الٓرٰ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ
(الر) گۆتن ل دۆر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره بۆرییه. ئه‌ڤ ئايه‌ته د حه‌لالكرن وحه‌رامكرن وهيدايه‌تا خۆ دا ئايه‌تێن كيتابا ڕوهن وئاشكه‌رانه.
اِنَّا٘ اَنْزَلْنٰهُ قُرْءٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
هندى ئه‌مين مه ئه‌ڤ قورئانه ب زمانێ عه‌ره‌بان يا ئينايه خوارێ؛ دا به‌لكى هوين -گه‌لی عه‌ره‌بان-د ڕامانێن وێ بگه‌هن، وكارى ب هيدايه‌تا وێ بكه‌ن.
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا٘ اَوْحَيْنَا٘ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
ئه‌ى موحه‌ممه‌د ب ئينانه خوارا ڤێ قورئانێ بۆ ته ئه‌م باشترين چيرۆكان بۆ ته ڤه‌دگێڕين، ئه‌گه‌ر چ به‌رى هاتنه‌خوارا وێ بۆ ته تو د ده‌رحه‌قا ڤان چيرۆكان دا ژ بێ ئاگه‌هان بووى، ته تشته‌ك ژێ نه دزانى.
اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰ٘اَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- گۆتنا يووسفى بۆ ملله‌تێ خۆ بێژه ده‌مێ وى گۆتییه بابێ خۆ: هندى ئه‌زم من د خه‌ونێ دا دديت يازده ستێران، وڕۆژ وهه‌يڤێ ژى خۆ بۆ من دچه‌ماندن. وئه‌ڤ خه‌ونه بۆ يووسفى مزگينییه‌ك بوو ب وێ پێكا بلند يا ئه‌و د دنيايێ وئاخره‌تێ دا دێ گه‌هتێ.
قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰ٘ي اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا اِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
يه‌عقووبى گۆته كوڕێ خۆ يووسفى: ئه‌ى كوڕكێ من ڤێ خه‌ونا خۆ بۆ برايێن خۆ نه‌بێژه دا ئه‌و حه‌سويدییێ ب ته نه‌به‌ن، ودوژمناتییا ته نه‌كه‌ن، وپيلانگێڕییێ نه‌كه‌ن كو ته تێ ببه‌ن، هندى شه‌يتانه ئه‌و بۆ مرۆڤى دوژمنه‌كێ ئاشكه‌رايه.
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَاْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰ٘ي اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَا٘ اَتَمَّهَا عَلٰ٘ي اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
وكانێ چاوا خودێ ئه‌ڤ خه‌ونه نيشا ته دا وه‌سا ئه‌و دێ ته هلبژێرت وزانينا ته‌عبيرا خه‌ونێن مرۆڤان نيشا ته ده‌ت، وئه‌و دێ قه‌نجییا خۆ ل سه‌ر ته و ل سه‌ر بنه‌مالا يه‌عقووبى ب پێغه‌مبه‌رينییێ پێك ئينت، كانێ چاوا وى ب پێغه‌مبه‌رينییێ قه‌نجییا خۆ ل سه‌ر هه‌ردو بابێن ته ئيبراهيم وئيسحاقى به‌رى نوكه پێك ئيناى. هندى خودايێ ته‌يه يێ پڕزانايه ب وى يێ ئه‌و هلبژێرت ژ به‌نییێن خۆ، يێ كاربنه‌جهه د ڕێڤه‌برنا كارێ به‌نییێن خۆ
لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖ٘ اٰيٰتٌ لِّلسَّآئِلِيْنَ
ب ڕاستى د سه‌رهاتییا يووسفى وبرايێن وى دا عيبره‌ت وده‌ليل ل سه‌ر شيان وكاربنه‌جهییا خودێ هه‌بوون بۆ وى يێ پسيارا سه‌رهاتییێن وان بكه‌ت، وحه‌ز بكه‌ت سه‌رهاتییا وان بزانت.
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰ٘ي اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنِ
ده‌مێ برابابێن يووسفى د ناڤبه‌را خۆ دا گۆتى: هندى يووسف وبرايێ وى يێ دايبابییه ئه‌و ل نك بابێ مه ژ مه دخوشتڤيترن، ئه‌و وان هه‌ردووان ب پێش مه دئێخت، وئه‌م كۆمه‌كا خودان هێز وهژمارين، هندى بابێ مه‌يه يێ د خه‌له‌تییه‌كا ئاشكه‌را دا كو بێ ئه‌گه‌ره‌كا دورست ئه‌و وان هه‌ردووان ب سه‌ر مه دئێخت.
اِۨقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۣ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ
هوين يووسفى بكوژن يان ژى وى بهاڤێنه عه‌رده‌كێ دوير ژ ئاڤاهییان ڤيانا بابێ هه‌وه بۆ هه‌وه ب تنێ دێ مينت ودێ به‌رێ وى كه‌فته هه‌وه، وهوين پشتى يووسفى دێ زڤڕن تۆبه كه‌ن، وداخوازێ ژ خودێ كه‌ن كو ئه‌و گونه‌ها هه‌وه ژێ ببه‌ت.
قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
يه‌كى ژ برايێن يووسفى گۆت: هوين يووسفى نه‌كوژن به‌لێ وى بهاڤێنه د بنێ بيره‌كێ دا هنده‌ك كاروانییێن ڕێڤنگ دێ وى بۆ خۆ هه‌لينن وبه‌ن وهوين دێ ژ وى ڕحه‌ت بن، وهه‌وجه ناكه‌ت هوين وى بكوژن، ئه‌گه‌ر ڕاسته هه‌وه ئه‌و كربته دلێ خۆ يا هوين دبێژن.
قَالُوْا يٰ٘اَبَانَا مَا لَكَ لَا تَاْمَنَّا عَلٰي يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ
برايێن يووسفى -پشتى ل سه‌ر هندێ كۆم بووين كو وى دوير بكه‌ن- گۆتن: ئه‌ى بابێ مه بۆچى باوه‌رییا ته نائێت تو يووسفى بهێلییه ب هيڤییا مه ڤه وئه‌م برايێن وينه، ومه خێرا وى دڤێت ودێ چاڤێ خۆ ده‌ينێ، ودێ شيره‌تێن باش لێ كه‌ين؟
اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
سوباهى تو وى د گه‌ل مه فڕێكه چه‌روانى تشتێ وى دڤێت بلا ئه‌و بخۆت، وبلا بۆ خۆ يارییان بكه‌ت، وهندى ئه‌مين ئه‌م دێ وى ژ هه‌ر تشته‌كێ تو ژێ بترسى پارێزين.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْ٘ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّاْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
يه‌عقووبى گۆت: بۆ من نه‌خۆشه هوين وى ببه‌نه چه‌روانى وصه‌برا من نائێت ئه‌و ل نك من نه‌بت، وئه‌ز دترسم هوين ژێ غافل ببن ڤێجا گورگ وى بخۆت.
قَالُوْا لَئِنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّا٘ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
برايێن يووسفى گۆته بابێ خۆ: سويند بت ئه‌گه‌ر گورگى ئه‌و خوار، وئه‌م كۆمه‌كا ب هێز ئه‌و هنگى ئه‌م د زيانكارين، وچو خێر د سه‌رێ مه نينه، وچو مفا د مه دا نينه.
فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْ٘ا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ وَاَوْحَيْنَا٘ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
ئينا وى ئه‌و د گه‌ل وان هنارت وده‌مێ وان ئه‌و برى و ل سه‌ر هندێ كۆم بووين كو وى بكه‌نه د بنێ بيرێ دا، ومه وه‌حى بۆ يووسفى هنارت كو تو ل پاشه‌ڕۆژێ دێ ڤى كارێ وان ده‌يه ناڤ چاڤێن وان، وئه‌و ب وێ چه‌ندێ ناحه‌سن ونزانن.
وَجَآءُوْ٘ اَبَاهُمْ عِشَآءً يَّبْكُوْنَ
وبرايێن يووسفى ل ده‌مێ عه‌يشا هاتنه نك بابێ خۆ، وكرنه گرى ومخابنى ڕاهێلان.
قَالُوْا يٰ٘اَبَانَا٘ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُ وَمَا٘ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
وان گۆت: ئه‌ى بابێ مه هندى ئه‌م بووين ئه‌م چووين دا غاردان وئارمانجانێ بكه‌ين، ومه يووسف هێلا ل نك جلك وخوارنا خۆ، ومه ته‌خسيرى د پاراستنا وى دا نه‌كربوو، به‌لكى مه ئه‌و هێلابوو ل جهه‌كێ ئه‌مين، وده‌ليڤه‌يه‌كا كێم ئه‌م ژ وى غافل بووين، ئينا گورگى ئه‌و خوار، وئه‌گه‌ر خۆ ئه‌م د ڕاستگۆ ژى بين تو باوه‌ر ژ مه نـاكـه‌ى؛ چونـكـى تو گه‌له‌ك حه‌ز ژ يووسفى دكه‌ى.
