سوورەتا النحل

زڤرین بۆ سەرەکیێ
هەژمارا ئایەتان - 128
1

اَتٰ٘ي اَمْرُ اللّٰهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْهُ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰي عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڕابوونا قيامه‌تێ وفه‌رمانا خودێ ب عه‌زابدانا هه‌وه‌ -گه‌لی كافران- نێزيك بوو، ڤێجا هوين بۆ ياريپێكرن له‌زێ ل گه‌فا پێغه‌مبه‌رى نه‌كه‌ن. يێ پاك وبلند بت خودێ ژ شركێ وشريكان.

2

يُنَزِّلُ الْمَلٰٓئِكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰي مَنْ يَّشَآءُ مِنْ عِبَادِهٖ٘ اَنْ اَنْذِرُوْ٘ا اَنَّهٗ لَا٘ اِلٰهَ اِلَّا٘ اَنَا فَاتَّقُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

خودێ ژ فه‌رمانا خۆ فريشته‌يان ب وه‌حییێ ب سه‌ر وى دا دئينته‌ خوارێ يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ يێن پێغه‌مبه‌ر: كو خه‌لكى ژ شركێ بترسينن، وئاگه‌هدار بكه‌ن كو ژ من پێڤه‌تر چو خودايێن حـه‌ق نينن، ڤێجا هوين ب كرنا وان كـارێن من فـه‌ركرين وپه‌رستنا مـن ب تنێ ته‌قوا من بكه‌ن.

3

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّ تَعٰلٰي عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ عه‌سمان وعه‌رد ب حه‌قییێ ئافراندينه‌؛ دا به‌نى مه‌زنییا خودێ پێ بزانن، وكو ئه‌وه‌ يێ هێژاى په‌رستنێ، يێ بلند ومه‌زن بت ئه‌و ژ شركا وان.

4

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

وى مرۆڤ ژ ئاڤه‌كا بێ بها ئافراندییه‌ ڤێجا دێ بينى ئه‌و خۆ ب هێز دئێخت ودفن بلند بت، ودبته‌ خودان هه‌ڤڕكییه‌كا دژوار د گه‌ل خودايێ خۆ د مه‌سه‌لا نه‌باوه‌رى ئينانا ب ڕابوونا پشتى مرنێ دا، و د مه‌سه‌لێن دى ژى دا، وه‌كى دبێژت: كییه‌ هه‌ستى ساخ دكه‌ته‌ڤه‌ پشتى دڕزت. وئه‌و وى خودايێ ئه‌و ژ چونه‌يێ ئافراندى ژ بير دكه‌ت.

5

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَاْكُلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وحه‌يوانه‌ت ژ حێشتر وچێل وپه‌زان وى بۆ هه‌وه‌ -گه‌لی مرۆڤان- ئافراندن، ووى د هرى وموییێ وان دا گه‌رم دايه‌، وهنده‌ك مفايێن دى وى كرنه‌ د شير وچه‌رم ولێ سوياربوونا وان دا، وهوين ژێ دخۆن.

6

وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وجوانییه‌ك بۆ هه‌وه‌ د وان دا هه‌يه‌ خۆشییێ دكه‌ته‌ د دلێن هه‌وه‌ دا ده‌مێ هوين ل ئێڤارى وان دادكه‌ن، وده‌مێ هوين سپێدێ وان به‌ردده‌ن.

7

وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰي بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌ڤ حه‌يوانه‌ته‌ بارێن هه‌وه‌ يێن گران بۆ باژێره‌كێ دوير هل دگرن، ئه‌گه‌ر ب زه‌حمه‌ت ووه‌ستانه‌كا دژوار نه‌با هوين نه‌دگه‌هشتنێ، هندى خودايێ هه‌وه‌ يه‌ يێ مهره‌بان ودلۆڤانكاره‌ ب هه‌وه‌، ده‌مێ وى ئه‌و تشت بۆ هه‌وه‌ داى يـێ هوين هه‌وجه‌ دبنێ، ڤێجا حه‌مد وشوكر بۆ وى بن.

8

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةً وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى هه‌سپ وهێستر وكه‌ر ئافراندن؛ دا هوين لێ سويار ببن، ودا بۆ هه‌وه‌ ببنه‌ جوانى، وئه‌و ژ تشتێ هوين لێ سويار دبن ويێ دى ژى وى دئافرينت يێ هوين پێ دنه‌زان؛ دا باوه‌رییا هه‌وه‌ ب وى زێده‌ ببت وپتر شوكرا وى بكه‌ن.

9

وَعَلَي اللّٰهِ قَصْدُ السَّبِيْلِ وَمِنْهَا جَآئِرٌ وَلَوْ شَآءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئاشكه‌راكرنا ڕێكا ڕاست بۆ هيدايه‌تا هه‌وه‌ -كو ئيسلامه‌- ل سه‌ر خودێ‌یه‌، و ژ ڕێكان هنده‌ك ڕێك هه‌نه‌ دخوارن خودانى ناگه‌هيننه‌ هيدايه‌تێ، وئه‌و هه‌ر ڕێكه‌كه‌ يا هه‌بت ژبلی ڕێكا ئيسلامێ. وئه‌گه‌ر خودێ هيدايه‌تا هه‌وه‌ ڤيابا ئه‌و دا به‌رێ هه‌وه‌ هه‌مییان ده‌ته‌ باوه‌رییێ.

10

هُوَ الَّذِيْ٘ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وه‌ يێ باران بۆ هه‌وه‌ ژ عه‌ورى باراندى، ڤێجا ئاڤه‌كا هوين ژێ ڤه‌خون وى بۆ هه‌وه‌ كرییه‌ تێدا، وئه‌و داروبارێ حه‌يوانه‌تێ هه‌وه‌ ژێ دچه‌رت وى بۆ هه‌وه‌ پێ شينكر، ڤێجا حه‌يوانه‌تێ هه‌وه‌ ب خوارنا وى مفاى دگه‌هينته‌ هه‌وه‌.

11

يُنْۣبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ب ڤێ ئاڤێ شينكاتییێ جودا جودا بۆ هه‌وه‌ ژ عه‌ردى دئينته‌ ده‌ر، وئه‌و زه‌يتوون وخورمه‌ وترى پێ شين دكه‌ت، وئه‌و هه‌مى ڕه‌نگێن فێقى وبه‌رهه‌مى پێ شين دكه‌ت. هندى د ڤێ شينكرنێ دايه‌ نيشانه‌كا ئاشكه‌را بۆ وى ملله‌تێ هزرا خۆ تێدا بكه‌ت هه‌يه‌.

12

وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۣ بِاَمْرِهٖ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى شه‌ڤ بۆ رحه‌تییا هه‌وه‌ دايه‌، وڕۆژ بۆ ژيارا هه‌وه‌، ووى ڕۆژ بۆ هه‌وه‌ دا گه‌شاتى، وهه‌يڤ ڕۆناهى؛ ودا هوين سال وحسێبێ پێ بزانن، و ب فه‌رمانا خودێ ستێر ل عه‌سمانى بۆ هه‌وه‌ بن ده‌ست بووينه‌ دا هوين ده‌مى پێ بزانن، وپێ ب ڕێكان بكه‌ڤن. هندى د وێ چه‌ندێ دايه‌ نيشانێن ئاشكه‌را بۆ وى ملله‌تى هه‌نه‌ يێ د هێجه‌ت وده‌ليلێن خودێ بگه‌هت.

13

وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِي الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر تشته‌كێ وى ل عه‌ردى بۆ هه‌وه‌ ئافراندى ژ ده‌وار وفێقى وتشتێن دى وى بن ده‌ستى هه‌وه‌ كرییه‌. هندى د وێ ئافراندن وجودابوونا ڕه‌نگ ومفايێ وان تشتان دايه‌ نيشان وعيبره‌ت بۆ وى ملله‌تى هه‌يه‌ يێ بيرا خۆ لێ دئينته‌ڤه‌، ودزانت كو نيشان ل سه‌ر ته‌وحيدا خودێ د ڤێ چه‌ندێ دا هه‌نه‌.

14

وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَاْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا وَتَرَي الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وه‌ يێ ده‌ريا بۆ هه‌وه‌ بن ده‌ست كرى؛ دا هوين ژ گۆشتێ وان ماسییێن ته‌ر بخۆن يێن هوين تێدا دگرن، ودا هوين وى چه‌كێ هوين ل به‌ر خۆ دكه‌ن وه‌كى لوءلوء ومه‌رجانان ژێ ده‌ربێخن، وتو گه‌مییێن مه‌زن تێدا دبينى ئه‌و ئاڤێ دبڕن ودئێن ودچن، وهوين لێ سويار دبن؛ دا ب ڕێكا بازرگانییێ هوين ژ ڕزقێ خودێ بخوازن، ودا به‌لكى هوين سوپاسییا خودێ بكه‌ن سه‌را مه‌زنه‌ قه‌نجییا وى، ڤێجا په‌رستنا كه‌سێ ژبلی وى نه‌كه‌ن.

15

وَاَلْقٰي فِي الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى چيايێن موكم ل عه‌ردى دانان دا وى ڕاگرن و ب هه‌وه‌ ڤه‌ نه‌هژيێت، ووى ڕويبار دانانه‌ عه‌ردى؛ دا هوين ژێ ڤه‌خۆن، ووى ڕێك لێ دانان؛ دا هوين پێ ب وان جهان بكه‌ڤن يێن هوين قه‌ست دكه‌نێ.

16

وَعَلٰمٰتٍ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ووى ڕێنيشان ل عه‌ردى دانان هوين ل ڕۆژێ ب وان ڕێكا خۆ دزانن، كا چاوا هوين ل شه‌ڤێ ب ستێران ڕێكا خۆ دزانن.

17

اَفَمَنْ يَّخْلُقُ كَمَنْ لَّا يَخْلُقُ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و ڤى خودايى يێ ئه‌ڤ هه‌مى تشته‌ ئافراندين د په‌رستنێ دا وه‌كى وان خوداوه‌ندێن ژ دره‌و لێ دكه‌ن يێن چو تشته‌ك نه‌ئافراندى؟ ئه‌رێ ما هوين بيرا خۆ ل مه‌زنییا خودێ نائينن، وپه‌رستنا وى ب تنێ ناكه‌ن؟

18

وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَا اِنَّ اللّٰهَ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر هوين لێ بگه‌ڕيێن قه‌نجییێن خودێ ل سه‌ر خۆ بهژمێرن هوين نه‌شێن وان بهژمێرن؛ هندى هند ئه‌و دزۆرن. هندى خودێ‌یه‌ باش گونه‌هـ ژێبره‌ بۆ هه‌وه‌ وئه‌و ب هه‌وه‌ يێ دلۆڤانكاره‌؛ چونكى ئه‌و ل ته‌خسيرییا هه‌وه‌ د شوكرا وى دا ل هه‌وه‌ ناگرت، و ژ به‌ر كێماسییا هه‌وه‌ د ڤێ چه‌ندێ دا ئه‌و وان قه‌نجییان ژ هه‌وه‌ نابڕت، وله‌زێ د جزادانا هه‌وه‌ دا ناكه‌ت.

