سوورەتا مريم

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 98
1

كٓهٰيٰعٓصٓ

تەفسیرا ساناهی

(كهيعص) گۆتن ل سه‌ر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره‌ بۆرییه‌.

2

ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهٗ زَكَرِيَّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤه‌ به‌حسێ دلۆڤانییا خودايێ ته‌ ب به‌نییێ وى زه‌كه‌رييای یه‌، ئه‌م دێ بۆ ته‌ ڤه‌گێڕين، و د ڤێ چه‌ندێ دا عيبره‌ت بۆ وى هه‌يه‌ يێ عيبره‌تێ بۆ خۆ ژێ وه‌رگرت.

3

اِذْ نَادٰي رَبَّهٗ نِدَآءً خَفِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى ب ڕه‌نگه‌كێ ڤه‌شارتى دوعا ژ خودايێ خۆ كرى؛ دا پتر ئيخلاص تێدا هه‌بت، ودا هيڤییا قه‌بويلكرنا وێ پتر بت.

4

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّيْ وَاشْتَعَلَ الرَّاْسُ شَيْبًا وَّلَمْ اَكُنْۣ بِدُعَآئِكَ رَبِّ شَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وى گۆت: خودايێ من ئه‌ز يێ ب ناڤ سال ڤه‌ چوويم، وهه‌ستییێ من يێ لاواز بووى، وپيراتى يا به‌ربوويه‌ سه‌رێ من، وئه‌ز به‌رى نوكه‌ ژ قه‌بويلكرنا دوعايان يێ بێ بار نه‌بوويمه‌.

5

وَاِنِّيْ خِفْتُ الْمَوَالِيَ مِنْ وَّرَآءِيْ وَكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا فَهَبْ لِيْ مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وهندى ئه‌زم ئه‌ز ژ مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك دترسم كو پشتى مرنا من ئه‌و ب دورستى ب دينێ ته‌ ڕانه‌بن، وبه‌رێ خه‌لكى نه‌ده‌نه‌ دينێ ته‌، وژنكا من يا بێ عه‌ياله‌ وێ بچويك نابن، ڤێجا تو ژ نك خۆ كوڕه‌كى بده‌ من ببته‌ ميراتگر وهاريكارێ من.

6

يَّرِثُنِيْ وَيَرِثُ مِنْ اٰلِ يَعْقُوْبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ببته‌ ميراتگرێ پێغه‌مبه‌رينییا من وپێغه‌مبه‌رينییا بنه‌مالا يه‌عقووبى، وتو ڤى كوڕى بكه‌ يه‌كێ تو ومرۆڤ ژى ژێ دڕا

7

يٰزَكَرِيَّا٘ اِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلٰمِ اِۨسْمُهٗ يَحْيٰي لَمْ نَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى زه‌كه‌رييا هندى ئه‌مين ئه‌م مزگينییێ دده‌ينه‌ ته‌ كو دێ دوعايا ته‌ قه‌بويل كه‌ين، مه‌ كوڕه‌ك دا ته‌ ناڤێ وى يه‌حيايه‌، به‌رى وى مه‌ كه‌س ب ڤى ناڤى ناڤ نه‌كرییه‌.

8

قَالَ رَبِّ اَنّٰي يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا وَّقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا

تەفسیرا ساناهی

زه‌كه‌ريياى ب مه‌نده‌هۆشى ڤه‌ گۆت: خودايێ من چاوا دێ من كوڕه‌ك هه‌بت، وژنكا من عه‌يال نابن، وئه‌ز يێ گه‌هشتيمه‌ مه‌زنییه‌كا مه‌زن وڕه‌ق وهشكییێ.

9

قَالَ كَذٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَّقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْــًٔا

تەفسیرا ساناهی

ملياكه‌تى به‌رسڤا زه‌كه‌ريياى دا و د ده‌رحه‌قا وى تشتى دا يێ ئه‌و ژێ مه‌نده‌هۆش بووى گۆت: مه‌سه‌له‌ وه‌سايه‌ وه‌كى ته‌ گۆتى كو ژنكا ته‌ عه‌يال نابن وتو يێ پير بووى، به‌لێ خودايێ ته‌ گۆت: ئافراندنا يه‌حياى ب ڤى ڕه‌نگى ل به‌ر خودێ يا ب ساناهییه‌، پاشى خودێ تشته‌كێ ژ وى عه‌جێبتر بۆ زه‌كه‌ريياى گۆت، گۆتێ: و ب ڕاستى من تو به‌رى يه‌حياى ئافراند بووى، وتو تشته‌ك نه‌بووى.

10

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِّيْ٘ اٰيَةً قَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَ لَيَالٍ سَوِيًّا

تەفسیرا ساناهی

زه‌كه‌ريياى بۆ پتر خۆ پشت ڕاستكرنێ گۆت: خودايێ من تو نيشانه‌كێ ل سه‌ر وى تشتێ ملياكه‌تان مزگينى پێ دايه‌ من بۆ من بدانه‌، وى گۆت: نيشانا ته‌ ئه‌وه‌ سێ شه‌ڤ وسێ ڕۆژان تو نه‌شێى د گه‌ل مرۆڤان باخڤى، وتو دێ يێ ساخله‌م ودروستى بى.

11

فَخَرَجَ عَلٰي قَوْمِهٖ مِنَ الْمِحْرَابِ فَاَوْحٰ٘ي اِلَيْهِمْ اَنْ سَبِّحُوْا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا زه‌كه‌ريياى ژ جهێ خۆ يێ نڤێژێ ده‌ركه‌فته‌ ناڤ ملله‌تێ خۆ، و ل وى جهى مزگينى ب دانا كوڕكى بۆ وى هاتبوو دان، ئينا وى ب نك وان ڤه‌ ئيشاره‌ت كر: كو هوين ل سپێده‌ وئێڤاران ته‌سبيحا خودێ بكه‌ن وشوكرا وى بكه‌ن.

12

يٰيَحْيٰي خُذِ الْكِتٰبَ بِقُوَّةٍ وَاٰتَيْنٰهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى يه‌حيا تو ته‌وراتێ ب هێز ومجدى بگره‌، په‌يڤێن وێ ژبه‌ر بكه‌ و د ڕامانێن وێ بگه‌هه‌ وكارى پێ بكه‌، ومه‌ كاربنه‌جهى وتێگه‌هشتنا باش دابوويێ هێشتا ئه‌و يێ بچويك.