وَجَآءُوْ عَلٰي قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ وَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰي مَا تَصِفُوْنَ
ووان كراسێ وى ئينا وخوينه‌كا ژ دره‌و نه يا يووسفى تێدا بوو؛ دا ئه‌و وى بۆ خۆ بكه‌نه شاهد ل سه‌ر ڕاستییا خۆ، به‌لێ ئه‌و بۆ ده‌ليلێ دره‌وا وان؛ چونكى كراس يێ ساخله‌م بوو ونه‌هاتبوو دڕاندن. ئينا بابێ وان يه‌عقووبى گۆت: مه‌سه‌له يا وه‌سا نينه وه‌كى هوين دبێژن، به‌لكى نه‌فسێن هه‌وه يێن خراب كاره‌كێ كرێت د ده‌ر حه‌قا يووسفى دا ب هه‌وه يێ دايه كرن، وئه‌و كار ل به‌ر هه‌وه يێ شرينكرى ويا ژ هه‌وه ڤه كاره‌كێ باشه، ڤێجا صه‌بركێشانا من دێ يا جوان بت وئه‌ز گازندا خۆ بۆ چو مرۆڤان ناكه‌م، ودێ داخوازا هاريكارییێ ژ خودێ كه‌م ل سه‌ر وى تشتێ هوين ژ دره‌و سالۆخ دده‌ن.
وَجَآءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰي دَلْوَهٗ قَالَ يٰبُشْرٰي هٰذَا غُلٰمٌ وَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۣ بِمَا يَعْمَلُوْنَ
وكۆمه‌كا ڕێڤنگان هات، ووان يه‌ك هنارت دا ئاڤێ بۆ وان بينت، ڤێجا ده‌مێ وى سه‌تلا خۆ داهێلايه د بيرێ دا يووسفى خۆ پێڤه گرت، ئينا خودانێ سه‌تلێ گۆت: مزگينى ئه‌ڤه كوڕكه‌كێ هێژايه، وبرايێن يووسفى -وئه‌و ل نێزيكى وى بوون- خۆ پێ نه‌ئيناده‌ر، ويووسفى ژى مه‌سه‌لا خۆ بۆ وان نه‌گۆت، ونه‌گۆت: ئه‌ڤه برايێن منن، ژ ترسێن هندێ دا كو برايێن وى وى بكوژن، ووان گۆت: ئه‌ڤه په‌رتاله‌كێ مه‌يه ئه‌م لێ دگه‌ڕياين، وخودێ دزانى كانێ ئه‌و دێ چ ل يووسفى كه‌ن.
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۣ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ وَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزَّاهِدِيْنَ
وبرايێن وى ئه‌و ب بهايه‌كێ كێم ژ ده‌رهه‌مان فرۆته ڕێڤنگان، وهه‌ما وان به‌س دڤيا به‌لا وى ژ خۆ ڤه‌كه‌ن له‌و وان دلێ خۆ نه‌بره ماله‌كێ بۆش؛ چونكى وان نه‌دزانى بهايێ وى ل نك خودێ چه‌نده.
وَقَالَ الَّذِي اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖ٘ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰ٘ي اَنْ يَّنْفَعَنَا٘ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِي الْاَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَاْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰ٘ي اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
وده‌مێ ڕێڤنگان يووسف برییه (مصرێ) عه‌زيزێ مصرێ، كو وه‌زير بوو، ئه‌و ژ وان كڕى، ووى گۆته ژنا خۆ: سه‌ره‌ده‌رییه‌كا باش د گه‌ل وى بكه، وجهه‌كێ ب قه‌در بدێ، به‌لكى ئه‌م مفاى ژ خزمه‌تكارییا وى ببينين، يان ژى ئه‌م وى بۆ خۆ وه‌كى كوڕه‌كى لێ بكه‌ين، وكانێ چاوا مه يووسف ڕزگاركر وعه‌زيزێ مصرێ لێ كره خودان، وه‌سا مه جهه‌كێ باش بو وى ل عه‌ردێ مصرێ دانا، ومه گه‌نجينه‌يێن وێ كرنه د ده‌ستێن وى دا، ودا ئه‌م ژ زانينا ته‌عبيرا خه‌ونان نيشا وى بده‌ين ڤێجا دا ئه‌و ب خه‌ونان بزانت كانێ ل پاشه‌ڕۆژێ دێ چ چێ بت. وخودێ فه‌رمانا خۆ ب جـهـ دئـيـنـت، كه‌س نه‌شێت حوكمێ وى ڕاوه‌ستينت، به‌لێ پترییا مرۆڤان نزانن.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ٘ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ
وده‌مێ يووسف گه‌هشتییه تمامییا هێز وگه‌نجينییا خۆ مه زانين وتێگه‌هشتن دايێ، ووه‌كى ڤى جزايى ئه‌م دده‌ينه قه‌نجيكاران ژى ژ به‌ر قه‌نجيكارییا وان.
وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْ٘ اَحْسَنَ مَثْوَايَ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ
وژنكا عه‌زيزى ئه‌وا يووسف د مالا وێ دا ژ به‌ر ڤيانا وێ يا دژوار بۆ وى وجوانییا وى يا زێده ب نه‌رمى ونازكى ڤه ئه‌و ب نك خۆ ڤه داخوازكر، ووێ ده‌رگه‌هـ ل خۆ ويووسفى گرتن، ووێ گۆت: له‌زێ بكه وه‌ره، ئينا وى گۆت: ئه‌ز خۆ ب خودێ دپارێزم ژ ڤى تشتێ تو به‌رێ من دده‌يێ، كو ئه‌ز خيانه‌تێ ل مه‌زنێ خۆ بكه‌م يێ قه‌درێ من گرتى، ئه‌ز د مالا وى دا خيانه‌تێ ل وى ناكه‌م، هندى ئه‌وه يێ زۆردارییێ بكه‌ت ب مراد ناكه‌ڤت.
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا٘ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْٓءَ وَالْفَحْشَآءَ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ
و ب ڕاستى دلێ وێ چوو خرابییێ، وهاته سه‌ر دلێ يووسفى كو گوهدارییا وێ بكه‌ت، ئه‌گه‌ر ژ به‌ر هندێ نه‌با كو وى ئايه‌ته‌ك ژ ئايه‌تێن خودايێ خۆ ديت ئه‌و ژ وێ چه‌ندێ پاشڤه لێ دا يا دلێ وى گۆتییێ، وهه‌ما مه ئه‌و ئايه‌ت نيشا وى دا؛ دا ئه‌م خرابى وكرێتییێ ژ وى پاشڤه لێ بده‌ين, هندى ئه‌وه ئه‌و ژ وان به‌نییێن مه يێن پاقژ وهلبژارتى بۆ پێغه‌مبه‌رينییێ بوو يێن كو ئيخلاص د په‌رستن وته‌وحيدا خودێ دا كرى.
وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِ قَالَتْ مَا جَزَآءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْٓءًا اِلَّا٘ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
ويووسفى ب له‌ز قه‌ستا ده‌رگه‌هى كر دا ده‌ركه‌ڤت، وئه‌وێ له‌ز كر دا وى بگرت، ووێ كراسێ وى ژ پشتێ ڤه گرت وكێشا؛ دا كو نه‌هێلت ده‌ركه‌ڤت ئينا كراسێ وى دڕيا، وهه‌ردووان مێرێ وێ ل به‌ر ده‌رى ديت، ئينا وێ گۆت: ئه‌رێ جزايێ وى يێ خرابییا مالا ته بڤێت چيه ژبلی هندێ كو ئه‌و بێته گرتن يان ب عه‌زابه‌كا ب ئێش بێته عه‌زابدان.
قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَا اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
يووسفى گۆت: ئه‌وێ داخوازا وێ چه‌ندێ ژ من كرییه، وبچويكه‌كێ د لاندكێ دا ژ مرۆڤێن وێ شاهده‌يى دا، گۆت: ئه‌گه‌ر كراسێ وى ژ سنگى ڤه هاتبته دڕاندن وێ د ئاخفتنا خۆ دا ڕاست گۆتییه، وئه‌و ژ دره‌وينانه.
وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
وئه‌گه‌ر كراسێ وى ژ پشتێ ڤه هاتبته دڕاندن وێ د ئاخفتنا خۆ دا دره‌و كرییه، وئه‌و ژ ڕاستگۆيانه.
فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ اِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ
ڤێجا ده‌مێ زه‌لامى ديتى كراسێ يووسفى ژ پشتێ ڤه يێ هاتییه دڕاندن وى زانى يووسف يێ بێ گونه‌هه، ووى گۆته ژنكا خۆ: هندى ئه‌ڤ دره‌وه‌يه يا ته ب دويڤ ڤى جحێلی ڤه‌ناى ژ فێلێن هه‌وه ژنكانه، هندى فێلێن هه‌وه‌نه گه‌له‌ك دمه‌زنن.
يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۣبِكِ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ
عه‌زيزێ (مصرێ) گۆت: ئه‌ى يووسف ئه‌ڤا ژ وێ چێ بووى بهێله ونه‌بێژه كه‌سێ، وتو -ئه‌ى ژنێ- داخوازا ژێبرنێ بۆ گونه‌ها خۆ بكه؛ چونكى ب ڤێ داخوازا ته ژ يووسفى كرى، و ب ڤێ بێ به‌ختییا ته ل وى كرى تو يا خه‌له‌تى وتو ژ گونه‌هكارانى.
وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
وسوحبه‌ت گه‌هشته ژنكێن باژێرى ووان د ناڤ خۆ دا ئينا وبر، ووان ب نه‌ڕازيبوون ڤه ل سه‌ر كارێ ژنا عه‌زيزى گۆت: ژنا عه‌زيزى به‌لا خۆ ژ خولامێ خۆ ڤه‌ناكه‌ت، وڤيانا وى يا گه‌هشتییه په‌ڕێ دلێ وێ، هندى ئه‌مين ئه‌م ب ڤى كارى وێ دبينن ئه‌و يا د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را دا.
فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗ٘ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًا اِنْ هٰذَا٘ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ
ڤێجا ده‌مێ ژنا عه‌زيزى زانى ئه‌و نه‌كامییا وێ دكه‌ن و ب فێلبازى ڤه دهاڤێنه وێ، هنارته ب دويڤ وان ڕا وئه‌و ڤه‌خواندنه قه‌سرا خۆ، وبالگه‌هـ وباليفك بۆ وان ئاماده‌كرن، وخوارن ژى دانا به‌ر وان، وهه‌ر يه‌كێ كێركه‌ك داڤێ دا خوارنێ پێ بخۆن، پاشى وێ گۆته يووسفى: ده‌ركه‌ڤه نك وان، ڤێجا ده‌مێ وان ئه‌و ديتى حێبه‌تى مان و ب چاڤه‌كێ بلند سه‌حكرنێ، وجوانییا وى ئه‌و ژ بيرڤه‌كرن، له‌و وان ده‌ستێن خۆ برينداركرن، ووان ژ مه‌نده‌هۆشى ڤه گۆت: پاكى بۆ خودێ بت، ئه‌ڤه نه ژ مرۆڤانه؛ چونكى جوانییا وى نه وه‌كى يا مرۆڤانه، هه‌ما ئه‌ڤه ژ ملياكه‌تان ملياكه‌ته‌كێ ب قه‌دره.
قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ وَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ وَلَئِنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَا٘ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ
ژنا عه‌زيزى گۆته وان ژنكان يێن ده‌ستێن خۆ بڕين: ئه‌ڤ جحێلێ هه يێ ژ به‌ر ديتنا وى ئه‌و هاتییه سه‌رێ هه‌وه يا هاتى ئه‌وه يێ هه‌وه سه‌را ڤيانا من بۆ وى لۆمه‌ى من كرى، و ب ڕاستى من داخوازا وى كربوو، ومن به‌رگه‌ڕيان كربوو كو وى ب لايێ خۆ ڤه بكێشم؛ دا وێ بكه‌ت يا ئه‌ز ژێ دخوازم به‌لێ ئه‌و ل به‌ر نه‌هاتییه، وسويند بت ئه‌گه‌ر ئه‌و وێ نه‌كه‌ت يا ئه‌ز فه‌رمانێ پێ لێ دكه‌م، ئه‌و دێ ئێته‌گرتن، ودێ بته ژ مرۆڤێن ڕه‌زيل.
قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْ٘ اِلَيْهِ وَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ
يووسفى خۆ ب خودێ ژ خرابییا وان پاراست وگۆت: خودايێ من ل نك من گرتيخانه خۆشتڤيتره ژ وێ خرابییا ئه‌و ژ من دخوازن، وئه‌گه‌ر تو فێلبازییا وان ژ من دوير نه‌كه‌ى ئه‌ز دێ مه‌يلدارییێ بۆ وان كه‌م، ودێ بمه ژ وان نه‌زانان يێن ژ نه‌زانينا خۆ گونه‌هێ دكه‌ن.
فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
ئينا خودێ دوعايا يووسفى بۆ ب جهـ ئينا، ووى ئه‌وا ژنا عه‌زيزى وهه‌ڤالێن وێ خواستى ژ كرنا بێ ئه‌مرییا خودێ ژ وى داپاش. هندى خودێ‌یه ئه‌وه يێ گوهـ ل دوعايا يووسفى بووى، ودوعايا هه‌ر كه‌سه‌كێ دوعاكه‌ر بت ژ به‌نییێن وى، يێ پڕزانايه ب داخواز وپێتڤییا يووسفى و ب وى تشتى يێ كارێ وى پێ چاك ببت، وكارێ هه‌مى به‌نییێن وى يێن دى.
ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۣ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰي حِيْنٍ
پاشى عه‌زيز وهه‌ڤالێن وى -پشتى زانى كو يووسف يێ ده‌همه‌ن پاقژ وبێ گونه‌هه- بۆ هندێ چوون كو حه‌تا ده‌مه‌كێ دوير يان يێ نێزيك وى بكه‌نه د حه‌بسێ ڤه؛ دا هه‌تكا وان نه‌چت.
وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ قَالَ اَحَدُهُمَا٘ اِنِّيْ٘ اَرٰىنِيْ٘ اَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْ٘ اَرٰىنِيْ٘ اَحْمِلُ فَوْقَ رَاْسِيْ خُبْزًا تَاْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَاْوِيْلِهٖ اِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
ودو جحێلێن دى گه‌ل يووسفى هاتنه گرتن، يه‌ك ژ وان گۆت: من د خه‌ونێ دا ديت ئه‌زێ ترى دگڤێشم دا ببته مه‌ى، ويێ دى گۆت: من ديت ئه‌زێ هنده‌ك نانى ل سه‌ر سه‌رێ خۆ هل دگرم ته‌يران ژێ دخوار، ئه‌ى يووسف ته‌عبيرا خه‌ونێن مه بۆ مه بێژه، ئه‌م دبينن تو ژ وانى يێن د په‌رستنا خودێ دا و د سه‌ره‌ده‌رییا خه‌لكى دا قه‌نجییێ دكه‌ن.
قَالَ لَا يَاْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖ٘ اِلَّا نَبَّاْتُكُمَا بِتَاْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّاْتِيَكُمَا ذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ
يووسفى گۆته وان هه‌ردووان: خوارنه‌ك بۆ هه‌وه هه‌ردووان نائێت ببته ڕزقێ هه‌وه د چ حاله‌كێ هه‌بت دا ئه‌گه‌ر ئه‌ز به‌رى هنگى ته‌عبيرا وێ بۆ هه‌وه نه‌بێژم، ئه‌و ته‌عبيرا ئه‌ز دێ بۆ هه‌وه بێژم ژ وێ يه يا خودايێ من نيشا من داى، هندى ئه‌زم من باوه‌رى ب وى ئينايه، وپه‌رستن بۆ وى ب تنێ كرییه، ومن خۆ ژ دينێ وى ملله‌تى دايه پاش يێ باوه‌رى ب خودێ نه‌ئيناى، وئه‌و ب ڕابوونا پشتى مرنێ وحسێبێ دكافرن.
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَآءِيْ٘ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ مَا كَانَ لَنَا٘ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَي النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
ومن دويكه‌فتنا دينێ بابێن خۆ ئيبراهيم وئيسحاق ويه‌عقووبى كرییه وپه‌رستنا خودێ كرییه، نه‌بوويه بۆ مه كو ئه‌م تشته‌كى بۆ خودێ د په‌رستنێ دا بكه‌ينه هه‌ڤپشك، ئه‌ڤ ته‌وحيدا هه ژ وێ قه‌نجییا خودێ‌یه يا وى د گه‌ل مه و د گه‌ل مرۆڤان كرى، به‌لێ پترییا مرۆڤان شوكرا خودێ ل سه‌ر قه‌نجییا ته‌وحيدێ وباوه‌رییێ ناكه‌ن.
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
ويووسفى گۆته وان هه‌ردو جحێلێن د گه‌ل وى ل گرتيخانه‌يێ: ئه‌رێ په‌رستنا وان خوداوه‌ندێن چێكرى وجودا جودا چێتره يان په‌رستنا يه‌ك خودايێ ب سه‌رڤه‌هاتى؟
مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ٘ اِلَّا٘ اَسْمَآءً سَمَّيْتُمُوْهَا٘ اَنْتُمْ وَاٰبَآؤُكُمْ مَّا٘ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ اَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْ٘ا اِلَّا٘ اِيَّاهُ ذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
هه‌ما هوين ژبلی خودێ په‌رستنا هنده‌ك ناڤان دكه‌ن چو ڕامان د پشت ڕا نينن، هه‌وه وبابێن هه‌وه ژ نه‌زانين وسه‌رداچوون ئه‌و بۆ خۆ يێن كرينه خودا، خودێ چو هێجه‌ت وده‌ليل ل سه‌ر ڕاستییا وان نه‌ئيناينه خوارێ، حوكمێ ڕاست وحه‌ق يێ خودێ ب تنێ‌یه، وى چو هه‌ڤپشك نينن، ووى فه‌رمان دايه كو ژ وى پێڤه‌تر هوين خۆ نه‌ئێخنه بن فه‌رمانا كه‌سێ دى، وپه‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن، وئه‌ڤه‌يه دينێ ڕاست يێ چو خوارى تێدا نه، به‌لێ پترییا مرۆڤان ڤێ چه‌ندێ نزانن، و ب سه‌ر ڕاستییا وێ هل نابن.
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّا٘ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا وَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَاْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّاْسِهٖ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِ
ئه‌ى هه‌ردو هه‌ڤالێن گرتيخانه‌يێ، ئه‌ڤه ته‌عبيرا خه‌ونێن هه‌وه‌يه: هندى ئه‌وه يێ د خه‌ونێ دا ترى دگڤاشت ئه‌و دێ ژ گرتيخانه‌يێ ده‌ركه‌ڤت وبته مه‌يگێڕێ مه‌لكى، ويێ دى ئه‌وێ ديتى نانى ل سه‌ر سه‌رێ خۆ هل دگرت ئه‌و دێ هلاويستى ئێته هێلان، وته‌ير دێ ژ سه‌رێ وى خۆن، ئه‌و مه‌سه‌لا هوين پسيارا وێ دكه‌ن پێكهات و ب دويماهى هات.
وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ
ويووسفى گۆته وى هه‌ڤالی يێ وى زانى كو دێ ڕزگار بت: به‌حسێ من ل نك خودانێ خۆ مه‌لكى بكه وبێژێ كو ئه‌ز بێ گونه‌هـ يێ هاتيمه گرتن، ئينا شه‌يتانى ژ بيرا وى زه‌لامـى بر كو ئه‌و به‌حسێ يووسفى بۆ مه‌لكى بكه‌ت، ڤێجا يووسف پشتى هنگى چه‌ند ساله‌كان ما د گرتيخانه‌يێ ڤه.