19

وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ ب هه‌مى كريارێن هه‌وه‌ يێ زانايه‌، چ ئه‌و تشت بت يێ هوين د دلێ خۆ دا ڤه‌دشێرن يان هوين بۆ خه‌لكى ئاشكه‌را دكه‌ن، وئه‌و دێ سه‌را وان هه‌وه‌ جزا ده‌ت.

20

وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَخْلُقُوْنَ شَيْــًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌و خوداوه‌ندێن بوتپه‌رێس په‌رستنێ بۆ دكه‌ن تشته‌كى خۆ يێ بچويك ژى نائافرينن، وئه‌و ب خۆ كافران ب ده‌ستێن خۆ ئه‌و يێن ئافراندين، ڤێجا چاوا ئه‌و وان دپه‌رێسن؟

21

اَمْوَاتٌ غَيْرُ اَحْيَآءٍ وَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و هه‌مى دمرينه‌ د بێ ڕحن وهه‌ست ب وى ده‌مى ناكه‌ن يێ خودێ په‌رستڤانێن وان تێدا ژ مرنێ ڕادكه‌ته‌ڤه‌، وئه‌و د گه‌ل وان دا هه‌مى پێكڤه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تێ دئێنه‌ هاڤێتـن د ئاگرى دا.

22

اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ قُلُوْبُهُمْ مُّنْكِرَةٌ وَّهُمْ مُّسْتَكْبِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودايێ هه‌وه‌ يێ كو ئه‌و ب تنێ هێژاى په‌رستنێ خودايه‌كێ ب تنێ‌یه‌، ڤێجا ئه‌وێن باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ نائينن دلێن وان دبێ باوه‌رن؛ چونكى ئه‌و ژ عه‌زابا وى ناترسن، ڤێجا ئه‌و خۆ ژ قه‌بويلكرنا حه‌قییێ وپه‌رستنا خودايێ ب تنێ مه‌زنتر دبينن.

23

لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

مسوگه‌ر هندى خودێ‌یه‌ ب وان بير وباوه‌ر وگۆتن وكريارێن ئه‌و ڤه‌دشێرن وئاشكه‌را دكه‌ن يێ زانايه‌، وئه‌و دێ وان سه‌را وێ چه‌ندێ جزا ده‌ت، هندى ئه‌وه‌ ئه‌و حه‌ز ژ وان ناكه‌ت يێن خۆ ژ په‌رستنا وى مه‌زنتر دبينن، وئه‌و دێ وان سه‌را وێ چه‌ندێ جزا ده‌ت.

24

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَا٘ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوْ٘ا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر پسيارا ڤان بوتپه‌رێسان بێته‌ كرن ژ وێ يا بۆ موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- هاتییه‌ خوارێ ژ دره‌و وبێ به‌ختى ئه‌و دێ بێژن: ژبلی چيرۆك وچيڤانۆكێن خه‌لكێ به‌رێ ئه‌و ب تشته‌كێ دى نه‌هاتییه‌.

25

لِيَحْمِلُوْ٘ا اَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ وَمِنْ اَوْزَارِ الَّذِيْنَ يُضِلُّوْنَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ اَلَا سَآءَ مَا يَزِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

دويماهییا وان ئه‌و ل ڕۆژا قيامه‌تێ بارێ گونه‌هێن خۆ هه‌مییێ دێ هلگرن -تشته‌ك ژێ بۆ وان نائێته‌ ژێبرن- وئه‌و دێ بارێ گونه‌هێن وان ژى هلگرن يێن وان دره‌و لێ دكرن دا وان ژ ئـيـسـلامێ دوير بێخن، بێى تشته‌ك ژ بارێ يێن دى كێم ببت. نێ پيسه‌ بارێ گونه‌هانه‌ ئه‌و هل دگرن.

26

قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَي اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى به‌رى ڤان بوتپه‌رێسان كافران پيلان دژى پێغه‌مبه‌رێن خۆ گێڕابوون، وفه‌ند وفێل د ده‌ر حه‌قا وێ گازییا حه‌ق دا يا ئه‌و پێ هاتين كربوون، ئينا خودێ ئاڤاهییێ وان ژ پێپك وبناخه‌يان هژاند، وبان ب سه‌ر وان دا هه‌ڕفت، و ژ وى جهى ڤه‌ يێ ئه‌و لێ دته‌نا عه‌زاب گه‌هشته‌ وان، ژ وى جهێ وان چو هزر ژێ نه‌دكر.

27

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُخْزِيْهِمْ وَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَآءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تُشَآقُّوْنَ فِيْهِمْ قَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوْٓءَ عَلَي الْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ل ڕۆژا قيامه‌تێ خودێ ب عه‌زابدانێ وان شه‌رمزار دكه‌ت، ودبێژت: كانێ هه‌ڤپشكێن من ژ وان خوداوه‌ندێن هه‌وه‌ په‌رستن بۆ دكر؛ دا ئه‌و عه‌زابێ ژ هه‌وه‌ پاشڤه‌ لێ بده‌ن، وهه‌وه‌ ژ به‌ر وان شه‌ڕ وهه‌ڤڕكییا پێغه‌مبه‌ر وخودان باوه‌ران دكر؟ زانايێن خودايى گۆت: هندى شه‌رمزارى وعه‌زابه‌ ئه‌ڤرۆ ل سه‌ر وانه‌ يێن كافرى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كرى.

28

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰٓئِكَةُ ظَالِمِيْ٘ اَنْفُسِهِمْ فَاَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوْٓءٍ بَلٰ٘ي اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۣ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن فريشته‌ ڕحا وان دكێشن ل وى ده‌مێ وان ب كوفرێ زۆردارى ل خۆ كرى، ڤێجا ده‌مێ وان مرن ديتى وزانى ئه‌و خوداوه‌ندێن وان په‌رستن بۆ دكر چو مفاى ناگه‌هيننه‌ وان، وان خۆ ب ده‌ست ئه‌مرێ خودێ ڤه‌ به‌ردا، وگۆت: مه‌ چو خرابى نه‌دكرن، ڤێجا دێ بۆ وان ئێته‌ گۆتن: هوين دره‌وان دكه‌ن، هه‌وه‌ خرابى دكرن، هندى خودێ‌یه‌ ب هه‌مى كريارێن هه‌وه‌ يێ پڕزانايه‌، وئه‌و دێ هه‌وه‌ سه‌را وان جزا ده‌ت.

29

فَادْخُلُوْ٘ا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَي الْمُتَكَبِّرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين د ده‌رگه‌هێن جه‌هنه‌مێ ڕا هه‌ڕنه‌ ژۆر، چو جاران هوين ژێ ده‌رناكه‌ڤن، وئه‌و چ پيسه‌ جهێ حه‌واندنێ يه‌ بۆ وان يێن خۆ ژ باوه‌رییا ب خودێ وپه‌رستنا وى ب تنێ مه‌زنتر دديت.

30

وَقِيْلَ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا مَاذَا٘ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوْا خَيْرًا لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ وَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر بۆ خودان باوه‌رێن ژ خودێ دترسن بێته‌ گۆتن: خودێ چ ل سه‌ر موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- ئينايه‌ خوارێ؟ ئه‌و دێ بێژن: خودێ خێر وهيدايه‌ت ل سه‌ر وى ئينايه‌ خوارێ. بۆ ئه‌وێن د ڤێ دنيايێ دا باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، وبه‌رێ خه‌لكى ژى دايه‌ باوه‌رییێ وكارێ چاك، خه‌لاته‌كێ مه‌زن هه‌يه‌ د دنيايێ دا ئه‌و دێ ئێنه‌ ب سه‌رئێخستـن، وڕزقێ وان دێ به‌رفره‌هـ بت، وئاخره‌ت بۆ وان ژ دانا دنيايێ چێتر ومه‌زنتره‌، وئاخره‌ت چ خۆش خانییه‌ بۆ وان ته‌قوادارێن ژ خودێ دترسن.

31

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَآءُوْنَ كَذٰلِكَ يَجْزِي اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

به‌حه‌شتێن ئه‌و لێ دمينن بۆ وان هه‌نه‌، دێ لێ ئاكنجى بن، چو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤن، ڕويبار د بن داروبار وقه‌سرێن وان دا دچن، هه‌ر تشته‌كێ دلێ وان دچتێ بۆ وان تێدا هه‌يه‌، و ب جزايه‌كێ باش خودێ وان ته‌قواداران جزا دده‌ت.

32

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰٓئِكَةُ طَيِّبِيْنَ يَقُوْلُوْنَ سَلٰمٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن فريشته‌ ڕحێن وان دستينن، ودلێن وان ژ كوفرێ دپاقژ، فريشته‌ دبێژنه‌ وان: سلاڤ ل هه‌وه‌ بت، سلاڤه‌كا تايبه‌ت بۆ هه‌وه‌ وسلامه‌تى ژ هه‌ر نه‌خۆشییه‌كێ، ژ به‌ر كارێ هه‌وه‌ دكر كو باوه‌رییا ب خودێ وپێگيرییا ب فه‌رمانا وى بوو، هوين هه‌ڕنه‌ د به‌حه‌شتێ دا.

33

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا٘ اَنْ تَاْتِيَهُمُ الْمَلٰٓئِكَةُ اَوْ يَاْتِيَ اَمْرُ رَبِّكَ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ كَانُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

بوتپه‌رێس چاڤه‌رێیى تشته‌كى ناكه‌ن ژبلی هندێ كو فريشته‌ بێنه‌ وان؛ دا ڕحێن وان بستينن وئه‌و دكافر، يان فه‌رمانا خودێ ب عه‌زابه‌كا ب له‌ز يا كو وان تێ ببه‌ت بێت. وكانێ چاوا ڤان دره‌و ب حه‌قییێ كر كافرێن به‌رى وان ژى دره‌و پێ كربوو، ئينا خودێ ئه‌و تێبرن، وخودێ ب تێبرنا وان و ب ئينانه‌ خوارا عه‌زابێ ب سه‌ر وان دا زۆردارى ل وان نه‌كربوو، به‌لكى ئه‌و بوون يێن زۆردارى ل خۆ دكر وخۆ هێژاى عه‌زابێ دكر.

34

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا عَمِلُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا جزايێ گونه‌هێن وان كرين ب سه‌ر وان دا هات، ووێ عه‌زابا وان يارى بۆ خۆ پێ دكرن دۆر ل وان گرت.

35

وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَآءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَا٘ اٰبَآؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَي الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسان گۆت: ئه‌گه‌ر خودێ حه‌زكربا ئه‌م په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ين مه‌ په‌رستنا يه‌كێ دى ژبلی وى نه‌دكر، نه‌ مه‌ ونه‌ بابێن مه‌ ژى به‌رى مه‌، وتشته‌كێ وى حه‌رام نه‌كرى مه‌ حه‌رام نه‌دكر، هێجه‌ته‌كا وه‌كى ڤێ يا پويچ كافرێن به‌رێ ژى بۆ خۆ دگرت، وئه‌و ددره‌وينن؛ چونكى خودێ فه‌رمان ل وان كربوو وهێز وشيان دابوو وان كو ئه‌و وى تشتى بكه‌ن يێ خودێ فه‌رمان پێ ل وان كرى، ڤێجا قه‌زا وقه‌ده‌ر قه‌ت بۆ وان نابته‌ هێجه‌ت پشتى كو پێغه‌مبه‌ران ئه‌و ترساندين، وهه‌ما ژبلی گه‌هاندنا ئاشكه‌را تشته‌ك ل سه‌ر وان پێغه‌مبه‌رێن ئه‌و ترساندين نينه‌.