13

وَّحَنَانًا مِّنْ لَّدُنَّا وَزَكٰوةً وَكَانَ تَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ڤيان ودلۆڤانى ژ نك خۆ وپاقژییا ژ گونه‌هان دابوويێ، وئه‌و يێ گوهدار بوو بۆ خودێ و ژ وى دترسيا، فه‌رمانێن وى ب جهـ دئينان، وخۆ ژ حه‌رامییان ددا پاش.

14

وَّبَرًّاۣ بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و بۆ دايبابێن خۆ يێ باش بوو ووى گوهدارییا وان دكر، ووى خۆ ژ عيباده‌تێ خودێ وگوهدانا دايبابێن خۆ مه‌زنتر لێ نه‌ دكر، وبێ ئه‌مرییا خودێ ويا دايبابێن خۆ نه‌ دكر.

15

وَسَلٰمٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوْتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا

تەفسیرا ساناهی

وسلاڤ ژ خودێ وته‌ناهى ل يه‌حياى بن ڕۆژا ئه‌و بووى، وڕۆژا ئه‌و دمرت، وڕۆژا ئه‌و ژ گۆڕا خۆ ڕادبته‌ڤه‌.

16

وَاذْكُرْ فِي الْكِتٰبِ مَرْيَمَ اِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ اَهْلِهَا مَكَانًا شَرْقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- د ڤێ قورئانێ دا به‌حسێ مه‌ريه‌مێ بكه‌ ده‌مێ وێ خۆ ژ مرۆڤێن خۆ ڤه‌ده‌ر كرى، ووێ جهه‌ك ل لايێ ڕۆژهه‌لاتا وان بۆ خۆ داناى.

17

فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُوْنِهِمْ حِجَابًا فَاَرْسَلْنَا٘ اِلَيْهَا رُوْحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا وێ د ناڤبه‌را خۆ ووان دا په‌رده‌يه‌ك دانا كو وێ ژ وان و ژ خه‌لكى ستاره‌ بكه‌ت، ئينا مه‌ ملياكه‌تێ خۆ جبريل هنارته‌ نك وێ، وئه‌و ل سه‌ر ڕه‌نگێ مرۆڤه‌كێ دروست ب نك وێ ڤه‌ هات.

18

قَالَتْ اِنِّيْ٘ اَعُوْذُ بِالرَّحْمٰنِ مِنْكَ اِنْ كُنْتَ تَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

مه‌ريه‌مێ گۆته‌ وى: هندى ئه‌زم ئه‌ز خۆ ب خودايێ پڕدلۆڤان ژ ته‌ دپارێزم كو تو خرابییه‌كێ بگه‌هينییه‌ من ئه‌گه‌ر تو ژ وان بى يێن ته‌قوا خودێ دكه‌ن.

19

قَالَ اِنَّمَا٘ اَنَا رَسُوْلُ رَبِّكِ لِاَهَبَ لَكِ غُلٰمًا زَكِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ملياكه‌تى گۆته‌ وێ: هه‌ما ئه‌ز هنارتییێ خودايێ ته‌ مه‌ وى ئه‌ز يێ هنارتيمه‌ نك ته‌؛ دا كوڕه‌كێ پاقژ ژ گونه‌هان بده‌مه‌ ته‌.

20

قَالَتْ اَنّٰي يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّلَمْ يَمْسَسْنِيْ بَشَرٌ وَّلَمْ اَكُ بَغِيًّا

تەفسیرا ساناهی

مه‌ريه‌مێ گۆته‌ ملياكه‌تى: چاوا دێ من كوڕه‌ك هه‌بت، وچو مرۆڤان ده‌ست نه‌كرییه‌ من، وئه‌ز ژنكه‌كا ده‌همه‌ن پيس نه‌بوويمه‌؟

21

قَالَ كَذٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَلِنَجْعَلَهٗ٘ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّا وَكَانَ اَمْرًا مَّقْضِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ملياكه‌تى گۆته‌ وێ: مه‌سه‌له‌ وه‌سايه‌ وه‌كى ته‌ گۆتى كو چو مرۆڤ نێزيكى ته‌ نه‌بووينه‌، وتو ژنكه‌كا خراب نه‌بووى، به‌لێ خودايێ ته‌ گۆت: مه‌سه‌له‌ ل به‌ر من يا ب ساناهییه‌؛ ودا ئه‌و كوڕك بۆ مرۆڤان ببته‌ نيشان ل سه‌ر شيانا خودێ، ودا ببته‌ دلۆڤانییه‌ك ژ مه‌ بۆ وى ودايكا وى وهه‌مى مرۆڤان، وبوونا عيساى ب ڤى ڕه‌نگى قه‌ده‌ره‌كا نڤيسى بوو د له‌وحێ پاراستى دا به‌رى هنگى، ڤێجا دڤێت ببا.

22

فَحَمَلَتْهُ فَانْتَبَذَتْ بِهٖ مَكَانًا قَصِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا مه‌ريه‌م ب وى كوڕى گران بوو پشتى جبريلی پفكرییه‌ به‌ريكا وێ، ئينا وێ خۆ ب وى ڤه‌ ژ خه‌لكى ڤه‌ده‌ركره‌ جهه‌كێ دوير ژ مرۆڤان.

23

فَاَجَآءَهَا الْمَخَاضُ اِلٰي جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ يٰلَيْتَنِيْ مِتُّ قَبْلَ هٰذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَّنْسِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئينا بچويك بوونێ به‌رێ وێ دا به‌ر قورمێ دارقه‌سپه‌كێ، وێ گۆت: خوزى به‌رى ڤێ ڕۆژێ ئه‌ز مربام، وئه‌ز ببامه‌ تشته‌كێ خه‌لكى نه‌نياسى، وژبيركرى.

24

فَنَادٰىهَا مِنْ تَحْتِهَا٘ اَلَّا تَحْزَنِيْ قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئينا جبريلی يان عيساى گازى وێ كر: كو ب خه‌م نه‌كه‌ڤه‌، ب ڕاستى خودايێ ته‌ جۆيه‌كا ئاڤێ د بن ته‌ڤه‌ دايه‌.

25

وَهُزِّيْ٘ اِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسٰقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو قورمێ دارقه‌سپێ بهژينه‌ ڕتابێن ته‌ڕ دێ ب سه‌ر ته‌ دا كه‌ڤن.

