روڤاژیێ وێ دبێژن. وخودێ ژ تشته‌كى ژ كارێ هه‌وه يێ بێ ئاگه‌هـ نينه، به‌لكى ئه‌و وان دهژمێرت ودێ هه‌وه سه‌را جزاده‌ت.
تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْــَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
ئه‌وا هه ئوممه‌ته‌ك بوو ژ پێشییێن هه‌وه بۆرییه، يا وان كرى بۆ وانه، ويا هه‌وه كرى بۆ هه‌وه‌يه، وپسيارا كريارێن وان ژ هه‌وه نائێته‌كرن، وپسيارا كريارێن هه‌وه ژ وان نائێته‌كرن. د ڤێ ئايه‌تێ دا خۆگرێدانا ب به‌نییان ڤه هاته‌بڕين، وكو مرۆڤ خۆ ب پالڤه‌دانا وان ڤه نه‌خاپينت، وكو يا گرنگ باوه‌رییا ب خودێ‌یه وپه‌رستنا وى ب تنێ، ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێن وى، وكو هه‌چییێ كافرییێ ب پێغه‌مبه‌ره‌كى ژ وان بكه‌ت ئه‌وى كافرى ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران كر.
سَيَقُوْلُ السُّفَهَآءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَآءُ اِلٰي صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
مرۆڤێن نه‌زان وعه‌قل سڤك دێ بێژن: چ تشت بوو يێ به‌رێ ڤان موسلمانان ژ ڕووگه‌ها وان، يا وان ل ده‌ستپێكا ئيسلامێ به‌رێ خۆ ددايێ -كو به‌يتولمه‌قدس بوو- وه‌رگێڕاى؟ تو بێژه وان: ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤا وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌را هه‌ر دووان دا ملكێ خودێ‌یه، ولايه‌ك ژ لايان يێ ژ ملكێ وى ده‌ركه‌فتى نينه، يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ئه‌و دێ به‌رێ وى ده‌ته ڕێكا هيدايه‌تێ يا ڕاست. و د ڤێ دا ئاگه‌هداركرنه‌ك هه‌يه كو مه‌سه‌له هه‌مى ئه‌وه مرۆڤ پێگيرییێ ب فه‌رمانێن خودێ بكه‌ت، و هه‌چى جهێ وى به‌رێ مه دايێ ئه‌م به‌رێ خۆ بده‌ينێ.
وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَآءَ عَلَي النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَا٘ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰي عَقِبَيْهِ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَي الَّذِيْنَ هَدَي اللّٰهُ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
وكانێ چاوا مه به‌رێ هه‌وه دا ڕێكا دينى يا ڕاست، وه‌سا مه هوين كرنه ملله‌ته‌كێ باش يێ دادكه‌ر؛ دا هوين ل ئاخره‌تێ شاهده‌يییێ ل سه‌ر ملله‌تان بده‌ن كو پێغه‌مبه‌رێن وان په‌يامێن خودايێ خۆ گه‌هاندبوونه وان، ودا پێغه‌مبه‌ر ژى ل ئاخره‌تێ ل سه‌ر هه‌وه ببته شاهد كو وى په‌ياما خودايێ خۆ گه‌هاندبوو هه‌وه. وئه‌ى موحه‌ممه‌د مه ئه‌و ڕووگه‌ها تو به‌رێ ل سه‌ر بۆ ته دانابوو، پاشى مه به‌رێ ته وه‌رگێڕا كه‌عبێ دا ديار ببت كانێ كى دێ دويچوونا ته كه‌ت وگوهێ خۆ ده‌ته ته و د گه‌ل ته به‌رێ خۆ ده‌ته وى جهێ تو به‌رێ خۆ دده‌يێ، وكانێ كى خودانێ باوه‌رییه‌كا لاوازه و ژ به‌ر گومان ودوڕوویاتییا خۆ دێ ژ دينێ خۆ ڤه‌گه‌ڕيێت. وهندى ئه‌ڤ كاره‌يه يێ مه‌زن بوويه ل سه‌ر سه‌رداچوويان، به‌لێ ل سه‌ر وان يێن خودێ ب هيدايه‌ت ئيناين يێ ب ساناهى بوو. ونه‌بوويه كو خودێ باوه‌رییا هه‌وه ب وى ودويكه‌فتنا هه‌وه بۆ پێغه‌مبه‌رێ وى به‌رزه‌كه‌ت، ونڤێژێن هه‌وه بۆ ڕووگه‌ها به‌رێ پويچ بكه‌ت، هندى ئه‌وه ئه‌و ب مرۆڤان مێهره‌بانێ دلۆڤانكاره.
قَدْ نَرٰي تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَآءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ
ب ڕاستى ئه‌مێ وه‌رگێڕانا ڕوويێ ته ب بال عه‌سمانى ڤه دبينين؛ ل وێ هيڤییێ كو خودێ وه‌حییێ بۆ ته د مه‌سه‌لا ڕووگه‌هێ دا بينت، ڤێجا ئه‌م دێ به‌رێ ته ده‌ینه ڕووگه‌هه‌كا ته پێ خۆش بت، كو مزگه‌فتا حه‌رامه ڤێجا تو به‌رێ خۆ ب لايێ وێ ڤه بده، و ل هه‌چى جهێ هوين لێ بن وهه‌وه ڤيا نڤێژێ بكه‌ن هوين به‌رێ خۆ بده‌نه مزگه‌فتا حه‌رام. وهندى ئه‌ون يێن خودێ زانينا كيتابێ دايێ ئه‌و باش دزانن هندى به‌رێخۆدانا ته‌يه بۆ كه‌عبێ ئه‌وه حه‌قییا بنه‌جهـ د كيتابێن وان دا. وخودێ يێ بێ ئاگه‌هـ نينه ژ كارێ ئه‌و دودل وگومانبه‌رێن هه دكه‌ن، وئه‌و جزايێ وان سه‌را وێ چه‌ندێ دێ ده‌ت.
وَلَئِنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ وَمَا٘ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَآءَهُمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَا جَآءَكَ مِنَ الْعِلْمِ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ
وئه‌گه‌ر تو بۆ وان ئه‌وێن ته‌ورات وئنجيل بۆ هاتى هه‌ر نيشانه‌كا هه‌ى بينى ل سه‌ر هندێ كو به‌رێخۆدانا ته بۆ كه‌عبێ د نڤێژێ دا حه‌قییا ژ نك خودێ‌یه، ئه‌و به‌رێ خۆ ناده‌نه ڕووگه‌ها ته، وتو جاره‌كا دى به‌رێ خۆ ناده‌يه ڕووگه‌ها وان، وهنده‌ك ژ وان به‌رێ خۆ ناده‌نه ڕووگه‌ها هنده‌كان. و د مه‌سه‌لا ڕووگه‌هێ وتشتێن دى دا پشتى ئه‌ڤ زانينه بۆ ته هاتى كو تو يێ حه‌قى وئه‌و دنه‌حه‌قن ئه‌گه‌ر تو دويكه‌فتنا دلچوونێن وان بكه‌ى، هنگى تو دێ ژ وان بى يێن زۆردارى ل خۆ كرى.
اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَآءَهُمْ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ
ئه‌وێن مه ته‌ورات وئنجيل دايێ ژ زانايێن جوهى وفه‌لان موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- ب وان سالۆخه‌تێن وى يێن د كيتابێن وان دا هاتين ناس دكه‌ن، هه‌ر وه‌كى ئه‌و كوڕێن خۆ ناس دكه‌ن. وهندى ده‌سته‌كه‌كه ژ وان حه‌قییێ ڤه‌دشێرن هه‌ر چه‌نده ئه‌و دزانن كو ئه‌و يێ ڕاستگۆيه, وسالۆخه‌تێن وى دبنه‌جهن.
اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د ئه‌وا بۆ ته هاتییه خوارێ حه‌قی‌یه ژ خودايێ ته‌يه، ڤێجا تو تێدا يێ ب گومان نه‌به.
وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَاْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
وبۆ هه‌ر ملله‌ته‌كى ڕووگه‌هه‌ك هه‌يه ئه‌و د نڤێژا خۆ دا به‌رێ خۆ دده‌نێ، ڤێجا هوين گهلى خودان باوه‌ران له‌زێ د كرنا وان چاكییان دا بكه‌ن يێن دينێ ئيسلامێ پێ هاتى. وخودێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ هه‌وه هه‌مییان چى جهێ هوين لێ بن دێ كۆم كه‌ت. هندى خودێ‌یه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ ب شيانه.
وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
وهه‌چى جهێ تو ب ڕێڤنگى ده‌ركه‌فتی‌يێ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وته ڤيا نڤێژێ بكه‌ى، تو به‌رێ خۆ ب لايێ مزگه‌فتا حه‌رام ڤه بده. وهندى به‌رێخۆدانا ته‌يه بۆ وێ ئه‌وه حه‌قییا ژ نك خودايێ ته‌ڤه بنه‌جهـ. وخودێ يێ بێ ئاگه‌هـ نينه ژ كارێ هوين دكه‌ن.
وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ
وهه‌چى جهێ تو ده‌ركه‌فتییێ تو به‌رێ خۆ ب لايێ مزگه‌فتا حه‌رام ڤه بده، وهه‌چى جهێ هوين لێ بن هوین به‌رێ خۆ ب لايێ مزگه‌فتا حه‌رام ڤه بده‌ن؛ دا ئه‌و مرۆڤێن نه د گه‌ل هه‌وه چو هێجه‌ته‌ك ب هه‌ڤڕكى ڤه ل سه‌ر هه‌وه نه‌بت, ئه‌و تێ نه‌بن يێن زۆردارى وڕكدارى كرى ژ وان، ئه‌و ل سه‌ر هه‌ڤڕكییا خۆ هه‌ر دێ مينن, ڤێجا هوين ژ وان نه‌ترسن و ژ من بترسن ب جهئينانا گۆتن وفه‌رمانا من, ودا ئه‌ز قه‌نجییا خۆ ل سه‌ر هه‌وه پێك بينم ب هلبژارتنا شريعه‌تێن پێكهاتيتر بۆ هه‌وه, ودا به‌لكى هوين بێنه سه‌ر ڕێكا ڕاست ودورست.
كَمَا٘ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
وكانێ چاوا مه قه‌نجى ل هه‌وه كر كو مه به‌رێ هه‌وه دا كه‌عبێ وه‌سا مه پێغه‌مبه‌ره‌ك ژ هه‌وه ب خۆ د ناڤ هه‌وه دا هنارت, وان ئايه‌تێن حه‌قییێ ونه‌حه‌قییێ ژێك جودا دكه‌ن ئه‌و بۆ هه‌وه دخوينت, وهه‌وه ژ پيسییا بوتپه‌رێسییێ وڕه‌وشتێن خراب پاقژ دكه‌ت، وكيتاب وسوننه‌تێ وئه‌حكامێن شريعه‌تى نيشا هه‌وه دده‌ت, ويا هه‌وه نه‌دزانى ژ به‌حسێ پێغه‌مبه‌ر وملله‌تێن بۆرى بۆ هه‌وه دبێژت.
فَاذْكُرُوْنِيْ٘ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ
ڤێجا هوين ب كرنا عيباده‌تى من ل بيرا خۆ بينن ئه‌ز ب لێبۆرينێ وقه‌نجییا خۆ دێ هه‌وه ل بيرا خۆ ئينم، و ب گۆتن وكريار شوكرا من ب تنێ بكه‌ن, وقه‌نجییا من ل هه‌وه كرى ژ بيرا خۆ نه‌به‌ن.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ
گهلى خودان باوه‌ران د هه‌مى كارێن خۆ دا هوين داخوازا هاريكارییێ ژ خودێ بكه‌ن: ب بێن فره‌هییا ل سه‌ر نه‌خۆشییان, وهێلانا گونه‌هان, وخۆڕاگرتنا ل سه‌ر كرنا عيباده‌تى, وكرنا نڤێژان, ومرۆڤى ژ كرێتییێ دده‌ته پاش. هندى خودێ‌یه ب هاريكارییا خۆ يێ د گه‌ل بێنفره‌هان. وئايه‌ت هندێ دگه‌هينت كو خودێ ب هاريكارییێ تايبه‌ت د گه‌ل خودان بـاوه‌رانه, و ب زانينێ ئه‌و د گه‌ل گشت مرۆڤانه.
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ بَلْ اَحْيَآءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ
وهوين نه‌بێژنه وان جيهادكه‌ران ئه‌وێن د ڕێكـا خودێ دا دئێنه كوشتن: ئه‌و دمرينه, به‌لكى ئه‌و ب ژينه‌كا تايبه‌ت ب وان ڤه د گۆڕێن خۆ دا دزێندينه, ب تنێ خودێ ب وێ ژينێ يێ زانايه, به‌لێ هوين پێ ناحه‌سن.
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ
و ب هنده‌كێ ژ ترسا ژ دوژمنى, وبرسێ, وكێمكرنا مالى كو هوين ب زه‌حمه‌ت ب ده‌ست خۆ ڤه بينن, يان هه‌ما هه‌مییێ ببه‌ين, وهه‌وه ب مرنێ يان كوشتنا د ڕێكا خودێ دا, و ب كێمكرنا به‌رهه‌مێ دارقه‌سپ ومێو ودان ودكاكان، يان خرابكرنا وان, ئه‌م دێ هه‌وه جه‌ربينين. وتو مزگينییێ ب كه‌يف وخۆشییا دويماهییێ ل دنيايێ وئاخره‌تێ بده وان يـێن بێهن فره‌هییێ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دكه‌ن.
الَّذِيْنَ اِذَا٘ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالُوْ٘ا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّا٘ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ
ئه‌وێن ئه‌گه‌ر نه‌خۆشییه‌ك گه‌هشتێ دبێژن: ئه‌م به‌نییێن خودێينه وملكێ وينه, ئه‌و مه ب ڕێڤه دبه‌ت, ويا وى بڤێت ئه‌و د گه‌ل مه دكه‌ت, وئه‌م ب مرنێ پاشى ڕابوونا بۆ جزادانێ دێ زڤڕينه نك وى.
اُولٰٓئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ
ئه‌و بێنفره‌هێن هه مه‌دح ودلۆڤانییه‌كا مه‌زن ژخودێ بۆ وان هه‌يه، وئه‌و ئه‌ون يێن ل سه‌ر ڕێكا ڕاست.
اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَآئِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ
هندى صه‌فا ومه‌روه‌نه -كو دو گرێن بچويكن ل نێزيكى كه‌عبێ ل لايێ ڕۆژهه‌لاتێ- ژ ڕێنيشانێن ئاشكه‌رانه يێن دينێ خودێ, يێن كو عه‌بدينییا خودێ ب هاتن وچوونا د ناڤبه‌رێ دا دئێته‌كرن. ڤێجا هه‌چییێ بۆ حه‌جێ يان عومرێ قه‌ستا كه‌عبێ بكه‌ت، چو گونه‌هـ وته‌نگاڤى ل سه‌ر وى نينه ئه‌گه‌ر ئه‌و د ناڤبه‌رێ دا بێت وبچت, به‌لكى ئه‌و چه‌نده ل سه‌ر وى يا فه‌ره, وهه‌چییێ ژ دل خێران بكه‌ت هندى خودێ‌یه سوپاسدارێ وییه، سه‌را كێمێ گه‌له‌كێ دده‌ت, يێ پرزانايه ب كريارێن به‌نییێن خۆ.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَا٘ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰي مِنْۣ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتٰبِ اُولٰٓئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَ
هندى ئه‌ون يێن وان ئايه‌تێن ئاشكه‌را ل سه‌ر پێغه‌مبه‌رينییا موحه‌ممه‌دى يێن مه ئيناينه خوارێ، وئه‌و تشتێ ئه‌و پێ هاتى ڤه‌دشێرن، وئه‌و زانايێن جوهى وفه‌لانه وهه‌ر يه‌كێ دى يێ وى تشتێ خودێ د ته‌وراتێ وئنجيلێ دا ئينايه خوارێ ڤه‌شێرت, پشتى كو وى ئه‌و بۆ مرۆڤان ئاشكه‌راكرى، ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ ئه‌و ژ ڕه‌حما خۆ بێ باركرين, وهه‌مى مرۆڤ ب له‌عنه‌تێ نفرينێ ل وان دكه‌ن.
اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰٓئِكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
ئه‌و تێ نه‌بن يێن ل خۆ زڤڕين وداخوازا لێبۆرينا گونه‌هان ژ خودێ كرى, وتشتێ وان خرابكرى چێ بكه‌نه‌ڤه, ويێ ڤه‌شارتى ئاشكه‌را بكه‌ن، ئه‌وان ئه‌ز دێ تۆبا وان وه‌رگرم ودێ ل وان بۆرم, وئه‌زم تۆبا به‌نییێن خۆ وه‌ردگرم، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌م.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰٓئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰٓئِكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ
هندى ئه‌ون يێن باوه‌رى نه‌ئيناى وحه‌قى ڤه‌شارتى, وحه‌تا مرين ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ماين, ئه‌وان له‌عنه‌تا خودێ وفريشته‌يان وهه‌مى مرۆڤان ل سه‌ره.
خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ
ئه‌و هه‌ر وهه‌ر د له‌عنه‌تێ وئاگرى دا دێ مينن، نه عه‌زاب ل سه‌ر وان سڤك دبت ونه ده‌ليڤه بۆ وان دئێته دان كو داخوازا لێبۆرينێ بكه‌ن.
وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ
وخودايێ هه‌وه خودايه‌كێ ب تنێ‌یه، د ناڤ وسالۆخه‌ت وكريارێن خۆ دا يێ بێ هه‌ڤاله، ژ وى پێڤه‌تر عه‌بدينى بۆ كه‌سێ نائێته‌كرن، بۆ هه‌مى چێكرییان يێ پڕدلۆڤانه، و ب خودان باوه‌ران يێ دلۆڤانكاره.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَآءِ مِنْ مَّآءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَآبَّةٍ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَآءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
د ئافراندنا عه‌سمانان دا كو هاتينه بلندكرن وفره‌هكرن، ويا عه‌ردى ب چيا وده‌شت وده‌ريايێن وى ڤه، و د ژێكجودابوونا شه‌ڤ وڕۆژان دا ژ لايێ درێژى وكورتییێ، وتارى وڕۆناهییێ ڤه، و ل دويڤ ئێك هاتنا وان، ودگه‌مییان دا ئه‌وێن ل ده‌ريايێ دچن، ووى تشتێ مفايێ مرۆڤان تێدا هل دگرن، و د وێ ئاڤا بارانێ دا يا خودێ ژعه‌سمانى باراندى ڤێجا عه‌رد پشتى هشك وبێ شينكاتى مايى كه‌سك وجوانكرییه ڤه، و د وان خودان ڕحان دا يێن ل سه‌ر عه‌ردى به‌لاڤكرين، و د ئينان وبرنا وى باى دا يێ وى قه‌نجى پێ ل هه‌وه كرى، ووان عه‌ورێن د ناڤبه‌را عه‌سمانى وعه‌ردى دا هاتينه ب ڕێڤه‌برن، د ڤان هه‌مى نيشانێن بۆرى دا ئايه‌ت ل سه‌ر يه‌كينییا خودێ ومه‌زنییا قه‌نجییێن وى بۆ ملله‌تێ تێ بگه‌هت هه‌نه.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ وَلَوْ يَرَي الَّذِيْنَ ظَلَمُوْ٘ا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا وَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ
و د گه‌ل ڤان هێجه‌تێن ئاشكه‌را هنده‌ك مرۆڤ ژبلى خودێ هه‌نه صه‌نه‌مان بۆ خودێ دكه‌نه هه‌ڤتا، ووێ ڤيان ومه‌زنى وگوهدارییێ يا هێژاى خودێ ب تنێ بت دده‌نه وان. وڤيانا خودان باوه‌ران بۆ خودێ پتره ژ يا ڤان كافران بۆ خوداوه‌ندێن وان؛ چونكى ڤيانا خودان باوه‌ران خوڕى بۆ خودێ‌یه، به‌لێ كافران هه‌ڤپشكى د ڤيانا خۆ دا كرییه. وئه‌وێن ب كرنا شركێ د دنيايێ دا زۆردارى ل خۆ كرى، ده‌مێ عه‌زابا ئاخره‌تێ دبينن ئه‌گه‌ر زانيبا كو هێز هه‌مى يا خودێ ب تنێ‌یه وكو خودێ‌یه يێ عه‌زاب دژوار، وان ژبلى خودێ چو خوداوه‌ند بۆ خو نه‌ددانان وپه‌رستن بۆ نه‌دكر، و ب وان خوداوه‌ندان خۆ نێزيكى وى نه‌دكر.
اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ
ده‌مێ ئه‌و عه‌زابا ئاخره‌تێ دبينن ئه‌و سه‌رۆكێن دويكه‌فتنا وان هاتییه كرن خۆ ژ وان به‌رى دكه‌ن يێن دويكه‌فتنا وان ل سه‌ر شركێ كرى، وهه‌مى په‌يوه‌ندییێن ئه‌و ل دنيايێ دگه‌هاندنه يه‌ك وه‌كى: مرۆڤينییێ، ودويچوونێ، ودينى، د ناڤبه‌را وان دا هاتنه بڕين.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ
ودويكه‌فتییان گۆت: خوزى ئه‌م زڤريباينه دنيايێ، ئه‌م ژى دا خۆ ژ ڤان سه‌رۆكان به‌رى كه‌ين، وه‌كى كا چاوا وان خۆ ژ مه به‌رى كرى. وكانێ چاوا خودێ عه‌زابا خۆ يا دژوار ل ڕۆژا قيامه‌تێ نيشا وان دا، وه‌سا خودێ كريارێن وان يێن خراب نيشا وان دده‌ت وبۆ وان دكه‌ته كه‌سه‌ر، وئه‌و قه‌ت ژ ئاگرى ده‌رناكه‌ڤن.
يٰ٘اَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِي الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا وَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
ئه‌ى گهلى مرۆڤان ژ وى ڕزقێ ل عه‌ردى يێ خودێ بۆ هه‌وه حه‌لالكرى بخۆن، ويێ پاقژ وبژوين ئه‌وه، يێ ب مفا وبێ زيانه، ودويكه‌فتنا ڕێكێن شه‌يتانى د حه‌لالكرن وحه‌رامكرنێ دا نهكهن، هندى ئه‌وه دوژمناتییا وى بۆ هه‌وه يا ئاشكه‌رايه.
اِنَّمَا يَاْمُرُكُمْ بِالسُّوْٓءِ وَالْفَحْشَآءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَي اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
هندى شه‌يتانه ب هه‌ر گونه‌هه‌كا كرێت وبۆ هه‌وه خراب، ونه‌گوهدارییه‌كا زێده كرێت، وكـو هوين دره‌وێ ژ كيسێ خودێ بكه‌ن د حه‌رامكرنا حه‌لالى دا بێ زانين، فه‌رمانێ ل هه‌وه دكه‌ت.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَا٘ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَآءَنَا اَوَلَوْ كَانَ اٰبَآؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْــًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ
وئه‌گه‌ر خودان باوه‌ران ب شيره‌تكارى ڤه گۆته سه‌رداچوويان: دويچوونا وێ بكه‌ن يا خودێ ئينايه خوارێ ژ قورئانێ وڕێنيشادانێ، ئه‌و ل سه‌ر چاڤلێكرنا پێشییێن خۆ يێن بوتپه‌رێس ڕژدییێ دكه‌ن ودبێژن: ئه‌م دويكه‌فتنا دينێ هه‌وه ناكه‌ين، به‌لكى دێ دويكه‌فتنا وێ كه‌ين يا مه باب وباپيرێن خۆ ل سه‌ر ديتين. ئه‌رێ ئه‌و دويكه‌فتنا بابێن خۆ دكه‌ن ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌و چو ژ خودێ نه‌زانن ژى، و د ڕاستییێ نه‌گه‌هن ژى؟
وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَآءً وَّنِدَآءً صُمٌّۣ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
وسالۆخه‌تێ وان ئه‌وێن باوه‌رى نه‌ئيناى ويێ به‌رێ وان دده‌ته ڕێكێ وباوه‌رییێ وه‌كى سالۆخه‌تێ وى شڤانییه يێ ب ئاخفتنێ حه‌يوانان پاشڤه لێ دده‌ت، وئه‌و د وى نه‌گه‌هن، وهه‌ما ب تنێ گوهـ ل ده‌نگێ وى دبت، ئه‌ڤ كافره دكه‌ڕن وان گوهێن خۆ ژ ڕاستییێ گرتينه، دلالن ئه‌زمانێن خۆ ژێ دگرن، دكۆره‌نه چاڤێن وان نيشانێن حه‌قییێ يێن ئاشكه‌را نابينن، وئه‌و عه‌قلێ خۆ د وى تشتى دا ناده‌نه كارى يێ مفايێ وان تێدا.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
گهلى خودان باوه‌ران ژ وان خوارنێن خۆش وحه‌لال يێن مه داينه هه‌وه بخۆن، و ب دل وئه‌زمان وله‌شى سوپاسییا خودێ بكه‌ن ژ به‌ر قه‌نجییێن وى يێن مه‌زن، ئه‌گه‌ر ڕاسته هوين د فه‌رمانا وى دانه، ووى ب تنێ دپه‌رێسن.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَا٘ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَا٘ اِثْمَ عَلَيْهِ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
هه‌ما وى ئه‌و تشت ل سه‌ر هه‌وه يێ حه‌رامكرى يێ زيانا هه‌وه تێدا وه‌كى مرارێ نه ب ڕێكه‌كا دورست هاتبته ڤه‌كوشتن، وخوينا رۆن، وگۆشتێ به‌رازى، وئه‌و ڤه‌كوشتییێن نه بۆ خودێ دئێنه ڤه‌كوشتن. و ژ قه‌نجییا خودێ ل سه‌ر هه‌وه وى بۆ هه‌وه دورستكرییه كو ل ته‌نگاڤییان هوين ڤان تشتێن حه‌رام بخۆن، بێى زۆردارییێ د خوارنا وان دا بكه‌ن كو زێده‌ى پێتڤییا خۆ بخۆن، ئه‌ڤى چو گونـه‌هـ ل سه‌ر نينه. هندى خودێ‌یه گونه‌هێ بۆ به‌نییێن خۆ ژێ دبه‌ت، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا اُولٰٓئِكَ مَا يَاْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
هندى ئه‌ون يێن وى تشتێ خودێ د كيتابێن خۆ دا ئينايه خوارێ ژ سالۆخه‌تێن موحه‌ممه‌دى وحه‌قییێ ڤه‌دشێرن، ولێ دگه‌ڕيێن به‌رانبه‌ره‌كێ كێم ژ په‌رتالێ دنيايێ پێش ڤێ ڤه‌شارتنێ ڤه وه‌رگرن، ئه‌وێن هه‌نه وى حه‌رامێ به‌رێ وان دده‌ته ئاگرێ جه‌هنه‌مێ د زكێن خۆ دا دخۆن، و ل ڕۆژا قيامه‌تێ خودێ د گه‌ل وان نائاخڤت، ووان ژ قڕێژا گونه‌هـ وكوفرا وان پاقژ ناكه‌ت، وعه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ وان هه‌يه.
اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰي وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَمَا٘ اَصْبَرَهُمْ عَلَي النَّارِ
ئه‌وێن هه به‌رزه‌بوون ب ڕێكا ڕاست وعه‌زابا خودێ ب لێبۆرينا وى گوهاڕتییه، ڤێجا ئه‌و چه‌ند ل سه‌ر ئاگرى دبسته‌نه!! خودێ ژ ڤى كارێ وان يێ عه‌جێبگرتییه، ڤێچا هوين ژى ژ بسته‌يى وبێهن فره‌هییا وان ل سه‌ر ئاگرى و ژ مانا وان تێدا عه‌جێبگرتى ببن. وئه‌ڤه كێمكرن وسڤككرنه بۆ وان.
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِي الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۣ بَعِيْدٍ
ئه‌و عه‌زابا هه يا وان خۆ هه‌ژيكرى ژ به‌ر هندییه چونكى خودێ كيتابێن خۆ بۆ پێغه‌مبه‌رێن خۆ يێن ئيناينه خوارێ وحه‌قییا ئاشكه‌را تێدا هه‌يه، ووان كافرى پێ كر. وهندى ئه‌ون يێن د كيتابێ دا ژێكجودابووين وبـاوه‌رى ب هنده‌كێ ئيناى و ب هنده‌كێ نه‌ئیناى، ئه‌و د ژێكڤه‌بوون وژێكجودابوونه‌كا دوير ژ حه‌قییێ دانه.
لَيْسَ الْبِرَّ اَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰٓئِكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ وَاٰتَي الْمَالَ عَلٰي حُبِّهٖ ذَوِي الْقُرْبٰي وَالْيَتٰمٰي وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَالسَّآئِلِيْنَ وَفِي الرِّقَابِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَي الزَّكٰوةَ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عٰهَدُوْا وَالصّٰبِرِيْنَ فِي الْبَاْسَآءِ وَالضَّرَّآءِ وَحِيْنَ الْبَاْسِ اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
باشى ل نك خودێ ئه‌و نينه هوين د نڤێژێ دا ب لايێ ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤايێ ڤه به‌رێ خۆ بده‌ن ئه‌گه‌ر فه‌رمانا خودێ نه‌بت، به‌لكى باشى هه‌مى كارێ وییه يێ باوه‌رى ب خودێ ئيناى وپه‌رستنا وى ب تنێ كرى، وباوه‌رى ب ڕۆژا دويماهییێ ئيناى، و ب هه‌مى فريشته وكيتابێن هاتينه خوارێ، و ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران بێ جودايى، ومال -د سه‌ر حه‌ژێكرنا خۆ ڕا بۆ وى- دايه مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، وئێتيمان، ووان هه‌ژارێن فه‌قيرییێ ئێخستين، ووان ڕێڤنگێن ژ مال ومرۆڤێن خۆ دويركه‌فتين وموحتاج بووين، ووان خازۆكێن ژ بێ ڕێ نه‌چار بووين خواستنێ بكه‌ن، ومال د ئازاكرنا به‌نى وئێخسيران دا خه‌رج كرى، و ب كرنا نڤێژێ ڕابووى، وزه‌كات داى، وئه‌وێن په‌يمانێن خۆ ب جهـ دئينن، وئه‌وێ ل ده‌مێ هه‌ژارى ونه‌خۆشییێ و ل ده‌مێ دژوارییا شه‌ڕى يـێ بێهن فره‌هـ. ئه‌وێن ب ڤى ڕه‌نگى ئه‌ون يێن د باوه‌رییا خۆ دا دڕاستگۆ، وئه‌و ئه‌ون يێن خۆ ژ غه‌زه‌با خودێ پاراستى كو خۆ ژ بێ ئه‌مرییا وى دايه پاش.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلٰي اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰي بِالْاُنْثٰي فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌۣ بِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَآءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدٰي بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
گهلى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى خودێ ل سه‌ر هه‌وه نڤيسییه كو هوين ئه‌وى بكوژن يێ ژ قه‌ستا كوشتنێ بكه‌ت، به‌لێ ب وى شه‌رتى يه‌كسانى ووه‌كهه‌ڤى تێدا هه‌بت: يێ ئازا ب يێ ئازا بێته كوشتن، وعه‌بد ب عه‌بدى، ومێ ب یا مێ. وهه‌چییێ خودانێ كوشتى ئه‌و ژ تۆلڤه‌كرنێ ئازاكر و ب تنێ داخوازا خوينێ كر -ئانه‌كۆ هنده‌ك مال به‌رانبه‌ر خوينا مرۆڤێ خۆ خواست- هه‌ردو لا بلا پێگيرییێ ب ڕه‌فتارێ باش بكه‌ن، خودانێ مرى بێ توندى بلا داخوازا خوينێ بكه‌ت، ويێ كوشتن كرى بلا مافێ وى ب قه‌نجى بده‌تێ، بێ كێمكرن يان گيرۆكرن. ئه‌ڤ لێبۆرينه ووه‌رگرتنا خوينێ سڤكى ودلۆڤانییه‌كه ژ لايێ خودايێ هه‌وه ڤه، وهه‌چییێ وى عه‌فى بكه‌ت يێ كوشتن كرى وخوينێ ژێ بستينت پاشى بچت وی بكوژت ئه‌وى عه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ وى هه‌يه كو د دنيايێ دا بێته كوشتن، و ل ئاخره‌تێ بچته ئاگرى.
وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰ٘اُولِي الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
وبۆ هه‌وه -گهلى خودان عه‌قلان- د شريعه‌تێ تۆلستاندنێ وجهئينانا وى دا ژينه‌كا ته‌نا هه‌يه؛ ب هيڤییا كو هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن وهه‌رده‌م گوهدارییا وى بكه‌ن.
كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرَا اِۨلْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِ حَقًّا عَلَي الْمُتَّقِيْنَ
خودێ ل سه‌ر هه‌وه نڤيسییه ئه‌گه‌ر نيشانێن مرنێ ل نك يه‌ك ژ هه‌وه په‌يدا ببن -وئه‌و ماله‌كى ل پشت خۆ بهێلت- كو شيره‌تێ ب هنده‌ك مالێ خۆ بۆ دايباب ومرۆڤێن نێزيك بكه‌ت د گه‌ل ب كارئينانا دادییێ؛ نه‌كو يێ فه‌قير بهێلت وشيره‌تێ بۆ يێ ده‌وله‌مه‌ند بكه‌ت، يان ژ سێيه‌كێ پتر بده‌ت، وئه‌ڤه حه‌قه‌كێ بنه‌جهه ته‌قوادار كارى پێ دكه‌ن. وئه‌ڤه به‌رى هاتنه‌خوارا ئايه‌تێن لێكڤه‌كرنا ميراتى بوو يێن كو بارا هه‌ر ميراتگره‌كى ده‌ستنيشانكرى.
فَمَنْۣ بَدَّلَهٗ بَعْدَ مَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَا٘ اِثْمُهٗ عَلَي الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
ڤێجا هه‌چییێ گوهـ ل وه‌صيه‌تا مرى ببت پاشى بگوهۆرت، گونه‌هـ ل سه‌ر وییه يێ دگوهۆڕت. هندى خودێ‌یه گوهدێرێ وه‌صيه‌ت وگۆتنێن هه‌وه‌يه، ويێ پڕزانايه ب تشتێ هوين د سنگێن خۆ دا ڤه‌دشێرن كو به‌رێ خۆ ژ دادییێ بده‌نه غه‌درێ وزۆردارییێ.
فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا٘ اِثْمَ عَلَيْهِ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
وهه‌چییێ بزانت كو وه‌صيـه‌تكه‌ر د وه‌صيه‌تا خۆ دا دێ به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌رگێڕت ژ قه‌سـتا يان ب خه‌له‌تى ڤه، ڤێجا ب گوهۆڕينا وه‌صيه‌تێ -كو وه‌كى شريعه‌تى لێ بێت- هه‌مى لايان پێك بينت، چو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه. هندى خودێ‌یه گونه‌هێن به‌نییێن خۆ ژێ دبه‌ت، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَي الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
گهلى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شريعه‌تێ وى كرى، خودێ ڕۆژى ل سه‌ر هه‌وه نڤيسییه كانێ چاوا ل سه‌ر ملله‌تێن به‌رى هه‌وه نڤيسى بوو؛ دا به‌لكى هوين ته‌قوا خودايێ خۆ بكه‌ن، و -ب گوهدارى وپه‌رستنا وى ب تنێ- په‌رژانه‌كى بكه‌نه د ناڤبه‌را خۆ وگونه‌هان دا.
اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰي سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ وَعَلَي الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ وَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
خودێ ڕۆژيگرتنا هنده‌ك ڕۆژێن هژمارا وان يا ده‌ستنيشانكرى كو ڕۆژێن هه‌يڤا ره‌مه‌زانێنه ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه. ڤێجا هه‌چییێ ژ هه‌وه يێ نه‌خۆش بت وڕۆژى بۆ وى يا ب زه‌حمه‌ت بت، يان ڕێڤنگ بت بۆ وى هه‌يه ڕۆژییێ نه‌گرت، وهنده‌ك ڕۆژێن دى، هندى وان يێن وى خوارين، بلا پێشڤه بگرت. وئه‌وێن زه‌حمه‌تێ ب ڕۆژییێ ڤه دبه‌ن ونه‌شێن بگرن وه‌كى پيره‌مێرێ ب ناڤ سال ڤه چووى، ونه‌خۆشێ ژ ئێشا خۆ ڕانه‌بته‌ڤه، ئه‌و ل شوينا هه‌ر ڕۆژه‌كێ بلا خوارنا هه‌ژاره‌كى بده‌ن فديه، وهه‌چییێ پترێ بده‌ت ئه‌و بۆ وى خێره، وڕۆژيگرتنا هه‌وه -د گه‌ل زه‌حمه‌تێ- بۆ هه‌وه چێتره ژ دانا فديێ، ئه‌گه‌ر هوين بزانن كانێ خێرا ڕۆژییێ ل نك خودێ چه‌ند يا مه‌زنه.
شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْ٘ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًي لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰي وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰي سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ يُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰي مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
هـه‌يڤا ره‌مه‌زانێ يا كو خودێ د شه‌ڤا وێ يا ب بها دا ده‌ست ب ئينانه‌خوارا قورئانێ كرى؛ دا بۆ مرۆڤان ببته ڕێنيشانده‌ر، ونيشانێن ئاشكه‌را ل سه‌ر هيدايه‌تا خودێ وژێكجوداكرنا د ناڤبه‌را ڕاستییێ ونه‌ڕاستییێ تێدا هه‌نه. ڤێجا هه‌چییێ ژ هه‌وه گه‌هشته ڤێ هه‌يڤێ ويێ ساخله‌م وئاكنجى بت بلا ل ڕۆژێن وێ يێ ب ڕۆژى بت. وبۆ نه‌خۆشى وڕێڤنگى هه‌يه ڕۆژییێ نه‌گرن وهندى وان هنده‌ك ڕۆژێن دى بگرن. خودێ د شريعه‌تێ خۆ دا تشتێ ب ساناهى وخۆش بۆ هه‌وه دڤێت، ووى زه‌حمه‌ت ونه‌خۆشى بۆ هه‌وه نه‌ڤێت، ودا هوين هژمارا ڕۆژییان بكه‌نه هه‌يڤه‌ك، ودا هوين ل ڕۆژا جه‌ژنێ ب مه‌زنكرنا خودێ ڕۆژییێ ب دويماهى بينن، ودا هوين وى مه‌زن بكه‌ن كو به‌رێ هه‌وه دايه هيدايه‌تێ، ودا هويـن سوپاسییا وى بكه‌ن كو قه‌نجییا هيدايه‌تێ وڕێ خۆشكرنێ د گه‌ل هه‌وه كرى.
وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ
وئه‌گه‌ر به‌نییێن من پسيارا من ژ ته كر -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- تو بێژه وان: هندى ئه‌زم ئه‌ز يێ نێزيكى وانم، ئه‌ز د گازییا وى دئێم يێ گازى من بكه‌ت، ڤێجا بلا ئه‌و گوهدارییا من بكه‌ن د وى تشتى دا يێ ئه‌ز فه‌رمانێ پێ ل وان دكه‌م، وبلا باوه‌رییێ ب من بينن، دا به‌لكى به‌رێ وان بكه‌فته باشییا دين ودنيايا وان. وئه‌ڤ ئايه‌ته هندێ دگه‌هينت كو خودێ يێ نێزيكى به‌نییێن خۆيه، نێزيكییه‌كا بابه‌تى وى بت.
اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰي نِسَآئِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْــٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰي يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَي الَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَ فِي الْمَسٰجِدِ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَا كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
خودێ بۆ هه‌وه دورستكرییـه كو هوين ل شه‌ڤێن ره‌مه‌زانێ بچنه نڤينا خۆ، ژنێن هه‌وه ستاره‌نه بۆ هه‌وه، وهوين بۆ وان ستاره‌نه. خودێ زانییه كو هوين خيانه‌تێ ل خۆ دكه‌ن؛ ب چوونا نڤينا خۆ پشتى عه‌يشا ل شه‌ڤێن ره‌مه‌زانێ كو ئه‌ڤه ل ده‌سپێكێ تشته‌كێ حه‌رام بوو، ئينا وى تۆبه دانا سه‌ر هه‌وه وبه‌رفره‌هى بۆ هه‌وه ئێخسته مه‌سه‌لێ، ڤێجا هوين ژ نوكه وێڤه هه‌ڕنه نڤينا خۆ، ووى تشتێ خودێ بۆ هه‌وه حه‌زكرى ژ زارۆيان بخوازن، وبخۆن وڤه‌خۆن حه‌تا ڕۆناهییا دورست ل عه‌سمانى بۆ هه‌وه ئاشكه‌را ببت، و ژ تارییا شه‌ڤێ جودا ببت، پاشى خۆ ژ وان تشتان يێن ڕۆژى پــێ دكه‌ڤت بده‌نه پاش، وحه‌تا شه‌ڤ ب ئاڤابوونا ڕۆژێ دئێت هوين ڕۆژییێ تمام بكه‌ن. وده‌مێ هوين ئعتيكافێ ل مزگه‌فتان دكه‌ن هوين نه‌چنه نڤينا خۆ؛ چونكى ئه‌ڤ چه‌نده ئعتكافێ پويچ دكه‌ت (وئعتكاف ئه‌وه مرۆڤ ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى ل مزگه‌فتێ بمينت ب ئنيه‌تا خێرێ). ئه‌ڤ ئه‌حكامێن خودێ بۆ هه‌وه داناين ئه‌و توخويبێن وينه يێن حه‌لالى وحه‌رامى ژێك جودا دكه‌ن، ڤێجا نێزيك نه‌بن دا نه‌كه‌ڤنه د حه‌رامى دا. ب ڤى ڕه‌نگێ ئاشكه‌را خودێ ئايه‌تێن خۆ بۆ مرۆڤان ديار دكه‌ت؛ دا به‌لكى ئه‌و ژ وى بترسن وته‌قوا وى بكه‌ن.
وَلَا تَاْكُلُوْ٘ا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَا٘ اِلَي الْحُكَّامِ لِتَاْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
وهنده‌ك ژ هه‌وه بلا مالێ هنده‌كان ب ڕێكێن نه‌دورست نه‌خۆن، وه‌كى سويندا ژ دره‌و، وژێستاندنێ، ودزییێ، وبه‌رتيلان، وريبايێ، وهوين مالێ خۆ نه‌ده‌نه حاكمان؛ دا ل ده‌مێ هه‌ڤڕكییێ مالێ هنده‌ك مرۆڤان بێ حه‌ق بخۆن، وهوين دزانن كو ئه‌و تشت يێ حه‌رامه.
يَسْــَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَاْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰي وَاْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
هه‌ڤالێن ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارا هه‌لاتنا هه‌يڤێ وگوهۆڕينا وێ ژ ته دكه‌ن، تو بێژه وان: خودێ هه‌يڤ كرییه نيشان بۆ هندێ دا مرۆڤ ده‌مێ عيباده‌تێن خۆ پێ بزانن وه‌كى ڕۆژییێ وحه‌جێ، ومعامله‌تێن خۆ. وباشى نه ئه‌وه يا هوين ل جاهليه‌تێ وده‌سپێكا ئيسلامێ فێربووينێ كو ل ده‌مێ حه‌جێ يان عومرێ هوين د پشتا خانییان ڕا بچنه ژۆر، ب وێ هزرێ كو ئه‌ڤ چه‌نده دێ هه‌وه نێزيكى خودێ كه‌ت، به‌لكى باشى كارێ وییه يێ ته‌قوا خودێ كرى وخۆ ژ گونه‌هان دايه پاش، وهوين ل ده‌مێ حه‌جێ وعومرێ د ده‌رگه‌هان ڕا وه‌رنه د ژۆرڤه، و د هه‌مى كارێن خۆ دا هوين ژ خودێ بترسن؛ دا به‌لكى هوين ل دنيايێ وئاخره‌تێ بگه‌هنه مرادێ.
وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
وهوين گهلى خودان باوه‌ران بۆ سه‌رێخستنا دينێ خودێ شه‌ڕێ وان بكه‌ن يێن شه‌ڕێ هه‌وه دكه‌ن، وته‌عدايێ د ڤێ چه‌ندێ دا نهكهن. هندى خودێ‌یه حه‌ز ژ وان ناكه‌ت يێن پێ ل توخـويبێن وى ددانن، وتشتێ خودێ وپێغه‌مبه‌رى حه‌رامكرى حه‌لال دكه‌ن.
وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰي يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْ كَذٰلِكَ جَزَآءُ الْكٰفِرِيْنَ
و ل هه‌ر جهه‌كێ هوين وان لێ ببينن يێن شه‌ڕێ هه‌وه دكه‌ن هوين وان بكوژن، ووان ژ وى جهى ده‌ربێخن يێ وان هوين ژێ ده‌رێخستين كو مه‌كه‌هه. وهلێخستنا فتنێ مه‌زنتره ژ كوشتنێ. وهوين ل نك مزگه‌فتا حه‌رام ده‌ست ب شه‌ڕێ وان نهكهن، وه‌ك قه‌درگرتن بۆ مزگه‌فتێ، حه‌تا ئه‌و شه‌ڕێ هه‌وه لێ دكه‌ن، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان شه‌ڕێ هه‌وه لێ كر هوين وان لێ بكوژن. جزايه‌كێ ب ڤى ڕه‌نگى جزايێ كافرانه.
فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
ڤێجا ئه‌گه‌ر وان كوفرا خۆ هێلا وشه‌ڕێ هه‌وه ل نك مزگه‌فتا حه‌رام به‌س كر، وباوه‌رى ئينا، هندى خودێ‌یه گونه‌هـ ژێبرێ به‌نییێن خۆيه، ويێ دلۆڤانكاره ب وان.
وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰي لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَي الظّٰلِمِيْنَ
وهوين د به‌رده‌وام بن د شه‌ڕێ كافرێن ته‌عداكه‌ر دا؛ دا ئه‌و بۆ موسلمانان نه‌بنه فتنه وان ژ دينى پاشڤه لێ بده‌ن، ودا دين هه‌مى بۆ خودێ ب تنێ بمينت. وئه‌گه‌ر وان كوفر وشه‌ڕێ هه‌وه به‌س كر هوين ژى ده‌ستان ژێ بگرن؛ چونكى جزادان ب تنێ بۆ وانه يێن ل سه‌ر كوفرێ ودوژمنكارییێ دبه‌رده‌وام.
اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدٰي عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰي عَلَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
شه‌ڕێ هه‌وه د گه‌ل وان ل هه‌يڤا شه‌ڕ تێدا حه‌رام جزايێ شه‌ڕكرنا وان بوو بۆ هه‌وه ل وێ هه‌يڤێ. وهه‌چییێ پێ ل پيرۆزییا وى جهى ووى ده‌مى بدانت يێ خودێ حه‌رامكرى، ب كاره‌كێ وه‌كى يێ وى جزايێ وى دێ ئێته‌دان. و ژ خودێ بترسن وته‌عدايییێ د جزادانێ دا نهكهن، وبزانن هندى خودێ‌یه د گه‌ل ته‌قوادارانه.
وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَي التَّهْلُكَةِ وَاَحْسِنُوْا اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
وهوين مالى د ڕێكا خودێ دا خه‌رج بكه‌ن، و ب هێلانا جيهادێ ونه‌دانا مالى د وێ ڕێكێ دا هوين خۆ نه‌هاڤێنه هيلاكى، وهوين قه‌نجییێ بكه‌ن، وكارێ هه‌وه هه‌مى بلا بۆ كنارێ خودێ ب تنێ بت. هندى خودێ‌یه حه‌ز ژ قه‌نجيكاران دكه‌ت.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰي يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖ٘ اَذًي مِّنْ رَّاْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ فَاِذَا٘ اَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَي الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
وهوين حه‌جێ وعومرێ ب ڕه‌نگه‌كێ پێكهاتى بكه‌ن، وئه‌گه‌ر پشتى ئيحرامێ ئاسته‌نگه‌ك وه‌كى دوژمنه‌كى يان نه‌خۆشییه‌كێ كه‌فته د ناڤبه‌را هه‌وه وتمامكرنا حه‌جێ يان عومرێ دا، هنگى يا فه‌ر ل سه‌ر هه‌وه ئه‌وه ل دويڤ پێچێبوونا خۆ تشته‌كى ژ حێشتران يان چێلان يان ته‌رشى هوين ڤه‌كوژن و ژ ئيحرامێن خۆ ده‌ركه‌ڤن، وئه‌گه‌ر هوين دمحاصره‌كرى بن هوين سه‌رێن خۆ نه‌تراشن حه‌تا ئه‌وێ محاصره‌كرى قوربانێ خۆ ل وى جهێ لێ هاتییه محاصره‌كرن سه‌رژێكه‌ت پاشى ئيحراما خۆ بێخت، وئه‌وێ محاصره‌كرى نـه‌بت دڤێت قوربانى ل جهێ وى كو حه‌ره‌مه ل ڕۆژا جه‌ژنێ يان ل يه‌ك ژ هه‌ر سێ ڕۆژێن د دويڤ دا ڤه‌كوژت. وهه‌چییێ ژ هه‌وه يێ نه‌خۆش بت، يان سه‌رێ وى ئێشه‌ك لێ بت ل ده‌مێ ئيحرامێ پێتڤى ب سه‌رتراشينێ هه‌بت بلا سه‌رێ خۆ بتراشت، وفديێ پێشڤه بده‌ت كو سێ ڕۆژان يێ ب ڕۆژى بت، يان خێرێ بده‌ته شه‌ش كه‌سێن هه‌ژار، يان په‌زه‌كێ بۆ خه‌لكێ حه‌ره‌مێ ڤه‌كوژت. وئه‌گه‌ر هوين دپشت ڕاست بوون هه‌چییێ بڤێت عومرێ بكه‌ت وئيحرامان بدانت پاشى حه‌جێ بكه‌ت ئه‌و بلا حه‌يوانه‌كێ ب ده‌ست بكه‌ڤت بكه‌ته قوربان، وهه‌چییێ چو ب ده‌ست نه‌كه‌ڤت بلا سێ ڕۆژییان ل حه‌جێ بگرت، وحه‌فتان ئـه‌گه‌ر هه‌وه كارێ حه‌جێ ب دويماهى ئينا وهوين زڤڕينه مالێن خۆ، ئه‌ڤه ده‌هـ ڕۆژێن تمام دڤێت هوين بگرن. ئه‌و بۆ وییه يێ مالا وى ل حه‌ره‌مێ نه‌بت، و ژ خودێ بترسن وبزانن هندى خودێ‌یه يێ عه‌زاب دژواره.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰي وَاتَّقُوْنِ يٰ٘اُولِي الْاَلْبَابِ
ده‌مێ حه‌جێ چه‌ند هه‌يڤه‌كێن ئاشكه‌رانه وئه‌و ژى: شه‌ووال، وذولقه‌عده، وده‌هـ ڕۆژ ژ ذولحجێنه. ڤێجا هه‌چییێ حه‌ج تێدا ل سه‌ر خۆ فه‌ركر، چوونا نڤينێ وگۆتن وكارێن نه د ڕێ دا، وده‌ركه‌فتنا ژ بن ئه‌مرێ خودێ ب كرنا گونه‌هان، وجڕه‌كێشانا ل حه‌جێ يا كو سه‌رى دكێشته كه‌رب ونه‌ڤيانێ بۆ وى دحه‌رامن. وهه‌ر خێره‌كا هوين بكه‌ن خودێ پێ دزانت، وهه‌ر يه‌كى دێ جزايێ وى ده‌تێ. وهوين زاده‌كى ژ خوارن وڤه‌خوارنێ بۆ وه‌غه‌را حه‌جێ د گه‌ل خۆ ببه‌ن، وزاده‌كى ژ كارێن چاك بۆ ئاخره‌تێ، چونكى هندى ته‌قوايه باشترين زاده، و ژ من بترسن گهلى خودان عه‌قلان.
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاِذَا٘ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّآلِّيْنَ
چو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه ئه‌گه‌ر هوين ل ڕۆژێن حه‌جێ داخوازا مفاى ب ڕێكا بازرگانییه‌كێ ژ خودايێ خۆ بكه‌ن. وئــه‌گــه‌ر هــويــن پـشتى ڕۆژئاڤابوونێ ژ عه‌ره‌فاتێ -كو ئه‌و جهه يێ حه‌جى ل ڕۆژا نه‌هێ لێ ڕادوه‌ستن- زڤڕين، هوين ل وى جهێ حه‌رام -كو موزده‌ليفه‌يه- خودێ ب ته‌سبيحاتان ل بيرا خۆ بينن، و ب وى ڕه‌نگێ خودێ به‌رێ هه‌وه دايێ هوين خودێ ل بيرا خۆ بينن، و ب ڕاستى به‌رى ئه‌و ڕێ نيشا هه‌وه بده‌ت هوين دبه‌رزه‌بوون وهه‌وه حه‌قى نه‌دزانى.
ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
وچوونا هه‌وه ژ عه‌ره‌فاتێ بلا د وى جهى ڕا بت يێ ئيبراهيم تێـڕا چووى نه وه‌كى وان مرۆڤێن جاهليه‌تێ ئه‌وێن لێ ڕانه‌دوه‌ستان، وهوين داخوازێ بۆ خۆ ژ خودێ بكه‌ن كو گونه‌هێن هه‌وه بۆ هه‌وه ژێ ببه‌ت. هندى خودێ‌یه گونه‌هێ بۆ وان به‌نییێن خۆ ژێ دبه‌ت يێن تۆبه دكه‌ن، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَآءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَا٘ اٰتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِي الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ
ڤێجا ئه‌گه‌ر هه‌وه عيباده‌تێ خۆ ب دويماهى ئينا، وهوين ژ كارێ حه‌جێ خلاس بوون، هوين گه‌له‌ك خودێ ل بيرا خۆ بينن ومه‌دحێن وى بكه‌ن، وه‌كى هوين بابێن خۆ وكارێ وان ل بيرا خۆ دئينن يان پتر ژى. و ژ مرۆڤان هنده‌ك هه‌نه خه‌ما وان دنيا ب تنێ‌یه، ڤێجا دوعا دكه‌ن دبێژن: خودايێ مه تو ساخله‌مییێ، ومالـى، وعه‌يالـى، ل دنيايێ بده مه، وئه‌ڤان ل ئاخره‌تێ چو پشك وبار نينن؛ چونكى وان دلێ خۆ نه‌برییێ وبه‌س به‌رێ وان ل دنيايێ بوو.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَا٘ اٰتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِي الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ
و ژمرۆڤان ده‌سته‌كه‌كا خودان باوه‌ر هه‌يه د دوعايێن خۆ دا دبێژن: خودايێ مه تو د دنيايێ دا سلامه‌تییێ وڕزقى وزانينه‌كا ب مفا، وكاره‌كێ قه‌نج بده مه، و ل ئاخره‌تێ به‌حه‌شتێ بده مه، وعه‌زابا ئاگرى ژ مه دوير بكه. وئه‌ڤ دوعايه ژ هه‌مى دوعايان ته‌كووزتره، له‌و ئه‌ڤه ژ هه‌مییان پتر دوعايا پێغه‌مبه‌رى بوو -سلاڤ لێ بن- وه‌كى بوخارى ومسلم ڤه‌دگوهێزن.
اُولٰٓئِكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
ئه‌وێن هه يێن ڤێ دوعايێ دكه‌ن خێره‌كا مه‌زن بۆ وان هه‌يه ژ به‌ر وان كارێن چاك يێن وان ب ده‌ست خۆ ڤه ئيناين. وخودێ يێ حسێب سڤكه، كارێن به‌نییێن خۆ دهژمێرت، وجزايێ وان سه‌را دده‌تێ.
وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْ٘ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَا٘ اِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَا٘ اِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقٰي وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
و ل هنده‌ك ڕۆژێن كێم كو ڕۆژێن يازدێ ودوازدێ وسێزدێ ژهه‌يڤا ذولحجێنه، هوين خودێ ل بيرا خۆ بينن. وهه‌چییێ ڤيا له‌زێ بكه‌ت و ژ مينايێ ده‌ركه‌فت ل ڕۆژا سێزدێ پشتى به‌ركان دهاڤێت چو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه، وهه‌چییێ ڤيا خۆ گيرۆ بكه‌ت كو ب شه‌ڤێ بمينته ل مينايێ حه‌تا ل ڕۆژا سێزدێ به‌ركان دهاڤێژت چو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه، بۆ وى يێ ل حه‌جا خۆ ته‌قوا خودێ بكه‌ت. وخۆگيرۆكرن چێتره؛ چونكى زێده‌كرنا عيباده‌تى وچاڤلێكرنا كارێ پێغه‌مبه‌رى ژى -سلاڤ لێ بن- تێدا هه‌يه. و ژ خودێ بترسن و د هه‌مى كارێن خۆ دا بلا هه‌وه به‌ر ل وى بت، وبزانن هوين پشتى مرنێ بۆ نك وى ب تنێ دێ ئێنه كۆمكرن بۆ جزادانێ.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰي مَا فِيْ قَلْبِهٖ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ
وهنده‌ك مرۆڤ ژ دوڕوو‌یان كه‌يفا ته ب گۆتنا وى يا ره‌هوان دئێت، وئه‌و سويندێ ب خودێ دخۆت كو ڤيانا ئيسلامێ د دلێ وى دا هه‌يه، وئه‌ڤه بسته‌يییه‌كا مه‌زنه ل سه‌ر خودێ، وئه‌و ب خۆ دوژمنى وهه‌ڤڕكییا وى بۆ ئيسلامێ وموسلمانان يا دژواره.
وَاِذَا تَوَلّٰي سَعٰي فِي الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ
وئه‌گه‌ر ئه‌و ژ نك ته ئه‌ى موحه‌ممه‌د ده‌ركه‌فت، ئه‌و ب چه‌له‌نگى بزاڤێ د عه‌ردى دا دكه‌ت دا خرابییێ تێدا بكه‌ت، وشينكاتییێ مرۆڤان پويچ بكه‌ت، وحه‌يوانه‌تێ وان بكوژت. وخودێ حه‌ز ژ خرابكارییێ ناكه‌ت.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ
وئه‌گه‌ر ئه‌و دوڕوو‌یێ خرابكار هاته شيره‌تكرن، وبۆ وى هاته گۆتن: ته‌قوا خودێ بكه و ژ جزادانا وى بترسه، وبه‌س خرابییێ د عه‌ردى دا بكه، ئه‌و شيره‌تێ قه‌بويل ناكه‌ت، به‌لكى خۆمه‌زنكرن وسه‌رگه‌رمییا بێ فامییێ به‌رێ وى دده‌ته كرنا پتر گونه‌هان، ڤێجا جه‌هنه‌م تێرا وى هه‌يه عه‌زابا وێ به‌سى وییه، وئه‌و چ پيسه جهه.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَآءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَاللّٰهُ رَءُوْفٌۣ بِالْعِبَادِ
وهنده‌ك مرۆڤ پێخه‌مه‌ت ڕازيبوونا خودێ ب كرنا جيهادا د ڕێكا وى دا، وپێگيرییا ب فه‌رمانا وى خۆ دفرۆشن. وخودێ ب به‌نییان يێ مهره‌بانه، ب دلۆڤانییه‌كا به‌رفره‌هـ ل دنيايێ وئاخره‌تێ دلۆڤانییێ ب به‌نییێن خۆ يێن خودان باوه‌ر دبه‌ت، وجزايه‌كێ باش دده‌ته وان.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِي السِّلْمِ كَآفَّةً وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
گهلى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى وه‌رنه د هه‌مى شريعه‌تێن ئيسلامێ دا، وكارى ب هه‌مى ئه‌حكامێن وێ بكه‌ن، وتشته‌كى ژێ نه‌هێلن، ودويچوونا ڕێكێن شه‌يتانى يێن ئه‌و به‌رێ هه‌وه دده‌تێ بۆ كرنا گونه‌هان نهكهن. هندى ئه‌وه ئه‌و بۆ هه‌وه دوژمنه‌كێ ئاشكه‌رايه ڤێجا ژێ دهشيار بن.
فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَا جَآءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
ڤێجا پشتى ئه‌ڤ نيشانێن ئاشكه‌را ژ قورئانێ وسوننه‌تێ بۆ هه‌وه هاتين، ئه‌گه‌ر هه‌وه ژ ڕێكا حه‌قییێ لادا، هوين بزانن هندى خودێ‌یه د ملكێ خۆ دا يێ زاله چو تشته‌ك ژ ده‌ست وى ده‌رناكه‌ڤت، د گۆتن وفه‌رمانێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهه، هه‌ر تشته‌كى ددانته جهێ وى يێ دورست.
هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا٘ اَنْ يَّاْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰٓئِكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ وَاِلَي اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ
ئه‌رێ ئه‌ڤ كافرێن سه‌رڕه‌ق پشتى ڤان نيشانێن ئاشكه‌را ل هيڤییا تشته‌كينه ژبلى كو خودێ ب ڕه‌نگه‌كێ هێژاى وى ل ڕۆژا قيامه‌تێ د عه‌وره‌كێ سپی دا بێت؛ دا ب دادییێ حوكمى د ناڤبه‌را وان دا بكه‌ت، وكو فريشته بێن، وهنگى خودێ حوكمێ خۆ د وان دا ب جهـ دئينت. وكارێ هه‌مى چێكرییان بۆ نك وى دزڤڕت.
سَلْ بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍۣ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۣ بَعْدِ مَا جَآءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارێ ژ ئيسرائيلییێن هه‌ڤڕك بكه: چه‌ند ئايه‌تێن ئاشكه‌را يێن به‌رێ وان دده‌نه حه‌قییێ مه دابوونه وان، ووان كافرى ب هه‌مییان كر، وپشت ددايێ، ووه‌ربادان ئێخستێ. وهه‌چییێ نعمه‌تا خودێ -كو دينێ وییه- بگوهۆڕت، وكافرییێ پێ بكه‌ت پشتى ناسى وبۆ وى ئاشكه‌را بووى، ئێدى هندى خودێ‌یه د گه‌ل وى يێ عه‌زاب دژواره.
زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَآءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
ژينا دنيايێ وخۆشییێن تێدا بۆ ئه‌وێن كافرى ب ته‌وحيدا خودێ كرى يا هاتییه خه‌ملاندن، وئه‌و تڕانان بۆ خۆ ب خودان باوه‌ران دكه‌ن. وئه‌وێن هه يێن ژ خودايێ خۆ ددترسن ل ڕۆژا قيامه‌تێ د سه‌ر هه‌مى كافران ڕانه؛ چونكى خودێ وان دبه‌ته جهێن بلند ل به‌حه‌شتێ، وكافران دبه‌ته نزمترين جهێن جه‌هنه‌مێ. ویێ خودێ ئه‌و بڤێت بێ هژمار ڕزقى دده‌تێ.
كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۣ بَعْدِ مَا جَآءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًاۣ بَيْنَهُمْ فَهَدَي اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَآءُ اِلٰي صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
مرۆڤ يه‌ك ده‌سته‌ك بوون، هه‌مییان باوه‌رى ب خودێ هه‌بوو، ئينا خودێ پێغه‌مبه‌ر هنارتن دا ئه‌و دينێ وى نيشا خه‌لكى بده‌ن، ومزگينییێ ب به‌حه‌شتێ بده‌نه وى يێ گوهدارییا خودێ بكه‌ت، ووى ب ئاگرى بترسينن يێ كافرییێ پێ بكه‌ت، ووى كيتاب ب حه‌قییێ د گه‌ل وان ئينانه خوارێ؛ دا ئه‌و حوكمى پێ د ناڤبه‌را مرۆڤان دا بكه‌ن د وى تشتی دا يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين، وكه‌س ژ زۆردارى ودلڕه‌شى د مه‌سه‌لا موحه‌ممه‌دى دا ژێك جودا نه‌بووينه ئه‌و تێ نه‌بن يێن خودێ ته‌ورات دايێ، وئه‌و نيشان وئه‌حكامێن تێدا هاتين زانين، ڤێجا خودێ ب قه‌نجییا خۆ به‌رێ خودان باوه‌ران دا ڕێكا ژێك جوداكرنا حه‌قییێ ژ نه‌حه‌قییێ، وزانينا تشتێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين. وهه‌چییێ خودێ ئه‌و بڤێت ژ به‌نییێن خۆ دێ به‌رێ وى ده‌ته ڕێكا ڕاست.
اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَاْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَاْسَآءُ وَالضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰي يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰي نَصْرُ اللّٰهِ اَلَا٘ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ
يان هه‌وه -گهلى خودان باوه‌ران- هزركرییه دێ چنه به‌حه‌شتێ، وهێشتا ئه‌و ب سه‌رێ هه‌وه نه‌هاتى يا ب سه‌رێ خودان باوه‌رێن به‌رى هه‌وه هاتى: ژ فه‌قيرى ونه‌خۆشى وترس وسه‌همێ، وئه‌و ب گه‌له‌ك ته‌نگاڤییان هاتبوونه هژاندن، حه‌تا پێغه‌مبه‌رێ وان وئه‌و خودان باوه‌رێن د گه‌ل دا -ژ له‌زێن خواستنا سه‌ركه‌فتنا خودێ دا- گۆتى: سه‌ركه‌فتنا خودێ كه‌نگییه؟ نێ هندى سه‌ركه‌فتنا خودێ‌یه يا نێزيكى خودان باوه‌رانه.
يَسْــَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ قُلْ مَا٘ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰي وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
هه‌ڤالێن ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- پسيارێ ژته دكه‌ن ئه‌و چ مالێ خۆ خه‌رج بكه‌ن دا نێزيكى خودێ ببن، و ل سه‌ر كێ خه‌رج بكه‌ن؟ تو بێژه وان: هه‌ر تشته‌كێ هوين بشێن ژ مالێ خۆ يێ حه‌لال وپاقژ بده‌ن، وهوين خێرا خۆ بده‌نه دايبابان، ومرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، وئێتيمان، وهه‌ژاران، ومرۆڤێ ڕێڤنگ يێ ژ مال ومرۆڤێن خۆ دويركه‌فتى. وهه‌ر خێره‌كا هوين بده‌ن خودێ يێ پێ زانايه.
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ وَعَسٰ٘ي اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْــًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسٰ٘ي اَنْ تُحِبُّوْا شَيْــًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
گهلى خودان باوه‌ران خودێ كرنا شه‌ڕێ كافران ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه، وهوين ب تبيعه‌تێ خۆ حه‌ز ژ شه‌ڕى ناكه‌ن؛ چونكى يێ ب ترس وزه‌حمه‌ته، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى نهكهن وئه‌و ب خۆ خێرا هه‌وه تێدا هه‌بت، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى بكه‌ن چونكى يێ خۆش وته‌نا بت، وئه‌و ب خۆ بۆ هه‌وه يێ خراب بت، وهوين وێ چه‌ندێ نزانن. ڤێجا له‌زێ د كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا بكه‌ن.
يَسْــَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۣ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰي يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰٓئِكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَاُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ النَّارِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د بوتپه‌رێس پسيارا هه‌يڤا حه‌رام ژ ته دكه‌ن: كانێ شه‌ڕ تێدا دورسته يان نه؟ تو بێژه وان: شه‌ڕ وخوين ڕێتن د هه‌يڤا حه‌رام دا ل نك خودێ كاره‌كێ مه‌زنه، وپاشڤه‌لێدانا هه‌وه بۆ خه‌لكى ژ ئيسلامێ ب ڕێكا ترس وعه‌زابدانێ، وكافرییا هه‌وه ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ودينێ وى، ونه‌هێلانا هه‌وه كو موسلمان بێنه مزگه‌فتا حه‌رام، وده‌رێخستنا پێغه‌مبه‌رى ومشه‌ختییان ژێ وئه‌و خه‌لكێ وێنه، ئه‌و ل نك خودێ گونه‌هـ وتاوانه‌كا مه‌زنتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و شركا هوين دكه‌ن مه‌زنتر ودژوارتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و كافرێن هه ژ تاوانێن خۆ لێڤه‌نابن، به‌لكى ل سه‌ر دبه‌رده‌وامن، وئه‌و هه‌ر دێ مينن شه‌ڕێ هه‌وه كه‌ن حه‌تا هه‌وه ژ ئيسلامێ ڤه‌گه‌ڕيننه كوفرێ ئه‌گه‌ر بشێن وێ چه‌ندێ بكه‌ن. وهه‌چییێ ژ هه‌وه گوهدارییا وان بكه‌ت -گهلى موسلمانان- و ژ دينێ خۆ لێڤه ببت وبمرت كافر، ئه‌و كارێ وى د دنيايێ وئاخره‌تێ دا دێ پويچ بت، وئه‌و دێ بته ژ خه‌لكێ ئاگرى وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤن.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجٰهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اُولٰٓئِكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
هندى ئه‌ون يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شريعه‌تێ وى كرى وجهێ خۆ هێلاى ومشه‌ختبووين، وجيهاد د ڕێكا خودێ دا كرى، ئه‌ون يێن دلێ خۆ دبه‌نه قه‌نجى ودلۆڤانییا خودێ. وخودێ گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن به‌نییێن خۆيه، ب دلۆڤانییه‌كا به‌رفره‌ه دلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
يَسْــَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيْهِمَا٘ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَاِثْمُهُمَا٘ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَا وَيَسْــَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ قُلِ الْعَفْوَ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د موسلمان پسيارا مه‌يێ ژ ته دكه‌ن، ڤه‌خوارن وكڕين وفرۆتنا وێ، ومه‌ى هه‌ر تشته‌كه يێ عه‌قلى ببه‌ت چ خوارن بت يان ڤه‌خوارن بت، وپسيارا قومارێ ژ ته دكه‌ن، وقومار ئه‌وه مرۆڤ مالى بده‌ت يان بستينت ب ڕێكا سه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر لايه‌كێ دى بێ به‌رانبه‌ر، تو بێژه وان: خرابى وزيانێن مه‌زن يێن دين ودنيايێ، وعه‌قلى ومالى، د وێ چه‌ندێ دا هه‌نه، ومفا ژى بۆ مرۆڤان تێدا هه‌يه ژ لايێ وه‌رگرتنا مالى وهنده‌ك لايێن دى، به‌لێ خرابییا وان ژ مفايێ وان مه‌زنتره؛ چونكى ئه‌و مرۆڤى ژ بيرئينانا خودێ ونڤێژێ دده‌نه پاش، وكه‌رب ونه‌ڤيانێ د ناڤ خه‌لكى دا به‌لاڤ دكه‌ن، ومالى پويچ دكه‌ن. وئه‌ڤه ڕێ خۆشكرن بوو بۆ حه‌رامكرنا وان. وئه‌و پسيارا ته دكه‌ن كانێ ئه‌و چه‌ندێ ژ مالێ خۆ بكه‌نه خێر، تو بێژه وان: ئه‌وا ژ هه‌وه زێده دكه‌ت بكه‌نه خێر. ب ڤى ڕه‌نگێ ئاشكه‌را خودێ ئايه‌ت وئه‌حكامێن شريعه‌تى بۆ هه‌وه ديار دكه‌ت؛ دا به‌لكى هوين هزرێن خۆ د وى تـشـتـى دا بكه‌ن .
فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَيَسْــَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰي قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَآءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
يێ مفايێ دنيا وئاخره‌تا هه‌وه تێدا. وئه‌و پسيارا ئێتيمان ژ ته دكه‌ن كانێ ژ لايێ خودانكرنێ ومالێ وان ڤه ئه‌و چاوا سه‌ره‌ده‌رییێ د گه‌ل وان بكه‌ن؟ تو بێژه وان: چاكییا هه‌وه د گه‌ل وان بۆ هه‌وه خێره، ڤێجا هــه‌رده‌م هـويــن وێ بكه‌ن يا بۆ وان چێتر، وئه‌گه‌ر هوين د هه‌مى كاران دا تێكه‌لییێ د گه‌ل وان بكه‌ن، ئه‌و برايێن هه‌وه يێن دينينه، ودڤێت برا مه‌صلحه‌تا براى ل به‌رچاڤ بدانت. وخودێ وى دناست يێ مالێ ئێتيمان پويچ دكه‌ت ووى يێ چاڤێ خۆ دده‌تێ. وئه‌گه‌ر خودێ ڤيابا دا ب حه‌رامكرنا تێكه‌ليبوونا د گه‌ل وان زه‌حمه‌تێ بۆ هه‌وه چێكه‌ت. هندى خودێ‌یه د ملكێ خۆ دا يێ زاله، و د ڕێڤه‌برنا چێكرییان ودانانا شريعه‌تى دا يێ كاربنه‌جهه.
وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰي يُؤْمِنَّ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰي يُؤْمِنُوْا وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ اُولٰٓئِكَ يَدْعُوْنَ اِلَي النَّارِ وَاللّٰهُ يَدْعُوْ٘ا اِلَي الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
وهوين ژنكێن موشرك وبوتپه‌رێس بۆ خۆ نه‌ئينن حه‌تا ئه‌و نه‌ئێنه د ئيسلامێ دا. وهوين بزانن كو به‌نییه‌كا بێ مال وبنه‌مال يا خودان باوه‌ر ژ ژنكه‌كا بوتپه‌رێس چێتره، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌و بوتپه‌رێسا ئازاد يا ب دلێ هه‌وه ژى بت. وهوين ژنكێن خۆ نه‌ده‌نه بوتپه‌رێسان حه‌تا ئه‌و باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رى دئينن. وهوين بزان كو به‌نییه‌كێ خودان باوه‌ر د گه‌ل فه‌قيرییا خۆ، ژ بوتپه‌رێسه‌كى چێتره، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌و بوتپه‌رێس يێ ب دلێ هه‌وه ژى بت. ئه‌و بوتپه‌رێسێن هه ژن ومێر به‌رێ هه‌ر يه‌كێ تێكه‌لییا وان دكه‌ت دده‌نه ئاگرى، وخودێ به‌نییێن خۆ بۆ دينێ حه‌ق يێ به‌رێ وان دده‌ته به‌حه‌شتێ و ژێبرنا گونه‌هان گازى دكه‌ت، وئايه‌ت وئه‌حكامێن خۆ بۆ مرۆڤان ئاشكه‌را دكه‌ت؛ دا ئه‌و بيرا خۆ پێ بيننه ڤه، ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرن.
وَيَسْــَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ قُلْ هُوَ اَذًي فَاعْتَزِلُوا النِّسَآءَ فِي الْمَحِيْضِ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰي يَطْهُرْنَ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَاْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ
وئه‌و پسيارا بێ نڤێژییا ژنێ ژ ته دكه‌ن، تو بێژه وان: ئه‌و ئێشانه‌كا پيسه زيانێ دگه‌هينته وى يێ خۆ نێزيك بكه‌ت، ڤێجا هوين ل ڤى ده‌مى خۆ ژ چوونا نڤينێ بده‌نه پاش، حه‌تا ئه‌و ژڤان ب دويماهى بێت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ب دويماهى هات ووان خۆ شويشت، هوين ژ وى جهى وه‌رنێ يێ خودێ ئه‌مر پێ ل هه‌وه كرى چاوا هه‌وه بڤێت. هندى خودێ‌یه حه‌ز ژ وان به‌نییان دكه‌ت يێن پڕتۆبه دكه‌ن، وحه‌ز ژ وان دكه‌ت يێن خۆ پاقژ دكه‌ن وخۆ ژ تشتێ پيس وكرێت دده‌نه پاش.
نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَاْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰي شِئْتُمْ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
ژنێن هه‌وه جهێ چاندنێنه بۆ هه‌وه، ب ئانه‌هییا خودێ دوونده‌هـ بۆ هه‌وه ژێ شين دبت، ڤێجا هوين ژ جهێ چاندنێ وچاوا هه‌وه بڤێت وه‌رنێ، وهوين ب زێره‌ڤانییا فه‌رمانێن خودێ كارێن چاك بۆ خۆ پێشكێش بكه‌ن، و ژ خودێ بترسن، وبزانن هندى هوينن ل ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ حسێبێ دێ چنه رابه‌رى وى. وتو مزگينییێ ب تشتێ خۆش و ب كه‌يف ژ جزايێ ئاخره‌تێ بده خودان باوه‌ران.
وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
وهوين سويندا خۆ ب خودێ نه‌كه‌نه په‌رژان د ناڤبه‌را خۆ وكرنا خێرێ ومرۆڤاينییێ وته‌قوايێ وقه‌نجییا د ناڤبه‌را مرۆڤان دا، هێجه‌تا خۆ بكه‌نه ئه‌و كو هه‌وه سويندا خوارى ڤى كارى نهكهن، به‌لكى پێتڤییه ل سه‌ر وى يێ سويند خوارى ژ سويندا خۆ لێڤه ببت، وكارێ باش بكه‌ت، وكفاره‌تا سويندا خۆ بده‌ت، وخودێ گوهـ ل گۆتنێن هه‌وه هه‌يه، و ب هه‌مى سه‌ر به‌رێ هه‌وه يێ زانايه.
لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْ٘ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ
خودێ هه‌وه سه‌را سويندێن هه‌وه يێن بێ ده‌ستى جزا ناده‌ت، به‌لكى سه‌را وێ سويندا ژ دل بت هه‌وه جزا دده‌ت. وخودێ گونه‌ها وى ژێ دبه‌ت يێ تۆبه بكه‌ت، يێ ئارامه د گه‌ل وى يێ بێ ئه‌مرییا وى دكه‌ت له‌زێ ل جزادانا وى ناكه‌ت.
لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَآئِهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍ فَاِنْ فَآءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
بۆ ئه‌وان يێن سويندێ دخۆن كو نه‌چنه نك ژنێن خۆ، خۆگرتنا چار هه‌يڤان هه‌يه، ڤێجا ئه‌گه‌ر به‌رى چار هه‌يڤ ب دويماهى بێن ئه‌و ل سويندا خۆ لێڤه‌بوون، هندى خودێ‌یه ژ به‌ر لێڤه‌بوونا وان دێ وێ گونه‌هێ ژێ به‌ت يا وان سويند سه‌را خوارى، ودێ دلۆڤانییێ ب وان به‌ت.
وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
وئه‌گه‌ر وان دلێ خۆ ل سه‌ر به‌ردانێ موكم كر، هندى خودێ‌یه گوهـ ل گۆتنێن وان هه‌يه، ب مه‌خسه‌دێن وان يێ زانايه.
وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْٓءٍ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْ٘ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْ٘ا اِصْلَاحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
وئه‌و ژنێن ئازاد وخودان ژڤان يێن دئێنه به‌ردان، دڤێت سێ ژڤانێن بێ نڤێژییێ يان يێن پاقژییێ خۆ بگرن وشوى نهكهن وه‌ك عدده. وبۆ وان حه‌لال نينه ئه‌و وى تشتێ خودێ د مال بچويكێن وان دا چێكرى ڤه‌شێرن، ئه‌گه‌ر وان ب دورستى باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ هه‌بت. و ل ده‌مێ عدده‌ى زه‌لامێن وان دحه‌قترن كو وان بزڤڕينن. ودڤێت مه‌خسه‌دا وان پێ خێر وچاكى بت، نه كو گه‌هاندنا زيانێ بت ب درێژكرنا ده‌مێ عدده‌ى. وژنان ماف ل سه‌ر مێران هه‌يه، وه‌كى مێران ژى ماف ل سه‌ر وان هه‌ى، ب ڕه‌نگه‌كێ چاك، وزه‌لامان ده‌ره‌جه‌كا زێده‌تر ل سه‌ر ژنان هه‌يه كو مالێ ب ڕێڤه ببه‌ن ووان ب ڕه‌نگه‌كێ جوان ب خودان بكه‌ن. وخودێ يێ زال وكاربنه‌جهه
اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ فَاِمْسَاكٌۣ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۣ بِاِحْسَانٍ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَاْخُذُوْا مِمَّا٘ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْــًٔا اِلَّا٘ اَنْ يَّخَافَا٘ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا وَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰٓئِكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
ئه‌و به‌ردانا زڤڕاندن تێدا دورست دو جارن، يه‌ك ل دويڤ يه‌كێ‌یه، ڤێجا حوكمێ خودێ پشتى هه‌ر به‌ردانه‌كێ ئه‌وه ژن ب چاكى بێته‌گرتن، يان ب قه‌نجى بێته‌به‌ردان، وبۆ هه‌وه -گهلى زه‌لامان- دورست نينه تشته‌كى ژ وى يێ هه‌وه دايه وان هوين ژێ بستينن، وه‌سا نه‌بت كو ژن ومێر بترسن ئه‌و ب ئه‌ركێن ژن ومێرينییێ ڕانه‌بن، هنگى ئه‌و مه‌سه‌لا خۆ دێ داننه به‌رچاڤێن كه‌س وكارێن خۆ، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان زانى ژن ومێر توخويبێن خودێ ب جهـ نائينن، هنگى قه‌يدى ناكه‌ت ژن هنده‌ك مالى بده‌ته زه‌لامى به‌رانبه‌ر به‌ردانا وێ. ئه‌ڤ ئه‌حكامه توخويبێن خودێنه هوين پێ لێ نه‌دانن، وهه‌چییێ پێ ل توخويبێن خودێ بدانت ئه‌و ئه‌ون يێن زۆردار.
فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۣ بَعْدُ حَتّٰي تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا٘ اَنْ يَّتَرَاجَعَا٘ اِنْ ظَنَّا٘ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
ڤێجا ئه‌گه‌ر زه‌لامى بۆ جارا سییێ ژنكا خۆ به‌ردا، ئێدى ئه‌و بۆ وى دورست نابت حه‌تا ب شويكرنه‌كا دورست شوى ب زه‌لامه‌كێ دى بكه‌ت و ب دلێ خۆ، نه ب ئنيه‌تا هندێ كو بۆ مێرێ به‌رێ دورست ببت، ڤێجا ئه‌گه‌ر زه‌لامێ دى ئه‌و به‌ردا يان مر وعددێن وێ ب دويماهى هاتن، چو گونه‌هـ ل سه‌ر ژنێ وزه‌لامێ وێ يێ يه‌كێ نينه كو ب ماره‌كرنه‌كا نوى لێك بزڤڕنه‌ڤه، ئه‌گه‌ر هزرا وان ئه‌و بوو دێ شێن وان ئه‌حكامێن خودێ بۆ ژن ومێران داناين ب جهـ ئينن. وئه‌ڤه ئه‌حكامێن خودێ يێن ده‌ستنيشانكرينه بۆ وى ملله‌تێ توخويبێن وى دزانن ئاشكه‌را دكه‌ت؛ چونكى ئه‌ون يێن مفاى ژێ دبينن.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَآءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ وَلَا تَتَّخِذُوْ٘ا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَا٘ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
وئه‌گه‌ر هه‌وه ژن به‌ردان وعددێن وان نێزيك بوو خلاس ببن، هوين وان بزڤڕينن، ب وێ ئنيه‌تێ كو ب دورستى ل دويڤ شريعه‌تى وعورف وعه‌ده‌تان دێ ب مافێ وان ڕابن، يان ژى بهێلن حه‌تا عددێن وان خلاس دبن. ونه وه بت زڤڕاندنا وان بۆ هندێ بت دا زيانێ بگه‌هيننێ وپێ ل مافێن وان بدانن. هه‌چییێ وێ چه‌ندێ بكه‌ت ئه‌وى زۆردارى ل خۆ كر كو خۆ هێژاى جزادانێ كر، وهوين ئايه‌ت وئه‌حكامێن خودێ بۆ خۆ نه‌كه‌نه يارى وتڕانه. وئه‌وا خودێ بۆ هه‌وه ئينايه خوارێ ژ قورئان وسوننه‌تێ هوين ل بيرا خۆ بينن، وسه‌را ڤان قه‌نجییێن مه‌زن سوپاسییا وى بكه‌ن، خودێ بيرا هه‌وه ل ڤێ چه‌ندێ دئينت، وهه‌وه ژ نه‌گوهدارییێ دترسينت، ڤێجا هوين ژ خودێ بترسن، وبزانن هندى خودێ‌یه ب هه‌ر تشته‌كى يێ زانايه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت، وهه‌ر يه‌ك كانێ هێژاى چ جزايه دێ وى ده‌تێ.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَآءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ذٰلِكُمْ اَزْكٰي لَكُمْ وَاَطْهَرُ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
وئه‌گه‌ر هه‌وه كێمتر ژ سێ جاران ژن به‌ردان وعددێن وان خلاس بوون بێى كو هوين وان بزڤڕيـنـن، هــويـــن -گهلى خودانێن ژنێ- كوته‌كییێ ل وان نهكهن دا ئه‌و زڤڕنه نك زه‌لامێن خۆ ئه‌گه‌ر وان ئه‌ڤ چه‌نده ڤيا، و ژێك ڕازى بوون. ئه‌وا هه ئه‌و كه‌س ژ هه‌وه پێ دئێته شيره‌تكرن يێ باوه‌رییه‌كا دورست ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ هه‌بت. هندى ئه‌ڤ چه‌نده‌يه -كو زڤڕينا ژنییه بێ مرۆڤێن وێ كوته‌كییێ لێ بكه‌ن- پاقژتره بۆ نامويسێ و ب به‌ره‌كه‌تتره، ومفايێ وێ مه‌زنتره، وبۆ هه‌وه ب خێرتره. وخودێ وى تشتى دزانت يێ چاكییا هه‌وه تێدا وهوين نزانن.
وَالْوَالِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَي الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَآرَّ وَالِدَةٌۣ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَي الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْ٘ا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّا٘ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
ويا پێتڤییه ل سه‌ر دايكان كو دو سالێن تمام شيرى بده‌نه بچويكێن خۆ بۆ وى يێ بڤێت شيردانا زارۆكى تـمام بكه‌ت، و ل سه‌ر بابان فه‌ره كو خوارنێ وجلكى بۆ وان ژنێن بچويك شير يێن هاتينه به‌ردان ب ڕه‌نگه‌كێ عه‌ده‌تى دابين بكه‌ن؛ چونكى هه‌ر كه‌سه‌كى خودێ ل دويڤ شيانا وى بارى لێ دكه‌ت، وبۆ دايبابان چێ نابت كو بچويكى بۆ خۆ بكه‌نه ڕێك بۆ گه‌هاندنا زيانێ بۆ يه‌ك ودو، وده‌مێ بابێ زارۆكى دمرت ئه‌و ل سه‌ر ميراتگرى فه‌ره يا ل سه‌ر بابێ فه‌ر ده‌مێ يێ ساخ ژ دانا نه‌فه‌قێ وجلكى. وئه‌گه‌ر دايبابان ڤيا به‌رى دو سال تمام ببن بچويكى شيرڤه‌كه‌ن چو گونه‌هـ ل سه‌ر وان نينه ئه‌گه‌ر ئه‌و ڕازى بوون ودان وستاندن ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ كر؛ دا بگه‌هنه وى تشتێ به‌رژه‌وه‌ندییا زارۆكــى تێدا. وئه‌گه‌ر دايباب ل سه‌ر هندێ پێك هاتن كو ژنكه‌كا دى ژبلى دايكێ بگرن دا شيرى بده‌ته بچويكى چو ل سه‌ر وان نينه، ئه‌گه‌ر هه‌ر يه‌ك ژ وان ب چاكى ئه‌و دا يێ كو پێڤییه بده‌ت. و ل هــه‌مــى ده‌مان هوين ژ خودێ بترسن، وبزانن هندى خودێ‌یه تشتێ هوين دكه‌ن دبينت، ودێ هه‌وه سه‌را جزاده‌ت.
وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْ٘ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
وئه‌وێن ژ هه‌وه دمرن، وژنان ل پاش خۆ دهێلن، يا فه‌ر ل سه‌ر وان ژنان ئه‌وه ئه‌و چار هه‌يڤ وده‌هـ ڕۆژان خۆ بگرن، و ژ مالێن زه‌لامێن خۆ ده‌رنه‌كه‌ڤن، وخۆ نه‌خه‌ملينن، وشوى نهكهن، ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌مێ ژێگۆتى ب دويماهى هات چو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه -گهلى مرۆڤێن ژنێ- كو ئه‌و ده‌ركه‌ڤن، يان خۆ بخه‌ملينن، و ب ڕه‌نگه‌كێ شه‌رعى شوى بكه‌ن. وخودێ ب كارێ هه‌وه يێ ڤه‌شارتى وئاشكه‌را يێ شاره‌زايه، ودێ جزايێ هه‌وه سه‌را ده‌ته هه‌وه.
وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَآءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْ٘ اَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّا٘ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰي يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْ٘ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ
وچـو گــونـه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه -گه‌لـى زه‌لامان- كو هوين ب ڕه‌نگه‌كێ نه‌يه‌كسه‌ر ڤان ژنان يێن كو د عددان دا بخوازن، وچو ل سه‌ر هه‌وه نينه ئه‌گه‌ر هوين ئنيه‌تا ماره‌كرنا وان پشتى عددێ بكه‌نه دلێ خۆ. خودێ زانى كو هوين ژ به‌ر لاوازییا خۆ دێ به‌حسێ وان كه‌ن، وهوين نه‌شێن خۆ بێ ده‌نگ بكه‌ن، له‌و وى بۆ هه‌وه دورست كر كو هوين ب ڕه‌نگه‌كێ نه يه‌كسه‌ر ئيشاره‌تێ بده‌نه وان وخواستنا وان بكه‌نه دلێ خۆ، وهشيار بن ب دزى ڤه ژڤانى نه‌ده‌نێ كو خرابییێ بكه‌ن يان ل ده‌مێ عدده‌ى ماره بكه‌ن، ئه‌و تێ نه‌بت هوين گۆتنه‌كا وه‌سا بێژنێ ئه‌و تێ بگه‌هن كو هنده‌ك هه‌نه دلێ خۆ دبه‌نێ، وهوين ل ده‌مێ عدده‌ى ب ماره‌كرنا وان ڕانه‌بن حه‌تا ژڤانێ وان ب دويماهى بێت. وبزانن هندى خودێ‌یه يا دلێ هه‌وه دزانت ڤێجا ژێ بترسن، وبزانن هندى خودێ‌یه گونه‌هێ بۆ وى ژێ دبه‌ت يێ تۆبه بكه‌ت، و د گه‌ل به‌نییێن خۆ يێ ئارامه له‌زێ د جزدانا وان دا ناكه‌ت.
لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَآءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَي الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَي الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ مَتَاعًاۣ بِالْمَعْرُوْفِ حَقًّا عَلَي الْمُحْسِنِيْنَ
گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه -گهلى مێران- ئه‌گه‌ر هه‌وه پشتى ماره‌كرنێ ژن به‌ردان، به‌رى كو هوين نێزيك ببن، يان نه‌خته‌كى بۆ ڤه‌بڕن، وهوين تشته‌كى بده‌نه وان دا دلێ وان نه‌شكێت ودا ئه‌و مفاى بۆ خۆ ژێ ببينن، ودا كين د دلێن وان دا په‌يدا نه‌بت، ودا به‌ردان ل سه‌ر وان يا گران نه‌بت. وئه‌ڤ دانه دێ ل دويڤ پێ چێبوونا زه‌لامى بت: يێ ده‌وله‌مه‌ند دێ ل دويڤ شيانا خۆ ده‌ت، ويێ هه‌ژار ل دويڤ شيانا خۆ، ئه‌و ماله‌كێ ب وى ڕه‌نگییه يێ شريعه‌تى گۆتى، ومافه‌كێ بنه‌جهه ل سه‌ر وان يێن قه‌نجییێ د گه‌ل ژنێن به‌رداى و د گه‌ل خۆ ژى ب گوهدارییا خودێ دكه‌ن.
وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّا٘ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ وَاَنْ تَعْفُوْ٘ا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰي وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
وئه‌گه‌ر هه‌وه پشتى ماره‌كرنێ ژن به‌ردان، وهێشتا هه‌وه ده‌ست نه‌كربتێ، به‌لێ هه‌وه نه‌خته‌ك بۆ ڤه‌بڕى بت، هوين نيڤا وى نه‌ختێ هه‌وه گۆتى بده‌نێ، ئه‌و تێ نه‌بت ژنكا به‌رداى هه‌وه عه‌فى بكه‌ت، ووێ نيڤا حه‌قێ خۆ وه‌رنه‌گرت، يان زه‌لام نه‌ختى هه‌مییێ بده‌تێ، وعه‌فيكرنا هه‌وه بۆ يه‌ك ودو گهلى مێر وژنان بۆ ترسا ژ خودێ وگوهدارییا وى نێزيكتره، وهوين -گهلى مرۆڤان- قه‌نجییێ وچاكییێ د ناڤبه‌را خۆ دا ژبير نهكهن، كو هوين وى تشتێ ل سه‌ر هه‌وه يێ فه‌ر نه‌بت ژى بده‌ن، وتشتێ مافێ هه‌وه بت هوين خه‌لكى ژێ عه‌فى بكه‌ن. هندى خودێ‌یه تشتێ هوين دكه‌ن دبينت، چاكییێ ل به‌ر هه‌وه شرين دكه‌ت، وبه‌رێ هه‌وه دده‌ته قه‌نجییێ.
حَافِظُوْا عَلَي الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰي وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ
گهلى موسلمانان هوين كرنا هه‌ر پێنج نڤێژێن فه‌ر بپارێزن كو به‌رده‌وام وان ل ده‌مێن وان بكه‌ن ب هه‌مى مه‌رج وستوين وواجبێن وان ڤه، وهوين نڤێژا ناڤێ ژى بپارێزن كو نڤێژا ئێڤارییه، وهوين د نڤێژێن خۆ دا ب ترس وخۆشكاندن ڤه بۆ خودێ ڕاببن.
فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا فَاِذَا٘ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
وئه‌گه‌ر هوين ژ دوژمنه‌كێ خۆ ترسان هوين په‌يا يان سويار، يان ب هه‌ر ڕه‌نگه‌كێ هوين بشێن خۆ ئه‌گه‌ر ب ئيشاره‌تان بت، يان به‌رێ هه‌وه ل ڕووگه‌هێ نه‌بت ژى، هوين نڤێژا ترسێ بكه‌ن، ڤێجا ئه‌گه‌ر ترسا هه‌وه نه‌ما هوين نڤێژا ته‌ناهییێ بكه‌ن، وخودێ تێدا ل بيرا خۆ بينن، وچويێ ژێ كێم نهكهن، وسوپاسییا وى بكه‌ن كو وى هوين فێركرينه وان عيباده‌ت وئه‌حكامێن هه‌وه نه‌دزانين.
وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَي الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْ٘ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
وئه‌و زه‌لامێن دمرن وژنان ل دويڤ خۆ دهێلن، بلا شيره‌ته‌كێ ل وان بكه‌ن: كو پشتى وان ساله‌كێ ئه‌و د مالا مێرى دا بمينن، وميراتگر وان ده‌رنه‌ئێخن؛ دا دلێ وان نه‌شكێت، ووه‌ك چاكییه‌ك د گه‌ل يێ مرى. وئه‌گه‌ر به‌رى ساله‌ك بچت ئه‌و ب دلێ خۆ ده‌ركه‌فت چو گونه‌هـ ل سـه‌ر هه‌وه نينه -گهلى ميراتگران- د وى تشتێ دورست دا يێ وان بڤێت د گه‌ل خۆ بكه‌ن. وخودێ د ملكێ خۆ دا يێ زاله، و د گۆتن وفه‌رمانێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهه.
وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌۣ بِالْمَعْرُوْفِ حَقًّا عَلَي الْمُتَّقِيْنَ
وبۆ ژنێن به‌رداى ماله‌ك ژ نه‌فه‌قێ وجلكى ب ڕه‌نگه‌كێ عه‌ده‌تى هه‌يه، مافه ل سه‌ر وان يێن ژ خودێ دترسن وته‌قوا وى د گۆتن وفه‌رمانێن وى دا دكه‌ن.
كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
وه‌كى ڤان ئه‌حكامێن ژن وزارۆكان يێن ئاشكه‌را، خودێ ئايه‌ت وئه‌حكامێن خۆ د هه‌ر تشته‌كى دا يێ هوين ل دنيا وئاخره‌تا خۆ هه‌وجه ببنێ بۆ هه‌وه ئاشكه‌را دكه‌ت؛ دا به‌لكى هوين تێ بگه‌هن وكارى پێ بكه‌ن.
اَلَمْ تَرَ اِلَي الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ثُمَّ اَحْيَاهُمْ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَي النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د ما ته چيرۆكا وان نه‌زانییه ئه‌وێن ژ مال ووارێ خۆ ڕه‌ڤين، وئه‌و ب هزاران بوون؛ ژ ترسا مرنا ژ به‌ر نساخییێ دا يان شه‌ڕى، ئينا خودێ گۆته وان: بمرن، وئه‌و پێكڤه مرن ژ به‌ر كو ئه‌و ژ قه‌ده‌را خودێ ڕه‌ڤيبوون، پاشى پشتى ده‌مه‌كى خودێ ئه‌و زێندى كرنه‌ڤه؛ دا هندى ژییێ بۆ وان هاتییه‌دان بمينن، وعه‌قله‌كى بۆ خۆ بگرن وتۆبه بكه‌ن. هندى خــودێ‌یـه خودان قه‌نجییه‌كا مه‌زنه ل سه‌ر مرۆڤان، به‌لێ پترییا مرۆڤان سوپاسییا قه‌نجییا خودێ ل سه‌ر خۆ ناكه‌ن.
وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
وهوين -گهلى موسلمانان- شه‌ڕێ كافران بكه‌ن بۆ سه‌رئێخستنا دينێ خودێ، وبزانن هندى خودێ‌یه گوهـ ل گۆتنێن هه‌وه دبت، و ب ئنيه‌ت وكارێن هه‌وه يێ زانايه.
مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗ٘ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً وَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۜطُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
ئه‌و كییه يێ خه‌رجییه‌كێ باش د ڕێكا خودێ دا دده‌ت پێخه‌مه‌ت خێرێ، ڤێجا دا ئه‌و گه‌له‌ك بۆ وى زێده بكه‌ت؟ وخودێ‌یه دستينت ودده‌ت، ڤێجا هوين خێران بده‌ن وهه‌وه خه‌م پێ نه‌بت؛ چونكى خودێ‌یه ڕزقى دده‌ت، يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ڕزقى ل سه‌ر ته‌نگ دكه‌ت، و ل سه‌ر هنده‌كێن دى به‌رفره‌هـ دكه‌ت، حكمه‌ته‌كا مه‌زن وى د ڤێ چه‌ندێ دا هه‌يه، وهوين بۆ نك وى ب تنێ پشتى مرنێ دێ ئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ئه‌و جزايێ هه‌وه دێ ده‌ته هه‌وه.
اَلَمْ تَرَ اِلَي الْمَلَاِ مِنْۣ بَنِيْ٘ اِسْرَآءِيْلَ مِنْۣ بَعْدِ مُوْسٰي اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا قَالُوْا وَمَا لَنَا٘ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْ اُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَآئِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۣ بِالظّٰلِمِيْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د ما ته چيرۆكا وان مه‌زنێن ئسرائيلیان يێن پشتى زه‌مانێ مووساى نه‌زانییه؟ ده‌مێ وان ژ پێغه‌مبه‌رێ خۆ خواستى شاهه‌كى بۆ وان ده‌ستنيشان بكه‌ت، دا ئه‌و ل بن سه‌رۆكاتییا وى كۆمببن، و د ڕێكا خودێ دا شه‌ڕێ دوژمنێن خۆ بكه‌ن. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆتێ: نه‌كو وه‌سا بت وه‌كى ئه‌ز هزر دكه‌م كو ئه‌گه‌ر شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا ل سه‌ر هه‌وه هاته نڤيسين هوين شه‌ڕى نهكهن؟ ئه‌ز ته‌خمين دكــه‌م هوين دێ ترسن و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤن، وان ته‌خمينا پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب غه‌ريب ڤه وه‌رگرت وگۆت: و ما چ ئاسته‌نگ د ڕێكا مه وكرنا شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا هه‌يه، ودوژمنێ مه ئه‌م ژ جهـ و وارێ مه يێن كرينه ده‌ر، و ب كوشتن وگرتنێ ئه‌م ژ عه‌يالێ مه يێن دويركرين؟ ڤێجا ده‌مێ خودێ شه‌ڕ ل سه‌ر وان نڤيسى د گه‌ل وى شاهێ پێغه‌مبه‌رێ وان بۆ وان ده‌سنيشانكرى ئه‌و ترسان و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤين، كێمه‌ك ژ وان تێ نه‌بن ژ قه‌نجییا خودێ ئـه‌و مـان. وخودێ يێ زانايه ب وان زۆردارێن ل سۆزێن خۆ لێڤه‌دبن.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا قَالُوْ٘ا اَنّٰي يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَآءُ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
وپێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: هندى خودێ‌یه ل دويڤ داخوازا هه‌وه تالووتێ بۆ هه‌وه هنارتى شاهـ، ئه‌و دێ سه‌ركێشییا هه‌وه كه‌ت بۆ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل دوژمنى. مه‌زنێن ئسرائيلییان گۆت: چاوا تالووت دێ شاهێ مه بت، وئه‌و نه‌يێ هێژاى وێ چه‌ندییه؟ چونكى ئه‌و نه ژ بابكێ شاهانه، ونه ژ مالا پێغه‌مبه‌رانه، وماله‌كێ مه‌زن بۆ وى نه‌هاتییه دان كو ملكێ خۆ پێ ب ڕێڤه ببه‌ت، ڤێجا ئه‌م بۆ شاهاتییێ ژ وى حه‌قترين؛ چونكى ئه‌م ژ بابكێ شاهاينه و ژ مالا پێغه‌مبه‌راينه. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆتـه وان: هندى خودێ‌یه ئه‌و ژ هـه‌وه يێ هلبژارتى وئـه‌و ب كارێن به‌نییێن خۆ شاره‌زاتره، ووى به‌رفره‌هییه‌ك ژ لايێ زانينێ ڤه وهێزه‌ك ژ لايێ له‌شى ڤه يا دايێ دا شه‌ڕێ دوژمنى پێ بكه‌ت. وخودێ خودانێ ملكییه ملكێ خۆ دده‌ته وى يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، وقه‌نجى ودانا خودێ يا به‌رفره‌هه، وئه‌و ب ڕاستییا كاران يێ زانايه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖ٘ اَنْ يَّاْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰي وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰٓئِكَةُ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
وپێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: نيشانا شاهاتییا وى ئه‌وه ئه‌و تابووت دێ بۆ هه‌وه ئێت يا ته‌ورات تێدا -ئه‌وا نه‌يارێن وان ژ وان ستاندى- يا كو دلڕحه‌تى ژ لايێ خودايێ هه‌وه ڤه بۆ هه‌وه تێدا هه‌ى، وپاشمايێن هنده‌ك تشتێن بنه‌مالا مووساى وبنه‌مالا هاروونى ل پاش خۆ هێلاين، وه‌كى گۆپالـى وهويركێ ده‌پێن ته‌ورات ل سه‌ر هاتییه نڤيسين، تێدا هه‌نه، وفريشته وێ تابووتێ هل دگرن. هندى ئه‌ڤ چه‌نده‌يه مه‌زنترين نيشان بۆ هه‌وه تێدا هه‌يه كو تالووت ب فه‌رمانا خودێ يێ بوويه شاهێ هه‌وه، ئه‌گه‌ر هوين باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى دئينن.
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْ٘ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةًۣ بِيَدِهٖ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةًۣ بِاِذْنِ اللّٰهِ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ
ڤێجا ده‌مێ تالووت ب له‌شكه‌رێ خۆ ڤه ده‌ركه‌فتییه شه‌ڕێ عه‌مالقان، وى گۆته وان: هندى خودێ‌یه ب ڕويباره‌كى ل پێشییا هه‌وه دێ هه‌وه جه‌ڕبينت كانێ هوين دبێن فره‌هن يان نه؛ دا خودان باوه‌ر ودوڕوى ژێك جودا ببن، ڤێجا چییێ ژ هه‌وه ژ ئاڤا ڕويبارى ڤه‌خۆت ئه‌و نه ژ منه، وئه‌و ب كێر جيهادێ د گه‌ل من نائێت، وچییێ ژ ئاڤێ ڤه‌نه‌خۆت ئه‌و ژ منه، چونكى ئه‌و گوهدارێ منه و ب كێر جيهادێ دئێت، ئه‌و ژى تێ نه‌بت يێ بێده‌رییه‌كا ب تنێ ژێ ڤه‌خۆت ئه‌وى لۆمه ل سه‌ر نينه، ڤێجا ده‌مێ ئه‌و گه‌هشتينه ڕويبارى وان قه‌ستا ئاڤێ كر، وگه‌له‌ك ژێ ڤه‌خوار، هژماره‌كا كێم تێ نه‌بت ته‌حه‌ملا تێهنێ وگه‌رمێ كر، وبێده‌رییه‌كا ب تنێ ڤه‌خوار، وهنگى ئه‌وێن گوهدارى نه‌كرى پاشڤه‌مان. ڤێجا ده‌مێ تالووت وئه‌و خودان باوه‌رێن كێم يێن د گه‌ل دا ژ ڕويبارى ده‌رباس بووين بۆ شه‌ڕێ نه‌ياران، ووان ديتى نه‌يارێن وان دبۆشن، وان گۆت: شه‌ڕێ جالووتى وله‌شكه‌رێ وى يێ ب هێز ب مه ڤه نائێت، ئينا ئه‌وێن باوه‌رى هه‌ى كو دێ چنه رابه‌رى خودێ، بيرا برايێن خۆ ل هێزا خودێ ئيناڤه وگۆتن: چه‌ند جاران ده‌سته‌كه‌كا كێم يا خودان باوه‌ر وبێهن فره‌هـ ب ئانه‌هییا خودێ شيايه ده‌سته‌كه‌كا بۆش يا كافر وته‌عداكه‌ر. وخودێ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانى ودانا خێرێ يێ د گه‌ل بێهن فره‌هان.
وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَا٘ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَي الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
و ده‌مێ ئه‌و هاتينه به‌رانبه‌ر جالووتى وله‌شكه‌رێ وى، ووان ترس ب چاڤ ديتى، وان هه‌وارێن خۆ گه‌هاندنه خودێ ودوعاكرن وگۆتن: خودايێ مه بێهن فره‌هییه‌كا مه‌زن ب سه‌ر دلێن مه دا بينه، وپییێن مه بۆ شه‌ڕێ نه‌ياران موكم بكه، دا ژ سه‌هما شه‌ڕى نه‌ڕه‌ڤين، وتو ب هاريكارییا خۆ مه ب سه‌ر ملله‌تێ كافر بێخه.
فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ وَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَآءُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَي الْعٰلَمِيْنَ
ئينا وان ب ئانه‌هییا خودێ ئه‌و شكاندن، وداوودى -سلاڤ لێ بن- جالووت مه‌زنێ جه‌بابران كوشت، وخودێ پشتى هنگى شاهاتى وپێغه‌مبه‌رينییا ئسرائيلییان دا داوودى، وتشتێ حه‌زكرى ژ زانينان نيشا دا. وئـه‌گه‌ر ژ به‌ر هندێ نه‌با كو خودێ هنده‌ك مرۆڤ -كو خودان باوه‌رن- ب هنده‌كان ڕا -كو كافرن- به‌رداينه، عه‌رد ب رێكا به‌لاڤبوونا كوفرێ وگونه‌هان دا خراب بت، به‌لێ خودێ خودان قه‌نجى وسه‌راتییه ل سه‌ر خه‌لكى.
تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
ئه‌و ئايه‌تێن خودێنه، ئه‌م ب ڕاستى بۆ ته -ئـه‌ى موحه‌ممه‌د- دخوينين، وهندى تويى تو ژ پێغه‌مبه‌رێن ڕاستگۆيى.
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰي بَعْضٍ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍ وَاٰتَيْنَا عِيْسَي ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شَآءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۣ بَعْدِهِمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَا جَآءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ وَلَوْ شَآءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْا وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ
ئه‌و پێغه‌مبه‌رێن هه يێن خودان قه‌در خودێ ل دويڤ وێ مننه‌تا ل وان كرى هنده‌ك ژ وان ب سه‌ر هنده‌كان ئێخستينه: ڤێجا ژ وان هه‌يه يێ خودێ د گه‌ل ئاخفتى وئه‌ڤ چه‌نده هندێ دگه‌هينت كو ئاخفتن ب ڕه‌نگه‌كێ هێژاى خودێ يه‌ك ژ سالۆخه‌تێن وییه، و ژ وان هه‌يه يێ خودێ ده‌ره‌جێن بلند داينێ. وخودايێ مه‌زن موعجيزێن ئاشكه‌را دانه عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ وه‌كى ساخكرنا ئه‌وێ دزكماك دا كۆره ب ئانه‌هییا خودێ، وساخكرنا مرۆڤێ گوڕى ب ئانه‌هییا خودێ، وزێنديكرنا مرییان ب ئانه‌هییا خودێ، وپشتگرتنا وى ب جبريلى. وئه‌گه‌ر خودێ ڤيابا كو ئه‌وێن پشتى ڤان پێغه‌مبه‌ران هاتين د ناڤبه‌را خۆ دا لێك نه‌كه‌فتبان پشتى ئايه‌تێن ئاشكه‌را بۆ هاتين ئه‌و لێك نه‌دكه‌فتن، به‌لێ ژێك جودابوون كه‌فته د ناڤبه‌را وان دا: ڤێجا هنده‌ك ژ وان ل سه‌ر باوه‌رییا خۆ موكم مان، وهنده‌ك ژ وان ڕژدى ل سه‌ر كوفرا خۆ كر. وپشتى په‌يدابوونا ژێك جودابوونێ ژى د ناڤبه‌را وان دا ئه‌گه‌ر خودێ ڤيابا ئه‌و لێك نه‌دكه‌فتن، به‌لێ خودێ به‌رێ وى دده‌ته باوه‌رییێ وگوهدارییێ يێ وى بڤێت، ويێ وى بڤێت ب كافرییێ ونه‌گوهدارییێ شه‌رمزار دكه‌ت.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّاْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ وَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه باوه‌رى ب خودێ ئيناى وپێغه‌مبه‌رێ وى ڕاستگۆ ده‌رێخستى وكار ب دينێ وى كرى زه‌كاتا فه‌ر ژ مالێ خۆ ده‌ربێخن، و ژ تشتێ خودێ دايه هه‌وه خێران بده‌ن به‌رى ڕۆژا قيامه‌تێ بێت ده‌مێ چو كڕين وفرۆتن تێدا نه‌هه‌ين كو مفا هه‌بت، وچو مال ژى نه‌هه‌ى كو هوين خۆ پێ ژ عه‌زابا خودێ بكڕن، وهه‌ڤالينییا چو هه‌ڤالان نابت هه‌وه ڕزگار بكه‌ت، وچو مه‌هده‌رچى نابن عه‌زابێ ژ سه‌ر هه‌وه سڤك بكه‌ن. وكافرێن زۆردارن يێن پێ ل توخويبێن خودێ ددانن.
اَللّٰهُ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ لَا تَاْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌ لَهٗ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗ٘ اِلَّا بِاِذْنِهٖ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖ٘ اِلَّا بِمَا شَآءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَلَا يَــُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ
خودێ‌یه يێ ژ وى پێڤه‌تر كه‌س هێژاى په‌رستنێ نه‌بت، زێندى ئه‌وه يێ هه‌مى ڕامانێن ژينا پێكهاتى وهێژاى وى وى هه‌ين، يێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى پێ ڕابووى، چو نقرۆسك وخه‌و ناگه‌هنه وى، هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى ملكێ وییه، وبێ ده‌ستويرییا وى كه‌س بسته ناكه‌ت ل نك وى مه‌هده‌رێ بكه‌ت، زانينا وى دۆرا ل هه‌مى چێكرییان گرتى يێن به‌رێ ويێن نوكه ويێن نه‌هاتين، ئه‌و كارێن ل به‌ر ده‌ستێ خه‌لكى ژ تشتێن هێشتا چێ نه‌بووين ويێن ل پاش وان ژ شتێن بۆرى ئه‌و دزانت، وكه‌س ژ چێكرییێن وى ب تشته‌كى ژ زانينا وى ئاگه‌هدار نابت ب وى نه‌بت يێ ئه‌و وى پێ ئاگه‌هدار بكه‌ت. كورسییا وى عه‌سمان وعه‌رد ڤه‌گرتییه، وكورسى جهێ پییێن وينه، و ژ وى پێڤه‌تر كه‌س چاوانییا وێ نزانت، وپاراستنا عه‌رد وعه‌سمانان ل به‌ر وى يا گران نينه، وئه‌و ب ذات وصيفاتێن خۆڤه ل سه‌ر هه‌مى چێكرییان يێ بلنده، كۆمكه‌رێ هه‌مى سالۆخه‌تێن مه‌زنییییه. وئه‌ڤ ئايه‌ته مه‌زنترين ئايه‌ته د قورئانێ دا، دبێژنێ: ( ئايه‌تا كورسییێ).