36

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَي اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ فَسِيْرُوْا فِي الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى د ناڤ هه‌ر ملله‌ته‌كێ بۆرى دا مه‌ پێغه‌مبه‌ره‌ك هنارتبوو دا فه‌رمانێ ب په‌رستنا خودێ وگوهدارییا وى ل وان بكه‌ت ووان ژ په‌رستنا شه‌يتانى وصه‌نه‌م ومرییان بده‌ته‌ پاش، ڤێجا ژ وان هه‌بوو يێ خودێ به‌رێ وى دايه‌ هيدايه‌تێ، ووى دويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌ران كرى، و ژ وان هه‌بوو يێ ڕكدار يێ كو دويكه‌فتنا سه‌رداچوونێ كرى، ڤێجا هێژاى ڕێبه‌رزه‌بوونێ بووى، وخودێ به‌رێ وى نه‌دايه‌ ڕێكێ. ڤێجا هوين ل عه‌ردى بگه‌ڕيێن، و ب چاڤێ خۆ سه‌حكه‌نێ كانێ دويماهییا ڤان دره‌وپێكه‌ران چاوا بوويه‌، و چ تێچوون ب سه‌ر وان دا هاتییه‌؛ دا هوين وجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرن؟

37

اِنْ تَحْرِصْ عَلٰي هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- هه‌مى شيانێن خۆ ب كار بينى دا به‌رێ ڤان بوتپه‌رێسان بده‌يه‌ هيدايه‌تێ تو بزانه‌ هندى خودێ‌یه‌ به‌رێ وى يێ به‌رزه‌ ناده‌ته‌ هيدايه‌تێ، وژبلی خودێ وان كه‌سه‌ك نينه‌ پشته‌ڤانییێ ژ وان بكه‌ت، وعـه‌زابـا خودێ ژ وان دوير بێخت.

38

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُ بَلٰي وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وڤان بوتپه‌رێسان سويندێن مه‌زن ب خودێ خوارن كو هندى خودێ‌یه‌ وى كه‌سێ دمرت ودڕزت ڕاناكه‌ته‌ڤه‌، به‌لێ مسۆگور خودێ جاره‌كا دى دێ وان ڕاكه‌ته‌ڤه‌، سۆزه‌كا ڕاسته‌ ل سه‌ر وى، به‌لێ پترییا مرۆڤان نزانن كو خودێ شيانا زێنديكرنا مرییان هه‌يه‌، له‌و باوه‌رییێ پێ نائينن.

39

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِيْ يَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْ٘ا اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰذِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ هه‌مى مرۆڤان ڕادكه‌ته‌ڤه‌؛ دا ڕاستییا زێنديكرنا پشتى مرنێ يا ئه‌و تێدا ژێك جودابووين بۆ وان ئاشكه‌را بكه‌ت، ودا ئه‌و كافرێن باوه‌رییێ ب وێ نه‌ئينن بزانن كو ئه‌و دنه‌حه‌ق وددره‌وينن ده‌مێ سويندێ دخۆن كو ڕابوونا پشتى مرنێ نينه‌.

40

اِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ اِذَا٘ اَرَدْنٰهُ اَنْ نَّقُوْلَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

تەفسیرا ساناهی

هندى مه‌سه‌لا ڕابوونا پشتى مرنێیه‌ تشته‌كێ ب ساناهییه‌ ل به‌ر مه‌، وهندى ئه‌مين ئه‌گه‌ر مه‌ تشته‌ك ڤيا هه‌ما ئه‌م دبێژينێ: (ببه‌)، ڤێجا هنگى ئه‌و دبت.

41

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِي اللّٰهِ مِنْۣ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌وێن پێخه‌مه‌ت ڕازيبوونا خودێ وارێ خۆ هێلاى، وپشتى زۆردارى ب سه‌ر وان دا هاتى ئه‌و مشه‌خت بووين، د دنيايێ دا ئه‌م دێ وان ل جهه‌كێ باش دانين، وخێرا ئاخره‌تێ مه‌زنتره‌؛ چونكى جزايێ وان به‌حه‌شته‌. ئه‌گه‌ر ئه‌وێن مشه‌خت نه‌بووين ب دورستى زانيبا خێرا وان يێن مشه‌خت بووين ل نك خودێ چه‌نده‌ كه‌سه‌كێ ژ وان خۆ ژ مشه‌ختبوونێ پاشڤه‌ لێ نه‌ددا.

42

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰي رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن هه‌ يێن د ڕێكا خودێ دا مشه‌خت بووين ئه‌ون يێن صه‌بر ل سه‌ر ئه‌مرێ خودێ ومقه‌ده‌رێن وى يێن نه‌خۆش كێشاى، وئه‌و خۆ دهێلنه‌ ب هيڤییا خودايێ خۆ ب تنێ ڤه‌، له‌و ئه‌و هێژاى ڤێ ده‌ره‌جا مه‌زن بوون.

43

وَمَا٘ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْ٘ اِلَيْهِمْ فَسْــَٔلُوْ٘ا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و د ناڤ يێن به‌رى ته‌ دا مه‌ وه‌حى بۆ هنده‌ك زه‌لامان هنارتبوو نه‌كو بۆ ملياكه‌تان، ڤێجا ئه‌گه‌ر هوين باوه‌ر ژ ڤێ چه‌ندێ نه‌كه‌ن پسيارا خودانێن كيتابێن به‌رێ بكه‌ن، ئه‌و دێ بێژنه‌ هه‌وه‌ كو پێغه‌مبه‌ر ژ مرۆڤان بوون، ئه‌گه‌ر هوين نه‌زانن كو ئه‌و ژ مرۆڤانه‌.

44

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَاَنْزَلْنَا٘ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وپێغه‌مبه‌رێن به‌رێ ب نيشانێن ئاشكه‌را وكيتابێن عه‌سمانى مه‌ هنارتبوون، ومه‌ قورئان بۆ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ئينا خوارێ؛ دا تو ڕامانێن وێ يێن نه‌ ئاشكه‌را بۆ مرۆڤان ديار بكه‌ى، ودا ئه‌و هزرا خۆ تێدا بكه‌ن وپێ ب هيدايه‌ت بكه‌ڤن.

45

اَفَاَمِنَ الَّذِيْنَ مَكَرُوا السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّخْسِفَ اللّٰهُ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ يَاْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و كافرێن پيلانان دگێڕن پشت ڕاست بووينه‌ كو خودێ وان د عه‌ردى دا نابه‌ته‌ خوارێ وه‌كى وى قاروون برییه‌ خوارێ، يان ژ جهه‌كێ ئه‌و چو هزران ژێ نه‌كه‌ن وپێ نه‌حه‌سن عه‌زاب بێته‌ وان.

46

اَوْ يَاْخُذَهُمْ فِيْ تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

يان ده‌مێ ئه‌و د هاتن وچوون ووه‌غه‌رێن خۆ دا عه‌زاب وان بگرت؟ ڤێجا ئه‌و نه‌ ئه‌ون يێن خودايى بێزار بكه‌ن يان ژ عه‌زابا وى ڕزگار ببن؛ چونكى ئه‌وه‌ هێزدارێ چو تشت وى بێزار نه‌كه‌ن.

47

اَوْ يَاْخُذَهُمْ عَلٰي تَخَوُّفٍ فَاِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

يان ل ده‌مێ ئه‌و ب ترس ژ به‌ر هڕه‌باى وكێمبوونا ده‌رامه‌تى، ومرنا هنده‌ك ژ وان، خودێ وان بگرت، هندى خودايێ ته‌يه‌ ب به‌نییێن خۆ يێ مهره‌بان ودلۆڤانكاره‌.

48

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلٰي مَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ يَّتَفَيَّؤُا ظِلٰلُهٗ عَنِ الْيَمِيْنِ وَالشَّمَآئِلِ سُجَّدًا لِّلّٰهِ وَهُمْ دٰخِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما ئه‌ڤ كافره‌ كۆره‌ بووينه‌، ڤێجا وان به‌رێ خۆ نه‌دايه‌ وى تشتێ خودان سيبه‌ر يێ خودێ ئافراندى، وه‌كى چيا وداروبارى، سيبه‌را وان جار دچته‌ لايێ ڕاستێ وجار دچته‌ لايێ چه‌پێ، ل دويڤ ڕێڤه‌چوونا ڕۆژێ ب ڕۆژ ويا هه‌يڤێ ب شه‌ڤ، ئه‌و هه‌مى بن ده‌ستى مه‌زنییا خودايێ خۆنه‌، و د فه‌رمانا وى دانه‌؟

49

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ مِنْ دَآبَّةٍ وَّالْمَلٰٓئِكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى ژ وان يێن ب ڕێڤه‌ دچن بۆ خودێ ب تنێ دچنه‌ سوجدێ، وملياكه‌ت سوجدێ بۆ خودێ دبه‌ن، وئه‌و خۆ د سه‌ر په‌رستنا وى ڕا نابينن وخۆ مه‌زن ناكه‌ن. وپشتى خودێ به‌حسێ هه‌مى تشتان ب گشتى كرى به‌حسێ ملياكه‌تان ب تايبه‌تى كر ژ به‌ر قه‌در وبهايێ وان وعيباده‌تێ وان يێ مشه‌.

50

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

فريشته‌ ژ وى خودايێ خۆ دترسن يێ كو ئه‌و ب خۆ و ب ده‌سهه‌لات وتمامییا سالۆخه‌تێن خۆ د سه‌ر وان دايه‌، وئه‌و وێ دكه‌ن يا فه‌رمان پێ ل وان دئێته‌كرن ژ گوهدارییا خودێ. وئايه‌ت سالۆخه‌تێ بلندییا خودێ د سه‌ر هه‌مى چێكرییێن وى ڕا وه‌كى بابه‌تى وى بت بنه‌جهـ دكه‌ت.

51

وَقَالَ اللّٰهُ لَا تَتَّخِذُوْ٘ا اِلٰهَيْنِ اثْنَيْنِ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ گۆته‌ به‌نییێن خۆ: هوين په‌رستنا دو خودايان نه‌كه‌ن، هندى ئه‌وه‌ يێ دڤێت هوين بپه‌رێسن خودايه‌كێ ب تنێ‌یه‌، ڤێجا هوين ژ من ب تنێ بترسن.