26

فَكُلِيْ وَاشْرَبِيْ وَقَرِّيْ عَيْنًا فَاِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ اَحَدًا فَقُوْلِيْ٘ اِنِّيْ نَذَرْتُ لِلرَّحْمٰنِ صَوْمًا فَلَنْ اُكَلِّمَ الْيَوْمَ اِنْسِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو ژ وان ڕتابان بخۆ، و ژ ئاڤێ ڤه‌خۆ، ودلێ خۆ ب وى زارۆكى خۆش بكه‌، وئه‌گه‌ر ته‌ مرۆڤه‌ك ديت ووى پسيارا ڤێ مه‌سه‌لێ ژ ته‌ كر تو بێژه‌: هندى ئه‌زم من ل سه‌ر خۆ واجب كرییه‌ كو خۆ بێ ده‌نگ بكه‌م، ڤێجا ئه‌ڤرۆ ئه‌ز د گه‌ل چو مرۆڤان نائاخڤم. وخۆ بێ ده‌نگكرن د شريعه‌تێ وان دا عيباده‌تكرن بوو، به‌لێ ئه‌و چه‌نده‌ د شـريـعــه‌تێ موحه‌ممه‌دى دا -سلاڤ لێ بن- نينه‌.

27

فَاَتَتْ بِهٖ قَوْمَهَا تَحْمِلُهٗ قَالُوْا يٰمَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْــًٔا فَرِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا مه‌ريه‌م ژ وى جهێ دوير هات وبچويكێ وێ ل سه‌ر ده‌ستان بوو، ده‌مێ وان ئه‌و وه‌سا ديتى وان گۆتێ: ئه‌ى مه‌ريه‌م ب ڕاستى ته‌ تشته‌كێ مه‌زن وكرێت يێ كرى.

28

يٰ٘اُخْتَ هٰرُوْنَ مَا كَانَ اَبُوْكِ امْرَاَ سَوْءٍ وَّمَا كَانَتْ اُمُّكِ بَغِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى خويشكا زه‌لامێ چاك هاروونى بابێ ته‌ زه‌لامێ خرابییێ نه‌بوو، ودايكا ته‌ ژى ژنكه‌كا پويچ وخراب نه‌بوو.

29

فَاَشَارَتْ اِلَيْهِ قَالُوْا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كَانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئينا مه‌ريه‌مێ ئيشاره‌ت دا بچويكێ خۆ عيساى دا ئه‌و پسيارێ ژ وى بكه‌ن و د گه‌ل باخڤن، ئينا وان ب خۆنه‌ڕازيكرن ڤه‌ گۆت: چاوا ئه‌م د گه‌ل وى باخڤين يێ كو هێشتا بچويكه‌كێ ساڤا د ناڤ پێچكێ دا؟

30

قَالَ اِنِّيْ عَبْدُ اللّٰهِ اٰتٰىنِيَ الْكِتٰبَ وَجَعَلَنِيْ نَبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

عيساى ئه‌وێ هێشتا د ناڤ پێچكێ دا گۆت: هندى ئه‌زم ئه‌ز به‌نییێ خودێ مه‌، وى ئه‌مر يێ داى كيتابێ بده‌ته‌ من، كو ئنجيله‌، ووى ئه‌ز يێ كريمه‌ پێغه‌مبه‌ر.

31

وَّجَعَلَنِيْ مُبٰرَكًا اَيْنَ مَا كُنْتُ وَاَوْصٰنِيْ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِ مَا دُمْتُ حَيًّا

تەفسیرا ساناهی

ووى ئه‌ز يێ كريمه‌ خودان خێر ومفايه‌كێ مه‌زن ل هه‌ر جهه‌كێ ئه‌ز لێ بم، ووى شيره‌ت ب كرنا نڤێژێ ودانا زه‌كاتێ ل من كرییه‌ هندى ئه‌ز يێ زێندى بم.

32

وَّبَرًّاۣ بِوَالِدَتِيْ وَلَمْ يَجْعَلْنِيْ جَبَّارًا شَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ووى ئه‌ز بۆ دايكا من يێ باش كريم، وئه‌ز نه‌كريمه‌ مرۆڤه‌كێ خۆمه‌زنكه‌ر وخراب، يێ نه‌گوهدار بۆ خودێ.

33

وَالسَّلٰمُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُّ وَيَوْمَ اَمُوْتُ وَيَوْمَ اُبْعَثُ حَيًّا

تەفسیرا ساناهی

وسلاڤ وته‌ناهى ژ خودێ ل من بن ڕۆژا ئه‌ز بوويم، وڕۆژا ئه‌ز دمرم، وڕۆژا ئه‌ز زێندى دبمه‌ڤه‌ ل قيامه‌تێ.

34

ذٰلِكَ عِيْسَي ابْنُ مَرْيَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِيْ فِيْهِ يَمْتَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێ هه‌ يێ مه‌ به‌حسێ وى بۆ ته‌ كرى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ يه‌، ڕاستییا بێ گومانه‌، به‌لكى ئه‌و گۆتنا ڕاسته‌ يا جوهى وفه‌له‌ تێدا كه‌فتينه‌ گومانێ.

35

مَا كَانَ لِلّٰهِ اَنْ يَّتَّخِذَ مِنْ وَّلَدٍ سُبْحٰنَهٗ اِذَا قَضٰ٘ي اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

تەفسیرا ساناهی

نه‌بوويه‌ بۆ خودێ ونه‌بابه‌تى وییه‌ كو ئه‌و زارۆيه‌كى ژ چێكرى وبه‌نییێن خۆ بۆ خۆ بدانت، يێ پاك وپيرۆز بت ژ وێ چه‌ندێ، ده‌مێ وى ڤيا كاره‌كى پێك بينت، چ يێ بچويك بت چ يێ مه‌زن بت، ئه‌و ل به‌ر وى ئاسێ نابت، به‌لكى هه‌ما ئه‌و دبێژتێ: (ببه‌)، ڤێجا ئه‌و وه‌سا دبت وه‌كى وى ڤياى وحه‌زكرى.

36

وَاِنَّ اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وعيساى گۆته‌ ملله‌تێ خۆ: وهندى ئه‌للاهه‌ خودايێ من وخودايێ هه‌وه‌يه‌ ڤێجا هوين په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن وچو شريكان بۆ نه‌دانن، ئه‌ڤه‌يه‌ ڕێكا ڕاست.