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْ٘ اَرٰي سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّاْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۣبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍ يٰ٘اَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
ومه‌لكى گۆت: من د خه‌ونا خۆ دا حه‌فت چێلێن قه‌له‌و ديتن، حه‌فت چێلێن لاغه‌ر ولاواز ئه‌و دخوارن، ومن حه‌فت گولییێن كه‌سك ديتن، وحه‌فت گولییێن هشك، ئه‌ى گه‌لی مه‌زن وماقويلان ته‌عبيرا خه‌ونا من بۆ من ديار بكه‌ن، ئه‌گه‌ر هوين ئه‌و بن يێن خه‌ونان ته‌عبير دكه‌ن.
قَالُوْ٘ا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ وَمَا نَحْنُ بِتَاْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ
وان گۆت: ئه‌ڤ خه‌ونا ته هنده‌ك خه‌ونێن تێكه‌لن چو ته‌عبير بۆ نينن، وئه‌م چو ژ ته‌عبيرا خه‌ونان نزانين.
وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا اُنَبِّئُكُمْ بِتَاْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ
وئه‌وێ ژ كوشتنێ ڕزگاربووى ژ هــه‌ردو هـــه‌ڤالــێــن يـووسفى -پشتى بيرا وى ل يووسفى هاتییه ڤه- گۆت: ئه‌ز دێ ته‌عبيرا ڤێ خه‌ونێ بۆ هه‌وه بێژم، كانێ هوين من فڕيكه‌نه نك يووسفى دا ئه‌ز ته‌عبيرا وێ بۆ هه‌وه بينم.
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّاْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۣبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍ لَّعَلِّيْ٘ اَرْجِعُ اِلَي النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
وده‌مێ ئه‌و زه‌لام گه‌هشتییه نك يووسفى گۆتێ: يووسف ئه‌ى مرۆڤێ ڕاستگۆ تو ته‌عبيرا خه‌ونا وى بۆ مه بێژه يێ حه‌فت چێلێن قه‌له‌و ديتين حه‌فت چێلێن لاغه‌ر ولاواز ئه‌و دخوارن، وحه‌فت گولییێن كه‌سك وحه‌فتێن هشك ديتين؛ دا ئه‌ز بزڤڕمه نك مه‌لكى وهه‌ڤالێن وى وته‌عبيرێ بۆ بێژم؛ دا ئه‌و ته‌عبيرا وێ خه‌ونێ بزانن يا من گۆتییه ته، ودا ئه‌و بهايێ ته بزانن.
قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًا فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۣبُلِهٖ٘ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَاْكُلُوْنَ
يووسفى گۆته پسياركه‌رێ ته‌عبيرا خه‌ونا مه‌لكى: ته‌عبيرا ڤێ خه‌ونێ ئه‌وه حه‌فت سالێن ل دويڤ يه‌ك هوين چاندنه‌كا باش دێ كه‌ن دا به‌رهه‌م زێده ببت، ڤێجا ئه‌وا هوين ژ وى به‌رهه‌مى ددورين هوين وى ب گولییێ ڤه بهێلن، وهلگرن؛ دا خراب نه‌بت، وپتر خۆ بگرت، كێمه‌ك تێ نه‌بت ژ وێ يا هوين دخۆن.
ثُمَّ يَاْتِيْ مِنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّاْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ
پاشى پشتى ڤان سالێن به‌رفره‌هییێ حه‌فت سالێن هشك ودژوار دێ ئێن، د وان سالان دا خه‌لك دێ وێ خۆت يا هه‌وه به‌رى هنگى هلگرتى، كێمه‌ك تێ نه‌بت ژ وێ يا هوين بۆ تۆڤى هل دگرن.
ثُمَّ يَاْتِيْ مِنْۣ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ
پاشى پشتى ڤان سالێن هشك ساله‌ك دێ ئێت باران تێدا دێ ب سه‌ر مرۆڤان دا بارت، ڤێجا خودێ ته‌نگاڤییێ دێ ژ سه‌ر وان ڕاكه‌ت، وئه‌و ژ به‌رفره‌هییێ فێقى تێدا دێ گڤێشن.
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَمَّا جَآءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰي رَبِّكَ فَسْــَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ اِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ
ومه‌لكى گۆته به‌رده‌سكێن خۆ: ئه‌و زه‌لامێ ته‌عبيرا خه‌ونا من داى ژ گرتيخانه‌يێ ده‌ربێخن وبۆ من بينن، ڤێجا ده‌مێ هنارتییێ مه‌لكى هاتى داخوازا يووسفى كرى يووسفى گۆته وى: بزڤڕه نك خودانێ خۆ مه‌لكى، وداخوازێ ژێ بكه بلا ئه‌و پسيارێ ژ وان ژنان بكه‌ت يێن ده‌ستێن خۆ برينداركرين كانێ مه‌سه‌لا من ووان چبوو؛ دا ڕاستى بۆ هه‌مییان ئاشكه‌را ببت، ودا بزانن ئه‌ز يێ بێ گونه‌هم، هندى خودايێ منه ب كاروكريارێن وان يێ پڕزانايه تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْٓءٍ قَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْــٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ اَنَا رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ
مه‌لكى گۆته وان ژنان يێن ده‌ستێن خۆ بڕين: مه‌سه‌لا هه‌وه چبوو ده‌مێ ل ڕۆژا مێڤاندارییێ هه‌وه به‌لا خۆ ژ يووسفى ڤه‌نه‌كرى؟ هه‌وه تشته‌كێ خراب ژێ ديتبوو؟ وان گۆت: حاشا مه چو خرابى ژ وى نه‌ديتبوو، هنگى ژنا عه‌زيزى گۆت: ڤێ گاڤێ ڕاستى ئاشكه‌رابوو، ئه‌ز بووم يا من داخوازا خرابییێ ژێ كرى وڤياى ب لايێ خۆ ڤه بكێشم، به‌لێ وى گوهدارییا من نه‌كر، وهندى ئه‌وه ئه‌و د هه‌مى گۆتنێن خۆ دا ژ ڕاستگۆيانه.
ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَآئِنِيْنَ
ئه‌ڤ گۆتنا من گۆتى كو ئه‌و يێ پاقژه وئه‌زم يا گونه‌هكار دا زه‌لامێ من بزانت كو من د گه‌ل خيانه‌تێ دره‌و ل وى نه‌كرییه، وخرابى ژ من چێ نه‌بوويه، وئه‌ز بووم يا داخواز ژێ كرى، وئه‌ز ئعترافێ ب ڤێ چه‌ندێ دكه‌م دا هوين بزانن ئه‌ز وئه‌و هه‌ردو دپاقژين، وهندى خودێ‌یه به‌رێ وى ناده‌ته هيدايه‌تێ يێ خيانه‌تێ د ئێمانه‌تان دا بكه‌ت، وكارێ وى ڕاست نائينت.
وَمَا٘ اُبَرِّئُ نَفْسِيْ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌۣ بِالسُّوْٓءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
ژنا عه‌زيزى گۆت: وئه‌ز نه‌فسا خۆ به‌رى ناكه‌م، هندى نه‌فسه پێخه‌مه‌ت خۆشییا خۆ گه‌له‌ك فه‌رمانێ ب كرنا خرابییێ وگونه‌هان ل خودانێ خۆ دكه‌ت، ئه‌و تێ نه‌بت يێ خودێ ئه‌و پاراستى. هندى خودێ‌یه باش گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن وییه يێ تۆبه بكه‌ت ژ به‌نییێن وى، يێ دلۆڤانكاره ب وان.
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ٘ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ
ومه‌لكێ (مصرێ) ده‌مێ ديتى يووسف يێ به‌رییه گۆت: هوين ئه‌وى بيننه نك من ئه‌ز دێ وى كه‌مه ژ هه‌ڤالێن خۆ يێن نێزيك يێن ئه‌ز مشێوره‌تا خۆ پێ دكه‌م، ڤێجا ده‌مێ يووسف هاتى ومه‌لك د گه‌ل ئاخفتى، وديتى ئه‌و مرۆڤه‌كێ پاقژ وده‌سپاك وخودان ئه‌خلاقه، گۆتێ: هندى تويى تو ئه‌ڤرۆ ل نك مه يێ قه‌درگرانى، وبۆ هه‌مى تشتان باوه‌رییا مه ب ته دئێت.
قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰي خَزَآئِنِ الْاَرْضِ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ
ويووسفى ڤيا مفاى بگه‌هينته به‌نییان، ودادییێ د ناڤبه‌را وان دا ب كار بينت، له‌و گۆته مه‌لكى: تو من بكه والی ل سه‌ر گه‌نجينه‌يێن (مصرێ)، هندى ئه‌زم ئه‌ز پارێزڤانه‌كێ ده‌سپاكم، يێ خودان ديتـن وزانامه ب وى تشتێ د ده‌ستێ من دا بت.
وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِي الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَآءُ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَآءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
وكانێ چاوا خودێ قه‌نجى د گه‌ل يووسفى كر كو ژ گرتيخانه‌يێ ڕزگاركر وه‌سا وى عه‌ردێ (مصرێ) كره د ده‌ستێ وى دا چى جهێ وى ڤيابا ئه‌و دچوويێ. هه‌چییێ خودێ بڤێت ژ به‌نییێن خۆ يێن ته‌قوادار ئه‌و ژ ڕه‌حما خۆ دده‌تێ، وئه‌و خێرا وى كه‌سێ كاره‌كێ چاك بكه‌ت به‌رزه ناكه‌ت.
وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ
وخێرا ئاخره‌تێ ل نك خودێ ژ يا دنيايێ چێتره بۆ خودانێن باوه‌رییێ وته‌قوايێ ئه‌وێن ژ عه‌زابا خودێ دترسن.
وَجَآءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ
وبــرايــێن يووسفى هاتنه (مصرێ) -پشتى هشكاتى وخه‌لا ل عه‌ردێ وان په‌يدابووى-؛ دا قويتى بۆ خۆ ببه‌ن، وئه‌و چوونه نك وى ووى ئه‌و ناسين، به‌لێ ژ به‌ر سالێن درێژ وێ گوهۆڕينا ب سه‌ر يووسفى دا هاتى وان يووسف نه‌ناسى.
وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْ٘ اُوْفِي الْكَيْلَ وَاَنَا خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
ويووسفى فه‌رمان دا قه‌درێ وان بێته گرتن، ومێهڤاندارییه‌كا هه‌ژى بۆ وان بێته‌كرن، پاشى كانێ وان چه‌ند قويت داخوازكر وى هند دايێ، ووان گۆتبوو وى كو وان برابابه‌كێ هه‌ى -ئانه‌كو برايێ يووسفى يێ دايبابییه- به‌لێ وان ئه‌و د گه‌ل خۆ نه‌ئينايه، ئينا يووسفى گۆت: برايێ خۆ يێ ژ بابێ ژى ڤه د گه‌ل خۆ بينن، ئه‌رێ ما هوين نابينن من پيڤان ب تمامى بۆ هه‌وه پێك ئينا ومن قه‌درێ هه‌وه باش گرت، وئه‌ز بۆ هه‌وه چێترين مێهڤان حه‌وينم؟
فَاِنْ لَّمْ تَاْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ
ڤێجا ئه‌گه‌ر هوين وى بۆ من نه‌ئينن هه‌وه چو قويت ل نك من نينه ئه‌ز بۆ هه‌وه بپيڤم، وئێدى نه‌ئێنه نك من.
قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ
وان گۆت: ئه‌م دێ خۆ وه‌ستينين دا بابێ وى قانع بكه‌ين كو ئه‌و وى د گه‌ل مه بهنێرت، وئه‌م چو ته‌خسيرییێ د وێ چه‌ندێ دا ناكه‌ين.
وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَا٘ اِذَا انْقَلَبُوْ٘ا اِلٰ٘ي اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
ويووسفى گۆته خزمه‌تكارێن خۆ: هوين وى پارێ وان پێش قويتى ڤه دايه مه ب دزى ڤه بكه‌نه د ناڤ بارێ وان دا؛ دا به‌لكى گاڤا ئه‌و دزڤڕنه نك مرۆڤێن خۆ ئه‌و وى بناسن، وبزانن كانێ مه چه‌ند قه‌درێ وان يێ گرتى؛ ودا ئه‌و دلێ خۆ ببه‌نه هنده‌ك قويتێ دى وڤه‌گه‌ڕيێنه ڤه.
فَلَمَّا رَجَعُوْ٘ا اِلٰ٘ي اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰ٘اَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَا٘ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
ڤێجا ده‌مێ ئه‌و ڤه‌گه‌ڕياينه نك بابێ خۆ وان چيرۆكا قه‌درگرتنا عه‌زيزى بۆ وان بۆ بابێ خۆ ڤه‌گێڕا، وگۆتێ: ئێدى ئه‌و تشته‌كى ناده‌ته مه ئه‌گه‌ر برايێ مه يێ دى ژى د گه‌ل مه نه‌بت، ڤێجا تو وى د گه‌ل مه بهنێره ئه‌م دێ قويتى ب تمامى د گه‌ل خۆ ئينين، وئه‌م سۆزێ دده‌ينه ته كو وى بپارێزين.
قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَا٘ اَمِنْتُكُمْ عَلٰ٘ي اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
بابێ وان گۆته وان: ئه‌رێ چاوا باوه‌رییا من ل سه‌ر (بنيامينى) ب هه‌وه بێت ومن به‌رى هنگى باوه‌رییا خۆ ل سه‌ر برايێ وى يووسفى ژى ب هه‌وه ئينا بوو وهه‌وه سۆز دابوو كو هوين وى بپارێزن، وهه‌وه سۆزا خۆ ب جهـ نه‌ئينا؟ ڤێجا باوه‌رییا من ب هه‌وه نائێت هوين وى بپارێزن، به‌لێ ئه‌ز دێ باوه‌رییا خۆ ب خودێ ئينم كو وى بپارێزت، ئه‌و چێترينێ پارێزڤانانه ودلۆڤانترينێ دلۆڤانانه، هيڤییا من ئه‌وه ئه‌و ڕه‌حمێ ب من ببه‌ت ووى بپارێزت وبۆ من بزڤڕينته ڤه.
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْ قَالُوْا يٰ٘اَبَانَا مَا نَبْغِيْ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
وده‌مێ وان بارێ خۆ ڤه‌كرى وان ديت پارێ په‌رتالێ وان بۆ وان يێ هاتییه زڤڕاندن، وان گۆت: ئه‌ى بابێ مه ما مه زێده‌تر چ دڤێت؟ ئه‌ڤه بهايێ په‌رتالێ مه عه‌زيزى يێ ل مه زڤڕاندى، ڤێجا تو ژ برايێ مه يێ پشت ڕاست به، ووى د گه‌ل مه فڕێكه؛ دا ئه‌م قويته‌كێ مشه بۆ مرۆڤێن خۆ بينين، وئه‌م دێ برايێ خۆ پارێزين، وبارێ حێشتره‌كا زێده بۆ خۆ ئينين؛ چونكى عه‌زيز بۆ هه‌ر مرۆڤه‌كى بارێ حێشتره‌كێ دده‌ت، وئه‌ڤه پيڤانه‌كا ب ساناهییه ل سه‌ر مه.
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰي تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَاْتُنَّنِيْ بِهٖ٘ اِلَّا٘ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْ فَلَمَّا٘ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰي مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
يه‌عقووبى گۆته وان: ئه‌ز ناهێلم ئه‌و د گه‌ل هه‌وه بهێت حه‌تا هوين په‌يـمانێ بده‌نه من و ب خودێ سويند بخۆن كو هوين دێ وى بۆ من ئيننه‌ڤه، وه‌سا تێ نه‌بت كو دۆر ل هه‌وه بێته گرتن ڤێجا هوين نه‌شێن وى خلاص بكه‌ن، ڤێجا ده‌مێ وان ئه‌و په‌يمانا خودێ دايه وى يا وى خواستى، يه‌عقووبى گۆت: خودێ ل سه‌ر گۆتنا مه وه‌كيله، ئانه‌كۆ به‌سى مه‌يه ئه‌و شاهدێ مه بت ومه بپارێزت.
وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۣ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ وَمَا٘ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
وبابێ وان گۆته وان: ئه‌ى كوڕێن من ئه‌گه‌ر هوين چوونه عه‌ردێ (مصرێ) هوين هه‌مى د يه‌ك ده‌رگه‌هى ڕا نه‌چنه د باژێرى دا، به‌لێ د گه‌له‌ك ده‌رگه‌هان ڕا هه‌ڕن؛ دا هوين چاڤين نه‌بن، وده‌مێ ئه‌ز ڤێ شيره‌تێ ل هه‌وه دكه‌م ئه‌ز نه‌شێم تشته‌كى ژ قه‌ده‌را خودێ ژ هه‌وه دوير بێخم، حوكم ب تنێ يێ خودێ‌یه، من يێ خۆ هێلا ب هيڤییا وى ڤه ومن باوه‌رى ب وى هه‌يه، وخودان باوه‌ر خۆ دهێلنه ب هيڤییا وى ب تنێ ڤه.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَا وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
وده‌مێ ئه‌و د گه‌له‌ك ده‌رگه‌هان ڕا چووينه باژێرى وه‌كى بابێ وان فه‌رمان ل وان كرى، نه‌بوويه كو ئه‌و تشت ب ڕه‌نگه‌كى قه‌ده‌را خودێ ژ وان دوير بكه‌ت، به‌لێ ژ دلپێڤه‌بوونا يه‌عقووبى بوو كو ئه‌و چاڤين ببن، وهندى يه‌عقووبه خودان زانينه‌كا مه‌زنه ب كاروبارێن دينێ خۆ، خودێ ب ڕێكا وه‌حییێ ئه‌و نيشا وى دابوو، به‌لێ پترییا مرۆڤان نزانن كانێ دويماهییا مه‌سه‌لان دێ چ لێ ئێت، ووێ نزانن يا يه‌عقووب -سلاڤ لێ بن- ژ كارێ دينێ خۆ دزانت.
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰي يُوْسُفَ اٰوٰ٘ي اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْ٘ اَنَا اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
وده‌مێ برايێن يووسفى ب ژۆر كه‌فتينه مه‌زه‌لا مێڤانان وبرايێ وى يێ دايبابى د گه‌ل وان دا، يووسفى برايێ خۆ يێ دايبابى بره نك خۆ، و ب نهێنى ڤه گۆتێ: هندى ئه‌زم ئه‌ز برايێ ته‌مه ڤێجا تو غه‌مگين نه‌به، و ژ به‌ر وى كارێ وان به‌رێ ئينايه سه‌رێ من تو ب خه‌م نه‌كه‌ڤه. وفه‌رمان لێ كر كو ئه‌و ڤێ چه‌ندێ نه‌بێژته وان.