52

وَلَهٗ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَهُ الدِّيْنُ وَاصِبًا اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَتَّقُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى چێكرى وملك وبه‌نییێ خودێ‌یه‌، وپه‌رستن وگوهدارى هه‌رده‌م بۆ وى ب تنێ‌یه‌، ئه‌رێ ڤێجا ما بابه‌تى هه‌وه‌يه‌ هوين ژبلی خودێ ژ يه‌كێ دى بترسن وپه‌رستنێ بۆ بكه‌ن؟

53

وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْــَٔرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌چى قه‌نجییه‌كا هيدايه‌تێ، يان يا ساخله‌مییا له‌شى، يان يا به‌رفره‌هییا ڕزقى وعه‌يالی، يان هه‌ر قه‌نجییه‌كا دى يا كو بۆ هه‌وه‌ هاتییه‌ دان ئه‌و ژ خودێ ب تنێ‌یه‌، وئه‌وه‌ يێ ب وێ چه‌ندێ قه‌نجى د گه‌ل هه‌وه‌ كرى، پاشى ئه‌گه‌ر نه‌خۆشى وبه‌لا وخه‌لا گه‌هشته‌ هه‌وه‌ هوين دوعا وهه‌واران ژ خودێ ب تنێ دكه‌ن.

54

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ئه‌گه‌ر وى نه‌خۆشى وبه‌لا ژ سه‌ر هه‌وه‌ ڕاكر، هنگى ده‌سته‌كه‌ك ژ هه‌وه‌ هه‌ڤپشكان بۆ وى خودايێ خۆ ددانن.

55

لِيَكْفُرُوْا بِمَا٘ اٰتَيْنٰهُمْ فَتَمَتَّعُوْا فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

دا ئه‌و كافرییێ ب وان قه‌نجییێن مه‌ بكه‌ن يێن مه‌ داينه‌ وان، وڕاكرنا به‌لايێ يه‌ك ژ وان قه‌نجییان بوو، ڤێجا هوين خۆشییێ ب دنيايا خۆ ببه‌ن، ودويماهییا وێ نه‌مانه‌، وپاشى هوين دويماهییا كوفر ونه‌گوهدارییا خۆ دێ زانن.

56

وَيَجْعَلُوْنَ لِمَا لَا يَعْلَمُوْنَ نَصِيْبًا مِّمَّا رَزَقْنٰهُمْ تَاللّٰهِ لَتُسْــَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ كارێن وان يێن كرێت ئه‌و بۆ خۆنێزيككرن پشكه‌كێ ژ وى مالی يێ خودێ دايه‌ وان دده‌نه‌ وان صه‌نه‌مان يێن وان بۆ خۆ كرينه‌ خوداوه‌ند، هه‌رچه‌نده‌ نه‌ ئه‌و تشته‌كى دزانن ونه‌ مفايه‌كى دگه‌هينن ونه‌ زيانه‌كێ. سويند ب خودايى ل ڕۆژا قيامه‌تێ پسيارا وان دره‌وان دێ ژ هه‌وه‌ ئێته‌كرن يێن هه‌وه‌ ب دويڤ خودێ ڤه‌ناين.

57

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ الْبَنٰتِ سُبْحٰنَهٗ وَلَهُمْ مَّا يَشْتَهُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وكافر كچان بۆ خودێ ددان، ودبێژن: ملياكه‌ت كچێن خودێنه‌، خودێ ژ گۆتنا وان يێ پاك بت، وئه‌و وى تشتێ دلێ وان دچتێ ژ كوڕان بۆ خۆ ددانن.

58

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰي ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر ئه‌و هات يێ مزگينییا بوونا كچه‌كێ دده‌ته‌ يه‌ك ژ وان ڕوییێ وى دێ مينت ڕه‌ش؛ ژ به‌ر نه‌خۆشییا وى تشتێ وى گوهـ لێ بووى، وئه‌و دێ تژى خه‌م وقه‌هر بت.

59

يَتَوَارٰي مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْٓءِ مَا بُشِّرَ بِهٖ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰي هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِي التُّرَابِ اَلَا سَآءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خۆ ژ ملله‌تێ خۆ ڤه‌دشێرت دا ئه‌و وى د ڤى كراسێ خراب وشه‌رمزار دا ژ به‌ر بوونا كچكێ نه‌بينن، ڤێجا ئه‌و د مه‌سه‌لا ڤێ كچێ دا حێبه‌تى دمينت: ئه‌رێ وێ ب شه‌رمزارى ڤه‌ بهێلته‌ زێندى، يان ژى ب ساخى د ئاخێ ڕا بكه‌ت؟ چ خرابه‌ حوكمه‌ وان كرى كو كچ بۆ خودێ داناين وكوڕ بۆ خۆ.

60

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰي وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

تەفسیرا ساناهی

بۆ وان يێن باوه‌رییێ ب ئاخره‌تێ نه‌ئينن وكارى بۆ نه‌كه‌ن سالۆخه‌تێ كرێت ژ بێزارى وهه‌وجه‌يى ونه‌زانين وكوفرێ هه‌يه‌، وسالۆخه‌تێن بلند ژ ته‌كووزى وبێ منه‌تییا ژ خه‌لكى بۆ خودێ هه‌نه‌، وئه‌وه‌ يێ د ملكێ خۆ دا زال، و د ڕێڤه‌برنا خۆ دا يێ كاربنه‌جهـ.

61

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَّا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَآبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰ٘ي اَجَلٍ مُّسَمًّي فَاِذَا جَآءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَاْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر خودێ مرۆڤان ب كوفر وبێ به‌ختییا وان بگرت ئه‌و يه‌كێ بلڤه‌ت ل سه‌ر عه‌ردى ناهێلت، به‌لێ ئه‌و حه‌تا ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى كو دويماهییا وانه‌ وان پاش دئێخت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ڕۆژا وان هات نه‌ ئه‌و ده‌مه‌كێ كێم ژێ دئێنه‌ پاشخستن، ونه‌ ژێ دئێنه‌ پێشخستن.

62

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ مَا يَكْرَهُوْنَ وَتَصِفُ اَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ اَنَّ لَهُمُ الْحُسْنٰي لَا جَرَمَ اَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَاَنَّهُمْ مُّفْرَطُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ كرێته‌كارێن وان: ئه‌و وى تشتێ وان بۆ خۆ نه‌ڤێت -كو بوونا كچانه‌- بۆ خودێ ددانن، وئه‌و ژ دره‌و ب ئه‌زمانێ خۆ دبێژن كو دويماهییا باش بۆ وانه‌، ب ڕاستى ئاگر بۆ وانه‌، وئه‌و هه‌روهه‌ر دێ تێدا مينن وئێنه‌ هێلان.

63

تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَا٘ اِلٰ٘ي اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

سويند ب خودێ مه‌ پێغه‌مبه‌ر بۆ ملله‌تێن به‌رى ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- هنارتبوون، ڤێجا ئه‌و كارێ وان ملله‌تان كرى ژ كوفرێ ودره‌وپێكرنێ وپه‌رستنا صه‌نه‌مان شه‌يتانى ل به‌ر وان شرينكر، ڤێجا ئه‌وه‌ يێ د دنيايێ دا ب كارێ سه‌ردابرنا وان ڕادبت، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا ب ئێش ونه‌خۆش بۆ وان هه‌يه‌.

64

وَمَا٘ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ اِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوْا فِيْهِ وَهُدًي وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ قورئان بۆ ته‌ -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- نه‌ئينايه‌ خوارێ بۆ هندێ نه‌بت دا تو وى تشتى بۆ مرۆڤان ئاشكه‌را بكه‌ى يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين ژ كارێ دينى وئه‌حكامان؛ دا ب ڤێ ئاشكه‌راكرنا ته‌ وان چو هێجه‌ت نه‌مينن، ودا ببته‌ ڕێنيشانده‌ر ودلۆڤانى بۆ وى ملله‌تێ باوه‌رییێ بينن.

65

وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ بارانه‌ك ژ عه‌وران ئينا خوارێ، ڤێجا وى شينكاتى پێ ژ عه‌ردى ئينا ده‌رێ پشتى كو هشك بووى، هندى د ئينانه‌خوارا بارانێ وشينكرنا شينكاتى دايه‌ ده‌ليل ل سه‌ر شيانا خودێ ل سه‌ر زێنديكرنا پشتى مرنێ هه‌نه‌، بۆ وى ملله‌تێ گوهدارییێ بكه‌ت، وهزرا خۆ بكه‌ت، وگوهدارى وته‌قوا خودێ بكه‌ت.

66

وَاِنَّ لَكُمْ فِي الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۣ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَآئِغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبۆ هه‌وه ‌-گه‌لی مرۆڤان- عيبره‌ت د ڤان حه‌يوانان دا -كو حێشتر وچێل وپه‌زن- هه‌نه‌، وهوين دبينن ئه‌م ژ گوهانێن وان د ناڤبه‌را عويرگيشى وخوينێ دا شيره‌كێ خوڕى وپاقژ ويێ ب تام بۆ ڤه‌خورانێ دده‌ينه‌ هه‌وه‌.

67

وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًا اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ژ قه‌نجییێن مه‌يه‌ ل سه‌ر هه‌وه‌ هوين ژ به‌رێ دارقه‌سپ وترى دخۆن، ڤێجا هوين بۆ خۆ دكه‌نه‌ مه‌ى -وئه‌ڤه‌ به‌رى حه‌رامبوونا وێ بوو- وخوارنه‌كا باش. هندى د ڤێ چه‌ندێ دايه‌ نيشان ل سه‌ر شيانا خودێ هه‌نه‌ بۆ وى ملله‌تێ د ده‌ليلان بگه‌هت ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرت.

68

وَاَوْحٰي رَبُّكَ اِلَي النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودايێ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ب ڕێكا ئيلهامێ مێشا هنگڤينى تێ گه‌هاند كو شانه‌يێن خۆ د چيا وداروبار وبان وسيڤاندان ڕا بدانت.

69

ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْۣ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ فِيْهِ شِفَآءٌ لِّلنَّاسِ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى ژ هه‌ر به‌رهه‌مه‌كێ ته‌ بڤێت تو بخۆ، وبۆ خواستنا ڕزقى تو وان ڕێكێن خودايێ ته‌ بۆ ته‌ خۆشكرين بگره‌، وخودێ ئه‌و ڕێك بۆ ته‌ يێن ب ساناهى كرين ئه‌گه‌ر خۆ د دوير ژى بن تو ژێ به‌رزه‌ نابى. هنگڤينه‌كێ گه‌له‌ك ڕه‌نگ ژ زكێ مێشا هنگڤينى ده‌ردكه‌ڤت، ده‌رمانێ نه‌خۆشییان بۆ مرۆڤان تێدا هه‌يه‌. هندى د ڤى كارى دايه‌ يێ مێشا هنگڤينى دكه‌ت نيشانه‌كا مه‌زن ل سه‌ر شيانا ئافرانده‌رێ ڤێ مێشێ بۆ وى ملله‌تى هه‌يه‌ يێ هزرا خۆ تێدا بكه‌ت، ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرت.

70

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰ٘ي اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْــًٔا اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

وخودايێ مه‌زنه‌ هوين ئافراندين پاشى هه‌وه‌ دمرينت ده‌مێ ژییێ هه‌وه‌ خلاس دبت، و ژ هه‌وه‌ هه‌يه‌ يێ دگه‌هته‌ ره‌زيلترين عه‌مر كو پيراتییا پيره‌، دا پشتى زانينێ ئه‌و تشته‌كى نه‌زانت كانێ چاوا وى ل ده‌مێ زارۆكينییا خۆ تشته‌ك ژ وێ نه‌دزانى يا وى دزانى، هندى خودێ‌یه‌ پڕزانايێ خودان شيانه‌، زانين وشيانا وى دۆرا ل هه‌مى تشتان گرتى، ڤێجا ئه‌و خودايێ شياى مرۆڤى بزڤڕينته‌ ڤى حالی دشێت وى بمرينت، پاشى زێندى بكه‌ته‌ڤه‌.