37

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۣ بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ مَّشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌سته‌كێن كيتابییان د ناڤبه‌را خۆ دا د ده‌ر حه‌قێ عيسایى دا ژێك جودا بوون، هنده‌ك ژ وان كو فه‌له‌نه‌ ئه‌و ژ حه‌ددێ وى بلندتر لێكر، وهنده‌كان ژ وان گۆت: ئه‌و خودێ‌یه‌، وهنده‌كان گۆت: ئه‌و كوڕێ خودێ‌یه‌، وهنده‌كان گۆت: سییێ سێيانه ‌-يێ پاك بت خودێ ژ گۆتنا وان-، وهنده‌كان ژى خرابى د ده‌ر حه‌قێ وى دا گۆت كو جوهينه‌، وان گۆت: ئه‌و سێره‌به‌نده‌، وگۆت: ئه‌و كۆڕێ يووسفێ نه‌ججاره‌، ڤێجا تێچوون بۆ وان بت يێن كافر بووين ژ ديتنا ڕۆژه‌كا ترسا وێ يا مه‌زن، كو ڕۆژا قيامه‌تییه‌.

38

اَسْمِعْ بِهِمْ وَاَبْصِرْ يَوْمَ يَاْتُوْنَنَا لٰكِنِ الظّٰلِمُوْنَ الْيَوْمَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

گوهـ لێبوون وديتنا وان ل ڕۆژا قيامه‌تێ چه‌ند يا دژواره‌، ڕۆژا ئه‌و دئێنه‌ نك خودێ، ده‌مێ ئه‌و چه‌نده‌ چو مفاى نه‌گه‌هينته‌ وان!! به‌لێ زۆردار ئه‌ڤرۆ د ڤێ دنيايێ دا ژ حه‌قییێ ددوير كه‌فتينه‌.

39

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ اِذْ قُضِيَ الْاَمْرُ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ وَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مرۆڤان ژ ڕۆژا په‌شێمانییێ بترسينه‌ ده‌مێ كار دئێته‌ پێكئينان، ومرنێ دئينن وه‌كى به‌رانه‌كییه‌، وڤه‌دكوژن، وحوكم د ناڤبه‌را خه‌لكى دا دئێته‌ كرن، ڤێجا خودان باوه‌ر دچنه‌ به‌حه‌شتێ، وكافر دچنه‌ ئاگرى، وئه‌و ئه‌ڤرۆ د ڤێ دنيايێ دا ژ وى تشتێ ئه‌و ژێ دئێنه‌ ترساندن دبێ ئاگه‌هن، وئه‌و باوه‌رییێ نائينن، وكارێ چاك ناكه‌ن.

40

اِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْاَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا وَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌مين ئه‌م ميراتگرێن عه‌ردينه‌ وهه‌ر كه‌سه‌كێ ل سه‌ر عه‌ردى بت، ئه‌م وان دمرينن وئه‌م پشتى وان دمينين وحوكمى ل وان دكه‌ين، ودويماهییا وان بۆ نك مه‌يه‌ وحسێبا وان ل سه‌ر مه‌يه‌، ڤێجا ئه‌م دێ جزايێ وان سه‌را كريارێن وان ده‌ينێ.

41

وَاذْكُرْ فِي الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- د ڤێ قورئانێ دا به‌حسێ سه‌رهاتییا ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- بۆ ملله‌تێ خۆ بكه‌، هندى ئه‌و بوو ئه‌و گه‌له‌ك يێ ڕاستگۆ بوو، وده‌ره‌جا وى ژ يا هه‌مى پێغه‌مبه‌ران بلندتر بوو.

42

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ يٰ٘اَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِيْ عَنْكَ شَيْــًٔا

تەفسیرا ساناهی

ده‌مێ وى گۆتییه‌ بابێ خۆ ئازه‌رى: ئه‌ى بابێ من ژ به‌ر چ تو وان صه‌نه‌مان دپه‌رێسى يێن نه‌ گوهـ لێ دبت ونه‌ دبينن، وخودێ نه‌بت ئه‌و نه‌شێن تشته‌كى ژ ته‌ پاشڤه‌ لێ بده‌ن؟

43

يٰ٘اَبَتِ اِنِّيْ قَدْ جَآءَنِيْ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَاْتِكَ فَاتَّبِعْنِيْ٘ اَهْدِكَ صِرَاطًا سَوِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى بابێ من، هندى خودێ‌یه‌ ژ وێ زانينێ يا دايه‌ من يا نه‌دايه‌ ته‌، ڤێجا تو وێ ژ من قه‌بويل بكه‌، وتو د وى تشتى دا يێ ئه‌ز ته‌ بۆ گازى دكه‌م دويكه‌فتنا من بكه‌، ئه‌ز دێ به‌رێ ته‌ ده‌مه‌ وێ ڕێكا ڕاست يا تو لێ به‌رزه‌ نه‌بى.

44

يٰ٘اَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطٰنَ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ عَصِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى بابێ من، تو د په‌رستنا ڤان صه‌نه‌مان دا گوهدارییا شه‌يتانى نه‌كه‌؛ چونكى شه‌يتان ئه‌و بوو يێ بێ ئه‌مرییا خودايێ پڕدلۆڤان كرى وخۆ ژ گوهدارییا وى مه‌زنتر لێكرى.

45

يٰ٘اَبَتِ اِنِّيْ٘ اَخَافُ اَنْ يَّمَسَّكَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ فَتَكُوْنَ لِلشَّيْطٰنِ وَلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ى بابێ من، هندى ئه‌زم ئه‌ز دترسم تو ل سه‌ر كوفرێ بمرى، ڤێجا عه‌زابه‌ك ژ خودايێ پڕدلۆڤان بگه‌هته‌ ته‌، وتو د ئاگرى دا بۆ شه‌يتانى ببییه‌ هه‌ڤال.

46

قَالَ اَرَاغِبٌ اَنْتَ عَنْ اٰلِهَتِيْ يٰ٘اِبْرٰهِيْمُ لَئِنْ لَّمْ تَنْتَهِ لَاَرْجُمَنَّكَ وَاهْجُرْنِيْ مَلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

بابێ ئيبراهيمى گۆتێ: ئه‌رێ تو پشت دده‌يه‌ په‌رستنا خوداوه‌ندێن من ئه‌ى ئيبراهيم؟ سويند ئه‌گه‌ر تو هاڤێتنا وان به‌س نه‌كه‌ى ئه‌ز دێ به‌ران ل ته‌ بارينم وته‌ كوژم، وتو ژ نك من هه‌ڕه‌، وده‌مه‌كێ درێژ د گه‌ل من نه‌ئاخڤه‌.