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
ڤێجا ده‌مێ يووسفى قويت دايه وان، وبارێ حێشترێن وان داگرتى، وى فه‌رمان ل خزمه‌تكارێن خۆ كر كو ئه‌و وى ترارى يێ وى قويت بۆ خه‌لكى پێ دپيڤا بكه‌نه د ناڤ بارێ برايێ وى (بنيامينى) دا بێى كه‌سه‌ك پێ بحه‌سيێت، وپشتى ئه‌و سوياربووين دا بده‌نه ڕێ بانگهلدێره‌كى گازى كر: ئه‌ى خودانێن ڤان حێشترێن باركرى، هوين دزيكه‌رن.
قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ
كۆڕێن يه‌عقووبى ب نك وى گازيكه‌رى ڤه هاتن وگۆتنێ: هه‌وه چ تشتێ خۆ به‌رزه‌كرییه؟
قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَآءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا بِهٖ زَعِيْمٌ
وى و د گه‌ل مرۆڤێن ئاماده گۆتن: ئه‌م يێ ل وى ترارى دگه‌ڕيێين يێ مه‌لك پيڤانێ پێ دكه‌ت، وهه‌چییێ وى ترارى بينت بارێ حێشتره‌كێ ژ قويتى بۆ وى هه‌يه، وگازيكه‌رى گۆت: وئه‌ز ب دانا وى بارى كه‌فيلم.
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِي الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ
برايێن يووسفى گۆت: ب خودێ هوين دزانن وهه‌وه ديت كو ئه‌م نه‌هاتينه عه‌ردێ (مصرێ) دا خرابكارییێ تێدا بكه‌ين، ونه ژ سالۆخه‌تێن مه‌يه ئه‌م دزییێ بكه‌ين.
قَالُوْا فَمَا جَزَآؤُهٗ٘ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ
ئه‌وێن ل ترارى دگه‌ڕيان گۆته برايێن يووسفى: باشه پا جزايێ دزيكه‌رى ل نك هه‌وه چيه ئه‌گه‌ر هوين ددره‌وين بن كو هوين دزيكه‌ر نينن؟
قَالُوْا جَزَآؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَآؤُهٗ كَذٰلِكَ نَجْزِي الظّٰلِمِيْنَ
برايێن يووسفى گۆت: جزايێ وى يێ ئه‌و تشتێ هاتییه دزين ڤێ بێته ديتن ئه‌و جزايێ وییه. ئانه‌كۆ ئه‌و دزيكه‌ر بۆ وى يێ دزى ژێ هاتییه كرن دێ بته عه‌بد، ب ڤى جزاى -كو عه‌بدينییه- ئه‌م دزيكه‌ران جزا دده‌ين، ئه‌ڤه دينێ مه‌يه وشريعه‌تێ مه د ده‌رحه‌قا دزيكه‌ران دا ب ڤى ڕه‌نگییه.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَآءِ اَخِيْهِ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَ مَا كَانَ لِيَاْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّا٘ اَنْ يَّشَآءَ اللّٰهُ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَآءُ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
ووان برايێن يووسفى ڤه‌گه‌ڕاندنه نك وى، ئينا يووسفى ب خۆ بارێن وان تێكڤه‌دان، ووى ژ بارێن وان به‌رى يێ برايێ خۆ يێ دايبابى ده‌ست پێ كر؛ دا كارێ وى كرى يێ موكم بت كو برايێ خۆ بهێلته ل نك خۆ، پاشى ئه‌و گه‌هشته بارێ برايێ خۆ، ووى ترار ژ ناڤ بارێ وى ئيناده‌رێ، مه ب ڤى ڕه‌نگى بۆ يووسفى ڕێك خۆشكر دا ئه‌و بشێت برايێ خۆ بهێلته ل نك خۆ، وئه‌و ل دويڤ شريعه‌تێ مه‌لكێ (مصرێ) نه‌دشيا برايێ خۆ بگرت، به‌لێ حه‌زكرنا خودێ هاته سه‌ر هندێ كو ئه‌و د ڤێ مه‌سه‌لێ دا كارى ب شريعه‌تێ برايێن يووسفى بكه‌ن كو دزيكه‌ر ببته عه‌بد. يێ مه بڤێت ئه‌م د دنيايێ دا ده‌ره‌جێن وى ل سه‌ر يێن خه‌لكى بلند دكه‌ين وه‌كى مه قه‌درێ يووسفى بلندكرى. و د سه‌ر هه‌ر خودان زانينه‌كى ڕا يه‌كێ ژ وى زانتر هه‌يه، حه‌تا زانين دگه‌هته خودێ زانايێ تشتێ به‌رچاڤ ونه‌به‌رچاڤ.
قَالُوْ٘ا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
برايێن يووسفى گۆت: ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه دزییێ بكه‌ت ب ڕاستى برايه‌كێ وى يێ دى ژى به‌رێ دزى كربوو (ومه‌خسه‌دا وان پێ يووسف بوو) ئينا يووسفى ئه‌و گۆتن د دلێ خۆ دا ڤه‌شارت، و د گه‌ل خۆ گۆت: هوين ژ وێ كێمتر وخرابترن يا هوين دبێژن، ده‌مێ هه‌وه ئه‌و ب سه‌رێ من ئيناى يا هه‌وه كرى، وخودێ زاناتره ب وێ دره‌و وبێ به‌ختییا هوين دكه‌ن.
قَالُوْا يٰ٘اَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗ٘ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ اِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
وان -دا كو سۆزا خۆ بۆ بابێ خۆ ب جهـ بينن- گۆته يووسفى: ئه‌ى عه‌زيز هندى ئه‌وه وى بابه‌كێ پير و ب ناڤ سال ڤه چوويى هه‌يه گه‌له‌ك حه‌ز ژێ دكه‌ت ونه‌شێت ژێ دوير كه‌ڤت، ڤێجا تو يه‌ك ژ مه پێش (بنيامينى) ڤه بگره، هندى ئه‌مين ئه‌م دبينين تو د معاملا خۆ دا د گه‌ل مه و د گه‌ل خه‌لكى ژى ژ قه‌نجيكارانى.
قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّاْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗ٘ اِنَّا٘ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ
يووسفى گۆت: ئه‌م خۆ ب خودێ دپارێزين كو يه‌كێ دى بگرين -وه‌كى هه‌وه حوكم پێ داى- ژبلی وى يێ مه ترارێ خۆ ل نك ديتى؛ چونكى ئه‌گه‌ر مه وه كر يا هوين ژ مه دخوازن ئه‌و هنگى ئه‌م دێ بينه ژ زۆرداران.
فَلَمَّا اسْتَيْــَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّا قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْ٘ا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰي يَاْذَنَ لِيْ٘ اَبِيْ٘ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
ڤێجا ده‌مێ ئه‌و ژێ بێ هيڤى بووين كو گوهێ خۆ بده‌ته وان ئه‌وان خۆ ژ خه‌لكى ڤه‌ده‌ركر، و د گه‌ل يه‌ك ودو ئاخفتن، مه‌زنێ وان گۆت: ئه‌رێ ما هه‌وه نه‌زانییه كو بابێ هه‌وه په‌يمانه‌كا موكم يا ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو هوين برايێ خۆ بزڤڕينن وه‌سا نه‌بت مه‌سه‌له د سه‌ر ده‌ستێ هه‌وه ڕا بت، وبه‌رێ هه‌وه ته‌خسيرى وغه‌دره د ده‌رحه‌قا يووسفى ژى دا كربوو؛ له‌و ئه‌ز ژ عه‌ردێ (مصرێ) ده‌رناكه‌ڤم حه‌تا بابێ من ده‌ستويرییێ نه‌ده‌ته من، يان خودايێ من حوكمه‌كى بۆ من بكه‌ت كو ئه‌ز ژێ ده‌ركه‌ڤم، وئه‌ز بشێم برايێ خۆ ببه‌م، وخودێ چێترينێ حوكمدارانه، وئه‌و دادكه‌رترين حاكمه د ناڤبه‌را مرۆڤان دا.
اِرْجِعُوْ٘ا اِلٰ٘ي اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰ٘اَبَانَا٘ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا٘ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ
هوين بزڤڕنه نك بابێ خۆ، وێ بۆ وى بێژن يا چێبووى، وبێژنه وى: هندى كوڕێ ته (بنيامينه) دزییه‌كا كرى، ومه شاهده‌يى ب وێ چه‌ندێ نه‌دايه حه‌تا ئه‌م پشت ڕاست نه‌بووين ومه ترارێ پيڤانێ د ناڤ بارێ وى دا نه‌ديتى، وعلمێ غه‌يبێ ل نك مه نه‌بوو كو ئه‌و دێ دزییێ كه‌ت ده‌مێ مه په‌يمان دايه ته كو وى بزڤڕينين.
وَسْــَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْ٘ اَقْبَلْنَا فِيْهَا وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
وتو -ئه‌ى بابێ مه- پسيارا خه‌لكێ (مصرێ) بكه، ويا وان مرۆڤێن د گه‌ل مه ل كاروانى، وهندى ئه‌مين ئه‌م دڕاستگۆينه د ڤى تشتى دا يێ ئه‌م بۆ ته دبێژين.