71

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰي بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَآدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰي مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَآءٌ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ د دانا ڕزقى دا ل دنيايێ هنده‌ك ژ هه‌وه‌ ب سه‌ر هنده‌كان ئێخستينه‌، ژ هه‌وه‌ هه‌يه‌ يێ ده‌وله‌مه‌ند ويێ هه‌ژار، ويێ خودان مال ويێ عه‌بد، ڤێجا ئه‌وێن خودان مال هندێ ژ وى مالێ خودێ دايه‌ وان ناده‌نه‌ عه‌بدێن خۆ كو ئه‌و ژى وه‌كى وان لێ بێن وببنه‌ هه‌ڤپشكێن وان، ڤێجا ماده‌م ئه‌و بۆ خۆ ب وێ چه‌ندێ ڕازى نابن، ئه‌رێ چاوا ئه‌و ڕازى دبن كو هنده‌ك عه‌بدێن خودێ بۆ وى بكه‌نه‌ هه‌ڤپشك؟ هندى ئه‌ڤ چه‌نده‌يه‌ مه‌زنترين زۆردارى وكوفرا ب قه‌نجییێن خودێ‌یه‌ ئه‌و دكه‌ن.

72

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودايێ مه‌زن ژ نفشێ هه‌وه‌ جۆته‌ك دايه‌؛ دا دلێن هه‌وه‌ پێ ڕحه‌ت ببن، ووى كوڕ ونه‌ڤى ودوونده‌هـ ژ وان دانه‌ هه‌وه‌، ووى ژ خوارنێن پاقژ ڕزق دا هه‌وه‌. ئه‌رێ ڤێجا ئه‌و ب خوداينییا ژ قه‌ستا يا خوداوه‌ندێن خۆ باوه‌رییێ دئينن، و ب وان قه‌نجییێن خودێ يێن نه‌ئێنه‌ هژمارتن كافرییێ دكه‌ن، وئه‌و ب په‌رستنا خودێ ب تنێ شوكرا وى ناكه‌ن؟

73

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ شَيْــًٔا وَّلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێس په‌رستنا وان صه‌نه‌مان دكه‌ن يێن كو نه‌شێن ڕزقه‌كى ژ عه‌سمانى وه‌كى بارانێ، يان ژ عه‌ردى وه‌كى چاندنێ بده‌نه‌ وان، وتشته‌ك نه‌ دده‌ست وان دا يه‌ ونه‌ ئه‌و دشێن بێخنه‌ ده‌ستێ خۆ؛ چونكى وان شيان نينه‌.

74

فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا كو هه‌وه‌ زانى هندى صه‌نه‌من چو مفاى ناگه‌هيننه‌ هه‌وه‌، هوين -گه‌لی مرۆڤان- د په‌رستنێ دا چو هه‌ڤكويفان بۆ خودێ ژ چێكرییێن وى نه‌دانن وبۆ نه‌كه‌نه‌ هه‌ڤپشك. هندى خودێ‌یه‌ دزانت هوين چ دكه‌ن، وهوين د بێ ئاگه‌هن هوين خه‌له‌تى ودويماهییا كارێ خۆ نزانن.

75

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰي شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًا هَلْ يَسْتَوٗنَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

خودێ مه‌ته‌له‌ك ئينا خرابییا بير وباوه‌رێن خودانێن شركێ تێدا ئاشكه‌راكر: زه‌لامه‌كێ عه‌بد بت ده‌سهه‌لاتا تشته‌كى نه‌بت، وزه‌لامه‌كێ دى يێ ئازاد بت، ماله‌كێ حه‌لال هه‌بت خودێ دابتێ، وى ده‌سهه‌لات ل سه‌ر هه‌بت، ڤێجا ڤه‌شارتى وئاشكه‌را ئه‌و خێران ژێ بده‌ت، ئه‌رێ خودان عه‌قله‌ك هه‌يه‌ بێژت هه‌ردو وه‌كى يه‌كن؟ وه‌سا خودێ ژى ئافرانده‌رێ خودان ملك وده‌سهه‌لات وه‌كى به‌نییێن خۆ نابت، ڤێجا چاوا هوين وان وه‌كى يه‌ك لێ دكه‌ن؟ حه‌مد بۆ خودێ ب تنێ بت، ئه‌وه‌ يێ هه‌ژى حه‌مد ومه‌دحان، به‌لكى پترییا بوتپه‌رێسان نزانن كو حه‌مد بۆ خودێ‌یه‌، وكو ئه‌و ب تنێ هێژاى په‌رستنێ يه‌.

76

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَا٘ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰي شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰي مَوْلٰىهُ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَاْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِيْ هُوَ وَمَنْ يَّاْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰي صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

وپێخه‌مه‌ت دياركرنا بێ خێرییا شركێ خودێ مه‌ته‌له‌كا دى ب دو زه‌لامان ئينا: يه‌ك ژ وان يێ كه‌ڕ ولاله‌ نه‌ ئه‌و تێ دگه‌هت ونه‌دشێت كه‌سێ تێ بگه‌هينت ژى، نه‌ مفاى دگه‌هينته‌ خۆ ونه‌ دگه‌هينته‌ كه‌سێ دى، وئه‌و باره‌كێ گرانه‌ ل سه‌ر خودانێ خۆ يێ وى ب خودان دكه‌ت، ئه‌گه‌ر وى ئه‌و هنارته‌ كاره‌كى نه‌شێت بكه‌ت، وخێره‌كێ ب ده‌ست خۆ ڤه‌ نائينت، وزه‌لامه‌كێ دى يێ ساخله‌م، يێ كو مفاى بگه‌هينته‌ خۆ وبگه‌هينته‌ خه‌لكى ژى، كارێ باش دكه‌ت، وئه‌و يێ ل سه‌ر ڕێكه‌كا ڕاست ودورست، ئه‌رێ ڤێجا ما ل نك مرۆڤێن ئاقلمه‌ند ئه‌ڤ هه‌ردو زه‌لامه‌ وه‌كى يه‌كن؟ ڤێجا چاوا هوين صه‌نه‌مێ كه‌ڕ ولال دئيننه‌ ڕێزا خودايێ خودان شيان وقه‌نجيكه‌ر؟

77

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا٘ اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

تەفسیرا ساناهی

وزانينا تشتێ نه‌به‌رچاڤ ل عه‌سمانان وعه‌ردى بۆ خودێ‌یه‌، ومه‌سه‌لا هاتنا قيامه‌تێ يا ب له‌ز وه‌كى چاڤ هه‌لينه‌كا سڤكه‌، به‌لكى ژ وێ چه‌ندێ ژى ب له‌زتر ونێزيكتره‌. هندى خودێ‌یه‌ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه‌.

78

وَاللّٰهُ اَخْرَجَكُمْ مِّنْۣ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ شَيْــًٔا وَّجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودايێ مه‌زنه‌ يێ هوين پشتى ده‌مێ هلگرتنێ ژ زكێن دايكێن هه‌وه‌ ئيناينه‌ ده‌ر، هه‌وه‌ تشته‌ك ژ دۆر وبه‌رێن خۆ نه‌دزانى، ووى ئه‌و ئه‌ندام دانه‌ هه‌وه‌ يێن هوين تشتان پێ بزانن وه‌كى گوهـ وچاڤ ودلان؛ دا به‌لكى هوين سوپاسییا خودێ ل سه‌ر وان قه‌نجییان بكه‌ن، وپه‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن.

79

اَلَمْ يَرَوْا اِلَي الطَّيْرِ مُسَخَّرٰتٍ فِيْ جَوِّ السَّمَآءِ مَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا اللّٰهُ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌رێ ما بوتپه‌رێسان به‌رێ خۆ نه‌دايه‌ ته‌يران ل هه‌وا د ناڤبه‌را عه‌رد وعه‌سمانى دا ب فه‌رمانا خودێ د بن ده‌ست كرينه‌؟ ژ خودێ پێڤه‌تر كه‌سه‌ك نينه‌ وان ژ كه‌فتنێ بگرت. هندى د وێ چه‌ندێ دايه‌ نيشان بۆ وى ملله‌تى هه‌نه‌ يێ باوه‌رییێ ب وان نيشانان دئينن يێن ئه‌و ل سه‌ر شيانا خودێ دبينن.

80

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۣ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَا٘ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰي حِيْنٍ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ مالێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ كرنه‌ جهێ ته‌ناهییێ وئاكنجى بوونا د گه‌ل عه‌يالی، ده‌مێ هوين دئاكنجى، وده‌مێ هوين ل سه‌ر وه‌غه‌رێ وى ژ پيستێ حه‌يوانان خيڤه‌ت وچادر دانه‌ هه‌وه‌، ده‌مێ هوين دده‌نه‌ ڕێ وده‌مێ هوين ددانن ئه‌و بۆ هه‌وه‌ دسڤكن، ووى ژ هرییا په‌زى وحێشتران وموییێ بزنان جلك وناڤمالی ونڤين وتشتێ جوانییێ دا هه‌وه‌، ده‌مێ ساخییا خۆ هوين خۆشییێ پێ دبه‌ن.

81

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَاْسَكُمْ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ ئه‌و تشت دا هه‌وه‌ يێ هوين خۆ دده‌نه‌ بن سيبه‌را وى وه‌كى داروبارى وتشتێن دى، و د چيايان ڕا وى شكه‌فت دانه‌ هه‌وه‌ هوين ل ده‌مێ هه‌وجه‌يییان خۆ ڤێڕا دگه‌هينن، و ژ هرى وپه‌نبى وى جلك دانه‌ هه‌وه‌، ئه‌و هه‌وه‌ ژ گه‌رمێ وسه‌رمايێ دپارێزن، ووى ئه‌و تشت ژ ئاسنى دا هه‌وه‌ يێ دربێن شه‌ڕان ژ هه‌وه‌ پاشڤه‌ لێ بده‌ت، ڤێجا كا چاوا خودێ ئه‌ڤ قه‌نجییه‌ د گه‌ل هه‌وه‌ كرن وه‌سا ئه‌و قه‌نجییا خۆ ل سه‌ر هه‌وه‌ پێك دئينت كو دينێ حه‌ق بۆ هه‌وه‌ ئاشكه‌را دكه‌ت؛ دا هوين خۆ ب ده‌ست ئه‌مرێ خودايێ خۆ ب تنێ ڤه‌ به‌رده‌ن، وچو هه‌ڤپشكان بۆ وى د په‌رستنێ دا نه‌دانن.

82

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا پشتى وان ئايه‌ت ديتين ئه‌گه‌ر وان پشت دا ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- تو ب خه‌م نه‌كه‌ڤه‌؛ چونكى هه‌ما ب تنێ گه‌هاندنا ئاشكه‌را يا وى تشتێ تو پێ هاتییه‌ هنارتن ل سه‌ر ته‌يه‌، وهيدايه‌ت خه‌ما مه‌يه‌.