47

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئيبراهيمى گۆته‌ بابێ خۆ: سلاڤ ژ من ل ته‌ بن نه‌خۆشییه‌ك ژ من ناگه‌هته‌ ته‌، وپاشى ئه‌ز دوعايێن هيدايه‌تێ وگونه‌هـ ژێبرنێ دێ بۆ ته‌ ژ خودێ كه‌م. هندى خودايێ منه‌ ب حالێ من يێ مهره‌بان ودلۆڤانكاره‌ د به‌رسڤا من دئێت ده‌مێ ئه‌ز هاوار دكه‌مێ.

48

وَاَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَاَدْعُوْا رَبِّيْ عَسٰ٘ي اَلَّا٘ اَكُوْنَ بِدُعَآءِ رَبِّيْ شَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ز دێ خۆ ژ هه‌وه‌ ووان خوداوه‌ندێن هوين په‌رستنێ بۆ دكه‌ن ڤه‌ده‌ركه‌م، وئه‌ز ژ دل دێ دوعايان ژ خودايێ خۆ كه‌م، به‌لكى ئه‌ز ب دوعايا خودايێ خۆ به‌خت ڕه‌ش نه‌بم كو ئه‌و د به‌رسڤا پسيارا من نه‌ئێت.

49

فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَهَبْنَا لَهٗ٘ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ده‌مێ وى خۆ ژ وان وخوداوه‌ندێن وان ڤه‌ده‌ركرى، مه‌ ژ كوڕان: ئسحاق، ويه‌عقووبێ كوڕێ ئسحاقى دانێ، ومه‌ ئه‌و هه‌ردو كرنه‌ پێغه‌مبه‌ر.

50

وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِّنْ رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ژ دلۆڤانییا خۆ هند قه‌نجى دا وان كو نه‌ئێنه‌ هژمارتن، ومه‌ به‌حسه‌كێ باش د ناڤ خه‌لكى دا دا وان، كو ناڤ وده‌نگێن وان ب باشى هه‌ر بمينن.

51

وَاذْكُرْ فِي الْكِتٰبِ مُوْسٰ٘ي اِنَّهٗ كَانَ مُخْلَصًا وَّكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- د قورئانێ دا به‌حسێ سه‌رهاتییا مووساى -سلاڤ لێ بن- بكه‌، هندى ئه‌و بوو هلبژارتییێ مه‌ بوو، وئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌كێ خودان عه‌زم بوو.

52

وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ژ لايێ ڕاستێ يێ چيايێ طوورێ (سينائێ) گازى كره‌ مووساى، ومه‌ ئه‌و نێزيك كر و ب ئاخفتنا خۆ ئه‌و ب قه‌در ئێخست. و د ڤێ ئايه‌تێ دا بنه‌جهكرنا سالۆخه‌تێ ئاخفتنێ بۆ خودێ هه‌يه‌ ب ڕه‌نگه‌كێ بابه‌تى وى بت.

53

وَوَهَبْنَا لَهٗ مِنْ رَّحْمَتِنَا٘ اَخَاهُ هٰرُوْنَ نَبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

و ژ دلۆڤانییا خۆ مه‌ برايێ وى هاروون كره‌ پێغه‌مبه‌ر دا پشته‌ڤانى وهاريكارییا وى بكه‌ت.

54

وَاذْكُرْ فِي الْكِتٰبِ اِسْمٰعِيْلَ اِنَّهٗ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو د ڤێ قورئانێ دا به‌حسێ ئيسماعيلی بكه‌، هندى ئه‌و بوو ئه‌و د ژڤانێن خۆ دا يێ ڕاستگۆ بوو وى سۆزه‌ك نه‌ددا ئه‌گه‌ر ب جهـ نه‌ئينابا، وئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌ك بوو.

55

وَكَانَ يَاْمُرُ اَهْلَهٗ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهٖ مَرْضِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ووى فه‌رمان ب كرنا نڤێژێ ودانا زه‌كاتێ ل مرۆڤێن خۆ دكر، وخودايێ وى يێ ژ وى ڕازى بوو.

56

وَاذْكُرْ فِي الْكِتٰبِ اِدْرِيْسَ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو د ڤێ قورئانێ دا به‌حسێ ئدريسى بكه‌، هندى ئه‌و بوو ئه‌و د گۆتن وكريارێن خۆ دا گه‌له‌ك يێ ڕاستگۆ بوو، وئه‌و پێغه‌مبه‌ر بوو وه‌حى بۆ دهات.

57

وَّرَفَعْنٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ناڤ وده‌نگێن وى د ناڤ خه‌لكى دا بلند كر بوون، وده‌ره‌جا وى دانا د ناڤ يێن نێزيك دا، ڤێجا به‌حسێ وى ومه‌رته‌با وى يا بلند بوو.

58

اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ مِنْ ذُرِّيَّةِ اٰدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍ وَّمِنْ ذُرِّيَّةِ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْرَآءِيْلَ وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا اِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِمْ اٰيٰتُ الرَّحْمٰنِ خَرُّوْا سُجَّدًا وَّبُكِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن هه‌ يێن من به‌حسێ وان بۆ ته‌ كرى ئه‌ى موحه‌ممه‌د، ئه‌ون يێن خودێ ژ قه‌نجییا خۆ نعمه‌ت د گه‌ل كرين، وئه‌و كرينه‌ پێغه‌مبه‌ر ژ دوونده‌ها ئاده‌مى، و ژ دوونده‌ها وان يێن مه‌ د گه‌ل نووحى د گه‌مییێ دا هلگرتين، و ژ دوونده‌ها ئيبراهيم ويه‌عقووبى، و ژ وان يێن مه‌ به‌رێ وان دايه‌ باوه‌رییێ وبۆ پێغه‌مبه‌رينییێ هلبژارتين، ئه‌گه‌ر ئايه‌تێن خودايێ پڕدلۆڤان بۆ وان دئێنه‌ خواندن ئه‌و ب خۆشكاند وچه‌ماندن ڤه‌ بۆ خودێ دچنه‌ سوجدێ، و ژ ترسێن خودێ دا دكه‌نه‌ گرى.