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ عَسَي اللّٰهُ اَنْ يَّاْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًا اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
وده‌مێ ئه‌و زڤڕين ووان مه‌سه‌له بۆ بابێ خۆ گۆتى وى گۆته وان: نه وه‌سايه به‌لكى نه‌فسێن هه‌وه يێن خراب پيلانه‌ك ل به‌ر هه‌وه يا شرينكرى وهه‌وه ئه‌و يا كرى وه‌كى هه‌وه به‌رێ د گه‌ل يووسفى كرى، ڤێجا صه‌بركێشانا من دێ يا جوان بت ئه‌ز گازندێ د گه‌ل ناكه‌م، به‌لكى خودێ هه‌ر سێ كوڕێن من -يووسفى وبرايێ وى وبرايێ وان يێ مه‌زن ئه‌وێ ژ به‌ر برايێ خۆ مـايـى- بۆ من بزڤڕينته ڤه، هندى ئه‌وه ئه‌و ب حالێ من يێ پڕزانايه، و د كارێ خۆ دا يێ كـاربـنـه‌جـهـه.
وَتَوَلّٰي عَنْهُمْ وَقَالَ يٰ٘اَسَفٰي عَلٰي يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ
ويه‌عقووبى پشتا خۆ دا وان، پشتى ژ گۆتنا وان بێهن ته‌نگ بووى، وگۆت: وه‌ى بۆ كۆڤانا من ل سه‌ر يووسفى و ژ خه‌مان دا چاڤێن وى سپى بوون، ودلێ وى تژى كۆڤان بوو، به‌لێ وى خه‌ما خۆ ڤه‌دشارت وئاشكه‌را نه‌دكر.
قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰي تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ
كوڕێن وى گۆت: ب خودێ هه‌ر تو دێ مينى بيرییا يووسفى كه‌ى، وكۆڤاندارێ وى بى حه‌تا تو نێزيكى مرنێ دبى يان دمرى، ڤێجا پيچه‌كێ خه‌ما خۆ سڤك بكه.
قَالَ اِنَّمَا٘ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْ٘ اِلَي اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
يه‌عقووبى به‌رسڤا وان دا وگۆت: ژبلی خودێ ئه‌ز گازنده وخه‌ما خۆ بۆ كه‌سێ دى ئاشكه‌را ناكه‌م، ئه‌وه يێ نه‌خۆشییێ وته‌نگاڤییێ ڕادكه‌ت، وئه‌ز وى تشتى ژ دلۆڤانییا خودێ دزانم يێ هوين نه‌زانن.
يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَايْــَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِنَّهٗ لَا يَايْــَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ
يه‌عقووبى گۆت: ئه‌ى كوڕێن من هوين جاره‌كا دى ڤه‌گه‌ڕيێنه (مصرێ) وپسيارا يووسفى وبرايێ وى بكه‌ن، وهيڤییا خۆ ژ ڕه‌حما خودێ نه‌بڕن؛ چونكى ژ وان يێن كافرییێ ب قه‌ده‌را خودێ دكه‌ن پێڤه‌تر كه‌س ژ دلۆڤانییا خودێ بێ هيڤى نابت.
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰ٘اَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَا اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقِيْنَ
ڤێجا ئه‌و چوونه (مصرێ)، وده‌مێ ئه‌و گه‌هشتينه نك يووسفى وان گۆت: ئه‌ى عه‌زيز گرانى وهشكاتى يا ب سه‌ر مه ومرۆڤێن مه دا هاتى، ومه پاره‌يه‌كێ كێم وبێ خێر يێ د گه‌ل خۆ ئيناى، ڤێجا تو وه‌كى به‌رێ ب ڤى بهايێ كێم تشته‌كێ باش بده مه، وخێرێ د گه‌ل مه بكه وڤان ده‌رهه‌مێن كێم وبێ بها ژ مه وه‌رگره، هندى خودێ‌یه جزايه‌كێ باش دده‌ته وان خێركه‌ران يێن قه‌نجییێ د گه‌ل مرۆڤێن پێتڤى دكه‌ن.
قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ
ده‌مێ وى گوهـ ل ئاخفتنا وان بووى دلێ وى ما ب وان ڤه، ووى خۆ ب وان دا ناسين وگۆت: ئه‌رێ ل بيرا هه‌وه‌يه ئه‌و نه‌خۆشییا هه‌وه ب سه‌رێ يووسفى وبرايێ وى ئيناى ل وى ده‌مێ هوين دنه‌زان ب دويماهییا وى كارێ هوين دكه‌ن؟
قَالُوْ٘ا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُ قَالَ اَنَا يُوْسُفُ وَهٰذَا٘ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَا اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
وان گۆت: ئه‌رێ نه‌كو تو يووسفى؟ وى گۆت: به‌لێ ئه‌ز يووسفم، وئه‌ڤه برايێ منه، ب ڕاستى خودێ قه‌نجى ومنه‌ت ل مه كر، كو پشتى ژێكڤه‌بوونێ ئه‌م گه‌هاندينه يه‌ك، هندى ئه‌وه يێ ته‌قوا خودێ بكه‌ت، وبێهنا خۆ ل سه‌ر ته‌نگاڤییان فره‌هـ بكه‌ت، خودێ خێرا قه‌نجییا وى به‌رزه ناكه‌ت، به‌لكى ب باشترين ڕه‌نگ جزاى دده‌ته وى.
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ
وان گۆت: ب خودێ ب ڕاستى خودێ تو ب سه‌ر مه ئێخستى و ب زانينێ وتێگه‌هشتنێ تو سه‌ربلند كرى، وهندى ئه‌م بووين ئه‌م دخه‌له‌ت بووين كو مه ئه‌و ژ قه‌ستا د گه‌ل ته وبرايێ ته كرى.
قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ وَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
يووسفى گۆته وان: ئه‌ڤرۆ چو لۆمه ل سه‌ر هه‌وه نينه، خودێ گونه‌هان بۆ هه‌وه دێ ژێ به‌ت، وئه‌و دلۆڤانترينێ دلۆڤانانه بۆ وى يێ تۆبه بكه‌ت و ل گوهدارییا وى بزڤڕت.
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰي وَجْهِ اَبِيْ يَاْتِ بَصِيْرًا وَاْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ
وده‌مێ وى پسيارا بابێ خۆ ژ وان كرى، ووان گۆتییێ كو ئه‌و ژ به‌ر گرییێ يێ كۆره بووى، وى گۆته وان: هوين بزڤڕنه نك بابێ خۆ وڤى كراسێ من د گه‌ل خۆ ببه‌ن وبهاڤێژنه سه‌ر دێمێ بابێ من چاڤێن وى دێ چێبن، پاشى هوين هه‌مى مرۆڤێن خۆ بيننه نك من.
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَا٘ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
وده‌مێ كاروان ژ عه‌ردێ (مصرێ) ده‌ركه‌فتى، وكراس د گه‌ل وان، يه‌عقووبى گۆته وان مرۆڤێن ل نك وى: هندى ئه‌زم ئه‌ز يێ بێهنا يووسفى سه‌ح دكه‌م ئه‌گه‌ر هوين من كێم عه‌قل نه‌هژمێرن ويارییان ب من نه‌كه‌ن، ونه‌بێژن: تو يێ ژ به‌ر دئاخڤى.
قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ
ئه‌وان مرۆڤێن ل نك وى گۆت: ب خودێ هندى تويى هێشتا تو يێ ل سه‌ر خه‌له‌تییا خۆ يا به‌رێ، وتو ڤيانا يووسفى ژ بير ناكه‌ى.
فَلَمَّا٘ اَنْ جَآءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰي وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًا قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْ٘ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
ڤێجا ده‌مێ ئه‌و مرۆڤ هاتى يێ كو مزگينییا يووسفى بۆ يه‌عقووبى ئيناى، وكراسێ يووسفى هاڤێتییه سه‌ر دێمێ وى وئه‌و ب چاڤ كه‌فتى، و دلێ وى تژى كه‌يف بووى وى گۆته وان مرۆڤێن ل نك خۆ: ئه‌رێ ما من نه‌گۆتبوو هه‌وه هندى ئه‌زم ئه‌ز وێ ژ قه‌نجى وكه‌ره‌م ودلۆڤانییا خودێ دزانم يا هوين نه‌زانن؟
قَالُوْا يٰ٘اَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا٘ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ
كوڕێن وى گۆت: ئه‌ى بابێ مه تو بۆ مه داخوازا ژێبرنا گونه‌هان ژ خودايێ خۆ بكه دا ئه‌و مه عه‌فى بكه‌ت وگونه‌هێن مه ڤه‌شێرت، هندى ئه‌م بووين ئه‌م -د وى كارى دا يێ مه د گـه‌ل يووسـفـى وبرايێ وى كرى- دخه‌له‌ت بووين.
قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ اِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
يه‌عقووبى گۆت: پاشى ئه‌ز دێ داخوازا ژێبرنا گونه‌هان بۆ هه‌وه ژ خودايێ خۆ كه‌م، هندى ئه‌وه ئه‌و باش گونه‌هـ ژێبرێ عه‌بدێن خۆ يێن تۆبه‌كه‌ره، يێ دلۆڤانكاره ب وان.
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰي يُوْسُفَ اٰوٰ٘ي اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَآءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ
ويه‌عقووب ومرۆڤێن وى ده‌ركه‌فتنه (مصرێ) دا بچنه نك يووسفى، ڤێجا ده‌مێ ئه‌و گه‌هشتينه نك يووسفى، وى دايبابێن خۆ برنه نك خۆ وگۆته وان: ب ئانه‌هییا خودێ هوين وه‌رنه (مصرێ)، وهوين ژ گرانییێ وخه‌لايێ دپشت ڕاست بن.