83

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه‌ قه‌نجییا خودێ ب هنارتنا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- ل سه‌ر خۆ دناسن، پاشى ئه‌و كافرییێ ب پێغه‌مبه‌رينییا وى دكه‌ن، وپترییا ملله‌تێ وى ب پێغه‌مبه‌رينییا وى دكافرن، باوه‌رییێ پێ نائينن.

84

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- به‌حسێ وى تشتى بۆ وان بكه‌ يێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ چێ دبت، ده‌مێ ئه‌م ژ هه‌ر ملله‌ته‌كى پێغه‌مبه‌رێ وان دهنێرين شاهد ل سه‌ر باوه‌رییا خودان باوه‌رێن وان، وكوفرا كافران، پاشى ده‌ستويرى بۆ ئه‌وێن كوفر كرى نائێته‌دان دا كو ئه‌و عوزرا خۆ ڤه‌خوازن، و ژ وان نائێته‌ خواستن كو ئه‌و ب تۆبێ وكارێ چاك ڕازيبوونا خودێ بخوازن؛ چونكى ده‌مێ وێ چه‌ندێ نه‌ما.

85

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الْعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر كافران ل ئاخره‌تێ عه‌زابا خودێ ديت تشته‌ك ژێ ل سه‌ر وان نائێته‌ سڤككرن، وئه‌و نائێته‌ ڤه‌هێلان، وعه‌زاب ژ وان نائێته‌ پاشڤه‌لێدان.

86

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا شُرَكَآءَهُمْ قَالُوْا رَبَّنَا هٰ٘ؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا الَّذِيْنَ كُنَّا نَدْعُوْا مِنْ دُوْنِكَ فَاَلْقَوْا اِلَيْهِمُ الْقَوْلَ اِنَّكُمْ لَكٰذِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر بوتپه‌رێسان ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و خوداوه‌ندێن خۆ ديتن يێن وان په‌رستن بۆ كرى، ئه‌و دێ بێژن: خودايێ مه‌ ئه‌وێن هه‌ ئه‌و هه‌ڤپشك بوون يێن مه‌ په‌رستن بۆ دكر، ئينا ئه‌و خوداوه‌ند ب ئه‌زمان كه‌فتن وئه‌و دره‌وين ده‌رێخستن يێن په‌رستن بۆ كرى، وگۆتن: هوين -گه‌لی بوتپه‌رێسان- ددره‌وينن، ده‌مێ هه‌وه‌ ئه‌م بۆ خودێ كرينه‌ هه‌ڤپشك وهه‌وه‌ په‌رستن بۆ مه‌ كرى، ومه‌ فه‌رمانا هه‌وه‌ ب وێ چه‌ندێ نه‌كر بوو، ومه‌ نه‌گۆت بوو ئه‌م هه‌ژى خوداينیێينه‌، ڤێجا هوينن دلۆمه‌ لێكرى.

87

وَاَلْقَوْا اِلَي اللّٰهِ يَوْمَئِذِ اِۨلسَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وبوتپه‌رێسان خۆ ب ده‌ست ڤه‌ به‌ردانا خۆ بۆ خودێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئاشكه‌را كر، وئه‌و دره‌وا وان بۆ خۆ چێكرى ل وان به‌رزه‌بوو، كو خوداوه‌ندێن وان دێ مه‌هده‌رێ بۆ وان كه‌ن.

88

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌وێن كافرى بووین وبه‌رێ مرۆڤان ژ باوه‌رى ئينانێ دايه‌ پاش، ژ به‌ر كوفرا وان مه‌ عه‌زابه‌ك ل وان زێده‌ كر وعه‌زابه‌ك ژ به‌ر پاشڤه‌لێدانا وان بۆ خه‌لكى ژ دويكه‌فتنا حه‌قییێ؛ وئه‌ڤه‌ ژ به‌ر كو وان ژ قه‌ستا خرابكارى دكر وخه‌لك ب كوفرێ ونه‌گوهدارییێ د سه‌ر دا دبرن.

89

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰي هٰ٘ؤُلَآءِ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًي وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰي لِلْمُسْلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو به‌حسێ هندێ بكه‌ ده‌مێ ئه‌م ل ڕۆژا قيامه‌تێ ژ ناڤ هه‌ر ملله‌ته‌كى شاهده‌كى ل سه‌ر وان دهنێرين، كو ئه‌و پێغه‌مبه‌ر بوو يێ خودێ بۆ وان هنارتى، ومه‌ تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- ل سه‌ر ملله‌تێ ته‌ كرییه‌ شاهد، و ب ڕاستى مه‌ قورئان بۆ ته‌ هنارتییه‌ دا هه‌ر تشته‌كێ هه‌وجه‌ى ئاشكه‌راكرنێ بت ئه‌و ئاشكه‌را بكه‌ت، ودا ئه‌و ببته‌ هيدايه‌ت ودلۆڤانى بۆ وى يێ باوه‌رییێ پێ بينت، ومزگينییه‌كا خۆش ب دويماهییه‌كا باش بۆ خودان باوه‌ران.

90

اِنَّ اللّٰهَ يَاْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَآئِ ذِي الْقُرْبٰي وَيَنْهٰي عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى خودايێ مه‌زنه‌ د ڤێ قورئانێ دا فه‌رمانێ ل به‌نییێن خۆ دكه‌ت كو دادییێ د ده‌رحه‌قا وى دا بكه‌ن، كو په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن، و د ده‌رحه‌قا خه‌لكى ژى دا كو مافێ هه‌ر خودان مافه‌كى بده‌نێ، وفه‌رمانێ ب قه‌نجییێ ژى دكه‌ت كو كارێن وى ل سه‌ر وان فه‌ركرين ب دورستى ئه‌و بكه‌ن و ب گۆتن وكريار د گه‌ل خه‌لكى دباش بن، وخودێ فه‌رمانێ ب مرۆڤاينییێ دكه‌ت، وپاشڤه‌لێدانا ژ هه‌ر كار وگۆتنه‌كا كرێت دكه‌ت، و ژ هه‌ر تشته‌كى يێ شريعه‌ت ژێ ڕازى نه‌بت ژ كوفرێ وگونه‌هان، و ژ زۆردارییا ل خه‌لكى وته‌عدايییا ل سه‌ر وان، وخودێ -ب ڤێ فه‌رمانێ وپاشڤه‌لێدانێ- شيره‌تان ل هه‌وه‌ دكه‌ت وبيرا هه‌وه‌ ل دويماهییان دئينته‌ڤه‌؛ دا هوين فه‌رمانێن خودێ ل بيرا خۆ بينن ومفاى ژێ وه‌ربگرن.

91

وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عٰهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهه‌ر په‌يمانه‌كا دژى كيتابا خودێ وسوننه‌تا پێغه‌مبه‌رێ وى نه‌بت يا هوين د ناڤبه‌را خۆ وخودێ دا يان د ناڤبه‌را خۆ وبه‌نییان دا بده‌ن و ل سه‌ر خۆ فه‌ركه‌ن هوين وه‌فادارییێ پێ بكه‌ن، وهوين ل سويندێن خۆ لێڤه‌نه‌بن پشتى هه‌وه‌ ئه‌و موكم كرين، و ب ڕاستى هه‌وه‌ خودێ ل سه‌ر په‌يمانا خۆ كربوو وه‌كيل، هندى خودێ‌یه‌ دزانت هوين چ دكه‌ن.

92

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۣ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًا تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًاۣ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰي مِنْ اُمَّةٍ اِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين ل په‌يمانێن خۆ لێڤه‌نه‌بن، كو مه‌ته‌لا هه‌وه‌ وه‌كى يا وێ ژنكێ لێ بێت ئه‌وا ته‌ڤنێ خۆ درێست وموكم دكه‌ت، پاشى ڤه‌دكه‌ته‌ڤه‌، هوين وان سويندێن خۆ يێن هه‌وه‌ ل ده‌مێ دانا په‌يمانێ خوارين دكه‌نه‌ خاپاندن بۆ وان يێن هه‌وه‌ په‌يمان دايێ، وهوين ل په‌يمانا خۆ لێڤه‌ دبن گاڤا هه‌وه‌ هنده‌كێن زه‌نگينتر ژ وان ديتن يێن هه‌وه‌ په‌يمان دايێ، هه‌ما خودێ ب ڤێ وه‌فادارییا ب په‌يمانان ونه‌شكاندنا وان هه‌وه‌ دجه‌ڕبينت، ودا ل ڕۆژا قيامه‌تێ وى تشتى ئاشكه‌را بكه‌ت يێ هوين تێدا ژێك جودا دبوون.

93

وَلَوْ شَآءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّضِلُّ مَنْ يَّشَآءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَآءُ وَلَتُسْــَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر خودێ ڤيابا دا ته‌وفيقا هه‌وه‌ هه‌مییان ده‌ت، وهه‌وه‌ كه‌ته‌ يه‌ك ملله‌ت، كو ملله‌تێ ئيسلامییه‌، به‌لێ يێ وى بڤێت ژ وان يێن نيشانێن هلبژارتنا سه‌رداچوونێ ل نك دديار ئه‌و به‌رزه‌ دكه‌ت، ڤێجا ژ دادییا خۆ ئه‌و به‌رێ وى ناده‌ته‌ هيدايه‌تێ، ويێ وى بڤێت ژ وان يێن نيشانێن هلبژارتنا حه‌قییێ ل نك دديار ئه‌و هيدايه‌تێ ب ڕزقێ وى دكه‌ت، و ژ قه‌نجییا خۆ به‌رێ وى دده‌ته‌ ڕێكێ، ومسوگه‌ر خودێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ پسيارا وى تشتى دێ ژ هه‌وه‌ كه‌ت يێ هه‌وه‌ د دنيايێ دا دكر.

94

وَلَا تَتَّخِذُوْ٘ا اَيْمَانَكُمْ دَخَلًاۣ بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌۣ بَعْدَ ثُبُوْتِهَا وَتَذُوْقُوا السُّوْٓءَ بِمَا صَدَدْتُّمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

وهوين وان سويندێن خۆ يێن هه‌وه‌ خوارين نه‌كه‌نه‌ خاپاندن بۆ وان يێن هه‌وه‌ سويند بۆ خوارى، ڤێجا هوين پشتى ته‌ناهى وپشت ڕاستییێ تێ بچن، وه‌كى وى يێ پییێ وى ته‌حسى پشتى كو خۆ ل جهـ گرتى، وئه‌و عه‌زابا هه‌وه‌ پێ نه‌خۆش د دنيايێ دا بگه‌هته‌ هه‌وه‌؛ ژ به‌ر كو هوين بووينه‌ ئه‌گه‌را پاشڤه‌لێدانا مرۆڤان ژ ڤى دينى پشتى وان غه‌دره‌ ژ هه‌وه‌ ديتى، وعه‌زابه‌كا مه‌زن بۆ هه‌وه‌ ل ئاخره‌تێ هه‌يه‌.