59

فَخَلَفَ مِنْۣ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ اَضَاعُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوٰتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا پشتى ڤان يێن قه‌نجى د گه‌ل هاتییه‌ كرن هنده‌ك دويكه‌فتییێن خراب هاتن نڤێژ هه‌ما نه‌كرن، يان ژى ل ده‌مێ وان يێ دورست نه‌كرن، يان نڤێژ ب دورستى نه‌كرن، ودويكه‌فتنا وان تشتان كر يێن ل دويڤ دلچوونێن وان بن، ڤێجا پاشى ئه‌و دێ خرابییێ وشه‌رمزارییێ د جه‌هنه‌مێ دا بينن.

60

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاُولٰٓئِكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ شَيْــًٔا

تەفسیرا ساناهی

به‌لێ هه‌چییێ تۆبه‌كرى ژ وان وباوه‌رى ئيناى وچاكى كرين، ئه‌وان خودێ تۆبا وان دێ قه‌بويل كـه‌ت، وئـه‌و د گـه‌ل خـودان بـاوه‌ران دێ چنه‌ به‌حه‌شتێ، وتشته‌ك ژ خێرا كريارێن وان يێن چاك نائێته‌ كێمكرن.

61

جَنّٰتِ عَدْنِ اِۨلَّتِيْ وَعَدَ الرَّحْمٰنُ عِبَادَهٗ بِالْغَيْبِ اِنَّهٗ كَانَ وَعْدُهٗ مَاْتِيًّا

تەفسیرا ساناهی

به‌حه‌شتێن كو ئه‌و هه‌ر تێدا بـمينن، وئه‌ون يێن خودايێ پڕدلۆڤان سۆز پێ دايه‌ به‌نییێن خۆ وبێى ئه‌و ببينن وان باوه‌رى پێ ئينا بوو، هندى سۆزا خودێ‌یه‌ بۆ به‌نییێن وى ب ڤێ به‌حه‌شتێ هه‌ر دێ ب جهـ ئێت.

62

لَا يَسْمَعُوْنَ فِيْهَا لَغْوًا اِلَّا سَلٰمًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيْهَا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

تەفسیرا ساناهی

خه‌لكێ به‌حه‌شتێ تێدا گوهـ ل گۆتنه‌كا نه‌حه‌ق نابت، به‌لێ وان گوهـ ل سلاڤێ دبت، وڕزقێ وان يێ به‌رده‌وام ژ خوارن وڤه‌خوارنێ بۆ وان تێدا هه‌يه‌، چى گاڤا وان ڤيا ل سپێده‌ وئێڤاران.

63

تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ نُوْرِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و به‌حه‌شتا ب ڤان سالۆخه‌تان، ئه‌وه‌ يا ئه‌م دده‌ينه‌ وان به‌نییێن خۆ يێن ب گوهدارییا فه‌رمانێن مه‌ ته‌قوا مه‌ كرى، وئه‌م وان لێ دكه‌ينه‌ ميراتگر.

64

وَمَا نَتَنَزَّلُ اِلَّا بِاَمْرِ رَبِّكَ لَهٗ مَا بَيْنَ اَيْدِيْنَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذٰلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى جبريل- بێژه‌ موحه‌ممه‌دى: ئه‌م فريشته‌ ژ عه‌سمانى نائێينه‌ عه‌ردى ئه‌گه‌ر ب فه‌رمانا خودايێ ته‌ نه‌بت، هه‌ر تشته‌كێ ل به‌ر ده‌ستێ مه‌ ژ كارێ ئاخره‌تێ، وهه‌ر تشته‌كێ ل پشت مه‌ ژ كارێ دنيايێ يێ بۆرى، وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌را دنيايێ وئاخره‌تێ دا بۆ ویيه‌، وكار هه‌مى ل چ جهـ و چ ده‌مێ هه‌بت يێ وییه‌، وخودايى تشته‌ك ژ تشتان ژبير نه‌كرییه‌.

65

رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهٖ هَلْ تَعْلَمُ لَهٗ سَمِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وه‌ ئه‌للاهـ خودايێ عه‌سمانان وعه‌ردى وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێ دا، وخودان وئافرانده‌ر وڕێڤه‌به‌رێ وان، ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وى ب تنێ بپه‌رێسه‌ وصه‌برێ ل سه‌ر گوهدارییا وى بكه‌ تو وهه‌چییێ دويكه‌فتنا ته‌ بكه‌ت، كه‌سێ وه‌كى وى نينه‌ د ناڤ وسالۆخه‌ت وكرياران دا.

66

وَيَقُوْلُ الْاِنْسَانُ ءَاِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ اُخْرَجُ حَيًّا

تەفسیرا ساناهی

ومرۆڤێ كافر ب ڕابوونا پشتى مرنێ دبێژت: ئه‌گه‌ر ئه‌ز مرم وحه‌ليام ئه‌رێ ما جاره‌كا دى ب ساخى ئه‌ز دێ ژ گۆڕا خۆ ده‌ركه‌ڤم؟!

67

اَوَلَا يَذْكُرُ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْــًٔا

تەفسیرا ساناهی

چاوا ڤى مرۆڤێ كافر خۆ ژبيركرییه‌؟ ئه‌رێ ما نائێته‌ بيرا وى كو بۆ جارا يه‌كێ مه‌ ئه‌و ئافراند بوو، وئه‌و تشته‌ك نه‌بوو؟

68

فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيٰطِيْنَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا سويند ب خودايێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ئه‌م دێ ڤان يێن كافرییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دكه‌ن د گه‌ل شه‌يتانان هه‌مییان ل ڕۆژا قيامه‌تێ كۆم كه‌ين، پاشى ئه‌م دێ وان هه‌مییان ل دۆر جه‌هنه‌مێ كۆم كه‌ين، و ژ به‌ر وێ ترس وسه‌هما ئه‌و تێدا ئه‌و دێ كه‌ڤنه‌ سه‌ر چۆكان، ونه‌شێن ڕاببن.

69

ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيْعَةٍ اَيُّهُمْ اَشَدُّ عَلَي الرَّحْمٰنِ عِتِيًّا

تەفسیرا ساناهی

پاشى ژ هه‌ر ده‌سته‌كه‌كێ كانێ كى ژ هه‌مییان يێ نه‌گوهدارتر بوو بۆ خودێ ئه‌م دێ وى ئينينه‌ ده‌ر؛ دا عه‌زابدانێ ژ وى ده‌ست پێ بكه‌ين.