لَا٘ اِكْرَاهَ فِي الدِّيْنِ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۣ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰي لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
هندى ئه‌ڤ دينه‌يه يێ پێكهاتییه ونيشانێن وى د ئاشكه‌رانه پێتڤى ب هندێ ناكه‌ت كوته‌كى ل خـه‌لـكى بێته‌كرن كو بێنه تێدا، نيشان د ئاشكه‌رانه حه‌قى ونه‌حه‌قى وڕێكا دورست وبه‌رزه‌بوون پێ ژێك جودا دبن. ڤێجا هه‌چییێ كافرییێ ب وان هه‌مى تشتان بكه‌ت يێن ژبلى خودێ پـــه‌رســـتــن بـــۆ دئـێـتـه‌كـــرن==وباوه‌رییێ ب خودێ بينت، ئه‌و ل سه‌ر ڕێكا باشتر موكم وسه‌رڕاست بوو، ووى خۆ ب وه‌ريسێ نه‌ئێته بڕين ڤه ژ دينى گرت. وخودێ گوهـ ل گۆتنێن به‌نییێن خۆ هه‌يه، و ب ئنيه‌ت وكريارێن وان يێ زانايه، ودێ جزايێ وان سه‌را ده‌تێ.
اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَي النُّوْرِ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا اَوْلِيٰٓــُٔهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَي الظُّلُمٰتِ اُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ النَّارِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
خودێ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانى وپاراستنێ سه‌ركارییا خودان باوه‌ران دكه‌ت، وان ژ تارییێن كوفرێ ده‌رتێخته ڕۆناهییا باوه‌رییێ. وئه‌وێن كافربووين ئه‌و صه‌نه‌مێن ئه‌و ژ بلى خودێ دپه‌رێسن سه‌ركارێن وانه، وان ژ ڕۆناهییا باوه‌رییێ ده‌رتێخنه تارییێن كوفرێ، ئه‌و خودانێن ئاگرينه يێن هه‌ر تێدا دمينن، وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤن.
اَلَمْ تَرَ اِلَي الَّذِيْ حَآجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖ٘ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ قَالَ اَنَا اُحْيٖ وَاُمِيْتُ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَاْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَاْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د ما ته ژ حالێ وى عه‌جێبتر ديتییه يێ د خوداينى وته‌وحيدا خودێ دا هه‌ڤڕكى د گه‌ل ئيبراهيمى كرى؛ چونكى خودێ ملك دابوويێ ڤێجا وى كوته‌ككارى كرى وپسيار ژ ئيبراهيمى كرى: كییه خودايێ ته؟ ئينا ئيبراهيمى گۆت: خودايێ من ئـه‌وه يێ چێكرییان زێندى دكه‌ت ڤێجا ئه‌و دژين، وژينێ ژ وان دستينت ڤێجا ئه‌و دمرن، ئه‌و ب تنێ‌یه يێ ژينێ ومرنێ دده‌ت، وى گۆت: ئه‌ز خه‌لكى زێندى دكه‌م و دمرينم، ئانه‌كۆ يێ من بڤێت بكوژم ئه‌ز دكوژم، ويێ من بڤێت بهێلم ئه‌ز د هێلم، ئينا ئيبراهيمى گۆتێ: هندى ئه‌و خودايه يێ ئه‌ز وى دپه‌رێسم ڕۆژێ ژ ڕۆژهه‌لاتێ دئينت، ئه‌رێ تو دشێى ڤێ سوننه‌تا خودايى بگوهۆڕى ووێ ژ ڕۆژئاڤايێ بينى؟ ئينا ئه‌ڤ كافره حێبه‌تى ما وچو هێجه‌ت د ده‌ستان دا نه‌مان، مه‌ته‌لا وى وه‌كى مه‌ته‌لا زۆردارانه خودێ به‌رێ وان ناده‌ته حه‌قییێ وڕاستییێ.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰي قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰي عُرُوْشِهَا قَالَ اَنّٰي يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰي طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانْظُرْ اِلٰي حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَي الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
يان ته يه‌كێ وه‌كى وى ديتییه يێ د به‌ر كاڤله گونده‌كى ڕا بۆرى، يێ هه‌رفتى، ئينا گۆتى: پشتى ئه‌ڤ گونده مرى چاوا خودێ جاره‌كا دى دێ ساخ كه‌ته‌ڤه؟ ئينا خودێ سه‌د سالان ئه‌و مراند، پاشى ڕحا وى لێ زڤڕاند، ويه‌ك فڕێكره نك دا پسيارێ ژێ بكه‌ت وگۆتێ: چه‌ند سالان تو مرى مايه ل ڤى جهى؟ وى گۆت: ڕۆژه‌كێ يان دانه‌كى ئه‌ز يێ مايم، ئينا گۆتێ كو ئه‌و سه‌د سالان يێ ماى، وفه‌رمان لێ كر كو به‌رێ خۆ بده‌ته خوارن وڤه‌خوارنا خۆ، وكانێ چاوا خودێ ڤى ده‌مێ درێژ ئه‌و ژ گوهۆڕينێ پاراستن، وفه‌رمان لێ كر كو به‌رێ خۆ بده‌ته كه‌رێ خۆ كانێ چاوا خودێ ئه‌و زێنديكره ڤه پشتى ئه‌و بوويه هه‌ستییێن پێتى وبژاله؟ وگۆته وى: ودا ئه‌م ته بۆ مرۆڤان بكه‌ينه ئايه‌ت، ئانه‌كۆ نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ ل سه‌ر ساخكرنا پشتى مرنێ، وفه‌رمان لێ كر كو به‌رێ خۆ بده‌ته هه‌ستییان كانێ چاوا خودێ لێكدده‌ت، ودگه‌هينته يه‌ك، پاشى گۆشتى د سه‌ر دا دگرت، پاشى جاره‌كا دى ژينێ دكه‌ته تێدا؟ ڤێجا ده‌مێ وى ئه‌و چه‌نده ب چاڤ ديتى وى ئعتراف ب مه‌زنییا خودێ كر، وكو ئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه.
وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰي قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلٰي وَلٰكِنْ لِّيَطْمَئِنَّ قَلْبِيْ قَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰي كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَاْتِيْنَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ داخوازا ئيبراهيمى بكه ده‌مێ وى ژ خودايێ خۆ خواستى كو نيشا وى بده‌ت كانێ چاوا ئه‌و مرییان ساخ دكه‌ت، ئينا خودێ گۆتێ: ئه‌رێ ما ته باوه‌رى نه‌ئينايه؟ وى گۆت: به‌لێ ، به‌س ئه‌ز وێ چه‌ندێ داخواز دكه‌م دا باوه‌رییا من پتر لێ بێت، وى گۆت: پا دێ چار ته‌يران بينه نك خۆ، ووان ڤه‌كوژه وپارچه پارچه بكه، پاشى ل سه‌ر هه‌ر چيايه‌كى پارچه‌يه‌كێ ژ وان بدانه، پاشى گازى وان بكه ئه‌و ب له‌ز دێ ئێنه نك ته. ئينا ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- گازى كر، هنگى هه‌ر پارچه‌يه‌ك زڤڕى جهێ خۆ، و ب له‌ز هاتن. وتـو بزانه هندى خودێ‌یه يێ زاله كه‌س نه‌شێتێ، د گۆتن وكريار وشريعه‌ت وقه‌ده‌را خۆ دا يێ كاربنه‌جهه.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۣبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۣبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَآءُ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
وتشتێ ژ هه‌مییان مه‌زنتر يێ خودان باوه‌ر مفاى بۆ خۆ ژێ دبينت خه‌رجكرنا مالـییه د ڕێكا خودێ دا. ومه‌ته‌لا خـودان باوه‌رێـن مالێ خۆ د ڕێكا خودێ دا خه‌رج دكه‌ن وه‌كى مه‌ته‌لا وێ دندكییه يا ل عه‌رده‌كێ باش دئێته چاندن، ڤێجا ل سه‌ر بنا خۆ شين ببت وحه‌فت گا ژێ بچن، هه‌ر يه‌كێ گوليه‌ك پێڤه بێت، هه‌ر گوليه‌كێ سه‌د دندك پێڤه بێن. وخودێ خێرێ بۆ وى زێده دكه‌ت يێ وى بڤێت، ل دويڤ وێ باوه‌رى وئيخلاصا تمام يا كو د دلێ وى خێركه‌رى دا هه‌ى. وقه‌نجییا خودێ يا فره‌هه، وئه‌و ب وى يێ زانايه يێ هێژاى وێ قه‌نجییێ بت، ب ئنيه‌تێن به‌نییێن خۆ يێ ئاگه‌هداره.
اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَا٘ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَا٘ اَذًي لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
ئه‌وێن مالێ خۆ د جيهادێ ودانا خێرێ دا خه‌رج دكه‌ن، پاشى پشتى وان خێرێن ئه‌و دده‌ن ئه‌و چو منه‌تێ ب دويڤ خێرا خۆ ڕا ل وى ناكه‌ن يێ وان قه‌نجى د گه‌ل كرى، ئه‌وان خێره‌كا مه‌زن ل نك خودايێ وان بۆ وان هه‌يه، وده‌مێ ئه‌و تێنه نك خودێ چو ترس ل سه‌ر وان نينه، وئه‌و ل سه‌ر وى تشتێ د دنيايێ دا ژ ده‌ست وان ده‌ركه‌فتى ب خه‌م ناكه‌ڤن.
قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَا٘ اَذًي وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ
گۆتنه‌كا باش و لێبۆرينا وێ نه‌خۆشییا ژ خازۆكییێ په‌يدا دبت، چێتره ژ وێ خێرێ يا خێركه‌ر پێ نه‌خۆشییێ دگه‌هينته وى يێ خێرێ د گه‌ل دكه‌ت. وخودێ يێ ده‌وله‌مه‌نده چو منه‌ت ب خێرێن به‌نییان نينه، ويێ ئارامه له‌زێ د جزادانا وان دا ناكه‌ت.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰي كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَآءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰي شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ
ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ ئيناى خێرا خۆ ب منه‌تێ و نه‌خۆشییێ پويچ نهكهن، ئه‌ڤه وه‌كى وى يه يێ مالێ خۆ بۆ ڕيمه‌تییا مرۆڤان دده‌ت، دا وى ببينن ومه‌دحێن وى بكه‌ن، ووى باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا دويماهییێ نينه، ڤێجا مه‌ته‌لا وى وه‌كى مه‌ته‌لا وى كه‌ڤرێ حلییه يێ هنده‌ك ئاخ ل سه‌ر وبارانه‌كا بۆش بێت وبشووت وبهێلت حلى وچو ئاخێ پێڤه نه‌هێلت، ڤێجا ئه‌و ڕيمه‌تكارێن هه ژى خێرێن وان ل نك خودێ پويچ دبن، وئه‌و چو مفاى ژ خێرێن خۆ نابينن، وخودێ به‌رێ كافران ناده‌ته ڕێكا حه‌ق نه‌ددانا خێران دا ونه د چو تشتێن دى دا.
وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَآءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۣ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
ومه‌ته‌لا وان ئه‌وێن مالێ خۆ پێخه‌مه‌ت باوه‌رییا ب خودێ وڕازيبوونا وى خه‌رج دكه‌ن، وه‌كى مه‌ته‌لا وى باغییه يێ كو ل سه‌ر لاته‌كا بلند وباش بت، بارانێن بۆش لێ ببارن، ڤێجا به‌رێ وى پتر لێ بكه‌ت، وئه‌گه‌ر خۆ بارانێن بۆش لێ نه‌بارن ژى هه‌ما بارانه‌كا هوير ژى لێ ببارت تێرا هه‌يه كو به‌رى ژ خۆ بده‌ت، خێرێن دلسۆزان ژى ئه‌ها ب ڤى ڕه‌نگينه ل نك خودێ قه‌بويل دبن وئه‌و بۆ وان زێده دكه‌ت، چ د بۆش بن چ د كێم بن، وخودێ‌یه ب نهێنییان يێ ئاگه‌هدار، يێ كو تشتێ ڤه‌شارتى وئاشكه‌را دبينت، هه‌ريه‌كى ل دويڤ وێ يا د دلێ وى دا جزاى دده‌تێ.
اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَآءُ فَاَصَابَهَا٘ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ
ئه‌رێ ما يه‌ك ژ هه‌وه دڤێت كو باغه‌كێ دارقه‌سپ ومێوێن ترى هه‌بت، ڕويبارێن ئاڤ شرين د بن دا بچن، وهه‌مى ڕه‌نگێن فێقى بۆ وى پێڤه بێن، وئه‌و بگه‌هته ژییێ پيراتییێ، ڤێجا نه‌شێت سه‌خبيرییێ ل ڤى باغى بكه‌ت، ووى عه‌ياله‌كێ هوير هه‌بت كو پێتڤى ب ڤى باغى هه‌بت، و ل ڤى ده‌مى هڕه‌بايه‌كێ دژوار يێ كو ئاگره‌كێ سۆژه‌ك د گه‌ل دا بێت وڤێ بكه‌ڤت وبسۆژت؟ وئه‌ڤه حالێ وانه يێن بۆ ڕيمه‌تى خێران دده‌ن، ل ڕۆژا قيامه‌تێ دئێن ووان چو خێر نينن. و ب ڤى ڕه‌نگى خودێ وى تشتى بۆ هه‌وه ئاشكه‌را دكه‌ت يێ مفايێ هه‌وه تێدا؛ دا به‌لكى هوين هزرێن خۆ بكه‌ن، وخێران بۆ خودێ بده‌ن.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا٘ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّا٘ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ وَاعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه باوه‌رى ب من ئيناى ودويچوونا پێغه‌مبه‌رێن من كرى، ژ وى مالێ حه‌لال يێ هه‌وه ب ده‌ست خۆ ڤه ئيناى و ژ وى يێ مه بۆ هه‌وه ژ عه‌ردى ئينايه‌ده‌ر خێران بده‌ن، وقه‌ستا مالێ بێ خێر نهكهن دا ژێ بده‌نه فه‌قيران، ئه‌و مالێ ئه‌گه‌ر كو يه‌كى دابا هه‌وه هه‌وه وه‌رنه‌دگرت وه‌سا نه‌بت هوين چاڤان ژێ بنقينن. ڤێجا چاوا هوين بۆ خودێ ب وى تشتى ڕازى دبن يێ هوين بۆ خۆ پێ ڕازى نابن؟ وهوين بزانن هندى ئه‌و خودايه يێ ڕزق دايه هه‌وه يێ ده‌وله‌مه‌نده چو منه‌ت ب خێرێن هه‌وه نينه، يێ هێژايى مه‌دحانه، كو هه‌رده‌م مه‌دحێن وى بێنه‌كرن.
اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَاْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَآءِ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
ئه‌ڤ قه‌لسییه وهلبژارتنا مالێ بێ خێر بۆ دانا خێران ژ شه‌يتانییه ئه‌وێ هه‌وه ب هه‌ژارییێ دترسينت، وبه‌رێ هه‌وه دده‌ته قه‌لسییێ، وفه‌رمانێ ب كرنا خرابییێ وبێ ئه‌مرییا خودێ ل هه‌وه دكه‌ت، وخودێ سه‌را دانا هه‌وه بۆ خێران سۆزێ ب لێبۆرينێ وبه‌رفره‌هكرنا ڕزقى دده‌ته هه‌وه، وخودێ خودانێ قه‌نجییا به‌رفره‌هه، و ب كار وئنيه‌تان يێ زانايه.
يُّؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَآءُ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّا٘ اُولُوا الْاَلْبَابِ
خودێ ڕاستییا د گۆتن وكرياران دا دده‌ته وى يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، وهه‌چییێ خودێ ئه‌ڤ قه‌نجییه د گه‌ل كر ئه‌و وى خێره‌كا گه‌له‌ك دايێ. وكه‌س بيرا خۆ ل ڤێ چه‌ندێ نائينته‌ڤه ومفاى ژێ نابينت ئه‌و تێ نه‌بن يێن خودان عه‌قلێن گه‌شبووى ب ڕۆناهییا خودێ وهيدايه‌تا وى.
وَمَا٘ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ
وهه‌ر ماله‌كێ هه‌وه پێخه‌مه‌ت ڕازيبوونا خودێ خه‌رج كربت -يێ كێم بت يان يێ بۆش بت- وهه‌ر خێره‌كا هه‌وه ل سه‌ر خۆ نه‌زر كربت، خودێ پێ دزانت، وئه‌و ب ئنيه‌تا هه‌وه يێ ئاگه‌هداره، ودێ جزايێ هه‌وه سه‌را ده‌ته هه‌وه. وهه‌چییێ حه‌قێ خودێ نه‌ده‌ت ئه‌و يێ زۆرداره، وزۆرداران چو پشته‌ڤان بۆ نينن وان ژ عه‌زابا خودێ بپارێزن.
اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
ئه‌گه‌ر هوين خێرێن خۆ ئاشكه‌را بكه‌ن ئه‌و تشته‌كێ باشه هوين دكه‌ن، وئه‌گه‌ر هوين وان ب نه‌په‌نى بده‌نه هه‌ژاران ئه‌ڤه بۆ هه‌وه چێتره؛ چونكى ئه‌ڤه ژ ڕيمه‌تییێ يا دويره، و د دانا خێران دا -د گه‌ل دلسۆزییێ- گونه‌هـ ژێبرن هه‌يه. وخودێ ئه‌وێ ب كريارێن گه‌له‌ك هوير زانا، تشته‌ك ژ كارێ هه‌وه ل به‌ر وى نائێته ڤه‌شارتن، وئه‌و دێ جزايێ هه‌ر يه‌كى ل دويڤ كريارێن وى ده‌تێ.
لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَآءُ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَآءَ وَجْهِ اللّٰهِ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ب هيدايه‌ت ئينانا كافران يێ به‌رپسيار نينى، خودێ‌یه يێ كو هه‌چییێ وى بڤێت دلێ وى بۆ دينێ خۆ به‌رفره‌هـ دكه‌ت. وهه‌ر خێره‌كا هوين بده‌ن مفايێ وێ دێ بۆ هه‌وه زڤڕته‌ڤه، وئه‌گه‌ر پێخه‌مه‌ت ڕازيبوونا خودێ نه‌بت خودان باوه‌ر تشته‌كى خه‌رج ناكه‌ن. وهه‌ر خێره‌كا هوين -بۆ خودێ- بده‌ن جزايێ وێ ب تمامى بۆ هه‌وه دێ ئێته‌دان، وتشته‌ك بۆ هه‌وه ژێ كێم نابت. وئه‌ڤ ئايه‌ته نيشانا هندییه كو خودێ (وه‌جهـ) ب ڕه‌نگه‌كێ هێژاى وى هه‌يه.
لِلْفُقَرَآءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِي الْاَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَآءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْ لَا يَسْــَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
هوين خێرێن خۆ بده‌نه هه‌ژارێن موسلمانان يێن كو ژ به‌ر كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا نه‌شێن ڕزقه‌كى بۆ خۆ كۆم بكه‌ن؛ ژ به‌ر خۆدويركرنا وان ژ خازۆكییێ يێ وان نه‌ناست هزر دكه‌ت ئه‌و د ده‌وله‌مه‌ندن، ب نيشانان ئه‌و د ئاشكه‌رانه دێ ناسى، قه‌ت ئه‌و خواستنێ ناكه‌ن، وئه‌گه‌ر جاره‌كێ نه‌چاربوون خواستنێ بكه‌ن ژى ئلحاحێ د خواستنێ دا ناكه‌ن. وهه‌ر ماله‌كێ هوين د ڕێكا خودێ دا خه‌رج بكه‌ن تشته‌ك ژێ ل خودێ نائێته ڤه‌شارتن، وئه‌و ل ڕۆژا قيامه‌تێ جزايێ هه‌وه ب تمامى دێ ده‌تن.
اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
ئه‌وێن بۆ ڕازيبوونا خودێ ب شه‌ڤ وڕۆژ، ڤه‌شارتى وئاشكه‌را، مالێ خۆ خه‌رج دكه‌ن، ئه‌وان جزايێ خۆ ل نك خودايێ خۆ هه‌يه، وده‌مێ ئه‌و ژ دنيايێ بار دكه‌ن وقه‌ستا خودێ دكه‌ن چو ترس ل سه‌ر وان نينه، وئه‌و ب خه‌م ژى ناكه‌ڤن سه‌را وێ بار وپشكا ژ دنيايێ نه‌گه‌هشتییه وان. ئه‌ڤ شريعه‌تێ خودايى يێ بنه‌جهـ ڕێبازا ئيسلامییه د دانا خێران دا ژ بۆ ب جهئينانا پێتڤییێن فه‌قيران ب ڕه‌نگه‌كێ شكاندن تێدا نه‌بت، وپاقژكرنه بۆ مالێ ده‌وله‌مه‌ندان، وپێكئينانا هاريكارییێ يه؛ بۆ كنارێ خودێ نه‌كو ب كوته‌كى يان نه ژ دل.
اَلَّذِيْنَ يَاْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْ٘ا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰوا وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰوا فَمَنْ جَآءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰي فَلَهٗ مَا سَلَفَ وَاَمْرُهٗ٘ اِلَي اللّٰهِ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰٓئِكَ اَصْحٰبُ النَّارِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
ئه‌وێن ربايێ دخۆن ل ئاخره‌تێ ژ قه‌بران ڕانابنه‌ڤه وه‌كى وى نه‌بت ئه‌وێ دين يێ شه‌يتانى ده‌ستكرییێ؛ چونكى وان دگۆت: هه‌ما فرۆتن ژى وه‌كى ربايێ‌یه، كو هه‌ردو دحه‌لالن، ومالى زێده دكه‌ن، ئينا خودێ ئه‌و دره‌وين ده‌رێخستن، وئاشكه‌را كر كو وى فرۆتن يا حه‌لالكرى وربا يا حه‌رامكرى، ژ به‌ر كو مفا بۆ خه‌لكى د كڕين وفرۆتنێ دا هه‌يه، وئستغلال وبه‌رزه‌كرن وتێچوون د ربايێ دا هه‌يه. ڤێجا هـه‌چـییێ حوكمێ خودێ د ربايێ دا گه‌هشتێ ووى خۆ ژێ پاشڤه‌لێدا، ئه‌وا وى به‌رى حه‌رامبوونێ كرى بۆ وییه وچو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه، وكارێ وى ل ده‌مێ بێت خه‌ما خودێ‌یه، ئه‌گه‌ر ل سه‌ر تۆبا خۆ ما خودێ خێرا قه‌نجيكاران به‌رزه ناكه‌ت، وئه‌گه‌ر ل ربايێ زڤڕى ڤه پشتى حوكمێ خودێ زانى، ئه‌و وى خۆ هێژاى جزادانێ كر، وهێجه‌ت ل سه‌ر خۆ په‌يدا كر، له‌و خودێ گۆت: ئه‌و خه‌لكێ ئاگرينه، هه‌روهه‌ر دێ تێدا بن.
يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِي الصَّدَقٰتِ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ
خودێ ربايێ كێم دكه‌ت وبه‌ره‌كه‌تێ ژێ ڕادكه‌ت، وخێرێ بۆ خێركه‌ران مه‌زن دكه‌ت، وبه‌ره‌كه‌تێ دئێخته مالێ وان. وخودێ حه‌ز ژ هه‌ريه‌كى ناكه‌ت يێ ڕژدییێ ل سه‌ر كوفرا خۆ دكه‌ت، وخوارنا ربايێ حه‌لال دكه‌ت، وبه‌رده‌وام ب ناڤ گونه‌هێ وحه‌رامییێ ڤه دچت.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
هندى ئه‌ون يێن ب دورستى باوه‌رى ب خودێ وڕۆژا قيامه‌تێ ئيناى، وكريارێن چاك كرين، ونڤێژ ب وى ڕه‌نگێ خودێ وپێغه‌مبه‌رى گۆتى كرين، وزه‌كاتا مالێ خۆ داى، خێره‌كا مه‌زن يا تايبه‌ت ب وان ڤه بۆ وان ل نك خودايێ وان هه‌يه، و ل ئاخره‌تێ ترس ناگه‌هته وان، وئه‌و ل سه‌ر تشتێ د دنيايێ دا نه‌گه‌هشتییێ ب خه‌م ناكه‌ڤن.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰ٘وا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويچوونا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى ژ خودێ بترسن، و داخوازا زێده‌يییێ ل سه‌ر مالێ خۆ يا كو هه‌وه به‌رى حه‌رامبوونا ربايێ كرى نهكهن، ئه‌گه‌ر هوين ب گۆتن و كريار دخودان باوه‌رن.
فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَاْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ
ڤێجا ئه‌گه‌ر هوين خۆ ژ وێ نه‌ده‌نه پاش يا خودێ هوين ژێ پاشڤه‌لێداين هوين ئاگه‌هدارى جه‌نگه‌كێ بن ژ لايێ خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ڤه، وئه‌گه‌ر هوين ل خودايێ خۆ زڤڕين وهه‌وه خوارنا ربايێ هێلا، سه‌رمالێ هه‌وه يێ هه‌وه ب قه‌ر داى بۆ هه‌وه‌يه بێ چو زێده‌يى، نه هوين زۆرداريێ ل كه‌سه‌كێ دكه‌ن ب وه‌رگرتنا زێده‌ییێ ل سه‌ر مالێ خۆ، ونه كه‌س زۆردارییێ ل هه‌وه دكه‌ت ب كێمكرنا قه‌رێ هه‌وه دايێ.
وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰي مَيْسَرَةٍ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
وئه‌گه‌ر ده‌يندار نه‌شيا ده‌ينێ خۆ بده‌ت هوين خۆ لێ بگرن حه‌تا خودێ ڕزقه‌كى دده‌تێ وئه‌و مالێ هه‌وه بۆ هه‌وه دزڤڕينت، وئه‌گه‌ر هوين ده‌ينێ خۆ هه‌مییێ پێ بهێلن ئه‌و بۆ هه‌وه چێتره، ئه‌گه‌ر هوين خێرا وێ چه‌ندێ بزانن، وكو ئه‌و د دنيايێ وئاخره‌تێ دا بۆ هه‌وه خێره.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَي اللّٰهِ ثُمَّ تُوَفّٰي كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ
وهوين ژ ڕۆژه‌كێ بترسن، كو ڕۆژا قيامه‌تێ يه، هوين تێدا دێ زڤڕنه نك خودێ، دا ئه‌و حسێبێ د گه‌ل هه‌وه بكه‌ت، ڤێجا ئه‌و دێ جزايێ هه‌ريه‌كى ل دويڤ كريارێن وى ده‌تێ بێى زۆردارییێ ل كه‌سێ بكه‌ت.
يٰ٘اَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰ٘ي اَجَلٍ مُّسَمًّي فَاكْتُبُوْهُ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۣ بِالْعَدْلِ وَلَا يَاْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْــًٔا فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَآءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰي وَلَا يَاْبَ الشُّهَدَآءُ اِذَا مَا دُعُوْا وَلَا تَسْــَٔمُوْ٘ا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰ٘ي اَجَلِهٖ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰ٘ي اَلَّا تَرْتَابُوْ٘ا اِلَّا٘ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَا وَاَشْهِدُوْ٘ا اِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۣ بِكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
ئه‌ى ئه‌وێن هه‌وه باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويچوونا پێغه‌مبه‌رێ وى موحه‌ممه‌دى سلاڤ لێ بن كرى، ئه‌گه‌ر هه‌وه ده‌ينه‌ك حه‌تا ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى دا يه‌كى هوين وى بنڤيسن؛ دا مال بێته پاراستن وچو هه‌ڤڕكى په‌يدا نه‌بن. وزه‌لامه‌كێ ده‌سپاك وموكم بلا وێ چه‌ندێ بۆ هه‌وه بنڤيست، وئه‌وێ ده‌يندار بلا ده‌ينێ خۆ بۆ نڤيسه‌رى بێژت، وبلا ته‌قوا خودايێ خۆ بكه‌ت، وچويێ ژ ده‌ينێ خۆ كێم نه‌كه‌ت. وئه‌گه‌ر ئه‌وێ ده‌يندار مافێ ته‌صه‌ررفێ نه‌بت (حجر ل سه‌ر بت) ژ به‌ر ئسرافا وى، يان يێ بچويك بت يان يێ دين بت، يان يێ لال بت نه‌شێت باخڤت، بلا سه‌ركارێ وى پێشڤه بێژت، وهوين دو زه‌لامێن موسلمان و بالغ و ب عاقل وخودان دادى بكه‌نه شاهد. وئه‌گه‌ر دو زه‌لام نه‌بن بلا زه‌لامه‌ك ودو ژن بن ژ وان يێن هوين ژ شاهده‌يییا وان دڕازى، دا ئه‌گه‌ر يه‌ك ژ وان هه‌ردو ژنان ژ بيركر يا دى بيرا وێ لێ بينته‌ڤه، وئه‌وێن بۆ شاهده‌يییێ دئێنه داخوازكرن بلا خۆ ژ شاهده‌يییێ نه‌ده‌نه پاش، وچى گاڤا ئه‌و بۆ هاتنه داخوازكرن بلا شاهده‌يییا خۆ بده‌ن، وشڕاتى ژ نڤيسينا ده‌ينى بلا بۆ هه‌وه چێ نه‌بت چ ده‌ينه‌كێ بچويك بت يان يێ مه‌زن بت حه‌تا ده‌مێ وى يێ ده‌سنيشانكرى. ئه‌ڤێ چه‌ندێ د شريعه‌تێ خودێ دا پتر دادى تێدا هه‌يه، وبۆ شاهده‌يییێ ژى پتر موكمى تێدا هه‌يه، ونێزيكترى هندییه كو هوين د ده‌ينى وده‌مێ وى دا نه‌كه‌ڤنه گومانێ، به‌لێ ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له مه‌سه‌لا كڕين وفرۆتنێ بت، كو تشته‌كى بكڕن و د گاڤێ دا بهايێ وى بده‌ن، هنگى چو پێتڤى ب نڤيسينێ نينه، ويا باش ئه‌وه شاهد ل سه‌ر هه‌بن دا چو هه‌ڤڕكى چێ نه‌بن، ويا ل سه‌ر شاهدى ونڤيسه‌رى فه‌ره كو شاهده‌يییێ ونڤيسينێ ب دورستى ووه‌كى خودێ گۆتى بكه‌ن، وچێ نابت بۆ خودانێ حه‌قى ويێ به‌رحه‌ق كو زيانێ بگه‌هيننه شاهد ونڤيسه‌ران، وئه‌گه‌ر هوين وێ بكه‌ن يا هوين ژێ هاتينه پاشڤه‌لێدان ئه‌و ده‌ركه‌فتنه ژ گوهدارییا خودێ، وجزايێ وێ دێ گه‌هته هه‌وه. وته‌قوا خودێ بكه‌ن د وان هه‌مى تشتان دا يێن وى فه‌رمان پێ ل هه‌وه كرى، وهوين ژێ داينه پاش، وخودێ هه‌وه فێرى وان هه‌مى تشتان دكه‌ت يێن مفايێ دنيا وئاخره‌تا هه‌وه تێدا. وخودێ ب هه‌ر تشته‌كى يێ زانايه، وچو تشت ژ كريارێن هه‌وه ل به‌ر وى به‌رزه نابن، وئه‌و دێ جزايێ هه‌وه سه‌را ده‌ته هه‌وه.
وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰي سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ فَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗ٘ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ
وئه‌گه‌ر هوين ل سه‌ر وه‌غه‌رێ بوون وهه‌وه كه‌س نه‌ديت بۆ هه‌وه بنڤيست، هوين تشته‌كى بداننه نك خودانێ حه‌قى دا ببته گه‌ره‌وێ حه‌قێ وى حه‌تا ده‌يندار ده‌ينێ وى بۆ وى دزڤڕينت، وئه‌گه‌ر هنده‌ك ژ هه‌وه باوه‌رى ب هنده‌كان هه‌بوو قه‌يدى ناكه‌ت ئه‌گه‌ر نڤيسين وشاهد وگه‌ره‌و نه‌بن، وده‌ين دێ مينت ئێمانه‌ت ل نك ده‌يندارى، دڤێت ئه‌و بده‌ت، وخودێ ل بيرا خۆ بينت وغه‌درێ ل هه‌ڤالێ خۆ نه‌كه‌ت. وئه‌گه‌ر ده‌يندارى حاشاتییا ده‌ينى كر، وشاهده‌ك هه‌بت هنگى يێ ئاماده بلا ئه‌و شاهده‌يییا خۆ بده‌ت ونه‌ڤه‌شێرت، وئه‌وێ ڤێ شاهده‌يییێ ڤه‌شێرت ئه‌و خودان دله‌كێ خرابه. وخودێ ئه‌وێ ب نهێنییێن هه‌وه ئاگه‌هدار، و ب زانينا خۆ دۆر ل كارێ هه‌وه گرتى، دێ سه‌را وێ چه‌ندێ حسێبێ د گه‌ل هه‌وه كه‌ت.
لِلّٰهِ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْ٘ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَآءُ وَاللّٰهُ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان و ل عه‌ردى ويێ د ناڤبه‌رێ دا ملكێ خودێ‌یه وئه‌وه وى ب ڕێڤه دبه‌ت، چو تشت ل به‌ر وى به‌رزه نابت. وئه‌و تشتێ هوين د نه‌فسا خۆ دا ئاشكه‌را بكه‌ن يان ڤه‌شێرن خودێ پێ دزانت، ودێ حسێبێ سه‌را وى د گه‌ل هه‌وه كه‌ت، ڤێجا يێ وى بڤێت دێ لێ بۆرت، ويێ وى بڤێت دێ عه‌زاب ده‌ت. وخودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه، وپشتى هنگى خودێ قه‌درێ موسلمانان گرت وئه‌و ژ گۆتن وهزرا دلى عه‌فى كرن.
اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَا٘ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰٓئِكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ
پێغه‌مبه‌رى باوه‌رى ب وێ ئينايه يا بۆ وى ب وه‌حى ژ نك خودايێ وى هاتى، وخودان باوه‌ران ژى باوه‌رى ئينايه وكار ب قورئانا مه‌زن كرییه، هه‌مییان باوه‌رى ب خودێ ئينايه كو خودايه‌كێ خودان سالۆخه‌تێن مه‌زن وتمامه، وكو خودێ فريشته‌يێن ب قه‌در هه‌نه، وكو وى كتێب يێن ئيناينه خوارێ، و پێغه‌مبه‌ر بۆ خه‌لكى هنارتينه، ئه‌م باوه‌رییێ ب هنده‌ك ژ وان نائينين وكوفرێ ب هنده‌كان بكه‌ين، به‌لكى ئه‌م باوه‌رییێ ب وان هه‌مییان دئينين. وپێغه‌مبه‌رى وخودان باوه‌ران گۆت: خودايێ مه، مه گوهـ ل وێ بوو يا ته ب وه‌حى هنارتى، ومه گوهدارییا وێ هه‌مییێ كر، مه هيڤییه ل مه ببۆرى، چونكى تويى يێ ته ئه‌م ب قه‌نجییێن خۆ ب خودان كرين، وزڤڕينا مه بۆ نك ته ب تنێ‌یه.
لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا٘ اِنْ نَّسِيْنَا٘ اَوْ اَخْطَاْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا٘ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَي الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَي الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
دينێ خودێ يێ ب ساناهییه، وخودێ وى تشتى ژ به‌نییێن خۆ ناخوازت يێ ئه‌و نه‌شێن بكه‌ن، ڤێجا هه‌چییێ باشییه‌كێ بكه‌ت باشى دێ ئێته ڕێكا وى، وهه‌چییێ خرابییێ بكه‌ت خرابى دێ ئێته ڕێكا وى. خودايێ مه ئه‌گه‌ر تشته‌كێ ته ل سه‌ر مه فه‌ركرى مه ژ بيركر تو ل مه نه‌گره، يان ئه‌گه‌ر ئه‌م خه‌له‌ت بووين ومه تشته‌ك كر يـێ ته ئه‌م ژێ داينه پـاش، خودايێ مه وتو باره‌كێ ب زه‌حمه‌ت يێ ئه‌م نه‌شێينێ ژ وى يێ ته ل گونه‌هكارێن به‌رى مه كرى تو ل مه نه‌كه، خودايێ مه وتو باره‌كێ گران ژ داخوازى وگرفتارییان يێ ئه‌م نه‌شێينێ ل مه نه‌كه، وتو گونه‌هێن مه ژێ ببه، وعه‌يبێن مه ڤه‌شێره، وقه‌نجییێ د گه‌ل مه بكه، تو خودان وسه‌ركارێ مه‌يى، ڤێجا تو مه ب سه‌ر وان بێخه يێن باوه‌رى ب دينێ ته نه‌ئيناى وكافرى ب يه‌كينییا ته كرى.