95

وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين په‌يمانا خودێ نه‌شكێنن؛ دا ب په‌رتاله‌كێ كێم ژ مالێ دنيايێ بگوهۆڕن، هندى ئه‌و تشته‌ يێ ل نك خودێ ژ دانا خێرێ بۆ وه‌فادارى بۆ هه‌وه‌ ژ ڤى بهايێ كێم چێتره‌، ئه‌گه‌ر هوين ژ زانايان بن، ڤێجا هوين هزرا خۆ د وێ جودايییێ دا بكه‌ن يا كو د ناڤبه‌را خێرا دنيايێ وئاخره‌تێ دا هه‌ى.

96

مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِيْنَ صَبَرُوْ٘ا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و تشتێ ل نك هه‌وه‌ هه‌ى ژ په‌رتالێ دنيايێ دێ چت ونامينت، وئه‌و ڕزق وخێرا ل نك خودێ بۆ هه‌وه‌ هه‌ى ناچت ودێ مينت. وئه‌وێن گرانییا ته‌كليف وفه‌رمانێن مه‌ هلگرتين -ووه‌فادارى يه‌ك ژ وان فه‌رمانانه‌- مسوگه‌ر ئه‌م خێرا باشترين كريارێن وان دێ ده‌ينێ، وئه‌و خێرا ئه‌م سه‌را كارێ وان يێ كێم دده‌ينێ دێ وه‌كى وێ بت يا ئه‌م سه‌را كارێ وان يێ گه‌له‌ك دده‌ينێ.

97

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰي وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهٗ حَيٰوةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌چییێ كاره‌كێ چاك بكه‌ت نێر بت يان مێ بت، ووى باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى هه‌بت، د دنيايێ دا ئه‌م ب ژينه‌كا خۆش وته‌نا دێ وى زێندى كه‌ين، ئه‌گه‌ر خۆ مالێ وى يێ كێم ژى بت، و ل ئاخره‌تێ ئه‌م دێ خێرا وان ب باشترين ڕه‌نگ سه‌را كارێ وان يێ دنيايێ ده‌ينێ.

98

فَاِذَا قَرَاْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا ئه‌گه‌ر ته ‌-ئه‌ى موسلمانۆ- ڤيا تشته‌كى ژ قورئانێ بخوينى تو خۆ ب خودێ بپارێزه‌ ژ خرابییا وى شه‌يتانێ ژ ره‌حما خودێ هاتییه‌ ده‌رێخستن، وبێژه‌: (أعوذ بالله من الشيطان الرجيم).

99

اِنَّهٗ لَيْسَ لَهٗ سُلْطٰنٌ عَلَي الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰي رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى شه‌يتانه‌ وى چو ده‌سهه‌لات ل سه‌ر وان نينه‌ يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، وخۆ دهێلنه‌ ب هيڤیيا خودێ ب تنێ ڤه‌.

100

اِنَّمَا سُلْطٰنُهٗ عَلَي الَّذِيْنَ يَتَوَلَّوْنَهٗ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِهٖ مُشْرِكُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما ده‌سهه‌لاتا وى ب تنێ ل سه‌ر وانه‌ يێن وى بۆ خۆ دكه‌نه‌ سه‌ركار وگوهدارییا وى دكه‌ن، وئه‌وێن -ژ به‌ر گوهدانا شه‌يتانى- شرك ب خودێ كرى.

101

وَاِذَا بَدَّلْنَا٘ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ وَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْ٘ا اِنَّمَا٘ اَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر مه‌ ئايه‌ته‌ك ب ئايه‌ته‌كا دى گوهاڕت، وخودايێ ئافرانده‌ر ب وان ئه‌حكامێن پتر د مه‌صلحه‌تا چێكرییێن وى دا زاناتره‌، كافر دێ بێژن: هندى تويى -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- تو مرۆڤه‌كێ دره‌وينى، گۆتنان ژ نك خۆ تو چێ دكه‌ى و ب خودێ ڕادده‌ى. وموحه‌ممه‌د -سلاڤ لێ بن- يێ وه‌سا نينه‌ وه‌كى ئه‌و دبێژن. به‌لكى پترییا وان چو ژ خودايێ خۆ وشريعه‌تێ وى نزانن.

102

قُلْ نَزَّلَهٗ رُوْحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهُدًي وَّبُشْرٰي لِلْمُسْلِمِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه‌ وان: من قورئان ژ نك خۆ چێ نه‌كرییه‌، به‌لێ جبريلی ئه‌و ژ نك خودايێ ته‌ ب ڕاستى ودادى ئينايه‌ خوارێ، موكومكرن بۆ خودان باوه‌ران، وڕێنيشادان ژ به‌رزه‌بوونێ، ومزگينییه‌كا خۆش بۆ وان يێن خۆ ب ده‌ست خودێ خودايێ هه‌مى چێكرییان ڤه‌ به‌رداين.

103

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى ئه‌م دزانين كو بوتپه‌رێس دبێژن: هندى پێغه‌مبه‌ره‌ قورئانێ ژ مرۆڤه‌كێ ژ دوونده‌ها ئاده‌مى وه‌ردگرت. ئه‌و دره‌وان دكه‌ن؛ چونكى زمانێ وى مرۆڤى يێ ئه‌و قورئانێ بۆ وى پال دده‌ن عه‌جه‌مییه‌ ونه‌ يێ ره‌هوانه‌، وقورئان ب عه‌ره‌بییه‌كا زێده‌ ره‌هوان وئاشكه‌رايه‌.

104

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ لَا يَهْدِيْهِمُ اللّٰهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئه‌و كافرن يێن باوه‌رییێ ب قورئانێ نائينن خودێ به‌رێ وان ناده‌ته‌ حه‌قییێ، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا نه‌خۆش و ب ئێش بۆ وان هه‌يه‌.

105

اِنَّمَا يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما ئه‌و دره‌وێ ژ نك خۆ چێ دكه‌ن يێن باوه‌رییێ ب خودێ وئايه‌تێن وى نه‌ئينن، وئه‌ون يێن د گۆتنێن خۆ دا ددره‌وين. به‌لێ موحه‌ممه‌د ئه‌وێ باوه‌رى ب خودايێ خۆ هه‌ى وگوهدارییا وى دكه‌ت يا ژێ دويره‌ ئه‌و دره‌وێ ژ كيسێ خودێ بكه‌ت، وئاخفتنان ژ نك خۆ ب ناڤێ وى بێژت.

106

مَنْ كَفَرَ بِاللّٰهِ مِنْۣ بَعْدِ اِيْمَانِهٖ٘ اِلَّا مَنْ اُكْرِهَ وَقَلْبُهٗ مُطْمَئِنٌّۣ بِالْاِيْمَانِ وَلٰكِنْ مَّنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّٰهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما ئه‌و دره‌وێ دكه‌ن يێن كوفر كرى و ژ باوه‌رییا خۆ لێڤه‌بووين، ئه‌وان غه‌زه‌با خودێ ل سه‌ر وانه‌، ئه‌و تێ نه‌بت يێ كوته‌كى لێ هاتییه‌كرن كو ب ئه‌زمانێ خۆ كوفرێ بێژت، ڤێجا ژ ترسا مرنێ دا ئه‌و كوفرێ بێژت ودلێ وى ل سه‌ر باوه‌رییێ يێ موكم بت، ئه‌وى چو لۆمه‌ ل سه‌ر نينه‌، به‌لێ هه‌چییێ كوفرێ ب ئه‌زمانێ خۆ بێژت ودلێ وى يێ پێ خۆش بت، ئه‌وان غه‌زه‌به‌كا دژوار ژ خودێ ل سه‌ر وان هه‌يه‌.

107

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَي الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ژ به‌ر كو وان دنيا وخۆشییا وێ هلبژارتییه‌، ودنيا ب سه‌ر ئاخره‌تێ وخێرا وێ ئێخستییه‌، وهندى خودێ‌یه‌ كافران ب هيدايه‌ت نائينت، وبه‌رێ وان ناده‌ته‌ ڕێكا ڕاست ودورست.

108

اُولٰٓئِكَ الَّذِيْنَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلٰي قُلُوْبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ وَاُولٰٓئِكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ خه‌تم ب كوفرێ ل سه‌ر دلێن وان داى ڤێجا وان دنيا ب سه‌ر ئاخره‌تێ ئێخست، له‌و ڕۆناهییا هيدايه‌تێ ناچته‌ د دلێن وان دا، وگوهێن وان ژ ئايه‌تێن خۆ كه‌ڕكرن ڤێجا وان ب دورستى گوهـ لێ نابت، وچاڤێن وان كۆره‌ كرن، ڤێجا ئه‌و ده‌ليلێن خوداينییا خودێ نابينن، وئه‌ڤه‌نه‌ يێن د بێ ئاگه‌هـ ژ وێ عه‌زابێ يا خودێ بۆ وان ئاماده‌كرى.

109

لَا جَرَمَ اَنَّهُمْ فِي الْاٰخِرَةِ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ب ڕاستى ئه‌ون ل ئاخره‌تێ يێن دزيانكار وتێچوويى، يێن ژينا خۆ د وى تشتى دا بۆراندى يێ عه‌زاب وتێچوونا وان تێدا.

110

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ هَاجَرُوْا مِنْۣ بَعْدِ مَا فُتِنُوْا ثُمَّ جٰهَدُوْا وَصَبَرُوْ٘ا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۣ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

پاشى هندى خودايێ ته‌يه‌ بۆ وان لاوازان يێن بوتپه‌رێسان ل (مه‌كه‌هێ) ئه‌و عه‌زابداين، حه‌تا وان ب سه‌رڤه‌ ئه‌و گۆتى يا كافر پێ ژ وان ڕازى ببن، ودلێن وان ب باوه‌رییێ دئاڤابوون، وده‌مێ وان ڕێكا خۆ ديتى ئه‌و مشه‌ختبووينه‌ (مه‌دينێ)، پاشى وان جيهاد د ڕێكا خودێ دا كرى، وصه‌بر ل سه‌ر نه‌خۆشییێ كێشاى، هندى خودايێ ته‌يه ‌-پشتى تۆبه‌كرنا وان- باش گونه‌هـ ژێبره‌ بۆ وان، ويێ دلۆڤانكاره‌ ب وان.

111

يَوْمَ تَاْتِيْ كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَّفْسِهَا وَتُوَفّٰي كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بيرا وان ل ڕۆژا قيامه‌تێ بينه‌ڤه‌ ده‌مێ هه‌ر نه‌فسه‌ك دئێت به‌ره‌ڤانییێ ژ خۆ دكه‌ت، وعوزران ڤه‌دخوازت، وخودێ جزايێ هه‌ر نه‌فسه‌كێ ل دويڤ كريارا وێ وبێى زۆردارى لێ بێته‌ كرن دده‌تێ، ڤێجا نه‌ خێرێن وان كێم دكه‌ت، ونه‌ عه‌زابا وان زێده‌تر لێ دكه‌ت.