70

ثُمَّ لَنَحْنُ اَعْلَمُ بِالَّذِيْنَ هُمْ اَوْلٰي بِهَا صِلِيًّا

تەفسیرا ساناهی

پاشى هندى ئه‌مين ئه‌م ب وان زاناترين يێن هه‌ژيتر كو بێنه‌ ئـاگـرى وتـام بكه‌نه‌ گه‌رما وى.

71

وَاِنْ مِّنْكُمْ اِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلٰي رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وكه‌سه‌ك ژ هه‌وه‌ نينه ‌-گه‌لی مرۆڤان- ئه‌گه‌ر د سه‌ر وێ پرێ ڕا نه‌چت يا ل سه‌ر ئاگرى هاتییه‌ دانان، هه‌ر يه‌ك ل دويڤ كارێ خۆ، ئه‌و كاره‌كێ بڤێت نه‌ڤێته‌، خودێ حوكمێ پێ داى هه‌ر دێ ب جهـ ئێت.

72

ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّنَذَرُ الظّٰلِمِيْنَ فِيْهَا جِثِيًّا

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌وێن ته‌قوا خودايێ خۆ كرى وگوهدارییا وى كرى ئه‌م دێ ڕزگار كه‌ين، وئه‌وێن ب كوفرا ب خودێ زۆردارى ل خۆ كرى ئه‌م دێ وان د ئاگرى دا ل سه‌ر چۆكان هێلين.

73

وَاِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْ٘ا اَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ خَيْرٌ مَّقَامًا وَّاَحْسَنُ نَدِيًّا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ئه‌و ئايه‌تێن مه‌ يێن ئاشكه‌را هاتينه‌ خوارێ بۆ مرۆڤان بێنه‌ خواندن، ئه‌وێن كوفر ب خودێ كرى دێ بێژنه‌ وان يێن باوه‌رى پێ ئيناى: كى ژ هه‌ردو ده‌سته‌كان ژ مه‌ وهه‌وه‌ جهێ وێ چێتره‌، وديوانا ێ باشتره‌؟

74

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَحْسَنُ اَثَاثًا وَّرِئۡيًا

تەفسیرا ساناهی

وبه‌رى كافرێن ملله‌تێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مه‌ گه‌له‌ك ملله‌ت تێبرينه‌ خه‌مل وكۆكا وان وناڤمالییێ وان باشتر بوو.

75

قُلْ مَنْ كَانَ فِي الضَّلٰلَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمٰنُ مَدًّا حَتّٰ٘ي اِذَا رَاَوْا مَا يُوْعَدُوْنَ اِمَّا الْعَذَابَ وَاِمَّا السَّاعَةَ فَسَيَعْلَمُوْنَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضْعَفُ جُنْدًا

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وان: هه‌چییێ ژ حه‌قییێ يێ به‌رزه‌بووى بت ودويكه‌فتنا ڕێكا هيدايه‌تێ نه‌كه‌ت، خودێ وى ڤه‌دهێلت و د به‌رزه‌بوونێ دا ل دويڤ وى به‌ردده‌ت، حه‌تا ده‌مێ ئه‌و -ب چاڤ- وى تشتى دبينت يێ خودێ سۆز پێ دايێ: يان عه‌زاب يان ڕابوونا قيامه‌تێ، هنگى ئه‌و دێ زانت كانێ كییه‌ يێ جهـ وبنه‌دار خرابتر، وكییه‌ يێ هێز وله‌شكه‌ر لاوازتر.

76

وَيَزِيْدُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اهْتَدَوْا هُدًي وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ مَّرَدًّا

تەفسیرا ساناهی

وخودێ هيدايه‌تێ ل وان به‌نییێن خۆ زێده‌ دكه‌ت يێن هاتينه‌ سه‌ر دينێ وى كو ب كرنا وان بۆ كارێن خودێ ل سه‌ر وان فه‌ركرين خودێ باوه‌رییا وان نوى دكه‌ت. وكارێن چاك يێن كو دمينن جزايێ وان ل ئاخره‌تێ ل نك خودێ چێتره‌، ودويماهییا وان باشتره‌.

77

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ كَفَرَ بِاٰيٰتِنَا وَقَالَ لَاُوْتَيَنَّ مَالًا وَّوَلَدًا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ته‌ زانییه ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- وتو ژ ڤى كافرى (عاصێ كوڕێ وائلی) ويێن وه‌كى وى عه‌جێبگرتى بووى؟ كو وى كافرى ب ئايه‌تێن خودێ كرى وگۆتى: ل ئاخره‌تێ مال وعه‌يال دێ بۆ من ئێنه‌دان.

78

اَطَّلَعَ الْغَيْبَ اَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ئه‌و ب سه‌ر غه‌يبێ هلبوويه‌، ڤێجا وى ديتییه‌ كو مال وعه‌يال وى هه‌نه‌، يان ژى وى په‌يمانه‌ك ب وێ چه‌ندێ ژ خودێ وه‌رگرتییه‌؟

79

كَلَّا سَنَكْتُبُ مَا يَقُوْلُ وَنَمُدُّ لَهٗ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا

تەفسیرا ساناهی

مه‌سه‌له‌ يا وه‌سا نينه‌ وه‌كى ئه‌ڤ كافره‌ دبێژت، نه‌ چو زانين وى هه‌يه‌ ونه‌ چو په‌يمان ب وێ چه‌ندێ وى هه‌نه‌، ئه‌م دێ وێ دره‌و وبێ به‌ختییێ يا وى ژ كيسێ خودێ كرى نڤيسين، و ل ئاخره‌تێ گه‌له‌ك ڕه‌نگێن عه‌زابێ دێ ل وى زێده‌ كه‌ين، كا چاوا وى سه‌رداچوونا خۆ زێده‌ دكر.

80

وَّنَرِثُهٗ مَا يَقُوْلُ وَيَاْتِيْنَا فَرْدًا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م دێ ميراتگرییا وى كه‌ين يا مالێ وى وعه‌يالێ وى، و ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و ب تنێ دێ ئێته‌ نك مه‌، نه‌ مالێ وى د گه‌ل دبت ونه‌ عه‌يالێ وى.

81

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اٰلِهَةً لِّيَكُوْنُوْا لَهُمْ عِزًّا

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسان ژبلی خودێ هنده‌ك خوداوه‌ند بۆ خۆ دانان په‌رستن بۆ كر؛ دا ئه‌و وان ب سه‌ر بێخن، وبۆ وان ببنه‌ پشته‌ڤان.