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَي الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًا وَقَالَ يٰ٘اَبَتِ هٰذَا تَاْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّا وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْ٘ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَآءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۣ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَآءُ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
ووى بۆ قه‌درگرتنا دايك وبابێن خۆ ئه‌و دانانه سه‌ر ته‌ختێ حوكمدارییا خۆ ل نك خۆ، ودايباب وبرايێن وى بۆ سلاڤ وڕێزگرتن -نه‌كو بۆ په‌رستـن- خۆ بۆ وى چه‌ماند، وئه‌ڤ چه‌نده د شريعه‌تێ وان دا يێ دورست بوو، به‌لێ د شريعه‌تێ مه دا يێ حه‌رامه؛ دا ڕێ ل شركێ بێته گرتن. ويووسفى گۆته بابێ خۆ: ئه‌ڤ خۆ چه‌ماندنه ته‌عبيرا وێ خه‌ونا منه يا من به‌رێ ده‌مێ ئه‌زێ زارۆ بۆ ته گۆتى، خودايێ من ئه‌و كره ڕاستى، ووى قه‌نجى د گه‌ل من كر ده‌مێ وى ئه‌ز ژ گرتيخانه‌يێ ئينايمه ده‌ر، وهوين ژ ده‌شتێ ئينانه نك من، پشتى كو شه‌يتانى په‌يوه‌ندییا براينییێ د ناڤبه‌را من وبرايێن من دا خراب كرى. هندى خودايێ منه تشتێ وى بڤێت ب هويربينى ئه‌و ب سه‌روبه‌ر دكه‌ت، هندى ئه‌وه ئه‌و ب كاروبارێن به‌نییێن خۆ يێ پڕزانايه، و د گۆتن وكريارێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهه.
رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَاْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيّٖ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ
پاشى يووسفى دوعا ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: خودايێ من ب ڕاستى ته ژ پاشاتییا (مصرێ) باره‌ك دا من، وته ژ زانينا ته‌عبيرا خه‌ونان وزانينێن دى ژى گه‌له‌ك يا دايه من، ئه‌ى داهێنه‌رێ عه‌سمانان وعه‌ردى، تو د دنيايێ وئاخره‌تێ دا سه‌ركارێ هه‌مى كارێن منى، تو من بـمرينه موسلمان، ومن ب به‌نییێن خۆ يێن چاك ڕا بگه‌هينه ژ پێغه‌مبه‌ر ومرۆڤێن هلبژارتى.
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۣبَآءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْ٘ا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ
ئه‌ڤا هاتییه گۆتن ژ سه‌رهاتییا يووسفى ژ ده‌نگ وباس وسه‌رهاتییێن غه‌يبێنه ئه‌م ب ڕێكا وه‌حییێ بۆ ته دبێژين ئه‌ى موحه‌ممه‌د، وتو ل نك برايێن يووسفى يێ ئاماده نه‌بووى ده‌مێ وان كارێ خۆ كرى دا ئه‌و وى بهاڤێنه د بيرێ دا، وده‌مێ وان حيله ل وى وبابێ وى كرى. وئه‌ڤه نيشانا ڕاستییا ته‌يه، وكو ئه‌ڤه ژ وه‌حییا خودێ‌یه.
وَمَا٘ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ
وپترییا بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- باوه‌رییێ ب ته نائينن ودويكه‌فتنا ته ناكه‌ن، ئه‌گه‌ر خۆ تو ڕژدییێ ل سه‌ر باوه‌رى ئينانا وان بكه‌ى ژى، ڤێجا تو خه‌ما وێ چه‌ندێ نه‌خۆ.
وَمَا تَسْــَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ
وتو داخوازا كرێیه‌كێ ژ ملله‌تێ خۆ ناكه‌ى سه‌را نيشادانا ڕێكێ بۆ وان، هندى ئه‌و قورئان وهيدايه‌ته يا تو پێ هاتییه هنارتن بيرئينانه‌كه بۆ مرۆڤان هه‌مییان ئه‌و بيرا خۆ پێ دئيننه‌ڤه وپێ دئێنه سه‌ر ڕێ.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِي السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ
وگه‌له‌ك نيشان ل سه‌ر ته‌وحيد وشيانا خودێ د عه‌سمانان وعه‌ردى دا دبه‌لاڤن، وه‌كى ڕۆژێ وهه‌يڤێ وچيا وداروباران، ئه‌و وان دبينن وپشت دده‌نێ، وهزرا خۆ تێدا ناكه‌ن ومفاى بۆ خۆ ژێ وه‌رناگرن.
وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ
وئه‌وێن هه يێن پشت دده‌نه ئايه‌تێن خودێ باوه‌رییێ نائينن كو خودێ ئافرانده‌ر وڕزقده‌هـ وئافرانده‌رێ هه‌مى چێكرییانه وئه‌و ب تنێ‌یه يێ هێژاى په‌رستنێ، ئه‌و ب دورستى ڤێ باوه‌رییێ نائينن ئه‌گه‌ر ئه‌و شركا ب صه‌نه‌مان د گه‌ل دا نه‌كه‌ن. خودێ يێ پاك وبلند بت ژ وێ چه‌ندێ.
اَفَاَمِنُوْ٘ا اَنْ تَاْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَاْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
ئه‌رێ ما تشته‌ك د ده‌ست وان دا هه‌يه ئه‌و پێ دپشت ڕاست بن كو عه‌زابا خودێ ب سه‌ر وان دا نائێت، يان كو ب خافله‌تى ڤه قيامه‌ت ل وان ڕانابت، وئه‌و ب وێ چه‌ندێ ناحه‌سن.
قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْ٘ اَدْعُوْ٘ا اِلَي اللّٰهِ عَلٰي بَصِيْرَةٍ اَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَا٘ اَنَا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
تو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- بێژه وان: ئه‌ڤه ڕێكا منه، ئه‌ز ب پشت ڕاستى و ب ده‌ليل بۆ په‌رستنا خودێ ب تنێ گازى دكه‌م، ئه‌ز وهه‌چییێ دويكه‌فتنا من كرى، وئه‌ز خودێ ژ شريكان پاك دكه‌م، وئه‌ز نه ژ بوتپه‌رێسانم.
وَمَا٘ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْ٘ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰي اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِي الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْا اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
ومه به‌رى ته -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- كه‌سه‌ك بۆ مرۆڤان نه‌هنارتییه ئه‌و زه‌لام نه‌بن يێن مه وه‌حى بۆ هنارتى ژ خه‌لكێ باژێران؛ چونكى ئه‌و پتر د گازى وپه‌يامان دگه‌هن، ئه‌وێن هاتينه سه‌ر ڕێكا حه‌ق باوه‌رییێ ب وان دئينن، وئه‌وێن به‌رزه‌بووى وان دره‌وين ده‌ردئێخن، ئه‌رێ ڤێجا ما ئه‌و ل عه‌ردى نه‌گه‌ڕياينه، دا كو وێ ببينن يا هاتییه ڕێكا دره‌وپێكه‌ران وئه‌و عه‌زابا هاتییه سه‌رێ وان؟ وخێرا ئاخره‌تێ ژ دنيايێ وتشتێ تێدا چێتره بۆ وان يێن باوه‌رى ئيناى و ژ خودايێ خۆ ترساين. ئه‌رێ ما هوين هزرا خۆ ناكه‌ن وتێ ناگه‌هن؟
حَتّٰ٘ي اِذَا اسْتَيْــَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْ٘ا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَآءُ وَلَا يُرَدُّ بَاْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
وتو -ئه‌ى موحه‌ممه‌د- له‌زێ د سه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر دوژمنان دا نه‌كه؛ چونكى پێغه‌مبه‌رێن به‌رى ته ژ به‌ر حكمه‌ته‌كا ئه‌م دزانين سه‌ركه‌فتن زوى بۆ وان نه دهات، حه‌تا ده‌مێ ئه‌و پێغه‌مبه‌ر ژ ملله‌تێن خۆ بێ هيڤى دبوون، وئه‌و پشت ڕاست دبوون كو ملله‌تێن وان دره‌و ب وان كر وئێدى چو هيڤى نه‌ما كو ئه‌و باوه‌رییێ بينن، ل ده‌مێ ته‌نگاڤى دژوار دبوو سه‌ركه‌فتنا مه دگه‌هشته وان، ڤێجا يێ مه بڤێت ژ پێغه‌مبه‌ر ودويكه‌فتییێن وان ئه‌م ڕزگار دكه‌ين، وعه‌زابا مه ژ وان نائێته زڤڕاندن يێن تاوان كرى و ل سه‌ر خودێ دبسته. و د ڤێ چه‌ندێ دا صه‌برئينانه‌ك بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- هه‌يه.
لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِي الْاَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰي وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًي وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
ب ڕاستى د سه‌رهاتییێن ڤان پێغه‌مبه‌ران دا يێن مه بۆ ته ڤه‌گێڕاين و د وێ دا يا ب سه‌رێ دره‌وپێكران هاتى شيره‌ت وعيبره‌ت بۆ خودان عه‌قلێن دورست هه‌نه. ئه‌ڤ قورئانه گۆتنه‌كا چێكرى ودره‌و نينه، به‌لكى مه ئه‌و يا ئينايه خوارێ ڕاستگۆيییا كيتابێن به‌رى خۆ ئاشكه‌را دكه‌ت، ودياركرنه‌كه بۆ هه‌ر تشته‌كێ به‌نى هه‌وجه ببنێ ژ حه‌لالی وحه‌رامى، وڕێنيشانده‌ره‌كه ژ به‌رزه‌بوونێ، ودلۆڤانییه‌كه بۆ خودان باوه‌ران دلێن وان پێ ب هيدايه‌ت دكه‌ڤن، ڤێجا ئه‌و كارى ب فه‌رمانێن وێ دكه‌ن.