112

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَئِنَّةً يَّاْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وخودێ مه‌ته‌له‌ك ئينا: باژێڕێ (مه‌كه‌هێ) ژ ته‌عداكرنا دوژمنان يێ ته‌نا بوو، و ژ ژيارا به‌رته‌نگ يێ پشت ڕاست بوو، ڕزقێ وى ب ساناهى وخۆش ژ هه‌ر لايه‌كى ڤه‌ به‌رفره‌هـ دهات، ئينا خه‌لكێ وى باژێرى كافرى ب قه‌نجییێن خودێ كر، وشريك بۆ وى دانان، وشوكرا وى سه‌را ڤان قه‌نجییان نه‌كر، ئينا خودێ ب برسێ، وترسا ژ له‌شكه‌رێ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- ئه‌و عه‌زابدان؛ ژ به‌ر كوفرا وان وكارێ وان يێ خراب.

113

وَلَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

و ب ڕاستى خودێ بۆ خه‌لكێ (مـه‌كــه‌هــێ) پێغه‌مبه‌ره‌ك ژ وان ب خۆ هنارت، كو موحه‌ممه‌ده‌ -سلاڤ لێ بن-، ئه‌و وى دناسن وڕاستگۆيى وئه‌مانه‌تا وى دزانن، به‌لێ وان ئه‌و تشت قه‌بويل نه‌كر يێ ئه‌و بۆ وان پێ هاتى، وباوه‌رى پێ نه‌ئينا، ئينا عه‌زابه‌كا نه‌خۆش ب سه‌ر وان دا هات ژ ته‌نگاڤى وترس وبرسێ، وكوشتنا مه‌زنێن وان ل (به‌درێ) وئه‌و دزۆردار بوون بۆ خۆ كو وان شــرك ب خـــودێ كــرى، وبه‌رێ خه‌لكى ژ ڕێكا وى دايه‌ پاش.

114

فَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا وَّاشْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ڤێجا هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران-ژ وى ڕزقى بخۆن يێ خودێ دايه‌ هه‌وه‌، وبۆ هه‌وه‌ حه‌لال وپاقژكرى، وهوين سوپاسییا خودێ بكه‌ن سه‌را قه‌نجییا وى، كو ئعترافێ پێ بكه‌ن وگوهدارییا وى بكه‌ن، ئه‌گه‌ر هوين ژ دل په‌رستنا وى دكه‌ن.

115

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَا٘ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما ژ حه‌يوانه‌تان خودێ مرار يێ ل سه‌ر هه‌وه‌ حه‌رامكرى، وخوينا رۆن ئه‌وا ل ده‌مێ ڤه‌كوشتنێ ژ به‌ر ڤه‌كوشتى دچت، وگۆشتێ به‌رازى، وئه‌و ڤه‌كوشتییێ نه‌ بۆ خودێ هاتییه‌ ڤه‌كوشتن، به‌لێ هه‌چییێ ژ ترسا مرنێ دا نه‌چار بوو كو تشته‌كى ژ ڤان تشتێن حه‌رام بخۆت بێى زۆردارییێ بكه‌ت، وپتر ژ پێتڤییێ نه‌خۆت، هندى خودێ‌یه‌ باش گونه‌هـ ژێبر بوويه‌ بۆ وى، ويێ دلۆڤانكاره‌ ب وى، وى عه‌زاب ناده‌ت سه‌را ڤى كارى.

116

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَي اللّٰهِ الْكَذِبَ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَي اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وهوين -گه‌لی بوتپه‌رێسان- نه‌بێژنه‌ وێ دره‌وێ يا هوين ب ئه‌زمانێ خۆ دبێژن: ئه‌ڤه‌ حه‌لاله‌ بۆ وى تشتێ خودێ حه‌رامكرى، وئه‌ڤه‌ حه‌رامه‌ بۆ وى تشتێ خودێ حه‌لالكرى؛ دا هوين ب ڤێ حه‌لالكرن وحه‌رامكرنێ دره‌وێ ژ كيسێ خودێ بكه‌ن، هندى ئه‌ون يێن دره‌وێ ل سه‌ر ناڤێ خودێ دكه‌ن ئه‌و فايدێ دنيايێ وئاخره‌تێ ب ده‌ست خۆ ڤه‌ نائينن.

117

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

خۆشییا وان د دنيايێ دا خۆشییه‌كا كێم وبێ ڤه‌مانه‌، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ وان هه‌يه‌.

118

وَعَلَي الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْ٘ا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ ئه‌و تشت ل سه‌ر جوهییان حه‌رامكربوو يێ مه‌ به‌رى نوكه‌ بۆ ته ‌-ئه‌ى موحه‌ممه‌د- گۆتى، كو هه‌ر تشته‌كێ خودان په‌نج بوو، وبه‌زێ چێل وپه‌زان، ئه‌و تێ نه‌بت يێ ل سه‌ر پشتا وان بت يان د ڕويڤيكان دبت يان ب هه‌ستى ڤه‌ مابت، و ب حه‌رامكرنا ڤان تشتان ل سه‌ر وان مه‌ زۆردارى ل وان نه‌كربوو، به‌لێ وان ب كوفرێ وته‌عدايییێ زۆردارى ل خۆ دكر، ڤێجا وان خۆ هێژاى ڤێ حه‌رامكرنێ كربوو.

119

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ عَمِلُوا السُّوْٓءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْ٘ا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۣ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

تەفسیرا ساناهی

پاشى هندى خودايێ ته‌ يه‌ بۆ وان يێن گونه‌هـ كرين بێى بزانن كانێ ئه‌و گونه‌هـ ل دويماهییێ چه‌ند غه‌زه‌با خودێ ب سه‌ر وان دا دێ ئينت، پاشى ئه‌و ل خودايێ خۆ زڤڕين و ژ گونه‌ها خۆ لێڤه‌بووين، وخۆ باش كرى وكارێ چاك كرى، هندى خودايێ ته‌ يه‌ -پشتى تۆبه‌كرن وچاكییا وان- باش گونه‌هـ ژێبر بوويه‌ بۆ وان، ودلۆڤانكار بوويه‌ ب وان.

120

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى ئيبراهيمه‌ د خێرێ دا پێشه‌وا بوو، وبۆ خودێ گوهداره‌كێ ب ترس بوو، وى ڕوییێ خۆ ژ دينێ ئيسلامێ وه‌رنه‌دگێڕا، وته‌وحيدا خودێ دكر وبوتپه‌رێسى نه‌دكر.

121

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهٖ اِجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰي صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

تەفسیرا ساناهی

ووى شوكرا خودێ ل سه‌ر قه‌نجییێن وى دكر، خودێ ئه‌و بۆ په‌ياما خۆ هلبژارتبوو، وبه‌رێ وى دابوو ڕێكا ڕاست، كو ئيسلامه‌.

122

وَاٰتَيْنٰهُ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَاِنَّهٗ فِي الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

ومه‌ د دنيايێ دا قه‌نجییه‌كا باش دابوويێ كو خه‌لكى مه‌دحێن وى دكرن ودويكه‌فتنا وى دكر، وعه‌ياله‌كێ چاك مه‌ دابوويێ، وهندى ئه‌وه‌ ئه‌و ل نك خودێ ل ئـاخره‌تێ ژ چاكانه‌ خودانێن جهێن بلند.

123

ثُمَّ اَوْحَيْنَا٘ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

پاشى مه‌ وه‌حى بۆ ته‌ هنارت كو دويچوونا دينێ ئيسلامێ بكه‌ وه‌كى ئيبراهيمى دويچوون كرى، وكو خۆ ل سه‌ر ڤى دينى ڕاست بكه‌، وڕوییێ خۆ ژێ وه‌رنه‌گێڕه‌، وهندى ئيبراهيم بوو چو شريك بۆ خودايێ خۆ چێ نه‌دكرن.

124

اِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَي الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هه‌ما خودێ مه‌زنكرنا ڕۆژا شه‌نبییێ كو ب تنێ عيباده‌ت تێدا بێته‌كرن دانابوو سه‌ر جوهییان ب تنێ ئه‌وێن د وێ چه‌ندێ دا د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب هه‌ڤڕكى چووين، ووان ئه‌و بۆ خۆ هلبژارت پێش ڕۆژا ئه‌ينییێ ڤه‌ يا فه‌رمان ب مه‌زنكرنا وێ ل وان هاتییه‌كرن. وهندى خودايێ ته‌ يه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تێ حوكمى د ناڤبه‌را وان دا دكه‌ت د وى تشتى دا يێ ئه‌و تێدا د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب هه‌ڤڕكى چووين، وئه‌و دێ جزايێ هه‌ر يه‌كى ب وى ڕه‌نگى ده‌تێ يێ ئه‌و هه‌ژى.

125

اُدْعُ اِلٰي سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

تو وهه‌چییێ دويكه‌فتنا ته‌ بكه‌ت ب ڕێكه‌كا بنه‌جهـ يا خودێ د كيتاب وسوننه‌تێ دا ب وه‌حى بۆ ته‌ هنارتى بۆ دينێ خودێ وڕێكا وى يا ڕاست گازى بكه‌، و ب ڕه‌نگه‌كێ ژ هه‌ژى تو د گه‌ل خه‌لكى باخڤه‌، و ب باشى شيره‌تێ ل وان بكه‌، كو دلێ وان بچته‌ خێرێ، ووان ژ خرابییێ پاشڤه‌ببه‌ت، و ب باشترين ونه‌رمترين ڕێكێن دان وستاندنێ تو دان وستاندنێ د گه‌ل وان بكه‌. چونكى يا ل سه‌ر ته‌ ب تنێ گه‌هاندنه‌، وته‌ يا خۆ كر، وهيدايه‌تا وان خه‌ما خودێ ب تنێ‌یه‌، وئه‌و زاناتره‌ ب وى يێ ژ ڕێكا وى به‌رزه‌ بووى، وئه‌و زاناتره‌ ب وان يێن ب هيدايه‌ت هاتين.

126

وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ

تەفسیرا ساناهی

وئه‌گه‌ر هه‌وه ڤيا تۆلێ ژ وى بستينن يێ ته‌عدايى ل هه‌وه‌ كرى، هوين ژ وێ زێده‌تر نه‌كه‌ن يا وى د گه‌ل هه‌وه‌ كرى، وئه‌گه‌ر هوين صه‌برێ بكێشن ئه‌و بۆ سه‌ركه‌فتنا د دنيايێ دا وبۆ خێرا مه‌زنا ل ئاخره‌تێ بۆ هه‌وه‌ چێتره‌.

127

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

وتو بێنا خۆ فره‌هـ بكه‌ ل سه‌ر وێ نه‌خۆشییا د ڕێكا خودێ دا دگه‌هته‌ ته‌ حه‌تا خۆشى دگه‌هته‌ ته‌، وبێهن فره‌هییا ته‌ ب تنێ ب خودێ‌یه‌، ئه‌وه‌ يێ هاريكارى وپشته‌ڤانییا ته‌ دكه‌ت، وتو ل سه‌ر وى ب خه‌م نه‌كه‌ڤه‌ يێ گوهدارییا ته‌ نه‌كه‌ت و د گازییا ته‌ نه‌ئێت، وتو ژ فه‌ند وفێلێن وان بێن ته‌نگ نه‌به‌.

128

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ

تەفسیرا ساناهی

هندى خودايێ مه‌زنه‌ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانییا خۆ يێ د گه‌ل وان يێن ته‌قوا كرى، ويێ د گه‌ل وان يێن د كرنا عيباده‌تى دا قه‌نجى كرى.