82

كَلَّا سَيَكْفُرُوْنَ بِعِبَادَتِهِمْ وَيَكُوْنُوْنَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا

تەفسیرا ساناهی

مه‌سه‌له‌ وه‌ نينه‌ وه‌كى ئه‌و دبێژن، ئه‌و خوداوه‌ند بۆ وان نابنه‌ پشته‌ڤان، به‌لكى ئه‌ڤ خوداوه‌نده‌ ل ئاخره‌تێ كافرییێ ب په‌رستنا وان دێ كه‌ن، و د هه‌ڤڕكییێ وده‌رێخستنا دره‌وێن وان دا ئه‌و دێ دژى وان ڕاوه‌ستن، به‌روڤاژییا هزرا وان ژێ دكر.

83

اَلَمْ تَرَ اَنَّا٘ اَرْسَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ عَلَي الْكٰفِرِيْنَ تَؤُزُّهُمْ اَزًّا

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ته‌ نه‌ديتییه كو مه‌ شه‌يتان ل سه‌ر وان يێن كوفر ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى زال كرينه‌؛ دا پتر وان د سه‌ر دا ببه‌ن، و ژ گوهدانێ پاشڤه‌ لێ بده‌ن.

84

فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ اِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- له‌زێ د داخوازا عه‌زابدانا ڤان كافران دا نه‌كه‌، هه‌ما ئه‌م ژییێ وان وكار وكريارێن وان دهژمێرين بێى زێده‌كرن وڤه‌هێلان.

85

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِيْنَ اِلَي الرَّحْمٰنِ وَفْدًا

تەفسیرا ساناهی

ڕۆژا ئه‌م ته‌قوادارێن د دنيايێ دا ژ وان ب قه‌در وقيمه‌ت بۆ نك خودايێ وان يێ دلۆڤان كۆم دكه‌ين.

86

وَّنَسُوْقُ الْمُجْرِمِيْنَ اِلٰي جَهَنَّمَ وِرْدًا

تەفسیرا ساناهی

وئه‌م كافران ب دژوارى ب پییان وتێهنى بۆ جه‌هنه‌مێ دهاژۆين.

87

لَا يَمْلِكُوْنَ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا

تەفسیرا ساناهی

چو مه‌هده‌ر بۆ كه‌سێ د ده‌ست ڤان كافران دا نينه‌، به‌لكى يا د ده‌ست وان دا يێن سۆزه‌ك ب وێ چه‌ندێ ژ خودێ وه‌رگرتى، كو ئه‌ون يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى.

88

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا

تەفسیرا ساناهی

وڤان كافران گۆت: خودايێ پڕدلۆڤان زارۆيه‌ك هه‌يه‌.

89

لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْــًٔا اِدًّا

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى هه‌وه ‌-گه‌لی خودانێن ڤێ گۆتنێ- ب ڤێ قه‌سێ تشته‌كێ مه‌زن وكرێت ئينايه‌.

90

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا

تەفسیرا ساناهی

نێزيكه‌ عه‌سمان ژ به‌ر كرێتییا ڤێ گۆتنا هه‌وه ‌ چڕچڕ ببن، وعه‌رد شه‌ق ببت، وچيا ب دژوارى بهه‌ڕفن.

91

اَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمٰنِ وَلَدًا

تەفسیرا ساناهی

ژ قه‌هرێن ڤێ گۆتنێ دا - خودايێ پڕدلۆڤان زارۆيه‌ك هه‌يه -‌ يا هه‌وه‌ د ده‌ر حه‌قا خودێ دا گۆتى. خودێ يێ پاك وبلند بت ژ وێ چه‌ندێ.

92

وَمَا يَنْۣبَغِيْ لِلرَّحْمٰنِ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا

تەفسیرا ساناهی

وچێ نابت بۆ خودێ، ونه‌ بابه‌تى مه‌زنییا وییه‌، كو زارۆيه‌كى بۆ خۆ بدانت؛ چونكى دانانا زارۆكان نيشانا هه‌وجه‌يیێ وكێماسییێ‌يه‌، وخودێ يێ ده‌وله‌مه‌ند وخودان مه‌دحه‌ ويێ به‌رییه‌ ژ هه‌ر كێماسییه‌كا هه‌بت.

93

اِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اِلَّا٘ اٰتِي الرَّحْمٰنِ عَبْدًا

تەفسیرا ساناهی

هه‌ر يه‌كێ ل عه‌سمانان ژ ملياكه‌تان، و ل عه‌ردى ژ مرۆڤ وئه‌جنان، ل ڕۆژا قيامه‌تێ دێ ئێته‌ نك خودێ به‌نییه‌كێ شكه‌ستى.

94

لَقَدْ اَحْصٰىهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى خودێ چێكرییێن خۆ هه‌مى هژمارتينه‌، ودزانت ئه‌و چه‌ندن، وكه‌س ژ وان ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابت.

95

وَكُلُّهُمْ اٰتِيْهِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَرْدًا

تەفسیرا ساناهی

وپاشى هه‌ر كه‌سه‌ك ژ چێكرییان ل ڕۆژا قيامه‌تێ ب تنێ دێ ئێته‌ نك خودێ.

96

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمٰنُ وُدًّا

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌ون يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى وچاكى كرين، خودايێ پڕدلۆڤان ڤيانه‌كێ بۆ وان دێ دانته‌ د دلێن خه‌لكى دا.

97

فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِيْنَ وَتُنْذِرَ بِهٖ قَوْمًا لُّدًّا

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هه‌ما مه‌ ئه‌ڤ قورئانه‌ ب زمانێ ته‌ يێ عه‌ره‌بى ب ساناهى كرییه‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د-؛ دا تو مزگينییێ پێ بده‌يه‌ ته‌قواداران ژ دويكه‌فتییێن خۆ، ودا تو دره‌وپێكه‌رێن زێده‌ دهه‌ڤڕك پێ بترسينى.

98

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزًا

تەفسیرا ساناهی

وبه‌رى ملله‌تێ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- مه‌ گه‌له‌ك ملله‌ت تێبرينه‌، تو كه‌سێ ژ وان نابينى وته‌ گوهـ ل ده‌نگێ كه‌س ژ وان نابت، ڤێجا كافرێن ملله‌تێ ته‌ ژى وه‌سا، ئه‌م دێ وان تێ به‌ين وه‌كى مه‌ يێن به‌رى وان تێبرين. و د ڤێ چه‌ندێ دا گه‌ف وگوڕ ب تێبرنا كافرێن ڕكدار هه‌يه‌.